ਤਾਲੀਨਾਂ ਤਲਕਚ੍ਛੇषੁ ਰਾਜਦੁष੍ਕृਤਦੋषਤਃ । ਨਕੁਲੀ ਨਵਵਰ੍षਾਣਿ ਕੁष੍ਠਨष੍ਟਾਙ੍ਗਿਕਾਭਵਮ੍
ਖਜੂਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਰਾਜਸੀ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ, ਮੈਂ ਨੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕੁਸ਼ਟ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਇਕ ਨਕੁਲੀ (ਨੇਵਲਾ) ਬਣ ਗਿਆ।
ਵਰ੍षਾਣ੍ਯ੍ ਅष੍ਟੌ ਸੁਰਾष੍ਟ੍ਰੇषੁ ਦੇਵਿ ਗੋਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਕृਤਮ੍ । ਸੋਢੁਂ ਦੁਰ੍ਜਨਦੁष੍ਟਾਜ੍ਞਬਾਲਗੋਪਾਲਲੀਲਯਾ
ਸੁਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਗਾਂ ਬਣ ਕੇ ਰਹੀ, ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤੰਗੀ ਅਤੇ ਅਣਜਾਣ ਗੋਪਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿੰਦੀ ਰਹੀ।
ਵਿਹਙ੍ਗ੍ਯਾ ਵੈਰਿਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਵਾਗੁਰਾ ਵਿਪਿਨਾਵਨੌ । ਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਮਹਤਾ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਅਦ੍ਯੇਮਾ ਵਾਸਨਾ ਇਵ
ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਜਾਲ ਵਿਚ ਜੰਗਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਜਾਲ ਤੋੜ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹੁਣ ਟੁੱਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕਰ੍ਣਿਕਾਕ੍ਰੋਡਸ਼ਯ੍ਯਾਸੁ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਲਿਨਾ ਸਹ । ਪਦ੍ਮਕੁਡ੍ਮਲਕੋਸ਼ੇषੁ ਭੁਕ੍ਤਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਯਾ ਰਹਃ
ਮੈਂ ਭੰਭੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਅਣਖੁੱਲੇ ਕੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਪਚਾਪ ਪਰਾਗ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲਿਆ।
ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮ੍ ਉਤ੍ਤੁਙ੍ਗਸ਼ृਙ੍ਗਾਸੁ ਹਰਿਣ੍ਯਾ ਹਾਰਿਨੇਤ੍ਰਯਾ । ਵਨਸ੍ਥਲੀषੁ ਰਮ੍ਯਾਸੁ ਕਿਰਾਤਹਤਮਰ੍ਮਯਾ
ਮੈਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹਿਰਣ ਨਾਲ ਉੱਚੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਖੁੱਲੇ ਥਾਂਵਾਂ 'ਚ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵਲੋਂ ਮੇਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਵਾਰ ਹੋਇਆ।
ਦृष੍ਟਮ੍ ਅष੍ਟਾਸੁ ਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵ੍ ਅਬ੍ਧਿਕਲ੍ਲੋਲੈਰ੍ ਉਹ੍ਯਮਾਨਯਾ । ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਕਚ੍ਛਪਾਸ੍ਫੋਟਰਟਨਾਟਨਤਾਡਨਮ੍
ਮੈਂ ਅੱਠੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਮੱਛੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਤੇ ਕਛੂਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ—ਫਟਣ, ਹਿਨ੍ਹੋਣ, ਤੇ ਟਕਰਾਉਣ—ਸੁਣੀਆਂ।
ਪੀਤਂ ਚਰ੍ਮਣ੍ਵਤੀਤੀਰੇ ਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਮਧੁਰਸ੍ਵਨਮ੍ । ਸਾਰਤਸ੍ ਸੁਰਤੇ ਸ੍ਵੈਰਂ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਸਾਧੁਰਞ੍ਜਿਤਃ
ਚਮੜੀ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮੈਂ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾ ਕੇ ਪੀਤਾ; ਚੰਗੇ ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਸੁਹਣੀ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਨਾਇਆ।
ਤਾਲੀਤਮਾਲਕੁਞ੍ਜੇषੁ ਤਰਲਾਨਨਨੇਤ੍ਰਯਾ । ਕ੍ਸ਼ੀਵਯੇਕ੍ਸ਼ਣਵਿਕ੍ਸ਼ੋਭੈਃ ਕृਤਂ ਕਾਨ੍ਤਾਵਲੋਕਨਮ੍
ਤਾਲ ਤੇ ਤਮਾਲ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੰਚਲ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਮਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ।
ਕਨਕਸ੍ਯਨ੍ਦਸਨ੍ਦੋਹਸੁਨ੍ਦਰੈਰ੍ ਅਙ੍ਕਪਙ੍ਕਜੈਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪ੍ਸਰੋऽਮ੍ਬੁਜਿਨ੍ਯਾਸ਼ੁਤੋषਿਤਾ ਸੁਰषਟ੍ਪਦਾ
