ਆਸਨ੍ਨਮृਤ੍ਯੁਤਰੁਣਾਨ੍ਤਰਵਕ੍ਤ੍ਰਕਾਨ੍ਤਿਸਂਸ਼ੀਰ੍ਣਜੀਰ੍ਣਤਰੁਪਰ੍ਣਵਨੋਪਮਾਨਮ੍ । ਵृष੍ਟਿਵ੍ਯਪਾਯਪਰਿਧੂਸਰਦੇਸ਼ਰੂਕ੍ਸ਼ਂ ਜਾਤਂ ਗृਹੇਸ਼੍ਵਰਵਿਯੋਗਹਤਂ ਗृਹਂ ਤਤ੍
ਉਹ ਘਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੇ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਮਰਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਲਿਨ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਬੂੜ੍ਹੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੀਂਹ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸੁੱਕੇ ਇਲਾਕੇ ਵਾਂਗ ਰੁੱਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਥ ਸਾ ਨਿਰ੍ਮਲਜ੍ਞਾਨਚਿਰਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਸੁਨ੍ਦਰੀ । ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਤ੍ਯਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾ ਸਤ੍ਯਕਾਮਾ ਚ ਦੇਵਵਤ੍
ਫਿਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲੰਮੀ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵੀ।
ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਮਾਮ੍ ਏਤੇ ਦੇਵੀਂ ਚੇਮਾਂ ਸ੍ਵਬਾਨ੍ਧਵਾਃ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਤਾਵਤ੍ ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਲਨਾਰੂਪਧਾਰਿਣੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਆਮ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਦੇਖਣ।'
ਤਤੋ ਗृਹਜਨਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਙ੍ਗਨਾਦ੍ਵਯਮ੍ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਗੌਰ੍ਯੋਰ੍ ਯੁਗਮ੍ ਇਵ ਸਮੁਦ੍ਭਾਸਿਤਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਫਿਰ ਘਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਉਹ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਗੌਰੀ ਰੋਸ਼ਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ।
ਆਪਾਦਂ ਵਿਵਿਧਾਮ੍ਲਾਨਮਾਲਾਵਲਨਸੁਨ੍ਦਰਮ੍ । ਵਸਨ੍ਤਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੋਰ੍ ਯੁਗਲਮ੍ ਇਵਾਮੋਦਿਤਕਾਨਨਮ੍
ਉਹ ਜੋੜਾ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਵਸੰਤ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ।
ਸਰ੍ਵੌषਧਿਵਨਗ੍ਰਾਮਂ ਪੂਰਯਤ੍ ਤਂ ਰਸਾਯਨੈਃ । ਸ਼ੀਤਲਾਹ੍ਲਾਦਸੁਖਦਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਵਯਮ੍ ਇਵੋਦਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਔਸ਼ਧੀ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਠੰਡਕ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਚੰਦ ਉਗ ਆਏ ਹੋਣ।
ਲਮ੍ਬਾਲਕਲਤਾਲੋਲਲੋਚਨਾਲਿਵਿਲੋਕਿਤੈਃ । ਕਿਰਤ੍ ਕੁਵਲਯੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਮਾਲਤੀਕੁਸੁਮੋਤ੍ਕਰਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਵੱਲੀ ਵਾਲ ਅਤੇ ਚੰਚਲ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੀਲੇ ਕੰਵਰ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਚੈਸਮਿਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਵੰਞਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਦ੍ਰੁਤਹੇਮਰਸਾਪੂਰ੍ਣਸਰਿਤ੍ਸਰਣਹਾਰਿਣਾ । ਦੇਹਪ੍ਰਭਾਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਕਨਕੀਕृਤਕਾਨਨਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਮਕ, ਜਿਵੇਂ ਪੀਘਲਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਨਦੀਆਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ, ਨੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਹਜਾਯਾ ਵਪੁਰ੍ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਲੀਲਾਦੋਲਾਵਿਲਾਸਿਨਾ । ਤਰਤੇਵ ਤਰਙ੍ਗਾਢ੍ਯਨਿਜਲਾਵਣ੍ਯਵਾਰਿਧੇਃ
ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਭਰੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ।
ਵਿਲੋਲਬਾਹੁਲਤਿਕਾਯੁਗੇਨਾਰੁਣਪਾਣਿਨਾ । ਪ੍ਰਕਿਰਦ੍ ਵਾ ਨਵਂ ਹੈਮਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਲਤਾਵਨਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਲਤਾਂ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹਥ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਉਹ ਨਵਾਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਲਪਵ੍ਰਖ਼ਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵੰਞਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪਾਦੈਰ੍ ਅਮृਦਿਤਾਮ੍ਲਾਨਪੁष੍ਪਪਲ੍ਲਵਕੋਮਲੈਃ । ਫੁਲ੍ਲਾਬ੍ਜਦਲਮਾਲਾਭੈਰ੍ ਅਸ੍ਪृਸ਼ਦ੍ਭੂਤਲਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਨਰਮ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਖਿੜੇ ਕੰਵਰ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਰਗੇ, ਫਿਰ ਤੁਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਲੀਤਮਾਲषਣ੍ਡਾਨਾਂ ਸ਼ੁष੍ਕਾਨਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਰੋਚਿषਾਮ੍ । ਆਲੋਕਨਾਮृਤਾਸੇਕੈਰ੍ ਜਨਯਦ੍ ਬਾਲਪਲ੍ਲਵਾਨ੍
ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ, ਸੁੱਕੇ ਤਾਲ ਅਤੇ ਤਮਾਲਾ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਚਮਕ ਖੋ ਗਈ ਸੀ, ਨਵੇਂ ਨਰਮ ਕਲਿਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ।
ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਵਨਦੇਵੀਭ੍ਯਾਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਸੁਮਾਞ੍ਜਲਿਮ੍ । ਤਤ੍ਯਾਜ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ਼ਰ੍ਮਾਥ ਸਾਰ੍ਧਂ ਗृਹਜਨੇਨ ਸਃ
ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਜਯੇਸ਼ਠ ਸ਼ਰਮਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਉਥੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਪਾਤ ਪਾਦਯੋਰ੍ ਦੇਵ੍ਯੋਸ੍ ਤਯੋਸ੍ ਸਕੁਸੁਮਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਪ੍ਰਾਲੇਯਸ਼ੀਕਰਾਸਾਰਃ ਪਦ੍ਮਿਨ੍ਯਾ ਇਵ ਪਦ੍ਮਯੋਃ
ਉਸਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਕਮਲ-ਪੁਖਰ ਵਿੱਚ ਕਮਲਾਂ 'ਤੇ ਠੰਢੀ ਓਸ ਦੀ ਵਰਖਾ ਪੈਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਜਯਤਂ ਵਨਦੇਵ੍ਯੌ ਨੋ ਦੁਃਖਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਮ੍ ਆਗਤੇ । ਪ੍ਰਾਯਃ ਪਰਪਰਿਤ੍ਰਾਣਮ੍ ਏਵ ਕਰ੍ਮ ਨਿਜਂ ਸਤਾਮ੍
ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਜਿੱਤਣ, ਜੋ ਸਾਡਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਆਈਆਂ ਹਨ; ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਵਧੇਰੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵ੍ਯਾਵ੍ ਅਭਵਤਾਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਵ੍ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਦਮ੍ਪਤੀ । ਸਰ੍ਵਾਤਿਥੀ ਕੁਲਕਰੌ ਸ੍ਤਮ੍ਭਭੂਤੌ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਥਿਤੇਃ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੰਪਤੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਮੂਲ, ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਟਿਕਾਣਾ ਹਨ।
ਤਾਵ੍ ਅਦ੍ਯ ਗृਹਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸਪੁਤ੍ਰਪਸ਼ੁਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਤੌ ਨਃ ਪਿਤਰੌ ਤੇਨ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਮਾਪੇ ਘਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਆਰੁਹ੍ਯ ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਗृਹੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਮृਤਾਵ੍ ਉਤ੍ਕਾਸ਼੍ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਮਧੁਰਸ੍ਵਨੈਃ
ਪੰਛੀ ਦਰਖ਼ਤ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਡਦੇ ਤੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ; ਖਾਲੀ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗੁਹਾ ਘੁਰਘੁਰਾਰਾਵਪ੍ਰਲਾਪਕਲਨਾਕੁਲਾ । ਸਰਿਤ੍ਸ੍ਥੂਲਾਸ਼੍ਰੁਧਾਰਾਭਿਃ ਪਰਿਰੋਦਿਤਿ ਪਰ੍ਵਤਃ
ਪਹਾੜ ਆਪਣੇ ਗੁਫਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਠ ਰਹੀ ਗੂੰਜਦੀ, ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਲੀ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਅੰਸੂਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਝਰਾਕ੍ਰਨ੍ਦਹਾਰਿਣ੍ਯੋ ਮੁਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰਪਯੋਧਰਾਃ । ਤਪ੍ਤਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਾਸਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾਃ ਪਰਂ ਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਮ੍ ਇਤਾ ਦਿਸ਼ਃ
ਝਰਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਢੀਲੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਛਾਤੀ ਉਘੜ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਰਮ ਆਹਾਂ ਨਾਲ ਉਡਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਭਟਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਤਵਿਕ੍ਸ਼ਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਃ ਕਰੁਣਾਕ੍ਰਨ੍ਦਕਰ੍ਕਸ਼ਃ । ਉਪਵਾਸਪਰੋ ਗ੍ਰਾਮੋ ਦੀਨੋ ਮृਤਿਪਰਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਪਿੰਡ ਹਰ ਪਾਸੇ ਝਟਕੇ ਤੇ ਜਖਮੀ ਹੋਇਆ, ਦਇਆ ਭਰੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਕਠੋਰ, ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜਾ ਤੇ ਮੌਤ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਦਿਵਸਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮ੍ ਅਵਸ਼੍ਯਾਯਾਸ੍ਰੁਬਿਨ੍ਦਵਃ । ਗੁਚ੍ਛਲੋਚਨਕੋਸ਼ੇਭ੍ਯਸ੍ ਤਾਪੋष੍ਣਾ ਨਿਪਤਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਧਃ
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੱਝੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਓਸ ਵਾਂਗ ਅੰਸੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ, ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਤਪ ਕੇ, ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਜਨਸਞ੍ਚਾਰਾ ਰਥ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ਾਰਵਿਧੂਸਰਾਃ । ਵਿਧਵਾ ਵਿਗਤਾਨਨ੍ਦਾਸ੍ ਸਂਸ਼ੂਨ੍ਯਹृਦਯਂ ਗਤਾਃ
ਸੜਕਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਲੂਣ ਨਾਲ ਚਿੱਟੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਵਿਧਵਾ, ਸੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਖਾਲੀ ਦਿਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਜੜ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਕੋਕਿਲਾਲਿਪ੍ਰਲਾਪਿਨ੍ਯੋ ਵृष੍ਟਿਬਾष੍ਪਹਤਾ ਲਤਾਃ । ਉष੍ਣੋष੍ਣਸ਼੍ਵਸਨਾ ਦੇਹਂ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਲ੍ਲਵਪਾਣਿਭਿਃ
ਬੇਲਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਗਰਮ ਤੇ ਤਪਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਝਟਕ ਰਹੇ, ਮੀਂਹ ਤੇ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਥੱਕੀਆਂ, ਕੋਕਿਲ ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਲਾਕੀਆਂ ਨਾਲ ਬੋਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸ਼ਤਧਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਬृਹਚ੍ਛ੍ਵਭ੍ਰਾਚ੍ ਛਿਲਾਤਲੇ । ਨਿਰ੍ਝਰਾ ਨਿਪਤਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤੇ ਤਾਪਤਪ੍ਤਸ਼ਰੀਰਕਾਃ
ਇਹ ਝਰਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ ਹਨ, ਵੱਡੀਆਂ ਦਰਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਲਈ।
ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਕਥਾ ਗਤਸ਼੍ਰੀਕਾ ਮੂਕਾ ਵਿਲੁਲਿਤਾਸ਼ਯਾਃ । ਅਨ੍ਧੇਨ ਤਮਸਾ ਪੂਰ੍ਣਾ ਗृਹਾ ਗਹਨਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਘਰ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਗੱਲਬਾਤ ਰਹੀ ਤੇ ਨਾ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਮੂਕ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਮਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਵੀ ਵਿਖੇੜੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਹੁਣ ਉਹ ਘਣੇ ਤੇ ਅਪਹੁੰਚ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਉਦ੍ਯਾਨਪੁष੍ਪषਣ੍ਡੇਭ੍ਯੋ ਰੁਦਦ੍ਭ੍ਯੋ ਭ੍ਰਮਰਾਰਵੈਃ । ਪੂਤਿਗਨ੍ਧੋ ਵਿਨਿਰ੍ਯਾਤਿ ਸ੍ਵਾਮੋਦਾਪਰਨਾਮਕਃ
ਬਾਗ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਜਦੋਂ ਭੌਂਰੇ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਥੋਂ ਇੱਕ ਮਾੜੀ ਵਾਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਚੂਤਦ੍ਰੁਮਵਿਲਾਸਿਨ੍ਯੋ ਵਿਰਸਾਃ ਪ੍ਰਤਿਵਾਸਰਮ੍ । ਲਤਾਃ ਕृਸ਼ਾ ਵਿਲੀਯਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਕੁਚਦ੍ਗੁਚ੍ਛਲੋਚਨਾਃ
ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣੀਆਂ, ਬੇਸਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁੱਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਤਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ-ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਸੁੰਘ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਹੁਣ ਮੁਰਝਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੇਪ੍ਤੁਮ੍ ਅਮ੍ਬੁਧੌ ਦੇਹਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ ਆਕੁਲਾਃ । ਕੁਲ੍ਯਾਃ ਕਲਕਲਾਲੋਲਾ ਲੋਲਯਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ ਤਨੁਂ ਭੁਵਿ
ਨਦੀਆਂ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਤਲਬ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸ਼ਙ੍ਕਮषਕਾਪਾਤਸ੍ਪਨ੍ਦਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਤਿਚਾਪਲਮ੍ । ਕਲਯਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾ ਵਾਪ੍ਯੋ ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਨਨ੍ਦਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ
ਪੋਖਰ, ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ, ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੱਛਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਹੋਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਹਿਲਚਲ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧੀਕ ਚਲਾਕੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹਨ।