ਕ੍ਸ਼ੌਮਾਨੁਤਸ੍ਤਾਸ੍ਵਰਯਾ ਮਞ੍ਜਰੀਪੂਰ੍ਣਕਰ੍ਣਯਾ । ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਯਾ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਰਥ੍ਯਂ ਗ੍ਰਾਮਖੇਟਕਕਾਨ੍ਤਯਾ
ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਭੰਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਕਪੜੇ ਵਜੋਂ ਕਤਾਨ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੀਆਂ, ਭੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ।
ਸਰਿਤ੍ਤਰਙ੍ਗਸਙ੍ਘਟ੍ਟਸਂਰਾਵਾਸ਼੍ਰੁਤਸਙ੍ਕਥਮ੍ । ਕਰ੍ਣਜਾਡ੍ਯਘਨਤ੍ਰਾਸਵਾਞ੍ਛਿਤੈਕਾਨ੍ਤਸਂਸ੍ਥਿਤਿਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾਪਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ, ਪਰ ਨਦੀ ਦੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟਕਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਬੇਸੁਧ ਤੇ ਡਰਾਏ ਹੋਏ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਦਧਿਲਿਪ੍ਤਾਸ੍ਯਹਸ੍ਤਾਂਸੈਰ੍ ਬਦ੍ਧਪੁष੍ਪਲਤਾਧਰੈਃ । ਨਗ੍ਨੈਰ੍ ਗੋਮਯਪਙ੍ਕਾਙ੍ਕੈਰ੍ ਬਾਲੈਰ੍ ਆਕੁਲਚਤ੍ਵਰਮ੍
ਬੱਚੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਹੱਥ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਲਗੇ ਹੋਏ, ਹੋਠਾਂ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਤਾਂ ਬੰਨੀਆਂ, ਨੰਗੇ, ਗੋਮੈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਗੇ ਹੋਏ, ਅੰਗਣੇ ਵਿੱਚ ਰੌਲਾ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤੀਰਸ਼ਾਦ੍ਵਲਵਲ੍ਲੀਨਾਂ ਦੋਲਾਨ੍ਦੋਲਨਹਾਰਿਭਿਃ । ਤਰਙ੍ਗੈਰ੍ ਵਾਹ੍ਯਮਾਨਾਮ੍ਬੁਲੇਖਿਕਾਙ੍ਕਿਤਸੈਕਤਮ੍
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਘਾਹ ਅਤੇ ਲਤਾਂ, ਲਹਿਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝੂਲਦੇ ਹੋਏ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਖਿੱਚੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲੀ ਰੇਤ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਧਿਕ੍ਸ਼ੀਰਘਨਾਮੋਦਮਤ੍ਤਮਨ੍ਥਰਮਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍ । ਕਾਲ੍ਯਭਕ੍ਤਾਰ੍ਥਨੋਦ੍ਬਾष੍ਪਜਰ੍ਜਰਾਮ੍ਬਰਬਾਲਕਮ੍
ਦਹੀਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋਏ ਆਲਸੀ ਮੱਖੀਆਂ, ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁੰਡੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਏ ਹਨ।
ਗੋਮਯਾਸਿਕ੍ਤਵਲਯਕਰਵਾਰੀਕृਤਕ੍ਰੁਧਮ੍ । ਧਮ੍ਮਿਲ੍ਲਵਲਨਾਵ੍ਯਗ੍ਰਭੂਤਸ੍ਤ੍ਰੀਵਿਹਸਜ੍ਜਨਮ੍
ਔਰਤਾਂ ਹੱਸਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਖੇਡ ਵਿਚ ਉਲਝੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਬੱਚੇ ਗੋਮੈ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਗੋਲ ਬਣਾਉਂਦੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ।
ਦਾਨ੍ਤਪੁਚ੍ਛਚ੍ਛਟਚ੍ਛਨ੍ਨਪਤਤ੍ਕਕੁਦਵਾਯਸਮ੍ । ਗृਹਰਥ੍ਯਾਙ੍ਗਨਦ੍ਵਾਰਕੀਰ੍ਣਕੁਨ੍ਦਕਰਣ੍ਡਕਮ੍
ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗਣਾਂ ਵਿਚ ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖ, ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਖਾਂ, ਤੇ ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਪੂੰਛਾਂ ਵਿਆਪੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਗਲੀਆਂ ਤੇ ਅੰਗਣਾਂ ਵਿਚ ਚਮेली ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟੋਕਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ।
ਗृਹਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ਵਭ੍ਰਜਾਤੈਃ ਕੁਸੁਮਿਤਦ੍ਰੁਮੈਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ ਆਗੁਲ੍ਫਮ੍ ਆਕੀਰ੍ਣਕੁਸੁਮਾਜਿਰਮ੍
ਘਰਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦਰੱਖਤ, ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਪੈ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਰੰਗੀਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰਚ੍ਚਾਮਰਸਾਰਙ੍ਗਚਲਜਙ੍ਗਲषਣ੍ਡਕਮ੍ । ਗੁਞ੍ਜਾਨਿਕੁਞ੍ਜਸਞ੍ਜਾਤਸ਼ष੍ਪਸੁਪ੍ਤਮृਗਾਰ੍ਭਕਮ੍
ਜਲ ਦੇ ਕਵਾਂ, ਚਮਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੰਗਾਂ ਦੇ ਬਾਗ, ਜੰਗਲੀ ਘਾਹ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਜਿੱਥੇ ਨਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਹਿਰਣ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਗੁੰਜਾ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਝਾੜੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਏਕਾਨ੍ਤਰਾਸ੍ਤਵਤ੍ਸੈਕਕਰ੍ਣਸ੍ਪਨ੍ਦਾਸ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍ । ਗੋਪੋਚ੍ਛਿष੍ਟੀਕृਤਦਧਿਸਮ੍ਪਰ੍ਕਾਸ੍ਪਨ੍ਦਮਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍
ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਵੱਛੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਕੰਨ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ, ਗੋਪਿਆਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀ ਦਹੀਂ ਚੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਫਿਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸਮਸ੍ਤਸਦ੍ਮਸੁ ਕ੍ਸ਼ੀਣਮਾਕ੍ਸ਼ਿਕਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍ । ਫੁਲ੍ਲਾਸ਼ੋਕਦ੍ਰੁਮੋਦ੍ਦ੍ਯੋਤਕृਤਲਾਕ੍ਸ਼ਿਕਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਮਹਲ ਲਾਲ-ਲਾਲ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਣ।
ਸ਼ੀਕਰਾਸਾਰਮਰੁਤਾ ਨਿਤ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਰਵਿਕਚਦ੍ਦ੍ਰੁਮਮ੍ । ਕਦਮ੍ਬਮੁਕੁਲਪ੍ਰੋਤਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਚ੍ਛਦੋਤ੍ਕਰਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਲ-ਝਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਤੇ ਨਮੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ; ਕਦੰਬ ਦੇ ਕਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸਪਤਚਛਦ ਦੇ ਸੱਤ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਝੁੰਡ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵृਤਿਵ੍ਰਾਤਲਤਾਫੁਲ੍ਲਕੇਤਕੋਤ੍ਕਰਮਾਲਿਨਮ੍ । ਬृਹਤ੍ਪ੍ਰਣਾਲੀਪਟਲੀਰਣਦ੍ਰੁਟਰੁਟਾਰਵਮ੍
ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿਚ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਛਤਾਂ ਵਿਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਵਾਤਾਯਨਗੁਹਾਨਿਰ੍ਯਤ੍ਸੌਧਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਰਿਦਮ੍ । ਪੂਰ੍ਣਪੁष੍ਕਰਿਣੀਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪੂਤਰਾਜਪਥਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਮਰਿਆਂ ਤੋਂ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਲੜੀਆਂ ਵਿਚ ਭਰੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਪੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਵਿਟਪਚ੍ਛਾਯਾਸ਼ੀਤਲਾਮਲਸ਼ਾਦ੍ਵਲਮ੍ । ਸਰ੍ਵਪੁष੍ਪਾਸ੍ਰਵਦ੍ਬਿਨ੍ਦੁਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਿਤਤਾਰਕਮ੍
ਘਣੀ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਛਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਠੰਡੀ ਤੇ ਸਾਫ ਨਵੀਂ ਘਾਹ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਫੁੱਲ ਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਬੂੰਦ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਪਰਛਾਂਵੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਾਰਤਪਤਤ੍ਪੁष੍ਪਹਿਮਵਰ੍षਸਿਤਾਲਯਮ੍ । ਵਿਚਿਤ੍ਰਮਞ੍ਜਰੀਪੁष੍ਪਪਤ੍ਤ੍ਰਪਲ੍ਵਲਪਾਦਪਮ੍
ਇਹ ਥਾਂ ਸਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਹਿਮ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਠੰਡੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਜੀਬ ਮੰਜਰੀਆਂ, ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੌਦੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਗृਹਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਰਾਲੀਨਮੇਘਗੁਪ੍ਤਚਿਰਣ੍ਟਿਕਮ੍ । ਸੌਧਸ੍ਥਮੇਘਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਭਿਰ੍ ਅਨਾਦੇਯਪ੍ਰਦੀਪਕਮ੍
ਇਸ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਤੇ ਰਾਹਦਾਰੀਆਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤਕੀਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਪਰਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀਪ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਕਨ੍ਦਰਾਨਿਲਝਾਙ੍ਕਾਰਘਨਘੁਙ੍ਘੁਮਮਣ੍ਡਪਮ੍ । ਚਰਚ੍ਚਕੋਰਹਾਰੀਤਹਰਿਣੀਹਾਰਿਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਇਹ ਮੰਡਪ ਗੁਫਾ ਦੇ ਹਵਾ ਦੇ ਗੂੰਜਦੇ ਤੇ ਗहरे ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਚਲਦੇ ਚਕੋਰ, ਤੋਤੇ ਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਲ ਹੈ।
ਉਨ੍ਨਿਦ੍ਰਕਨ੍ਦਲੋਦ੍ਵਾਨ੍ਤਮਾਂਸਲਾਮੋਦਮਨ੍ਥਰੈਃ । ਮਰੁਦ੍ਭਿਰ੍ ਮਨ੍ਦਮ੍ ਆਦਾਤੁਮ੍ ਆਰਬ੍ਧੈਰ੍ ਲੋਲਪਲ੍ਲਵਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਨਰਮ ਕਲੀਆਂ ਤੇ ਗੀਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਕੰਬਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਲਈ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਲਾਵਕਾਲਾਪਲੀਲਾਯਾਮ੍ ਆਲੀਨਲਲਨਾਕੁਲਮ੍ । ਕੋਕਕੋਕਿਲਕਾਕੋਲਕੋਲਾਹਲਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਇਹ ਥਾਂ ਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਭੰਭੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਕ ਤੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੌਲਾ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵੰਤ ਹੈ।
ਸਾਲਤਾਲੀਤਮਾਲਾਢ੍ਯਨੀਲਪਲ੍ਵਲਮਾਲਿਤਮ੍ । ਵਲੀਵਲਯਵਿਨ੍ਯਾਸਵਿਲਾਸਵਲਿਤਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਸਾਲ, ਤਾਲ ਤੇ ਤਮਾਲ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵਣੀ ਤੇ ਮੋਹਕ ਬਣੀ ਹੋਈ।
ਆਲੋਲਪਲ੍ਲਵਲਤਾਵਲਿਤਾਲਯਾਨਾਮ੍ ਉਤ੍ਫੁਲ੍ਲਕਨ੍ਦਲਸਿਲਿਨ੍ਧ੍ਰਸੁਗਨ੍ਧਿਤਾਨਾਮ੍ । ਸਾਰਾਵਵਾਰਿਵਲਨਾਕੁਲਗੋਕੁਲਾਨਾਮ੍ ਆਨੀਲषष੍ਪਕੁਸੁਮਸ੍ਥਲਸ਼ੋਭਿਤਾਨਾਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਲਤਾਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਹਿਲਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕੰਦਲ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਵਾਟਾਂ ਨੂੰ ਮਹਕਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਗੋਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡੇ ਨਰਮ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ।
ਤੀਰਦ੍ਰੁਮਪ੍ਰਕਰਗੁਪ੍ਤਸਰਿਦ੍ਰਯਾਣਾਮ੍ ਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਪੁष੍ਪਿਤਲਤੋਗ੍ਰਵਿਤਾਨਕਾਨਾਮ੍ । ਉਦ੍ਯਾਨਕੁਨ੍ਦਮਕਰਨ੍ਦਸੁਗਨ੍ਧਿਤਾਨਾਮ੍ ਗਨ੍ਧਾਨ੍ਧषਟ੍ਪਦਕੁਲਾਨ੍ਤਰਿਤਾਮ੍ਬੁਦਾਨਾਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਲਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਛਤਾਂ ਕਦੇ ਟੁੱਟਦੀਆਂ ਨਹੀਂ; ਬਾਗਾਂ ਜਸਮਿਨ ਦੇ ਮਧੁਰ ਰਸ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਤੇ ਮਹਿਕ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋਏ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਤਰ੍ਜਿਤਪੁਰਨ੍ਦਰਮਨ੍ਦਿਰਾਣਾਮ੍ ਰਾਜੀਵਰਾਜਿਰਜਸਾਰੁਣਿਤਾਮ੍ਬਰਾਣਾਮ੍ । ਰਂਹੋਵਹਦ੍ਗਿਰਿਨਦੀਰਵਘਰ੍ਘਰਾਣਾਮ੍ ਕੁਨ੍ਦਾਵਦਾਤਜਲਦਦ੍ਯੁਤਿਭਾਸੁਰਾਣਾਮ੍
ਉਹ ਮਹਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜੀ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਜਸਮਿਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੌਂਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਸੌਧਸ੍ਥਲੋਲ੍ਲਸਿਤਪੁष੍ਪਲਤਾਲਯਾਨਾਂ ਲੀਲਾਵਿਲੋਲਕਲਕਣ੍ਠਵਿਹਙ੍ਗਮਾਨਾਮ੍ । ਉਲ੍ਲਾਸਿਕੌਸੁਮਦਲਾਸ੍ਤਰਣਸ੍ਥਯੂਨਾਮ੍ ਆਪਾਦਮ੍ ਆਵਲਿਤਮਾਲ੍ਯਵਿਲਾਸਿਨੀਨਾਮ੍
ਉੱਚੇ ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਛੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਤਾਂ ਖਿੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਤੇ ਆਵਾਰਾ ਫਿਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਲੰਗਾਂ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰ ਤੱਕ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਂ ਤੁ ਸੁਨ੍ਦਰਨਵਾਙ੍ਕੁਰਦਨ੍ਤੁਰਾਣਾਮ੍ ਹੇਲੋਲ੍ਲਸਦ੍ਵਨਲਤਾਕੁਲਮਾਰ੍ਗਗਾਣਾਮ੍ । ਸਞ੍ਜਾਤਕੋਮਲਲਤੋਪਲਸਙ੍ਕੁਲਾਨਾਮ੍ ਵਰ੍षਤ੍ਪਯੋਦਪਟਸਂਵਲਿਤਾਲਯਾਣਾਮ੍
ਸਭ ਕੁਝ ਨਵੇਂ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਨਰਮ ਕਲੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਲਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਸਤੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਘਰ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨੀਹਾਰਹਾਰਿਹਰਿਤਸ੍ਥਲਵਿਸ੍ਤृਤਾਨਾਮ੍ ਸੌਧਸ੍ਥਮੇਘਤਡਿਦਾਕੁਲਿਤਾਙ੍ਗਨਾਨਾਮ੍ । ਨੀਲੋਤ੍ਪਲੋਲ੍ਲਸਿਤਸੌਰਭਸੁਨ੍ਦਰਾਣਾਮ੍ ਹੁਙ੍ਕਾਰਹਾਰਿਹਰਿਤੋਨ੍ਮੁਖਗੋਕੁਲਾਨਾਮ੍
ਹਰੇ-ਭਰੇ ਮੈਦਾਨ ਕੋਹਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਛੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸਜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ। ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹਵਾ ਵਿਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਉਪਰ ਵਧੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਮੁਗ੍ਧਮृਗਸ਼ਾਵਗृਹਾਙ੍ਗਨਾਨਾਮ੍ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਬਰ੍ਹਿਗਣਸ਼ੀਕਰਨਿਰ੍ਝਰਾਣਾਮ੍ । ਸੌਗਨ੍ਧ੍ਯਮਤ੍ਤਪਵਨਾਹृਤਸੌਰਭਾਨਾਮ੍ ਵਪ੍ਰੌषਧਿਜ੍ਵਲਨਵਿਸ੍ਮृਤਦੀਪਕਾਨਾਮ੍
ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗਣ ਡਰਪੋਕ ਹਿਰਣ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਮੋਹ ਵਿਚ ਮਸਤ ਮੋਰ ਝਰਨਿਆਂ ਦੇ ਛਿਟੇ ਵਿਚ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਹਿਕ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹਵਾ ਸਾਰੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵਿਚ ਦੀਵੇ ਭੁੱਲੇ ਪਏ ਹਨ।
ਕੋਲਾਹਲਾਕੁਲਕੁਲਾਯਕੁਲਾਕੁਲਾਨਾਮ੍ ਕੁਲ੍ਯਾਕੁਲਾਕਲਕਲਾਸ਼੍ਰੁਤਸਙ੍ਕਥਾਨਾਮ੍ । ਮੁਕ੍ਤਾਫਲਪ੍ਰਕਰਸੁਨ੍ਦਰਬਿਨ੍ਦੁਪਾਤਸ਼ੀਤਾਖਿਲਦ੍ਰੁਮਲਤਾਤृਣਪਲ੍ਲਵਾਨਾਮ੍
ਉਥੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੇ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੋਤੀ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਠੰਡੀ ਬੂੰਦਾਂ ਹਰ ਰੁੱਖ, ਬੇਲ ਤੇ ਘਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਮ੍ ਅਨਸ੍ਤਮਿਤਪੁष੍ਪਵਿਕਾਸਭਾਜਾਮ੍ । ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਕਃ ਕਲਯਿਤੁਂ ਗਿਰਿਮਨ੍ਦਿਰਾਣਾਮ੍
ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਹਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਕੌਣ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?