ਸੋਨੇ ਦੀ ਧਾਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਹਣੀਆਂ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਰਗ ਦੀ ਝੀਲ ਦੀ ਅਪਸਰਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਣਿਕਾਞ੍ਚਨਮਾਣਿਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਾਨਿਕਰਭੂਤਲੇ । ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਵਨੇ ਮੇਰੋਰ੍ ਯੂਨਾ ਸਹ ਰਤਂ ਕृਤਮ੍
ਮਣੀ, ਸੋਨਾ, ਮਾਣਕ ਤੇ ਮੋਤੀ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕਲਪਵ੍ਰਖ਼ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਸ ਭੋਗਿਆ।
ਕਲ੍ਲੋਲਾਕੁਲਕਚ੍ਛਾਸੁ ਲਸਦ੍ਗੁਲੁਗੁਲਾਸੁ ਚ । ਵੇਲਾਵਨਗੁਹਾਸ੍ਵ੍ ਅਬ੍ਧੇਸ਼੍ ਚਿਰਂ ਕੂਰ੍ਮਤਯਾ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਬਨਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਕਈ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਛੂਏ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿਆ।
ਨਲਿਨੀਨਾਲਦੋਲਾਸੁ ਦੋਲਨਂ ਸਰਸਾਨਿਲਮ੍ । ਚਲਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਰਸਜਾਲਾਸੁ ਰਾਜਹਂਸਤਯਾ ਕृਤਮ੍
ਕੰਵਲ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਝੂਲਦੇ ਹੋਏ, ਝੀਲ ਦੀ ਹਲਕੀ ਹਵਾ ਵਿਚ, ਹਿਲਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਰਾਜ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਖੇਡਿਆ।
ਸ਼ਾਦ੍ਵਲੀਦਲਦੋਲਾਨਾਮ੍ ਆਨ੍ਦੋਲਨਵਿਨਿਦ੍ਰਤਾਮ੍ । ਮषਕਸ੍ਯ ਮਯਾਲੋਕ੍ਯ ਦੀਨਂ ਮषਿਕਯਾ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਘਾਹ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਝੂਲਣੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮੱਛਰ ਆਪਣੀ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਬੇਬਸ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਤਰਤ੍ਤਾਰਤਰਙ੍ਗਾਸੁ ਚਞ੍ਚਦ੍ਵੀਚ੍ਯਗ੍ਰਚੁਮ੍ਬਨੈਃ । ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ੈਲਸ੍ਰਵਨ੍ਤੀषੁ ਜਲਵਞ੍ਜੁਲਬਾਲਯਾ
ਕੰਪਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਨੱਚਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਛੂਹੇ ਨਾਲ, ਪਹਾੜੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਜਲ ਬੇਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਮਨ੍ਦਾਰਮਨ੍ਦਿਰੇ ਮਦਨਾਤੁਰਃ । ਪਤਿਤਃ ਪਾਦਯੋਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਕੁਮਾਰਕਃ
ਗੰਧਮਾਦਨ ਤੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਨੌਜਵਾਨ ਇਸ਼ਕ ਵਿਚ ਡੂਬ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਕੀਰ੍ਣਕਰ੍ਪੂਰਪੂਤੇषੁ ਤਲ੍ਪੇषੁ ਵ੍ਯਸਨਾਤੁਰਾ । ਚਿਰਂ ਵਿਲੁਲਿਤਾਸ੍ਮੀਨ੍ਦੋਰ੍ ਬਿਮ੍ਬੇष੍ਵ੍ ਇਵ ਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭਾ
ਤੜਪ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਪੂਰ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ ਵਿਛੋਣਿਆਂ 'ਤੇ ਪਿਆ ਰਹਿਆ, ਤੇ ਆਇਨੇ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ 'ਤੇ ਚੰਨਣੀ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰਾਂ ਮਾਰਦਾ ਰਹਿਆ।
ਯੋਨਿष੍ਵ੍ ਅਨੇਕਵਿਧਦੁਃਖਸ਼ਤਾਨ੍ਵਿਤਾਸੁ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਮਯੋਨ੍ਨਮਨਸਨ੍ਨਮਨਾਕੁਲਾਙ੍ਗ੍ਯਾ । ਸਂਸਾਰਦੀਰ੍ਘਸਰਿਤਸ਼੍ ਚਲਯਾ ਲਹਰ੍ਯਾ ਦੁਰ੍ਵਾਰਵਾਤਹਰਿਣੀਸਰਣਕ੍ਰਮੇਣ
ਕਈ ਵੰਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜਣਨੀਆਂ ਵਿਚ ਬੇਹਿਸਾਬ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਟਕਦਾ ਤੇ ਉਠਦਾ-ਬੈਠਦਾ, ਮੇਰੀਆਂ ਅੰਗਾਂ ਉਲਝੀਆਂ, ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਲੰਮੀ ਦਰਿਆ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਵਹਿ ਗਿਆ, ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਹਵਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ।
ਵਜ੍ਰਾਙ੍ਗਸਾਰਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਕੁਡ੍ਯਾਨ੍ ਨਿਬਿਡਮਣ੍ਡਲਾਤ੍ । ਕੋਟਿਯੋਜਨਸਂਵਿष੍ਟਾਤ੍ ਕਥਂ ਤੇ ਨਿਰ੍ਗਤੇ ਉਭੇ
ਵਜਰਾਂਗ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਗਾੜ੍ਹੀ ਕੰਧ ਤੋਂ, ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਯੋਜਨ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ?
