ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਮृਤਿਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਚ ਸ੍ਮृਤਿਃ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਮੁਕ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਃ
ਉਥੇ ਪਿਤਾਮਾ ਦੀ ਯਾਦ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਯਾਦ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸ੍ਮਰਣੀਯਾ ਚਿਤਿਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਪਦ੍ਮਜਾਦਿਤ੍ਵਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਚੇਤਨਸ੍ਯ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤੇਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਪਰ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖਾਸੀਅਤ ਕਰਕੇ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਭੂਵਮ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਥਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਕਾਕਤਾਲੀਯਵਤ੍ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਤਿਭਾਮਯਃ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋਚਦਾ ਹੈ 'ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ', ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਚਮਕਦਾਰ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਆਉਣੀ ਹੋਵੇ।
ਏਵਮ੍ ਅਭ੍ਯੁਦਿਤੇ ਲੋਕੇ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਕਦਾਚਨ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਅਭ੍ਯੁਦਿਤਂ ਨਾਮ ਕੇਵਲਂ ਚਿਨ੍ਨਭਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਕਦੇ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; 'ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਾ' ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਵਿਧਾਯਾਸ੍ ਸ੍ਮृਤੇਰ੍ ਅਸ੍ਯਾਃ ਕਾਰਣਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ । ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਭਾਵੋ ऽਸਾਵ੍ ਏਕਮ੍ ਏਵ ਚਿਦਮ੍ਬਰਮ੍
ਇਸ ਯਾਦ ਦੀ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹੈ; ਕਾਰਨ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਜੋ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚਿੱਤ ਦੇ ਅੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਯੋਸ੍ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਰਣੈਸ੍ ਸਹਕਾਰਿਭਿਃ । ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਯੋਰ੍ ਐਕ੍ਯਂ ਤਦਭਾਵਾਨ੍ ਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਕਾਰਨ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸਹਾਇਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਕਾਰਨ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਇਕਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਮਹਾਚਿਦ੍ਰੂਪਮ੍ ਏਵੇਦਂ ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵੇਦਨਮ੍ । ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਭਾਵੋ ऽਤ੍ਰ ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਨ ਵਾਸ੍ਤਵਃ
ਇਹ ਵੱਡੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਜਗਦਾਦ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਚਿਦਾਕਾਸ਼ਂ ਚਿਦਾਕਾਸ਼ੇ ਕੇਵਲਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਵੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕੇ; ਚਿੱਤ ਦਾ ਆਕਾਸ਼, ਚਿੱਤ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਹੋ ਨੁ ਪਰਮਾ ਦृष੍ਟਿਰ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ਦੇਵਿ ਮੇ ਤ੍ਵਯਾ । ਰੂਪਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਜਾਗਤੀ ਪ੍ਰਾਤਃਪ੍ਰਭਯੇਵੇਕ੍ਸ਼ਣਦ੍ਯੁਤੇਃ
ਵਾਹ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਸਵੇਰ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ, ਵੇਖਣ ਦੀ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦੀ ਹੈ।
ਇਦਾਨੀਮ੍ ਅਹਮ੍ ਏਤਸ੍ਯਾਂ ਯਾਵਤ੍ ਪਰਿਣਤਾ ਦृਸ਼ਿ । ਨਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਵਿਨਾ ਤਾਵਦ੍ ਭਿਨ੍ਦ੍ਧੀਮਂ ਦੇਵਿ ਕੌਤੁਕਮ੍
ਹੁਣ, ਜਿੰਨੀ ਮੇਰੀ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਕ, ਬਿਨਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਜਿਗਿਆਸਾ ਦੂਰ ਕਰ।
ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਗੇਹੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾ ਸਹਿਤੋ ऽਭਵਤ੍ । ਤਂ ਸਰ੍ਗਂ ਤਂ ਗਿਰਿਗ੍ਰਾਮਂ ਨਯ ਮਾਂ ਸਮਵੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਲੈ ਚੱਲੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਦੇਖ ਸਕਾਂ।
ਅਚੇਤ੍ਯਚਿਦ੍ਰੂਪਮਯੀਂ ਪਰਮਾਂ ਪਾਵਨੀਂ ਦृਸ਼ਮ੍ । ਅਵਲਮ੍ਬ੍ਯੇਮਮ੍ ਆਕਾਰਮ੍ ਅਵਮੁਚ੍ਯ ਭਵਾਮਲਾ
ਇਹ ਜਗਤ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਿਰਜੀਵ ਤੇ ਚੇਤਨ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸ੍ਯ੍ ਅਸਨ੍ਦੇਹਂ ਵ੍ਯੋਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨਭਸ੍ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਭੂਮਿष੍ਠਨਰਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਗਗਨਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰਂ ਯਥਾ
ਫਿਰ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸਵੈ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ, ਜੋ ਖ਼ਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂਸ੍ਥਿਤਂ ਤਂ ਪਸ਼੍ਯਾਵਸ੍ ਸਹ ਸਰ੍ਗਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍ । ਏਵਂ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਦ੍ਵਾਰੇ ਦੇਹੋ ਹਿ ਪਰਮਾਰ੍ਗਲਾ
ਚਲੋ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੇਖੀਏ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਸਰੀਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ।
ਅਮੁਨਾ ਦੇਵਿ ਦੇਹੇਨ ਜਗਦ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਅਵਾਪ੍ਯਤੇ । ਨ ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਤ੍ਰ ਯੁਕ੍ਤਿਂ ਕਥਯਾਨੁਗ੍ਰਹਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਜਗਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਜਗਨ੍ਤੀਮਾਨ੍ਯ੍ ਅਮੂਰ੍ਤਾਨਿ ਮੂਰ੍ਤਿਮਨ੍ਤਿ ਮੁਧਾਗ੍ਰਹਾਤ੍ । ਭਵਦ੍ਭਿਰ੍ ਅਵਬੁਦ੍ਧਾਨਿ ਹੇਮਨੀਵੋਰ੍ਮਿਕਾਧਿਯਾ
ਇਹ ਜਗਤ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹਨ, ਗਲਤ ਸਮਝ ਕਰਕੇ ਅਕਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝਿਆ ਹੈ।
ਹੇਮ੍ਨ੍ਯ੍ ਊਰ੍ਮਿਕਾਰੂਪਵਨੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਊਰ੍ਮਿਕਾਤ੍ਵਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਯਥਾ ਤਥਾ ਜਗਦ੍ਰੂਪੇ ਜਗਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਪਦੇ
ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਥੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਿੱਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅਸਲਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਜਗਦ੍ ਆਕਾਸ਼ਮ੍ ਏਵੇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਨ ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਤਾ । ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਾਚਿਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਧੂਲਿਰ੍ ਅਮ੍ਬੁਨਿਧਾਵ੍ ਇਵ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਆਕਾਸ਼ ਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਾਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਸਰ੍ਗਾਦਿਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਥਿਤਸ੍ ਸ੍ਵਭਾਵੋ ऽਸ੍ਯੈਵਮ੍ ਈਦृਸ਼ਃ
ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਸਲਤ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਦਿ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਗਤੋਰ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਤੋਦਯਃ । ਕਾਰਣਾਨਾਮ੍ ਅਭਾਵੇਨ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਹਕਾਰਿਣਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਰਣ ਤੇ ਫਲ ਦਾ ਉਤਪਨ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਯਾਵਦ੍ ਅਭ੍ਯਾਸਯੋਗੇਨ ਨ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਭੇਦਧੀਸ੍ ਤਵ । ਨੂਨਂ ਤਾਵਦ੍ ਅਤਦ੍ਰੂਪਾ ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਿਪਸ਼੍ਯਸਿ
ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰੀ ਮੱਤ ਯੋਗ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਭੇਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਤਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।
ਤਤ੍ਰ ਰੂਢਿਮ੍ ਉਪਾਯਾਤਾ ਇਮੇ ਯੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਮਦਾਦਯਃ । ਅਭ੍ਯਾਸਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਵਿਤ੍ਤੇਃ ਪਸ਼੍ਯਾਮਸ੍ ਤੇ ਹਿ ਤਤ੍ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ, ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ, ਉਥੇ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਗਰਸ੍ਯੇਵ ਮਮਾਕਸ਼ਮਯਂ ਵਪੁਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਵਾਤਃ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੇਹੇਨਾਨੇਨ ਤਤ੍ ਪਦਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹੀ ਸਾਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਜ੍ਞਾਨਦੇਹਾਹਂ ਯਥੈਤੇ ਪਦ੍ਮਜਾਦਯਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਜਗਦਾਦੀਦਮ੍ ਅਙ੍ਗਮ੍ ਅਸ੍ਮਾਕਮ੍ ਅਙ੍ਗਨੇ
ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਲੋਕ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮ, ਆਤਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਤਵਾਭ੍ਯਾਸਂ ਵਿਨਾ ਬਾਲੋ ਨਾਕਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਾਂ ਗਤਃ । ਸ੍ਥਿਤਃ ਕਲਨਰੂਪਾਤ੍ਮਾ ਤੇਨ ਤਨ੍ ਨਾਨੁਪਸ਼੍ਯਸਿ
ਤੇਰੇ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਬੱਚੇ, ਇਹ ਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਪੁਰਂ ਸ੍ਵਦੇਹੇ ਨਾਨੁਲਭ੍ਯਤੇ । ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਸਙ੍ਕਲ੍ਪਪੁਰਂ ਸ੍ਵਦੇਹੇ ਨਾਨੁਲਭ੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੀ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਏਨਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਦੇਹਂ ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮਰੂਪਿਣੀ । ਤਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਸ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਕੁਰੁ ਕਾਰ੍ਯਵਿਦਾਂ ਵਰੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਜੋ ਚਿੱਤ-ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਉਹ ਸੱਚ ਵੇਖੇਗਾ; ਇਹ ਜਲਦੀ ਕਰ, ਕਰਤਬ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਗਰਂ ਸਤ੍ਯਂ ਯਥਾ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਨਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸਦੇਹਂ ਵਾ ਵਿਦੇਹਂ ਵਾ ਨੇਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਲਈ ਸੱਚ ਹੈ ਜੋ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ, ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਆਦਿਸਰ੍ਗੇ ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਯਥੇਯਂ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਆਗਤਾ । ਤਥਾ ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਨਿਯਤਿਃ ਪ੍ਰੌਢਿਮ੍ ਆਗਤਾ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਟਕਣ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਦੇਵਿ ਗਚ੍ਛਾਵੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਗृਹਮ੍ । ਸਹੇਤੀਦਮ੍ ਅਹਂ ਵਚ੍ਮਿ ਕਥਂ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਮ੍ਬ ਹੇ
ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ, 'ਆਓ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਚੱਲੀਏ।' ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਮਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ?