ਤਤ੍ਰ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੋਣਾਪਵਰਕੋਦਰੇ । ਸ਼ੈਲਲੋष੍ਟਤਲੇ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਕੋ ਗਿਰਿਗ੍ਰਾਮਕਗਰ੍ਤਕਃ
ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਇਕ ਕੋਨੇ ਦੀ ਖੋਹ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜੀ ਪਥਰ 'ਤੇ, ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਖੱਡ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਦੀਸ਼ੈਲਵਨੋਪਗੂਢੇ ਸਾਗ੍ਨਿਸ੍ ਸਦਾਰਸ੍ ਸੁਤਵਾਨ੍ ਅਰੋਗਃ । ਗੋਕ੍ਸ਼ੀਰਵਾਨ੍ ਰਾਜਭਯਾਦ੍ ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਾਤਿਥਿਰ੍ ਧਰ੍ਮਪਰੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ऽਭੂਤ੍
ਇਸ ਨਦੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਦਾ ਤੰਦਰੁਸਤ, ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸਭ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਵਿਤ੍ਤਵੇਸ਼ਵਯਃਕਰ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਵਿਭਵਚੇष੍ਟਿਤੈਃ । ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯੇਵ ਸਦृਸ਼ੋ ਨ ਤੁ ਵਾਸਿष੍ਠਚੇਤਨਃ
ਧਨ, ਰੂਪ, ਉਮਰ, ਕਰਤਬ, ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਵਸਿष੍ਠ ਇਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾਭੂਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਭੂਦ੍ ਇਨ੍ਦੁਸੁਨ੍ਦਰੀ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਤ੍ਵ੍ ਅਰੁਨ੍ਧਤੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭੂਮਿਵ੍ਯੋਮਨ੍ਯ੍ ਅਰੁਨ੍ਧਤੀ
ਉਹ ਦਾ ਨਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਇੰਦੁਸੁੰਦਰੀ ਸੀ, ਪਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਵਿਤ੍ਤਵੇਸ਼ਵਯਃਕਰ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਵਿਭਵਚੇष੍ਟਿਤੈਃ । ਸਮੇਵ ਸਾਪ੍ਯ੍ ਅਰੁਨ੍ਧਤ੍ਯਾ ਨ ਤੁ ਚੇਤਨਸਤ੍ਤਯਾ
ਧਨ, ਰੂਪ, ਉਮਰ, ਕਰਤਬ, ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਪਰ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸਤਤਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਅਕृਤ੍ਰਿਮਪ੍ਰੇਮਰਸਾ ਵਿਲਾਸਾਲਸਗਾਮਿਨੀ । ਸਾਸ੍ਯ ਸਂਸਾਰਸਰ੍ਵਸ੍ਵਮ੍ ਆਸੀਤ੍ ਕੁਮੁਦਹਾਸਿਨੀ
ਉਹ ਨਕਲੀ ਨਹੀਂ, ਸੱਚੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਖਿੜਦੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਸੀ, ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਬੈਠੀ ਹੋਈ।
ਸ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਸਾਨੌ ਸਰਸਸ਼ਾਦ੍ਵਲੇ । ਕਦਾਚਿਦ੍ ਉਪਵਿष੍ਟਸ੍ ਸਨ੍ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਧੋ ਮਹੀਪਤਿਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਹਾੜ ਦੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਢਲਾਨ ਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸਮਗ੍ਰਪਰਿਵਾਰੇਣ ਯਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਖੇਟਕੇਚ੍ਛਯਾ । ਮਹਤਾ ਸੈਨ੍ਯਘੋषੇਣ ਮੇਰੋਰ੍ ਇਵ ਬਿਭਿਤ੍ਸਯਾ
ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਫੌਜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ।
ਚਾਮਰੈਃ ਕੀਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁ ਪਤਾਕਾਭਿਰ੍ ਲਤਾਵਨਮ੍ । ਕੁਰ੍ਵਾਣਂ ਖਂ ਸਿਤਚ੍ਛਤ੍ਰਮਣ੍ਡਲੈ ਰੌਪ੍ਯਕੁਟ੍ਟਿਮਮ੍
ਚਮਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਖੀਆਂ, ਚੰਦ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਛਤਰੀਆਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਤਖਤ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ।
ਅਸ਼੍ਵੀਯਾਗ੍ਨਿਪृषਤ੍ਪੂਰਪੂਰ੍ਣਰੇਣ੍ਵਭ੍ਰਵਰ੍ਣਵਤ੍ । ਹਾਸ੍ਤਿਕੋਤ੍ਤਮ੍ਭਿਤਕਰਵਾਟਾਟ੍ਟਾਲਕਗੋਪਿਤਮ੍
ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਧੂੜ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਉਠੀ ਹੋਈ ਰੇਤ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ; ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਚੀਆਂ ਹਵੈਲੀਅਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਉਠਾ ਰੱਖੇ ਸਨ।
ਮਹਾਕਲਕਲਾਵਰ੍ਤਦ੍ਰਵਦ੍ਦਿਗ੍ਭੂਤਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਕਚਤ੍ਕਾਞ੍ਚਨਮਾਣਿਕ੍ਯਹਾਰਕੇਯੂਰਕੁਣ੍ਡਲਮ੍
ਇਲਾਕਾ ਵੱਡੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਤੇ ਲਾਲ ਪੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਰਾਂ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਮਹੀਪਾਲਮ੍ ਇਦਂ ਚਿਨ੍ਤਿਤਵਾਨ੍ ਅਸੌ । ਅਹੋ ਨੁ ਰਮ੍ਯਾ ਨृਪਤਾ ਸਰ੍ਵਸੌਭਾਗ੍ਯਭਾਸਿਤਾ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ: 'ਵਾਹ, ਰਾਜਾ ਹੋਣਾ ਕਿੰਨਾ ਸੁਹਣਾ ਹੈ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਗ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ!'
ਪਦਾਤਿਰਥਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਪਤਾਕਾਚ੍ਛਤ੍ਰਚਾਮਰੈਃ । ਕਦਾ ਸ੍ਯਾਂ ਦਸ਼ਦਿਕ੍ਕੁਞ੍ਜਪੂਰਕੋ ऽਹਂ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਬਣਾਂਗਾ, ਜਦੋਂ ਦਸ ਪਾਸੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ, ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਝੰਡੀਆਂ, ਛਤਰੀਆਂ ਤੇ ਚਮਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਖੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਗੀ?
ਕਦਾ ਮੇ ਵਾਯਵਃ ਕੁਨ੍ਦਮਕਰਨ੍ਦਸੁਗਨ੍ਧਯਃ । ਪਾਸ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸੁਰਤਸ਼੍ਰਮਸ਼ੀਕਰਾਨ੍
ਕਦੋਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜਾਸਮੀਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਆਵੇਗੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਖੇਡ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਵਾਲਾ ਪਸੀਨਾ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ?
ਕਰ੍ਪੂਰੇਣ ਪੁਰਨ੍ਧ੍ਰੀਣਾਂ ਕੀਰ੍ਣੇਨ ਯਸ਼ਸਾ ਦਿਸ਼ਾਮ੍ । ਇਨ੍ਦੂਦਯਾਵਦਾਤਾਨਿ ਕਦਾ ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਮੁਖਾਨ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ, ਜੋ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਚੰਦ ਦੇ ਉਗਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਕਰਾਂਗਾ?
ਇਤ੍ਥਂ ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਾਨ੍ ਅਭੂਤ੍ । ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਨਿਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਮ੍ ਅਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੇ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਜਿੰਦਗੀ ਭਰ ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਹਿਮਾਸ਼ਨਿਰ੍ ਇਵਾਮ੍ਭੋਜਂ ਜਰ੍ਜਰੀਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਆਦृਤਾ । ਜਰਾ ਹਾਰ੍ਦਾਨ੍ਵਿਤੇਵੈਨਂ ਜਵਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਮ੍ ਉਪਾਯਯੌ
ਜਿਵੇਂ ਠੰਢਾ ਪਾਲਾ ਲੋਟਸ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਢ਼ਾਪਾ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।
ਆਸਨ੍ਨਮਰਣਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਭਾਰ੍ਯਾ ਮ੍ਲਾਨਿਮ੍ ਉਪਾਯਯੌ । ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਪੁष੍ਪਰ੍ਤੌ ਲਤੇਵ ਗ੍ਰੀष੍ਮਭੀਤਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆਈ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਮੁਰਝਾ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਲਤਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਮ੍ ਅਥਾਰਾਧਿਤਵਤੀ ਸਾ ਤਤਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਇਵਾਙ੍ਗਨਾ । ਅਮਰਤ੍ਵਂ ਸੁਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵੇਮਂ ਸਾਵृਣੋਦ੍ ਵਰਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਅਮਰਤਾ ਮਿਲਣੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਮੰਗਿਆ।
ਦੇਵਿ ਸ੍ਵਮਣ੍ਡਪਾਦ੍ ਏਵ ਜੀਵੋ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਮृਤਸ੍ਯ ਮੇ । ਮਾ ਯਾਸੀਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਤਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ ਸ ਏਵਾਙ੍ਗੀਕृਤੋ ਮਯਾ
ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੰਡਪ ਤੋਂ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪਤੀ ਦੀ ਜਿੰਦ ਨਾ ਜਾਵੇ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਅਥ ਕਾਲਵਸ਼ਾਦ੍ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ ਸ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਯਯੌ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਗृਹਾਕਾਸ਼ੇ ਜੀਵਾਕਾਸ਼ਤਯਾ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਸੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਹ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਰਿਹਾ।
ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਾਨਲ੍ਪਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਸ਼ਤਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਆਕਾਸ਼ਵਪੁਰ੍ ਏਵੋਰ੍ਵੀਪਤਿਃ ਪਰਮਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਇਰਾਦਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਭਾਵਾਜ੍ ਜਿਤਭੂਪੀਠਃ ਪ੍ਰਤਾਪਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਵਿष੍ਟਪਃ । ਕृਪਾਪਾਲਿਤਪਾਤਾਲਸ੍ ਤ੍ਰਿਲੋਕਵਿਜਯੀ ਨृਪਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਹੋ ਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰ੍ ਅਰਿਪਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਮਕਰਕੇਤਨਃ । ਮੇਰੁਰ੍ ਵਿषਯਵਾਯੂਨਾਂ ਸਾਧ੍ਵਬ੍ਜਾਨਾਂ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਸੀ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਵਤਾ, ਵਿਸ਼ੇ-ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਹਵਾ ਲਈ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ, ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਵਲਾਂ ਲਈ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਆਦਰ੍ਸ਼ਸ੍ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਅਰ੍ਥਿਨਾਂ ਕਲ੍ਪਪਾਦਪਃ । ਪਾਦਪੀਠਂ ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯਾਣਾਂ ਰਾਕਾ ਧਰ੍ਮਾਮृਤਤ੍ਵਿषਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਲਈ ਦਰਪਣ ਸੀ, ਚਾਹਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਛਾ-ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ, ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਪੀਠ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਚਮਕ ਲਈ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਸੀ।
ਸ੍ਵਗृਹਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਾਕਾਸ਼ੇ ਚਿਤ੍ਤਾਕਾਸ਼ਮਯਾਤ੍ਮਨਿ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦ੍ਵਿਜੇ ਸ਼ਵੀਭੂਤੇ ਭੂਤਾਕਾਸ਼ਸ਼ਰੀਰਿਣਿ
ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਾ ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ੋਕੇਣਾਤ੍ਯਨ੍ਤਕਰ੍षਿਤਾ । ਸ਼ੁष੍ਕੇਵ ਮਾषਸ਼ਿਮਿਕਾ ਹृਦਯੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾਗਮਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਣ ਸੀ, ਗਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੱਕ ਗਈ ਸੀ; ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ ਮਾਸ ਦੀ ਫਲੀ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਿਆ ਸੀ।
ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਹ ਸ਼ਵੀਭੂਤਾ ਦੇਹਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਦੂਰਤਃ । ਆਤਿਵਾਹਿਕਦੇਹੇਨ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸਮੁਪਾਯਯੌ
ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਤੇ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਨਦੀ ਨਿਖਾਤਮ੍ ਇਵ ਤਂ ਭਰ੍ਤਾਰਮ੍ ਅਨੁਸृਤ੍ਯ ਸਾ । ਆਜਗਾਮ ਵਿਸ਼ੋਕਤ੍ਵਂ ਸਵਸਨ੍ਤੇਵ ਮਞ੍ਜਰੀ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ, ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਜੋ ਆਪਣੀ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਚਲੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਗੁੱਛੀ ਖਿੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਗृਹਾਣਿ ਭੂਸ੍ਥਾਵਰਾਦੀਨਿ ਘਨਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ । ਅਦ੍ਯਾष੍ਟਮਂ ਵਾਸਰਮ੍ ਆਪ੍ਤਮृਤ੍ਯੋਰ੍ ਜੀਵੋ ਗਿਰਿਗ੍ਰਾਮਕਮਨ੍ਦਿਰਸ੍ਥਃ
ਉਥੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਧੀ ਕੋਲ ਘਰ, ਜਮੀਨ ਤੇ ਹੋਰ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਹੈ; ਅੱਜ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਅਠਵਾਂ ਦਿਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ।