ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਪੇਤਤੁਰ੍ ਦੇਵ੍ਯੌ ਗ੍ਰਾਮੇ ऽਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੀਤਲਾਤ੍ਮਨਿ । ਭੋਗਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਰਿਯੌ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਪੁਂਸੀਵ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਿ
ਉਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਠੰਡੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੇਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਵੱਡੀ ਮਾਣ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲੇਨੈਤਾਵਤਾ ਲੀਲਾ ਤੇਨਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਸਾਭਵਤ੍ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਜ੍ਞਾਨੈਕਦੇਹਤ੍ਵਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਮਲਦਰ੍ਸ਼ਿਨੀ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਅਭਿਆਸ ਰਾਹੀਂ, ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਸਾਫ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਇਕ-ਰੂਪ ਦੇਹ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦਾਗ ਦੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਮਿਲ ਗਈ।
ਅਥ ਸਸ੍ਮਾਰ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ ਤਾਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨੀਸ੍ ਸਂਸृਤੇਰ੍ ਗਤੀਃ । ਸ੍ਵਾਸ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਵਰਸੇਨੈਵ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨ੍ਮਮਰਣਾਦਿਕਾਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ, ਆਪਣਾ ਪੂਰਵ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਾਲਾਤ ਯਾਦ ਕਰ ਲਏ।
ਦੇਵਿ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਇਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ ਸ੍ਮਰਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਇਹ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਵੇष੍ਟਿਤਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਥਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੋਈਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਹਰ ਇਕ ਕੰਮ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਸਾਰੇ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਇਹਾਭੂਵਮ੍ ਅਹਂ ਜੀਰ੍ਣਾ ਸਿਰਾਲਾਙ੍ਗੀ ਕृਸ਼ਾਸਿਤਾ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਸ਼ੁष੍ਕਦਰ੍ਭਾਗ੍ਰਭੇਦਰੂਕ੍ਸ਼ਕਰੋਦਰਾ
ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਡੀਲੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਪਤਲੇ ਅੰਗ ਸਨ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਪੇਟ ਸੁੱਕੀ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਵੰਡਣ ਕਰਕੇ ਰੁੱਖੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਭਰ੍ਤੁਃ ਕੁਲਕਰੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਦੋਹਮਨ੍ਥਾਨਸ਼ੋਭਿਨੀ । ਮਾਤਾ ਸਕਲਪੁਤ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਅਤਿਥੀਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਕਰੀ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਮੁਖ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਮੱਖਣ ਮਥਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਦੇਵਦ੍ਵਿਜਸਤਾਂ ਭਕ੍ਤਾ ਸਿਕ੍ਤਾਙ੍ਗੀ ਘृਤਗੋਰਸੈਃ । ਗਰ੍ਗਰੀਚਰੁਕੁਮ੍ਭਾਦਿਭਾਣ੍ਡੋਪਸ੍ਕਰਸ਼ੋਧਿਨੀ
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਗਤਿ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਘੀ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਮੈਂ ਗਰਗਰੀ, ਚਰੂ, ਕੁੰਭ ਆਦਿ ਬਰਤਨ ਸਾਫ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਨ੍ਨਲਵਾਕ੍ਤੈਕਕਾਚਕਮ੍ਬੁਪ੍ਰਕੋष੍ਠਕਾ । ਜਾਮਾਤृਦੁਹਿਤृਭ੍ਰਾਤृਪਿਤृਮਾਤृਪ੍ਰਪੂਜਿਨੀ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਾਣਾ, ਨਮਕ, ਇਕ ਹੀ ਕਪੜਾ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰ ਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹੀ; ਮੈਂ ਜਮਾਈ, ਧੀਆਂ, ਭਰਾ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਆਦੇਹਂ ਸਦ੍ਮਵृਤ੍ਤ੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਦਿਨਯਾਮਿਨੀ । ਵਾਚਂ ਚਿਰਂ ਚਿਰਮ੍ ਇਤਿ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਿਸ਼ਮ੍ ਆਕੁਲਾ
ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਬੇਚੈਨੀ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਹੀ ਗੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਰੁਕ ਰੁਕ ਕੇ, ਕਹਿੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਕਾਹਂ ਕ ਇਵ ਸਂਸਾਰ ਇਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਸਙ੍ਕਥਾ । ਜਾਯਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਮੂਢਸ੍ਯ ਤਾਦृਸ਼ਸ੍ਯੈਵ ਦੁਰ੍ਧਿਯਃ
ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?—ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਸ ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨੀ ਘਰਵਾਲੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਏਕਨਿष੍ਠਾ ਸਮਿਚ੍ਛਾਕਗੋਮਯੇਨ੍ਧਨਸਞ੍ਚਯੇ । ਮ੍ਲਾਨਕਮ੍ਬਲਸਂਵੀਤਸਿਰਾਲਕ੍ਸ਼ਾ ਸਗਾਤ੍ਰਿਕਾ
ਉਹਦੀ ਸਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਗੋ-ਮੈਲ ਤੇ ਲੱਕੜ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮਲਿਨ ਕੰਬਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤਰ੍ਣਕੀਕਰ੍ਣਜਾਹਸ੍ਥਕ੍ਰਿਮਿਨਿष੍ਕਾਸਤਤ੍ਪਰਾ । ਗृਹਸ਼ਾਕਵਨਾਸੇਕਸਤ੍ਵਰਾ ਗृਹਕਰ੍ਮਣਾਂ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਕੰਨ, ਵਾਲਾਂ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੀੜੇ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਘਰ ਲਈ ਜੰਗਲੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਲਿਆਉਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨੀਲਤੀਰਤਰਙ੍ਗਾਕ੍ਤਤृਣਤਰ੍ਪਿਤਤਰ੍ਣਕਾ । ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸ਼ਣਂ ਗृਹਦ੍ਵਾਰਕृਤਚਨ੍ਦਨਵਰ੍ਣਕਾ
ਉਹ ਨੀਲੇ ਦਰਿਆ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਘਾਹ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਚੰਦਨ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨੀਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਗृਹਭृਤ੍ਯਾਨਾਂ ਸਾਦਿਨਾਂ ਕृਤਵਾਚ੍ਯਤਾ । ਮਰ੍ਯਾਦਾਨਿਯਮਾਦ੍ ਅਬ੍ਧਿਵੇਲੇਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ ਅਚ੍ਯੁਤਾ
ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਨਿਯਮਾਂ ਤੇ ਹੱਦਾਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਸਵਰ੍ਣੈਕਕਰ੍ਣਦੋਲਾਧਿਰੂਢਯਾ । ਕष੍ਟਤਾਪਜਰਾਭੀਤਜੀਵਭृਤ੍ਯੇਵ ਚਿਹ੍ਨਿਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਕੰਨ 'ਚ ਪੁਰਾਣੇ ਪੱਤੇ ਵਾਲੀ ਕੁੰਦਲ ਦੀ ਝੁਲਣ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਨੌਕਰ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਲੇਸ਼ ਤੇ ਡਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਚਰਨ੍ਤੀ ਸਾ ਸ਼ਿਖਰਿਗ੍ਰਾਮਕੋਟਰੇ । ਸਞ੍ਚਰਨ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ ਆਸ ਸਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀ; ਜਦ ਉਹ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਫਿਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਆਪ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ।
ਇਯਂ ਮੇ ਪਾਟਲਾषਣ੍ਡਮਣ੍ਡਿਤਾ ਪੁष੍ਪਵਾਟਿਕਾ । ਇਯਂ ਮੇ ਪੁष੍ਪਿਤੋਦ੍ਯਾਨਮਣ੍ਡਪਾਕਾਰਵਾਟਿਕਾ
ਇਹ ਲਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਾਗ ਮੇਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਬਾਗ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਛਤਰੀ ਮੇਰੀ ਹੈ।
ਇਯਂ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀਤੀਰਦ੍ਰੁਮਗ੍ਰਥਿਤਤਰ੍ਣਕਾ । ਇਯਂ ਸਾ ਕਰ੍ਣਿਕਾਨਾਮ੍ਨੀ ਤਰ੍ਣਿਕਾ ਭੁਕ੍ਤਪਰ੍ਣਿਕਾ
ਇਹ ਕਮਲ ਦੇ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਹਰੀ ਘਾਹ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੇਰਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਰਣਿਕਾ ਨਾਂ ਦੀ ਤਰਨਿਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਖਾਧੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਯਂ ਸਾ ਮੇਦਸਾ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾ ਵਰਾਕੀ ਜਲਹਾਰਿਕਾ । ਅਦ੍ਯਾष੍ਟਮਂ ਦਿਨਂ ਬਾष੍ਪਪੂਰ੍ਣਾਕ੍ਸ਼ੀ ਪਰਿਰੋਦਿਤਿ
ਇਹ ਬੇਚਾਰੀ, ਜੋ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੰਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਹੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਅਠਵਾਂ ਦਿਨ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਭਰ ਕੇ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਦੇਵਿ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍ ਇਹੋषਿਤਮ੍ ਇਹ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਇਹ ਸੁਪ੍ਤਮ੍ ਇਹਾਤੀਤਮ੍ ਇਦਂ ਦਤ੍ਤਮ੍ ਇਹਾਹृਤਮ੍
ਇਥੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਇਥੇ ਹੀ ਵੱਸਿਆ, ਇਥੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ; ਇਥੇ ਹੀ ਸੌਂਇਆ, ਇਥੇ ਹੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾਇਆ, ਇਥੇ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਥੇ ਹੀ ਲਿਆ।
ਏष ਮੇ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ਼ਰ੍ਮਾਖ੍ਯਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰੋਦਿਤਿ ਮਨ੍ਦਿਰੇ । ਏषਾ ਮੇ ਜਙ੍ਗਲੇ ਧੇਨੁਰ੍ ਦੋਘ੍ਦ੍ਰੀ ਚਰਤਿ ਸ਼ਾਦ੍ਵਲਮ੍
ਇਹ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਰਮਾ ਹੈ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਗਾਂ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਰਦੀ ਹੋਈ, ਚਰਾਗਾਹ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਗृਹੇ ऽਵਸਨ੍ਨਂ ਦਾਹਾਯ ਰੂਕ੍ਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ਾਰਵਿਧੂਸਰਮ੍ । ਸ੍ਵਂ ਦੇਹਮ੍ ਇਹ ਪਞ੍ਚਾਖ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯੇਮਂ ਪ੍ਰਘਨਂ ਮਮ
ਘਰ ਵਿੱਚ, ਸੜਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਖਾਰ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣਾ ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਭਾਰੀ ਤੇ ਗਾੜਾ ਸਰੀਰ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਹੈ।
ਤੁਮ੍ਬੀਲਤਾਭਿਰ੍ ਉਗ੍ਰਾਭਿਸ੍ ਤृष੍ਣਾਭਿਰ੍ ਇਵ ਵੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਮਹਾਨਸਸ੍ਥਾਨਮ੍ ਇਦਂ ਮਮ ਦੇਹਮ੍ ਇਵਾਪਰਮ੍
ਇਹ ਰਸੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੱਖੀ ਤੋਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਰਸ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਇਹ ਰਸੋਈ ਦਾ ਥਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਏਤੇ ਰੋਦਨਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾ ਬਨ੍ਧਵੋ ਭੁਵਿ ਬਨ੍ਧਨਮ੍ । ਅਙ੍ਗਦਾਰ੍ਪਿਤਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾ ਆਹਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਲੇਨ੍ਧਨਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੋਣ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰੋਣ ਕਰਕੇ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹ ਹਨ; ਜੋ ਲੋਕ ਅੰਗੂਠੀਆਂ 'ਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਗ ਲਈ ਲੱਕੜ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਾਰਤਂ ਸ਼ਿਲਾਕਚ੍ਛਗੁਚ੍ਛਾਚ੍ਛੋਟਨਕਾਰਿਭਿਃ । ਤਰਙ੍ਗੈਸ੍ ਤੁਙ੍ਗਿਤਾਕਾਰਸ੍ਪृष੍ਟਤੀਰਲਤਾਦਲੈਃ
ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ, ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਸੀਪਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛੁਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ੀਕਰਾਕੀਰ੍ਣਪਰ੍ਯਨ੍ਤਸ਼ਾਦ੍ਵਲਸ੍ਥਲਵੇਲ੍ਲਿਤੈਃ । ਸ਼ਿਲਾਫਲਹਕਾਸ੍ਫਾਲਫੇਨਿਲੋਤ੍ਫਾਲਸ਼ੀਕਰੈਃ
ਇਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਹਨ ਛਿਟੇ, ਹਲਦੇ ਹੋਏ ਘਾਹ ਦੇ ਟੋਏ, ਅਤੇ ਪੱਥਰ, ਫਲ ਤੇ ਸੀਪਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਉਠੀ ਹੋਈ ਝਾਗ ਨਾਲ।
ਤੁषਾਰੀਕृਤਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਦਿਵਾਕਰਕਰੋਤ੍ਕਰੈਃ । ਫੁਲ੍ਲਪੁष੍ਪੋਤ੍ਕਰਾਸਾਰਪ੍ਰਦਾਨੋਤ੍ਕਤਟਦ੍ਰੁਮੈਃ
ਮੱਧ ਦਿਨ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਾਲੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਖੜੇ ਹਨ ਜੋ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ।
ਵਿਦ੍ਰੁਮੈਰ੍ ਇਵ ਸਙ੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਫੁਲ੍ਲਕਿਂਸ਼ੁਕਕਾਨ੍ਤਿਭਿਃ । ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਯਾ ਪੁष੍ਪਰਾਸ਼ੀਨਾਂ ਸਮੁਲ੍ਲਾਸਨਕਾਰਿਭਿਃ
ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ, ਜੋ ਲਾਲ ਮੋਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਫੁੱਟ ਪਏ ਹੋਣ।
ਉਹ੍ਯਮਾਨਫਲਾਪੂਰਸੁਵ੍ਯਗ੍ਰਗ੍ਰਾਮਬਾਲਯਾ । ਮਹਾਕਲਕਲਾਵਰ੍ਤਸਕ੍ਤਯਾ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਕੁਲ੍ਯਯਾ
ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਜੋ ਫਲਾਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਨ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਨਦੀ ਦੀ ਵਹਿਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ੋਰ ਵਾਲੀਆਂ ਘੁੰਮਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵੇष੍ਟਿਤਸ੍ ਤਰਲਾਸ੍ਫਾਲਜਲਧੌਤਤਲੋਪਮਃ । ਘਨਪਤ੍ਤ੍ਰਤਰੁਚ੍ਛਤ੍ਤ੍ਰਚ੍ਛਾਯਾਸਤਤਸ਼ੀਤਲਃ
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਈਆਂ ਕੰਢਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮੋਟੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਠੰਡੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।