ਦੇਹਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਯਂ ਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਨ ਚ ਜੀਵਤਿ ਕਿਞ੍ਚਨ । ਕੇ ਕਿਲ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸਙ੍ਕਲ੍ਪਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇਰ੍ ਮਰਣਜੀਵਿਤੇ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਾ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ; ਮੌਤ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਕੌਣ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਪਨੇ ਤੇ ਭਟਕਣ ਦੀ ਭੁਲ ਹੈ।
ਜੀਵਿਤਂ ਮਰਣਂ ਚੈਤਤ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਪੁਰੁषੇ ਯਥਾ । ਅਸਤ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਭਾਤ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਿ ਸ਼ਰੀਰਕੇ
ਜੀਵਨ ਤੇ ਮੌਤ, ਇਸ ਮਨ ਦੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਝੂਠੇ ਹੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਪੁੱਤਰ, ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ ਏਤਦ੍ ਉਪਦਿष੍ਟਂ ਮੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਯਾਮਲਮ੍ । ਯਸ੍ਮਿਞ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਿਂ ਗਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਏਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿषੂਚਿਕਾ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਠੰਡੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰੋਪਕੁਰੁਤੇ ਕੋ ਹਿ ਕੋ ऽਭ੍ਯਾਸਃ ਕੀਦृਸ਼ੋ ऽਥਵਾ । ਸ ਕਥਂ ਪੋषਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਪੁष੍ਟੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ ਚ ਕਿਂ ਭਵੇਤ੍
ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਅਭਿਆਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਯਦ੍ ਏਵ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਯੇਨ ਯੇਨ ਯਦਾ ਯਦਾ । ਵਿਨਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਤਨ੍ ਨੇਹ ਸਿਦ੍ਧਿਮ੍ ਏਤਿ ਕਦਾਚਨ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ, ਜਿਸ ਵੱਲੋਂ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਵੀ, ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਤਚ੍ਚਿਨ੍ਤਨਂ ਤਤ੍ਕਥਨਮ੍ ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਬੋਧਨਮ੍ । ਤਦ੍ਗਤਪ੍ਰਾਣਮਨਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਭ੍ਯਾਸਂ ਵਿਦੁਰ੍ ਬੁਧਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ—ਇਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਯੇषਾਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਂ ਗਤਂ ਪਾਪਂ ਜਨਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਤੇ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਮੋਹਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੇਵਕਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਦੁਵੈਤ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਚਿਨ੍ਤਾਭਿਰ੍ ਯੇषਾਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਰਾਤ੍ਰਯਃ । ਵਾਸਨਾਤਾਨਵੋਤ੍ਕਾਭਿਸ੍ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਭ੍ਯਾਸਿਨਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਆਤਮਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਯੇ ਵਿਰਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਭੋਗਭਾਵਨਤਾਨਵਮ੍ । ਭਾਵਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਭਵਾਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਭਵ੍ਯਾ ਭੁਵਿ ਜਯਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭੋਗਾਂ ਵਾਸਤੇ ਲਾਲਚ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਅਸਲੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਜੀਵਨ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ।
ਉਦਿਤੌਦਾਰ੍ਯਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਾ ਵੈਰਾਗ੍ਯਰਸਰਞ੍ਜਿਤਾ । ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਯਨ੍ਦਿਨੀ ਯੇषਾਂ ਮਤਿਸ੍ ਤੇ ऽਭ੍ਯਾਸਿਨਃ ਪਰੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਦਇਆ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਉਭਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਰਸ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਭਿਆਸੀ ਹਨ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਾਭਾਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਯ ਵਸ੍ਤੁਨਃ । ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਯਤਨ੍ਤੇ ਯੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਭ੍ਯਾਸਿਨਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਤਰਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨਯੋਗ ਵਸਤੂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਗਾਦਾਵ੍ ਏਵ ਨੋਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਤ੍ ਸਦਾ । ਇਦਂ ਜਗਦ੍ ਅਹਂ ਚੇਤਿ ਬੋਧਾਭ੍ਯਾਸਂ ਵਿਦੁਃ ਪਰੇ
ਜਗਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਹ ਜਗਤ ਤੇ 'ਮੈਂ' ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਨਾ ਹਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਗਿਆਨੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਦृਸ਼੍ਯਾਸਮ੍ਭਵਬੋਧੇਨ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਾਦਿਤਾਨਵੇ । ਰਤਿਰ੍ ਬਲੋਦਿਤਾ ਯਾਸੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਭ੍ਯਾਸ ਉਦਾਹृਤਃ
ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਆਦਿ ਦੀ ਕਮੀ ਤੋਂ ਜੋ ਰਸ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਅਭਿਆਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਾਸਮ੍ਭਵਬੋਧੇਨ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਾਦਿਤਾਨਵਮ੍ । ਤਪ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਦृਸ਼੍ਯਦੋषਸ੍ ਤੁ ਦੁਃਖਕृਤ੍
ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਸਮਝ ਰਾਹੀਂ ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਆਦਿ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਅਸਲ ਸਮਝਣ ਦੀ ਗਲਤੀ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਾਸਮ੍ਭਵਬੋਧੇ ਹਿ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਯ ਕਥ੍ਯਤੇ । ਤਦਭ੍ਯਾਸੇਨ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਭ੍ਯਾਸੋ ਮਹੋਦਯਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮਝ ਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤਦੋਂ ਜਾਣਨਯੋਗ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮਝ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਭਵਬਹੁਲਨਿਸ਼ਾਨਿਤਾਨ੍ਤਨਿਦ੍ਰਾ ਸਤਤਵਿਵੇਕਵਿਬੋਧਵਾਰਿਸੇਕੈਃ । ਪ੍ਰਗਲਤਿ ਹਿਮਸ਼ੀਤਲੈਰ੍ ਇਵੋਚ੍ਚੈਃ ਸ਼ਰਦਿ ਮਹਾਮਿਹਿਕੇਵ ਚੇਤਸੀਤਿ
ਜਗਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਲੰਮੀ ਰਾਤ, ਜੋ ਭਟਕਣ ਦੀ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿੱਛੋ-ਵਿੱਛੀ ਹੋਸ਼ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪਾਲ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਠੰਡੀ ਤੇ ਨਰਮ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਤ੍ਯ੍ ਅਥ ਮੁਨੌ ਦਿਵਸੋ ਜਗਾਮ ਸਾਯਨ੍ਤਨਾਯ ਵਿਧਯੇ ऽਸ੍ਤਮ੍ ਇਨੋ ਜਗਾਮ । ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਸਭਾ ਕृਤਨਮਸ੍ਕਰਣਾ ਜਗਾਮ ਸ਼੍ਯਾਮਾਕ੍ਸ਼ਯੇ ਰਵਿਕਰੈਸ਼੍ ਚ ਸਹਾਜਗਾਮ
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਤਦ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ ਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਸਭ ਲੋਕ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵੀ ਹਨੇਰੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਇਤਿ ਸਙ੍ਕਥਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾਂ ਨਿਸ਼ਿ ਵਰਾਙ੍ਗਨੇ । ਸੁਪ੍ਤੇ ਪਰਿਜਨੇ ਨੂਨਮ੍ ਅਥਾਨ੍ਤਃਪੁਰਮਣ੍ਡਪੇ
ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਰਾਤ, ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵਧੀਆ ਨਾਰੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਮਹਲ ਦੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ—
ਦृਢਾਖਿਲਾਰ੍ਗਲਦ੍ਵਾਰਗਵਾਕ੍ਸ਼ੇ ਦਕ੍ਸ਼ਚੇਤਸੀ । ਪੁष੍ਪਪੂਰਣਸੁਸ੍ਫੀਤਮਾਂਸਲਾਮੋਦਮਨ੍ਥਰੇ
ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜੇ, ਚੌਕਠ ਅਤੇ ਖਿੜਕੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਸਨ, ਮਨ ਚੁਸਤ ਤੇ ਸਥਿਰ ਸੀ, ਤੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਫ਼ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ—
ਅਮ੍ਲਾਨਮਾਲਾਵਸਨਸ਼ਵਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਸਨਸ੍ਥਿਤੇ । ਸਕਲਾਮਲਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਵਦਨੋਦ੍ਦ੍ਯੋਤਿਤਾਸ੍ਪਦੇ
ਮੁਰਝਾਏ ਬਿਨਾ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਖਟ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਚਾਨਣ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਪੂਰਨ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਮਾਧਿਸ੍ਥਾਨਕਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਥਤੁਰ੍ ਨਿਸ਼੍ਚਲਾਙ੍ਗਕੇ । ਰਤ੍ਨਸ੍ਤਮ੍ਭਾਦ੍ ਇਵੋਤ੍ਕੀਰ੍ਣੇ ਚਿਤ੍ਰਭਿਤ੍ਤਾਵ੍ ਇਵਾਰ੍ਪਿਤੇ
ਉਹ ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗਏ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੀਮਤੀ ਪਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਥੰਮ 'ਤੇ ਉਕਰੇ ਹੋਏ ਪਤਲੇ, ਜਾਂ ਸੋਹਣੀ ਕੰਧ 'ਤੇ ਬਣੇ ਚਿੱਤਰ ਵਾਂਗ।
ਸਰ੍ਵਾਸ੍ ਤਤ੍ਯਜਤੁਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਾਸ੍ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਸਮੁਪਾਗਤੇ । ਦਿਵਸਾਨ੍ਤ ਇਵਾਬ੍ਜਿਨ੍ਯੌ ਪ੍ਰਸृਤਾਮੋਦਲੇਖਿਕੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਸਹਿਮਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਉਣ 'ਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਕੌਂਪਲੇ ਖੁਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਫੈਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬਭੂਵਤੁਰ੍ ਭृਸ਼ਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਸ੍ਪਨ੍ਦਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇ । ਗਿਰੌ ਸ਼ਰਦਿ ਨਿਰ੍ਵਾਤ ਇਵ ਵृष੍ਟ੍ਯਾਭ੍ਰਮਾਲਿਕੇ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਹਿਲ-ਜੁਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ saja ਹੋਇਆ।
ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਮਾਧਾਨਾਜ੍ ਜਹਤੁਰ੍ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਸਂਵਿਦਮ੍ । ਯਥਾ ਕਲ੍ਪਲਤੇ ਕਾਨ੍ਤੇ ਪੂਰ੍ਣਮ੍ ऋਤ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਰਸਮ੍
ਅਦਵੈਤ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਕਲਪ ਲਤਾ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਰਸ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਹਂ ਜਗਦ੍ ਇਤਿ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇਰ੍ ਦृਸ਼੍ਯਸ੍ਯਾਦਾਵ੍ ਅਨੁਦ੍ਭਵਃ । ਯਦਾ ਤਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਅਵਗਤਸ੍ ਸ੍ਵਾਤ੍ਯਨ੍ਤਾਭਾਵਨਾਤ੍ਮਕਃ
ਜਦੋਂ 'ਮੈਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹਾਂ' ਵਾਲੀ ਭੁੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਨਾਸਵਾਦੀ ਸਵਭਾਵ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਤਦਾ ਦृਸ਼੍ਯਪਿਸ਼ਾਚੋ ऽਯਮ੍ ਅਲਮ੍ ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤਸ੍ ਤਯੋਃ । ਅਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ ਏਵ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸ਼ਸ਼ਸ਼ृਙ੍ਗਮ੍ ਇਵਾਨਘ
ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਭੂਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਖਰਗੋਸ਼ ਦਾ ਸਿੰਗ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।
ਆਦਾਵ੍ ਏਵ ਹਿ ਯਨ੍ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ऽਪਿ ਤਤ੍ ਤਥਾ । ਭਾਤਂ ਚਾਭਾਤਮ੍ ਏਵਾਤੋ ਮृਗਤृष੍ਣਾਮ੍ਬੁਵਜ੍ ਜਗਤ੍
ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਜੋ ਦਿੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਮਿਰਗ ਦੀ ਪਿਆਸ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਸ੍ਵਭਾਵਃ ਕੇਵਲਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀਦ੍ਵਯਂ ਤਦ੍ ਬਭੂਵ ਹ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਾਦਿਪਦਾਰ੍ਥੌਘਦੂਰਮੁਕ੍ਤਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭਾਵਿਕਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ; ਦੋਨੋ ਔਰਤਾਂ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਹجوم ਤੋਂ ਦੂਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਤੇਨੈਵ ਜ੍ਞਾਨਦੇਹੇਨ ਤਤਾਰ ਜ੍ਞਪ੍ਤਿਦੇਵਤਾ । ਮਾਨੁषੀ ਤ੍ਵ੍ ਇਤਰੇਣਾਸ਼ੁ ਜ੍ਞਾਨਾਜ੍ਞਾਨਾਨੁਰੂਪਿਣਾ
ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਝ ਦੀ ਦੇਵੀ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ; ਮਨੁੱਖੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਗੇਹਾਨ੍ਤਰ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਆਰੁਹ੍ਯ ਵੈ ਦਿਵਃ । ਬਭੂਵਤੁਸ਼੍ ਚਿਦਾਕਾਸ਼ਰੂਪਿਣ੍ਯੌ ਵ੍ਯੋਮਗਾਕृਤੀ
ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਹੱਥ ਦੇ ਅਕਾਰ ਜਿਤਨਾ ਥਾਂ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਨੋ ਚਿੱਤ-ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ।