ਅਪਾਰਸਂਸਾਰਸਮੁਦ੍ਰਪਾਤੀ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਾਂ ਯੁਕ੍ਤਿਮ੍ ਉਦਾਰਸਤ੍ਤ੍ਵਃ । ਨ ਸ਼ੋਕਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਨ ਦੈਨ੍ਯਮ੍ ਏਤਿ ਗਤਜ੍ਵਰਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤਃ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਉੱਚੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਇਸ ਅੰਤਹੀਣ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਆਸ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਥਿਤਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਮ੍ ਆਦਿਤਃ । ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਕਥਯ ਮੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਖੀ ਯਥਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਰਾਘਵ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਬਣੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿ ਸਕਾਂ।
ਭ੍ਰਮਸ੍ਯ ਜਾਗਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਜਾਤਸ੍ਯਾਕਾਸ਼ਵਰ੍ਣਵਤ੍ । ਅਪੁਨਸ੍ਸ੍ਮਰਣਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸਾਧੋ ਵਿਸ੍ਮਰਣਂ ਵਰਮ੍
ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਭਟਕਣਾ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਰੰਗ-ਰਹਿਤ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
ਦृਸ਼੍ਯਾਤ੍ਯਨ੍ਤਾਭਾਵਬੋਧਂ ਵਿਨਾ ਤਨ੍ ਨਾਨੁਭੂਯਤੇ । ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕੇਨਚਿਨ੍ ਨਾਮ ਸ ਬੋਧੋ ऽਨ੍ਵਿष੍ਯਤਾਮ੍ ਅਤਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਹੋਣੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਉਹ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਕੋਈ ਉਹ ਗਿਆਨ ਲੱਭੇ।
ਸ ਚੇਹ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਦਰ੍ਥਮ੍ ਇਦਮ੍ ਆਤਤਮ੍ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਆਕਰ੍ਣਯਸਿ ਚੇਤ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋषਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਜੇ ਉਹ ਗਿਆਨ ਇੱਥੇ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਇਸੀ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਅਸਲ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।
ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਮੋ ऽਯਂ ਦृਸ਼੍ਯੋ ऽਪਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵੇਤ੍ਯ੍ ਅਨੁਭੂਯਤੇ । ਵਰ੍ਣੋ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨ ਇਵਾਖੇਦਾਦ੍ ਵਿਚਾਰੇਣਾਮੁਨਾਨਘ
ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਭਟਕਣਾ, ਭਾਵੇਂ ਦਿਸਦੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਬੋਧੇਨ ਮਨਸੋ ਦृਸ਼੍ਯਮਾਰ੍ਜਨਮ੍ । ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚੇਤ੍ ਤਦ੍ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਰਾ ਨਿਰ੍ਵਾਣਨਿਰ੍ਵृਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਲਗਨ ਉਸ ਵੇਖੇ ਹੋਏ ਤੋਂ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਰਮ ਨਿਰਵਾਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਥਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਗਰ੍ਤੇषੁ ਲੁਠਤਾਂ ਭਵਤਾਮ੍ ਇਹ । ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਕृਤ੍ਰਿਮਜ੍ਞਾਨਾ ਕਲ੍ਪੈਰ੍ ਅਪਿ ਨ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਃ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਜੁਗ ਲੰਘ ਜਾਣ।
ਪਰਿਤ੍ਯਾਗੋ ਵਾਸਨਾਯਾ ਉਤ੍ਤਮੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ ਏष ਵਿਮਲਕ੍ਰਮੋ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ
ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਹ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯਾਂ ਵਾਸਨਾਯਾਂ ਤੁ ਮਨੋ ਗਲਤਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯਾਂ ਸ਼ੀਤਸਨ੍ਤਤ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਹਿਮਕਣੋ ਯਥਾ
ਜਦੋਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨ ਵੀ ਫੌਰਨ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜਦੋਂ ਠੰਢ ਦੀ ਲੜੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਹਿਮ ਦਾ ਰੇਸ਼ਾ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਯਂ ਵਾਸਨਯਾ ਦੇਹੋ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਭੂਤਪਞ੍ਜਰਃ । ਤਨੁਨਾਨ੍ਤਰ੍ਨਿਵਿष੍ਟੇਨ ਮੁਕ੍ਤੌਘਸ੍ ਤਨ੍ਤੁਨਾ ਯਥਾ
ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਪਿੰਜਰਾ ਹੈ, ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧਾਗਿਆਂ ਦੀ ਗੰਢ ਅੰਦਰਲੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸਨਾ ਦ੍ਵਿਵਿਧਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਚ ਮਲਿਨਾ ਤਥਾ । ਮਲਿਨਾ ਜਨ੍ਮਨੋ ਹੇਤੁਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਜਨ੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ: ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦੂਜੀ ਮੈਲੀ। ਮੈਲੀ ਵਾਸਨਾ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਸਨਾ ਜਨਮ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਸੁਘਨਾਕਾਰਾ ਘਨਾਹਙ੍ਕਾਰਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਕਰੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਲਿਨਾ ਵਾਸਨਾ ਬੁਧੈਃ
ਜੋ ਗੰਦੀ ਵਾਸਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹੀ ਵਾਸਨਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਾਙ੍ਕੁਰਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸਮ੍ਭृष੍ਟਬੀਜਵਤ੍ । ਦੇਹਾਨ੍ਤਂ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਤਿ ਸੋਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਵਾਸਨਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਬੀਜ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਪਵਿੱਤਰ' ਇਸ ਲਈ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਿਆਨ ਤੇ ਗਿਆਨਯੋਗ ਵਸਤੂ ਦੋਵੇਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਕਰਣੀ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੇषੁ ਦੇਹਿषੁ । ਵਾਸਨਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਦੇਹੇ ਚਕ੍ਰ ਇਵ ਭ੍ਰਮਃ
ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਸਨਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਾਸਨਾ ਭੂਯੋ ਨ ਜਨ੍ਮਾਨਰ੍ਥਭਾਜਨਮ੍ । ਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ ਤ ਉਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਧਿਯਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਮੁੜ ਜਨਮ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਗਿਆਨਯੋਗ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਤੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯਥਾ ਰਾਮੋ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਤਤ੍ ਤੇ ऽਹਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜਰਾਮਰਣਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਮੱਤ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਰਾਮਕ੍ਰਮਮ੍ ਇਮਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸ਼ृਣੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇਨੈਵ ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਸਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਭਰਦਵਾਜ, ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਇਹ ਚੰਗਾ ਰਾਹ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ; ਇਸ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ।
ਵਿਦ੍ਯਾਗृਹਾਦ੍ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਰਾਮੋ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ । ਦਿਵਸਾਨ੍ਯ੍ ਅਨਯਦ੍ ਗੇਹੇ ਲੀਲਾਭਿਰ੍ ਅਕੁਤੋਭਯਃ
ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਥ ਗਚ੍ਛਤਿ ਕਾਲੇ ऽਤ੍ਰ ਪਾਲਯਤ੍ਯ੍ ਅਵਨਿਂ ਨृਪੇ । ਪ੍ਰਜਾਸੁ ਵੀਤਸ਼ੋਕਾਸੁ ਸ੍ਥਿਤਾਸੁ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲੋਕ ਗਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਰਵਿਘਨ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤੀਰ੍ਥਮੁਨ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਸ਼੍ਰੇਣੀਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤਂ ਮਨਃ । ਰਾਮਸ੍ਯਾਭੂਦ੍ ਭृਸ਼ਂ ਤਤ੍ਰ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਗੁਣਸ਼ਾਲਿਨਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਪਈ।
ਰਾਘਵਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵੈਵਮ੍ ਉਪੇਤ੍ਯ ਚਰਣੌ ਪਿਤੁਃ । ਹਂਸਃ ਪਦ੍ਮਾਵ੍ ਇਵ ਨਵੌ ਜਗ੍ਰਾਹ ਨਖਕੇਸਰੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਤਾਜ਼ੇ ਕੰਵਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਦੇਵਸਦ੍ਮਾਨਿ ਵਨਾਨ੍ਯ੍ ਆਯਤਨਾਨਿ ਚ । ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤਂ ਤਾਤ ਮਮੇਦਂ ਹਿ ਭृਸ਼ਂ ਮਨਃ
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੀਰਥਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਏਤਾਮ੍ ਅਰ੍ਥਨਾਂ ਪੂਰ੍ਵਾਂ ਸਫਲੀਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ । ਨ ਸੋ ऽਸ੍ਤਿ ਭੁਵਨੇ ਤਾਤ ਤ੍ਵਯਾ ਯੋ ऽਰ੍ਥੀ ਵਿਮਾਨਿਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੋ; ਪਿਤਾ ਜੀ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਮੰਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਇਤਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਰਾਜਾ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਸਮਂ ਤਦਾ । ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਮੁਞ੍ਚਦ੍ ਏਵੈਨਂ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਥਮਮ੍ ਅਰ੍ਥਿਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ੁਭੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਦਿਵਸੇ ਭ੍ਰਾਤृਭ੍ਯਾਂ ਸਹ ਰਾਘਵਃ । ਮਙ੍ਗਲਾਲਙ੍ਕृਤਵਪੁਃ ਕृਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨੋ ਦ੍ਵਿਜੈਃ
ਚੰਗੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੇ ਸੁਭ ਦਿਨ, ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਭ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਵਸਿष੍ਠਪ੍ਰਹਿਤੈਰ੍ ਵਿਪ੍ਰੈਸ਼੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਜ੍ਜ੍ਞੈਸ੍ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਃ ਕਤਿਪਯੈਰ੍ ਏਵ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਵਰੈਸ੍ ਸਹ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਚੋਣਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਚਲ ਪਿਆ।
ਅਮ੍ਬਾਭਿਰ੍ ਵਿਹਿਤਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰ੍ ਆਲਿਙ੍ਗ੍ਯਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਭੂषਿਤਃ । ਨਿਰਗਾਤ੍ ਸ ਗृਹਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਃ
ਮਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਤੇ ਗਲੇ ਲੱਗ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਉਹ ਘਰੋਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਨਿਰ੍ਗਤਸ੍ ਸ੍ਵਪੁਰਾਤ੍ ਪੌਰੈਸ੍ ਤੂਰ੍ਯਘੋषੇਣ ਵਰ੍ਧਿਤਃ । ਪੀਯਮਾਨਃ ਪੁਰਨ੍ਧ੍ਰੀਣਾਂ ਨੇਤ੍ਰੈਰ੍ ਭृਙ੍ਗੌਘਭਙ੍ਗੁਰੈਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਚੁੱਕੀ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਭੌਰੇ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਗ੍ਰਾਮੀਣਲਲਨਾਲੋਕਹਸ੍ਤਪਦ੍ਮਾਪਵਰ੍ਜਿਤੈਃ । ਲਾਜਵਰ੍षੈਰ੍ ਵਿਕੀਰ੍ਣਾਤ੍ਮਾ ਹਿਮੈਰ੍ ਇਵ ਹਿਮਾਚਲਃ
ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਕੌਮਲ ਹਥ ਫੈਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਾਵਲ ਵੰਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਾਲਾ ਤੇ ਹਿਮ ਪੈ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।