ਅਸਮਞ੍ਜਸਮ੍ ਏਵੈਤਦ੍ ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਤਥਾ ਗृਹਾਨ੍ਤਃ ਪृਥਿਵੀ ਸ਼ੈਲਾਸ਼੍ ਚੇਤ੍ਯ੍ ਅਸਮਞ੍ਜਸਮ੍
ਇਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਅਕਲਪਨਯੋਗ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਅਕਲਪਨਯੋਗ ਹਨ।
ਯਥਾਵਦ੍ ਏਤਦ੍ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਕਥਯਾਮਲਯਾ ਧਿਯਾ । ਪ੍ਰਸਾਦਸੁਗृਹੀਤੇ ਹਿ ਨੋਦ੍ਵਿਜਨ੍ਤੇ ਮਹੌਜਸਃ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਘਬਰਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ।
ਨਾਹਂ ਮਿਥ੍ਯਾ ਵਦਾਮੀਦਂ ਯਥਾਵਚ੍ ਛृਣੁ ਸੁਨ੍ਦਰਿ । ਭੇਦਨਂ ਨਿਯਤੀਨਾਂ ਹਿ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਨਾਸ੍ਮਦਾਦਿਭਿਃ
ਮੈਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ। ਕਿਸਮਤਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਮੇਰੇ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਵਿਭਿਦ੍ਯਮਾਨਾਮ੍ ਅਨ੍ਯੇਨ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਏਵ ਯਾਮ੍ । ਮਰ੍ਯਾਦਾਂ ਤਾਂ ਮਯਾ ਭਿਨ੍ਨਾਂ ਕੋ ऽਪਰਃ ਪਾਲਯਿष੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਤਾ ਮੈਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਹੱਦ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਉਹ ਹੱਦ ਤੋੜ ਦਿਆਂ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖੇਗਾ?
ਸਗ੍ਰਾਮਂ ਦ੍ਵਿਜਜੀਵਾਤ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਸ੍ਵਸਦ੍ਮਨਿ । ਵ੍ਯੋਮ੍ਨ੍ਯ੍ ਏਵੇਦਂ ਮਹੀਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਵ੍ਯੋਮਾਤ੍ਮੈਵ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਆਤਮਾ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੇ ਯੁੱਧ ਭੂਮੀ ਸਮੇਤ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਹੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨੀ ਸਾ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ ਲੁਪ੍ਤਾ ਯੁਵਯੋਰ੍ ਉਦਿਤਾਨ੍ਯਥਾ । ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ ਯਦ੍ਵਦ੍ ਏਤਨ੍ਮਰਣਮ੍ ਅਙ੍ਗਨੇ
ਪੁਰਾਣੀ ਯਾਦ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮਿਟ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਨਵੀਂ ਯਾਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਗਣ ਦੀ ਯਾਦ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਿਲਾ।
ਯਥਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਂ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਜਗਦ੍ ਯਥਾ । ਯਥਾ ਕਥਾਰ੍ਥਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੋ ਮਰੁਭੂਮੌ ਯਥਾ ਜਲਂ
ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗੇਹਸ੍ਯ ਸਸ਼ੈਲਵਨਪਤ੍ਤਨਾ । ਇਯਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਿਤਾ ਭੂਮਿਸ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦਰ੍ਸ਼ਯੋਰ੍ ਇਵ
ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ।
ਅਸਤ੍ਯੈਵੇਯਮ੍ ਆਭਾਤਿ ਸਤ੍ਯੇਵ ਘਨਸਰ੍ਗਤਾ । ਤਸ੍ਯਾਸਤ੍ਯਾਵਭਾਸਸ੍ਯ ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਃ ਕੋਸ਼ਕੋਟਰੇ
ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਝੂਠੀ ਹੈ, ਪਰ ਘਣੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਸੱਚੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ; ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਖੋਹ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਝੂਠੀ ਦਿੱਖ ਲਈ।
ਅਸਤ੍ਯਾਦ੍ ਯਤ੍ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਯਾ ਨਾਮ ਤਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸਤ੍ । ਮृਗਤृष੍ਣਾਤਰਙ੍ਗਿਣ੍ਯਾਸ੍ ਤਰਙ੍ਗੋ ऽਪਿ ਨ ਸਤ੍ਯਤਃ
ਝੂਠ ਤੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਯਾਦ ਨਾਲ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਝੂਠਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵੀ ਅਸਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਇਦਂ ਤ੍ਵਦੀਯਂ ਸਦਨਂ ਤਦ੍ਗੇਹਾਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਗਮ੍ । ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਵਾ ਤਚ੍ ਚ ਵ੍ਯੋਮੈਵ ਕੇਵਲਮ੍
ਇਹ ਤੇਰਾ ਘਰ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਾਣ ਕਿ ਮੈਂ, ਤੂੰ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕੇਵਲ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਹੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨਸਙ੍ਗਮਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ੍ਵਾਨੁਭੂਤਿਪਰਮ੍ਪਰਾਃ । ਪ੍ਰਮਾਣਾਨ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਮੁਖ੍ਯਾਨਿ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਪ੍ਰਦੀਪਵਤ੍
ਸੁਪਨੇ, ਮਿਲਾਪ, ਮਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਅਨੁਭਵ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਵੇ।
ਸ੍ਥਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗੇਹੇ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਦ੍ਵਿਜਜੀਵਸ੍ ਤਦਨ੍ਤਰੇ । ਸਸਮੁਦ੍ਰਵਨਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਸ੍ਥਿਤਾਬ੍ਜ ਇਵ षਟ੍ਪਦੀ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਜਿੰਦ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਮਧੁਮੱਖੀ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੇਲਵੇ ਕੋਟਰੋਦਰੇ । ਇਦਂ ਪਤ੍ਤਨਮ੍ ਆਭਾਤਿ ਕੇਸ਼ੋਣ੍ਡੁਕ ਇਵਾਮ੍ਬਰੇ
ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਝਲਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਲ ਦੀ ਨੋਕ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੁਰੇ ਤਨ੍ਵਿ ਤਵੇਦਂ ਸਦਨਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਿਮ੍ ਅਣੁਮਾਤ੍ਰੇ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਗਜਵृਨ੍ਦਮ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਤੇਰਾ ਘਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਫਿਰ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਝੁੰਡ, ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਇੰਨੇ ਛੋਟੇ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਪਰਮਾਣੌ ਪਰਮਾਣੌ ਸਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਸੇ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਿ । ਅਨ੍ਤਰ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਜਗਨ੍ਤੀਤਿ ਕੇਨੈਤਨ੍ ਨਾਮ ਸਙ੍ਖ੍ਯਤੇ
ਹਰ ਇਕ ਪਰਮਾਣੂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਚੇਤਨਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਗਿਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅष੍ਟਮਂ ਦਿਵਸਂ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ ਸ ਮृਤਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਗਤੋ ਵਰ੍षਗਣੋ ऽਸ੍ਮਾਕਮ੍ ਅਤਃ ਕਥਮ੍ ਇਦਂ ਭਵੇਤ੍
ਅਠਵੇਂ ਦਿਨ, ਪਰਮ ਮਾਤਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਤਾਂ ਕਈ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦੇਸ਼ਦੈਰ੍ਘ੍ਯਂ ਯਥਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਾਲਦੈਰ੍ਘ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵੇਤਿ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾ ਸ਼ृਣੁ
ਜਿਵੇਂ ਥਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਅਸਲ ਲੰਬਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸਲ ਲੰਬਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਸਹੀ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਯਥੈਤਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਭਾਮਾਤ੍ਰਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਗਾਵਭਾਸਨਮ੍ । ਤਥੈਤਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਭਾਮਾਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਣਕਲ੍ਪਾਵਭਾਸਨਂ
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਚਿੱਤ ਦੀ ਝਲਕ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂ ਤੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਦਿਖਾਈ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਚਿੱਤ ਦੀ ਝਲਕ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਕਲ੍ਪਜਗਤ੍ਸਰ੍ਗਤ੍ਵਤ੍ਤਾਮਤ੍ਤਾਤ੍ਮਜਨ੍ਮਨਾਮ੍ । ਯਥਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਸ੍ਯ ਵਤ੍ਸੇ ਕ੍ਰਮਮ੍ ਇਮਂ ਸ਼ृਣੁ
ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਪਲਾਂ, ਯੁਗਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸਭ ਚਿੱਤ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਜਦੇ ਹਨ, ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਦਿਖਾਈ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਅਨੁਭੂਯ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਜੀਵੋ ਮਿਥ੍ਯਾਮਰਣਮੂਰ੍ਛਨਾਮ੍ । ਤਦੈਵੋਨ੍ਮੇषਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਵ੍ਯੋਮਰੂਪ੍ਯ੍ ਅਪਿ
ਜੀਵ ਇੱਕ ਪਲ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਕੇ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਜੀਉਣ ਦੀ ਝੂਠੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਖੁਲ੍ਹਣ ਨਾਲ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਹੀ, ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਧੇਯੋ ऽਹਮ੍ ਇਹਾਧਾਰੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਹਮ੍ ਇਤਿ ਚੇਤਤਿ । ਹਸ੍ਤਪਾਦਾਦਿਮਾਨ੍ ਦੇਹੋ ਮਮਾਯਮ੍ ਇਤਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹਾਂ,' ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, 'ਇਹ ਹੱਥ ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਮੇਰਾ ਹੈ।'
ਯਦੈਵ ਚੇਤਤਿ ਵਪੁਸ੍ ਤਦੈਵੇਦਂ ਸ ਚੇਤਤਿ । ਏਤਸ੍ਯਾਹਂ ਪਿਤੁਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਰ੍षਾਣੀਮਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਮੇ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੇਹ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਵੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਇਸ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ; ਇਹ ਸਾਲ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਨ.'
ਇਮੇ ਮੇ ਬਾਨ੍ਧਵਾ ਰਮ੍ਯਾ ਮਮੇਦਂ ਰਮ੍ਯਮ੍ ਆਸ੍ਪਦਮ੍ । ਜਾਤੋ ऽਹਮ੍ ਅਭਵਂ ਬਾਲੋ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਯਾਤੋ ऽਹਮ੍ ਈਦृਸ਼ਃ
'ਇਹ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਨ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੁਹਣਾ ਘਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ.'
ਬਾਨ੍ਧਵਾਸ਼੍ ਚਾਸ੍ਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤਥੈਵ ਵਿਹਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਚਿਦਾਕਾਸ਼ਘਨੈਕ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ.
ਏਵਂ ਨਾਮੋਦਿਤੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਿਤੇਸ੍ ਸਂਸਾਰषਣ੍ਡਕੇ । ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਭ੍ਯੁਦਿਤਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਵ੍ਯੋਮੈਵ ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨਾਂਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕੁਝ ਵੀ ਉਭਰਿਆ ਜਾਂ ਟਿਕਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਅਕਾਸ਼ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ.
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਦ੍ਰष੍ਟਰਿ ਯਦ੍ਵਚ੍ ਚਿਤ੍ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯੇ ਚਿਦ੍ ਏਵ ਸਾ । ਸਰ੍ਵਦੈਕਤਯਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਦ੍ਰष੍ਟृਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਦਾ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਇਕੱਠੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਤੇ ਦੇਖੀ ਜਾਣ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ.
ਯਥਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਤਥੋਦੇਤਿ ਪਰਲੋਕਦृਸ਼ਾ ਚਿਤਿਃ । ਪਰਲੋਕੇ ਯਥੋਦੇਤਿ ਤਥੈਵੇਹਾਪ੍ਯ੍ ਉਦੇਤਿ ਸਾ
ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵੀ ਚੇਤਨਾ ਉਭਰਦੀ ਹੈ; ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਚੇਤਨਾ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਐਸੇ ਹੀ ਉਭਰਦੀ ਹੈ.
ਤਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪਰਲੋਕੇਹਲੋਕਾਨਾਮ੍ ਅਸਤਾਂ ਸਤਾਂ । ਨ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ ਭੇਦੋ ऽਸ੍ਤਿ ਵੀਚੀਨਾਮ੍ ਇਵ ਵਾਰਿਣਿ
ਸੁਪਨੇ, ਪਰਲੋਕ ਤੇ ਇਹ ਲੋਕ — ਚਾਹੇ ਝੂਠੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਚੇ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭੀ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਅਤੋ ऽਜਾਤਮ੍ ਇਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਅਜਾਤਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਨਾਸ਼ਿ ਚ । ਖਰੂਪਤ੍ਵਾਚ੍ ਚ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਯਚ੍ ਚ ਭਾਤਿ ਚਿਦ੍ ਏਵ ਸਾ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਅਜੰਮਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜੰਮਿਆ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ।