ਕੁਧਾਰਾਘਾਤਸਙ੍ਘਾਤਵਿਦਲਨ੍ਮਸ੍ਤਕਵ੍ਰਣਃ । ਦੂਰੋਡ੍ਡੀਨਕਚਤ੍ਖਡ੍ਗਖਣ੍ਡਤਾਰਕਿਤਾਮ੍ਬਰਃ
ਕਠੋਰ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਚੋਟ ਆਈ ਸੀ। ਦੂਰੋਂ ਟੁੱਟੇ ਖੜਗਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਉਸ ਦੇ ਕਪੜੇ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਾ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ਙ੍ਕੁਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੋਘਵਿषਕ੍ਤੇਭਾਵृਤਾਵਨਿਃ । ਸੈਨ੍ਯਵ੍ਯਾਕੁਲਵੇਤਾਲਵਲ੍ਗਨੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤਮੁਦ੍ਗਰਃ
ਧਰਤੀ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਬਾਣਾਂ ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਫੌਜ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਭੂਤ-ਪਰੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਉਲਝਣਾਂ ਅਤੇ ਗਦਾ ਵਗਾਉਣ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਚਰਚਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਗਗਨੋਤ੍ਤਮ੍ਭਿਤੋਤ੍ਤੁਙ੍ਗਸ਼ੂਰਤੋਮਰਤੋਰਣਃ । ਭੁਸੁਣ੍ਡੀਭਗ੍ਨਖਡ੍ਗੌਘਖਣ੍ਡਾਲੀਵ੍ਯੋਮਕੁਣ੍ਡਲਃ
ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉੱਚਾ ਖੜਾ ਸੀ, ਬਹਾਦਰ ਭਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਬਰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਦਰਵਾਜਾ, ਭੁਸੁਣਡੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਬਣ ਗਈ।
ਕੁਨ੍ਤਵੇਣੁਵਨਵ੍ਯਸ੍ਤਤਾਪਾਮ੍ਬਰਕਚਚ੍ਛਿਖੀ । ਖਡ੍ਗਰ੍ष੍ਟਿਵृष੍ਟਿਸਨ੍ਤੁष੍ਟਰਾਜਪੂਜਿਤਸੈਨਿਕਃ
ਉਹ ਭਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਣਕ ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਵਿਚ ਮੋਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ਼ੂਰੋਤ੍ਤਮ੍ਭਿਤਸਚ੍ਛੂਰਗ੍ਰਹਣੋਦ੍ਯਮਿਤਾਪ੍ਸਰਾਃ । ਗਦਾਨੁਸਾਰਵਿਗਲਤ੍ਸ੍ਫੁਰਿਤਾਙ੍ਗਦਦਿਙ੍ਮੁਖਃ
ਵਿਰਲੇ ਬਹਾਦਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹੱਥ ਉੱਚੇ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਗਣ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਾਸਪ੍ਰਸਭਨਿष੍ਪਿष੍ਟਕष੍ਟਚੇष੍ਟਭਟੋਤ੍ਕਟਃ । ਚਕ੍ਰਿਚਕ੍ਰਖਸਞ੍ਚਾਰਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਚਤੁਰਵਾਰਣਃ
ਭਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਚੋਟ ਨਾਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹਲਚਲ ਦਬ ਗਈਆਂ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਹੁਣ ਉਹ ਚਤੁਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।
ਪਰਸ਼ੁਵ੍ਰਾਤਸਮ੍ਪਾਤਪਤਤ੍ਸਮਦਵਾਰਣਃ । ਲਗੁਡਾਲੋਡਨੋਡ੍ਡੀਨਪ੍ਰੋਡ੍ਡਾਮਰਰਣਦ੍ਭਟਃ
ਹਾਥੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨੇ ਪਾਗਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਯੋਧੇ ਡੰਡੇ ਹਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੈਰੀ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਯਨ੍ਤ੍ਰਪਾषਾਣਸਮ੍ਪਾਤਪਿष੍ਟਕੇਤੁਰਥਦ੍ਰੁਮਃ । ਕਰਵਾਲਵਿਲੂਨੋਗ੍ਰਚ੍ਛਤ੍ਤ੍ਰਪਙ੍ਕਜਪਾਣ੍ਡੁਰਃ
ਰਥ ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਛਤਰੀਆਂ, ਜੋ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਫਿੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੇਪਣਕ੍ਸ਼ੋਭਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀਣਸੈਨ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋਣ੍ਯੋਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਕਬਨ੍ਧਬਨ੍ਧਮਤ੍ਤੇਭਪਾਤਸਮ੍ਪਿष੍ਟਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਃ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਘੱਟੀ ਹੋਈ ਗਿਣਤੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਕੁਚਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਦੋਂ ਬਿਨਾ ਸਿਰ ਦੇ ਧੜ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਙ੍ਕੁਸ਼ਙ੍ਕਿਤਸ਼ਙ੍ਖਸ੍ਥਵੀਰਵਾਰਿਤਵਾਰਣਃ । ਪਾਸ਼ਾਵੇਸ਼ਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞਵੀਰਾਤਿਪਰਿਦੇਵਨਃ
ਹਾਥੀ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਨੂਹੇ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਯੋਧੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੁਰਿਕਾਕੁਕ੍ਸ਼ਿਨਿਰ੍ਭੇਦਗਲਤ੍ਪਦ੍ਮਪਤਜ੍ਜਨਃ । ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਵਦਨੋਦਾਤ੍ਤਸ਼ੂਲਸ਼ਙ੍ਕਰਨਰ੍ਤਨਃ
ਚਾਕੂਆਂ ਨਾਲ ਪੇਟ ਚੀਰ ਕੇ ਲੋਕ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇ ਭੈੜੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਨਾਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਧਾਵਦ੍ਧਾਨੁष੍ਕਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਤੂਣਕੂਜਨਕਾਕਲਿਃ । ਭਿਣ੍ਡਿਪਾਲਭਟਾਟੋਪਪਤ੍ਰਾਤਾਰਭਟੀਨਟਃ
ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਜਵਾਨ ਭਰੇ ਤੂਣੇ ਲੈ ਕੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ; ਭਿੰਡੀਪਾਲ ਤੇ ਡਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਮੇ ਆਪਣੀ ਵਿਰਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਯੋਧੇ ਜੰਗ ਦਾ ਨਾਚ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਜ੍ਰਮੁष੍ਟਿਵਿਨਿष੍ਪਿष੍ਟਪृष੍ਠਸਦ੍ਭਟਸਙ੍ਕਟਃ । ਸ਼੍ਯੇਨਵਦ੍ ਵ੍ਯੋਮਪਦਵੀਂ ਪ੍ਰੋਤ੍ਪਤਤ੍ਸੂਤਪਟ੍ਟਿਸ਼ਃ
ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਠੀਆਂ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਉਹ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ, ਫਲਕ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਬਾਜ ਵਾਂਗ ਉੱਡ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਰਥ ਦੀ ਚਾਦਰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਙ੍ਕੁਸ਼ਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼ੂਰੇਨ੍ਦ੍ਰਮਹੇਭਹਯਕੇਤਨਃ । ਹਾਲਾਹਲਹਲਾਲੂਨਹੇਲਾਕੁਲਬਲਾਚਲਃ
ਅੰਗੁਸ਼ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਏ, ਸੂਰਮੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਹਲਦੇ, ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੇ ਜੰਗ ਦੀ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਮੈਦਾਨ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੁਤਾਲੋਤ੍ਤਾਲਕੁਦ੍ਦਾਲਨਿਖਾਤਬਲਭੂਤਲਃ । ਧਨੁਰ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਦਤ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਲੂਨਲੋਕਸ਼ਿਲਾਵਲਿਃ
ਉੱਚੀਆਂ ਹਵੈਲੀਅਾਂ ਤੇ ਮੀਨਾਰਾਂ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਖੋਦ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੁੱਗਣੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਤੀਰਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਕ੍ਰਕਚੋਭਯਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਹਾਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਤ੍ਤਮਤਙ੍ਗਜਃ । ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੋਲੂਖਲਾਪੂਰ੍ਣਲੋਕਤਣ੍ਡੁਲਮੌਸੁਲੀ । ਅਭ੍ਰਾਭਸ਼ृਙ੍ਖਲਾਜਾਲਬਦ੍ਧਸੇਨਾਵਿਹਙ੍ਗਮਃ
ਪਾਗਲ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਆਰੀ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਢੇਲ ਵਿਚੋਂ ਚਾਵਲ ਵਾਂਗ ਅਨੇਕ ਦਾਣੇ ਫੈਲ ਗਏ, ਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਪੰਛੀ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨਾਰਾਚਵਰ੍षਵਰਵਾਰਿਦਵੀਰਪੂਰ ਮਤ੍ਤਾਭ੍ਰਸਮ੍ਭ੍ਰਮਸਨृਤ੍ਤਕਬਨ੍ਧਬਰ੍ਹੀ । ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਕਾਲ ਇਵ ਵੇਗਵਿਵਰ੍ਤਮਾਨਮਾਤਙ੍ਗਸ਼ੈਲਵਲਿਤੋ ਰਣਸਮ੍ਭ੍ਰਮੋ ऽਭੂਤ੍
ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿਰਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਪਈ। ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਪੰਖੇ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਜੰਗ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਕਲਪਾਂਤ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਥ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਯੁਯੁਤ੍ਸੂਨਾਂ ਭਟਾਨਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾਮ੍ ਅਪਿ । ਰਭਸਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਕਾਣਾਂ ਚ ਤਤ੍ਰੇਮਾਃ ਪ੍ਰੋਦਗੁਰ੍ ਗਿਰਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਿਆਂ, ਯੋਧਿਆਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਇਹ ਬੋਲ ਉਠੇ।
ਚਲਤ੍ਪਦ੍ਮਂ ਸਰ ਇਵ ਵਹਦ੍ਵਿਹਗਮ੍ ਏਵ ਵਾ । ਨਭਸ਼੍ ਸ਼ੂਰਸ਼ਿਰਃਕੀਰ੍ਣਂ ਭਾਤਿ ਤਾਰਕਿਤਾਕृਤਿ
ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਕਰਦੇ ਕੌਂਲ ਜਾਂ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਵਾਂਗ, ਅਸਮਾਨ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯ ਰਕ੍ਤਪृषਤ੍ਪੂਰਸਿਨ੍ਦੂਰਾਰੁਣਮਾਰੁਤੈਃ । ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਇਵ ਵਿਭਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤੇ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ऽਮ੍ਬੁਦਭਾਨਵਃ
ਵੇਖੋ! ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹ ਯੋਧੇ ਮਿਡਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਕਿਮ੍ ਇਦਂ ਭਗਿਨਿ ਵ੍ਯੋਮ ਪਲਾਲਭਰਿਤਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਨੇਦਂ ਪਲਾਲਂ ਵੀਰਾਣਾਮ੍ ਏਤੇ ਸ਼ਰਭਰਾਮ੍ਬੁਦਾਃ
ਭੈਣ, ਇਹ ਅਸਮਾਨ ਕਿਉਂ ਪਾਲੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਪਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬੱਦਲ ਹਨ, ਹੇ ਵੀਰੋ।
ਯਾਵਨ੍ਤੋ ਭੁਵਿ ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ ਰੁਧਿਰੈਰ੍ ਅਣੁਰੇਣਵਃ । ਤਾਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਬ੍ਦਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਭਟਾਨਾਮ੍ ਆਸ੍ਪਦਂ ਦਿਵਿ
ਜਿੰਨੇ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾ ਭੈष੍ਟ ਨੈਤੇ ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਾ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਤ੍ਵਿषਃ । ਅਮੀ ਵੀਰਾਵਲੋਕਿਨ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਨਯਨਵਿਭ੍ਰਮਾਃ
ਡਰੋ ਨਾ, ਇਹ ਨੀਲ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ੇਰਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹਨ।
ਵੀਰਾਲਿਙ੍ਗਨਲੋਲਾਨਾਂ ਨਿਤਮ੍ਬੇ ਸੁਰਯੋषਿਤਾਮ੍ । ਮੇਖਲਾਸ਼੍ ਸ਼ਿਥਿਲੀਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਃ ਕੁਸੁਮਾਯੁਧਃ
ਕੁਸਮਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਰਤੀਆਂ ਦੇ ਕਮਰਬੰਦ ਢੀਲੇ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਲਲਦ੍ਭੁਜਲਤਾਲੋਲਰਕ੍ਤਪਲ੍ਲਵਪਾਣਯਃ । ਮਞ੍ਜਰੀਮਤ੍ਤਨਯਨਾ ਮਧ੍ਵਾਮੋਦਸੁਗਨ੍ਧਯਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਡੰਡੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਹਥਾਂ ਲਾਲ ਕਲੀ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮਸਤ ਹਨ, ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਮਹਕਦੇ ਮਧੂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਹੈ।
ਯਾਚਨ੍ਤ੍ਯੋ ਮਧੁਰਾਲਾਪੈਰ੍ ਨਨ੍ਦਨੋਦ੍ਯਾਨਦੇਵਤਾਃ । ਤਵਾਗਮਨਮ੍ ਆਸ਼ਙ੍ਕ੍ਯ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਃ ਪਰਿਨਰ੍ਤਿਤੁਮ੍
ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੀਆਂ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਨੱਚਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਨੀਕਂ ਭਿਨਤ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਃ ਕੁਠਾਰੈਃ ਕਠਿਨੈਰ੍ ਇਯਮ੍ । ਸੇਨਾ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯੇਵ ਵਨਿਤਾ ਦਯਿਤਂ ਦੁष੍ਟਚੇष੍ਟਿਤੈਃ
ਇਹ ਫੌਜ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਜੋ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਠੋਰ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰੋਂ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਾ ਪਿਤੁਰ੍ ਮਮ ਭਲ੍ਲੇਨ ਸ਼ਿਰੋ ਜ੍ਵਲਿਤਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ । ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਕਟਂ ਨੀਤਂ ਕਾਲੇਨੇਵਾष੍ਟਮੋ ਗ੍ਰਹਃ
ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਿਰ, ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸੀ, ਤੀਰ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ ਨੇ ਅੱਠਵੇਂ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਂਗ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।
ਆਪਾਦਂ ਸ਼ृਙ੍ਖਲਾਪ੍ਰੋਤਭ੍ਰਮਤ੍ਸ੍ਥੂਲੋਪਲਦ੍ਵਯਮ੍ । ਭ੍ਰਮਯਂਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਦਣ੍ਡਾਖ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰਮ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਭੁਜੋ ਜਵਾਤ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕਰਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ 'ਚਿਤ੍ਰਦੰਡ' ਨਾਂ ਦੀ ਚੱਕੀ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਜੰਜੀਰ ਬੰਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਯੋਧੋ ਯਮ ਇਵਾਯਾਮੀ ਯਾਮ੍ਯਾਦ੍ ਆਯਾਤਿ ਦਿਕ੍ਤਟਾਤ੍ । ਸਰ੍ਵਤਸ੍ ਸਂਹਰਨ੍ ਸੇਨਾਮ੍ ਏਹਿ ਯਾਮੋ ਯਥਾਗਤਮ੍
ਯੋਧਾ, ਯਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਲੰਮਾ, ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਆਓ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਚੱਲੀਏ, ਯਮ ਵਾਂਗ।'