ਕ੍ਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਕ੍ਵ ਤਦ੍ਭਿਤ੍ਤਿਃ ਕ੍ਵਾਤ੍ਰਾਸੌ ਵਜ੍ਰਸਾਰਤਾ । ਕਿਲਾਵਸ਼੍ਯਂ ਸ੍ਥਿਤੇ ਦੇਵ੍ਯਾਵ੍ ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਵਰਾਮ੍ਬਰੇ
ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕੰਧ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਦੇਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹੋ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਗਿਰਿਗ੍ਰਾਮੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵਾਲਯਾਮ੍ਬਰੇ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ ਸ ਵਸਿष੍ਠਾਖ੍ਯ ਆਸ੍ਵਾਦਯਤਿ ਰਾਜਤਾਮ੍
ਉਸੇ ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ, ਉਸੇ ਘਰ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਹੇਠ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਰਾਜਗੀਰੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਮ੍ ਏਵ ਮਣ੍ਡਪਾਕਾਸ਼ਕੋਣਕਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਾਤ੍ਰਕਮ੍ । ਚਤੁਸ੍ਸਮੁਦ੍ਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਭੂਤਲਂ ਸੋ ऽਨੁਭੂਤਵਾਨ੍
ਉਹੀ ਮੰਡਪ ਦਾ ਖੋਹ, ਉਹੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਵਜੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
ਆਕਾਸ਼ਾਤ੍ਮਨਿ ਭੂਪੀਠੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਦ੍ ਰਾਜਪਤ੍ਤਨਮ੍ । ਰਾਜਸਦ੍ਮਾਨੁਭਵਤਿ ਸ ਚ ਸਾ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਅਰੁਨ੍ਧਤੀ
ਆਕਾਸ਼ ਰੂਪ ਧਰਤੀ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਉਹ ਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਾਜ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਲੀਲਾਭਿਧਾਨਾ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਤਯਾ ਚ ਜ੍ਞਪ੍ਤਿਰ੍ ਅਰ੍ਚਿਤਾ । ਜ੍ਞਪ੍ਤ੍ਯਾ ਸਹ ਸਮੁਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯ ਖਮ੍ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਨੋਰਮਮ੍
ਉਥੇ ਲੀਲਾ ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਅਜੀਬ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉੱਡ ਗਈ।
ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇ ਨਭਸਿ ਸਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਗृਹੋਦਰੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਨ੍ਤਰਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਗਿਰਿਂ ਵਾਸਵਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਇੱਕ ਹੱਥ ਦੇ ਪਾਸਲੇ ਜਿਤਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ, ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ, ਉਹ ਇਕ ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਮਹਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਤ੍ ਪਰਿਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਆਯਯੌ । ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਥਾ ਤਲ੍ਪਗਤਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਪਲੰਗ ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਭਾਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਏਵੈਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਮਾਤ੍ਰਕਮ੍ । ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਨ ਸਂਸਾਰੋ ਨ ਕੁਡ੍ਯਾਦਿ ਨ ਦੂਰਤਾ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਅਕਾਸ਼ ਹੀ ਹੈ; ਨਾ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਹੈ, ਨਾ ਸੰਸਾਰ, ਨਾ ਕੰਧਾਂ, ਨਾ ਦੂਰੀ।
ਸ੍ਵਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਏਵ ਕਚਤਿ ਤਯੋਸ੍ ਤਾਦृਙ੍ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਵਾਸਨਾਮਾਤ੍ਰਸੋਲ੍ਲੇਖਂ ਕ੍ਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਕ੍ਵ ਸਂਸृਤਿਃ
ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮਨ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਉਹ ਮਨਮੋਹਣ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਰਫ ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਝਲਕ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਨਿਰਾਵਰਣਮ੍ ਏਵੇਦਂ ਜ੍ਞਪ੍ਤ੍ਯਾਕਾਸ਼ਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਕਮ੍ । ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਵਚਿਤ੍ਤੇਨੋਨ੍ਨੀਤਂ ਸ੍ਪਨ੍ਦਯੁਕ੍ਤ੍ਯੇਵ ਮਾਰੁਤਃ
ਇਹ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਬਿਲਕੁਲ ਖੁੱਲਾ ਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਭਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਵਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਹੈ।
ਚਿਦਾਕਾਸ਼ਮ੍ ਅਜਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਹਿ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਾਜ੍ ਜਗਦ੍ ਇਵਾਭਾਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ
ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਨਾ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਮਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਪਜਦਾ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧਂ ਤੁ ਤਸ੍ਯੈਤਦ੍ ਆਕਾਸ਼ਾਦ੍ ਅਪਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਕਮ੍ । ਨ ਬੁਦ੍ਧਂ ਯੇਨ ਤਸ੍ਯੈਤਦ੍ ਵਜ੍ਰਸਾਰਾਚਲੋਪਮਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਖਾਲੀ ਹੈ; ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ।