ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਗੇਹੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾ ਸਹਿਤੋ ऽਭਵਤ੍ । ਤਂ ਸਰ੍ਗਂ ਤਂ ਗਿਰਿਗ੍ਰਾਮਂ ਨਯ ਮਾਂ ਸਮਵੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਲੈ ਚੱਲੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਦੇਖ ਸਕਾਂ।
ਅਚੇਤ੍ਯਚਿਦ੍ਰੂਪਮਯੀਂ ਪਰਮਾਂ ਪਾਵਨੀਂ ਦृਸ਼ਮ੍ । ਅਵਲਮ੍ਬ੍ਯੇਮਮ੍ ਆਕਾਰਮ੍ ਅਵਮੁਚ੍ਯ ਭਵਾਮਲਾ
ਇਹ ਜਗਤ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਿਰਜੀਵ ਤੇ ਚੇਤਨ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸ੍ਯ੍ ਅਸਨ੍ਦੇਹਂ ਵ੍ਯੋਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨਭਸ੍ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਭੂਮਿष੍ਠਨਰਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਗਗਨਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰਂ ਯਥਾ
ਫਿਰ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸਵੈ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ, ਜੋ ਖ਼ਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂਸ੍ਥਿਤਂ ਤਂ ਪਸ਼੍ਯਾਵਸ੍ ਸਹ ਸਰ੍ਗਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍ । ਏਵਂ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਦ੍ਵਾਰੇ ਦੇਹੋ ਹਿ ਪਰਮਾਰ੍ਗਲਾ
ਚਲੋ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੇਖੀਏ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਸਰੀਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ।
ਅਮੁਨਾ ਦੇਵਿ ਦੇਹੇਨ ਜਗਦ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਅਵਾਪ੍ਯਤੇ । ਨ ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਤ੍ਰ ਯੁਕ੍ਤਿਂ ਕਥਯਾਨੁਗ੍ਰਹਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਜਗਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਜਗਨ੍ਤੀਮਾਨ੍ਯ੍ ਅਮੂਰ੍ਤਾਨਿ ਮੂਰ੍ਤਿਮਨ੍ਤਿ ਮੁਧਾਗ੍ਰਹਾਤ੍ । ਭਵਦ੍ਭਿਰ੍ ਅਵਬੁਦ੍ਧਾਨਿ ਹੇਮਨੀਵੋਰ੍ਮਿਕਾਧਿਯਾ
ਇਹ ਜਗਤ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹਨ, ਗਲਤ ਸਮਝ ਕਰਕੇ ਅਕਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝਿਆ ਹੈ।
ਹੇਮ੍ਨ੍ਯ੍ ਊਰ੍ਮਿਕਾਰੂਪਵਨੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਊਰ੍ਮਿਕਾਤ੍ਵਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਯਥਾ ਤਥਾ ਜਗਦ੍ਰੂਪੇ ਜਗਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਪਦੇ
ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਥੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਿੱਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅਸਲਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਜਗਦ੍ ਆਕਾਸ਼ਮ੍ ਏਵੇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਨ ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਤਾ । ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਾਚਿਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਧੂਲਿਰ੍ ਅਮ੍ਬੁਨਿਧਾਵ੍ ਇਵ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਆਕਾਸ਼ ਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਾਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਸਰ੍ਗਾਦਿਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਥਿਤਸ੍ ਸ੍ਵਭਾਵੋ ऽਸ੍ਯੈਵਮ੍ ਈਦृਸ਼ਃ
ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਸਲਤ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਦਿ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਗਤੋਰ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਤੋਦਯਃ । ਕਾਰਣਾਨਾਮ੍ ਅਭਾਵੇਨ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਹਕਾਰਿਣਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਰਣ ਤੇ ਫਲ ਦਾ ਉਤਪਨ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਯਾਵਦ੍ ਅਭ੍ਯਾਸਯੋਗੇਨ ਨ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਭੇਦਧੀਸ੍ ਤਵ । ਨੂਨਂ ਤਾਵਦ੍ ਅਤਦ੍ਰੂਪਾ ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਿਪਸ਼੍ਯਸਿ
ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰੀ ਮੱਤ ਯੋਗ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਭੇਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਤਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।
ਤਤ੍ਰ ਰੂਢਿਮ੍ ਉਪਾਯਾਤਾ ਇਮੇ ਯੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਮਦਾਦਯਃ । ਅਭ੍ਯਾਸਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਵਿਤ੍ਤੇਃ ਪਸ਼੍ਯਾਮਸ੍ ਤੇ ਹਿ ਤਤ੍ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ, ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ, ਉਥੇ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਗਰਸ੍ਯੇਵ ਮਮਾਕਸ਼ਮਯਂ ਵਪੁਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਵਾਤਃ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੇਹੇਨਾਨੇਨ ਤਤ੍ ਪਦਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹੀ ਸਾਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਜ੍ਞਾਨਦੇਹਾਹਂ ਯਥੈਤੇ ਪਦ੍ਮਜਾਦਯਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਜਗਦਾਦੀਦਮ੍ ਅਙ੍ਗਮ੍ ਅਸ੍ਮਾਕਮ੍ ਅਙ੍ਗਨੇ
ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਲੋਕ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮ, ਆਤਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਤਵਾਭ੍ਯਾਸਂ ਵਿਨਾ ਬਾਲੋ ਨਾਕਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਾਂ ਗਤਃ । ਸ੍ਥਿਤਃ ਕਲਨਰੂਪਾਤ੍ਮਾ ਤੇਨ ਤਨ੍ ਨਾਨੁਪਸ਼੍ਯਸਿ
ਤੇਰੇ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਬੱਚੇ, ਇਹ ਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਪੁਰਂ ਸ੍ਵਦੇਹੇ ਨਾਨੁਲਭ੍ਯਤੇ । ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਸਙ੍ਕਲ੍ਪਪੁਰਂ ਸ੍ਵਦੇਹੇ ਨਾਨੁਲਭ੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੀ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਏਨਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਦੇਹਂ ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮਰੂਪਿਣੀ । ਤਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਸ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਕੁਰੁ ਕਾਰ੍ਯਵਿਦਾਂ ਵਰੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਜੋ ਚਿੱਤ-ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਉਹ ਸੱਚ ਵੇਖੇਗਾ; ਇਹ ਜਲਦੀ ਕਰ, ਕਰਤਬ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਗਰਂ ਸਤ੍ਯਂ ਯਥਾ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਨਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸਦੇਹਂ ਵਾ ਵਿਦੇਹਂ ਵਾ ਨੇਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਲਈ ਸੱਚ ਹੈ ਜੋ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ, ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਆਦਿਸਰ੍ਗੇ ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਯਥੇਯਂ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਆਗਤਾ । ਤਥਾ ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਨਿਯਤਿਃ ਪ੍ਰੌਢਿਮ੍ ਆਗਤਾ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਟਕਣ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਦੇਵਿ ਗਚ੍ਛਾਵੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਗृਹਮ੍ । ਸਹੇਤੀਦਮ੍ ਅਹਂ ਵਚ੍ਮਿ ਕਥਂ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਮ੍ਬ ਹੇ
ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ, 'ਆਓ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਚੱਲੀਏ।' ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਮਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ?
ਇਹ ਦੇਹਂ ਇਮਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨੁਪਾਤਿਨਾ । ਚੇਤਸਾ ਤਤ੍ ਪਰਂ ਯਾਮਿ ਲੋਕਂ ਤ੍ਵਂ ਕਥਯੇਤਿ ਤੁ
ਇੱਥੇ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤਵ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵ੍ਯੋਮਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਤੇ ਯਥਾ ਸਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਖਾਤ੍ਮਕਃ । ਨ ਕੁਡ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਨ ਕੁਡ੍ਯੇਨ ਰੋਧ੍ਯਤੇ ਨਾਪਿ ਕੁਡ੍ਯਹਾ
ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਇੱਛਾ-ਰੂਪ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਰਖ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਖਾਲੀ ਹੈ—ਉਹ ਕੰਧ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੰਧ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕੰਧ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧੈਕਸਤ੍ਤ੍ਵਨਿਰ੍ਮਾਣਚਿਤ੍ਤਰੂਪਸ੍ਯ ਤਤ੍ ਕਿਲ । ਪ੍ਰਤਿਭਾਨਮ੍ ਅਤਸ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਪਰਮਾਦ੍ ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਮਨਾਕ੍
ਇਹ ਸਰੀਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਸਤਵ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਮਨ-ਰੂਪ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਪਰਮ ਸਤਵ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਸੋ ऽਯਮ੍ ਏਤਾਦृਸ਼ੋ ਦੇਹੋ ਨੈਨਂ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਅਨੇਨੈਵ ਤਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਮਿ ਦੇਸ਼ਂ ਗਨ੍ਧਮ੍ ਇਵਾਨਿਲਃ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਇਸੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਜਲਂ ਜਲੈਰ੍ ਵਾਗ੍ਨਿਰ੍ ਅਗ੍ਨਿਨਾ ਵਾਯੁਨਾਨਿਲਃ । ਮਿਲਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਮਨੋਦੇਹੋ ਦੇਹੈਰ੍ ਅਨ੍ਯੈਰ੍ ਮਨੋਮਯੈਃ
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਾ ਹਵਾ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਦੇ ਬਣੇ ਸਰੀਰ ਹੋਰ ਮਨ ਦੇ ਬਣੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਹਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਤਾਂ ਸਂਵਿਦ੍ ਏਤ੍ਯ੍ ਅਪਾਰ੍ਥਿਵਸਂਵਿਦਾ । ਏਕਤ੍ਵਂ ਕਲ੍ਪਨਾਸ਼ੈਲਸ਼ੈਲਯੋਃ ਕ੍ਵਾਹਤਿਰ੍ ਮਿਥਃ
ਜੋ ਧਰਤੀ ਵਾਲੀ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਆਤਿਵਾਹਿਕ ਏਵਾਯਂ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਦੇਹਕਃ । ਆਧਿਭੌਤਿਕਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤੁ ਗृਹੀਤਸ਼੍ ਚਿਰਭਾਵਨਾਤ੍
ਤੇਰਾ ਇਹ ਮਨ ਦੇ ਬਣਿਆ ਸਰੀਰ ਇਕ ਰਾਹ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੀ ਹੈ; ਪਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਬੁਧੀ ਨੂੰ ਮਾਨਵ ਸਰੀਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਯਥਾ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਧ੍ਯਾਨੇ ਯਥਾ ਭ੍ਰਮੈਃ । ਯਥਾ ਵ੍ਯਸਨਿਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇ ਯਥਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਪਤ੍ਤਨੇ
ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਭਟਕਣ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲੱਗ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ—
ਵਾਸਨਾਤਾਨਵਂ ਨੂਨਂ ਯਦਾ ਤੇ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਏष੍ਯਤਿ । ਤਦਾਧਿਭੌਤਿਕੀਭਾਵਂ ਪੁਨਰ੍ ਏਤਿ ਨ ਦੇਹਕਃ
ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਾਸਨਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਭੌਤਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਆਤਿਵਾਹਿਕਦੇਹਤ੍ਵਪ੍ਰਤ੍ਯਯੇ ਘਨਤਾਂ ਗਤੇ । ਤਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯ੍ ਅਯਂ ਦੇਹੋ ਦਸ਼ਾਮੋਹੇ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੰਨਤਾ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਠੋਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੰਨਤਾ ਭਟਕਣ ਵਿਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।