ਤਦ੍ਵੇਸ਼ਾਂਸ੍ ਤਨ੍ਮਯਾਚਾਰਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਤਾਨ੍ ਏਵ ਬਾਲਕਾਨ੍ । ਤਾ ਏਵ ਬਾਲਵਨਿਤਾਸ੍ ਤਾਂਸ੍ ਤਾਨ੍ ਏਵ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਃ
ਉਹ ਨੇ ਉਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਹੀ ਲਕੜੀਆਂ ਨੂੰ, ਉਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ, ਉਹੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ।
ਤਾਨ੍ ਏਵ ਭੁਵਿ ਭੂਪਾਲਾਂਸ੍ ਤਾਂਸ੍ ਤਾਨ੍ ਏਵ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨ੍ । ਤਾਨ੍ ਏਵ ਨਰ੍ਮਸਚਿਵਾਨ੍ ਭृਤ੍ਯਾਂਸ੍ ਤਾਨ੍ ਏਵ ਤਾਦृਸ਼ਾਨ੍
ਉਹ ਨੇ ਉਹੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਹੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ, ਉਹੀ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ, ਉਹੀ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਹੋਰ ਉਹੀ ਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥਾਨ੍ਯਾਨ੍ ਅਨ੍ਯਪੂਰ੍ਵਾਂਸ਼੍ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨ੍ ਸੁਹृਦਸ੍ ਤਥਾ । ਵ੍ਯਵਹਾਰਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯਾਨ੍ ਪੌਰਾਨ੍ ਅਨ੍ਯਾਂਸ੍ ਤਥੈਵ ਚ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਵਿਦਵਾਨ, ਦੋਸਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਗਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਕਾਲਂ ਦਿਵਸਂ ਘਨਘਰ੍ਮਾਕੁਲਾ ਦਿਸ਼ਃ । ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਸਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਂ ਸਾਮ੍ਭੋਦਪਵਨਧ੍ਵਨਿ
ਉਸ ਨੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਦਿਨ, ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਲਾ ਆਸਮਾਨ, ਬੱਦਲਾਂ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵੀ ਵੇਖੀਆਂ।
ਮਹੀਂ ਹ੍ਰਦਨਦੀਸ਼ੈਲਪੁਰਪਤ੍ਤਨਮਣ੍ਡਿਤਾਮ੍ । ਨਾਨਾਨਗਰਵਿਨ੍ਯਾਸਜਙ੍ਗਲਗ੍ਰਾਮਸਙ੍ਕੁਲਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਝੀਲਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਗਰਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਦ੍ਵਿਰ੍ ਅष੍ਟਵਰ੍षਂ ਭੂਪਾਲਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨ੍ਯਾ ਜਰਸੋਜ੍ਝਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨੀਂ ਜਨਤਾਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਸਮਸ੍ਤਾਨ੍ ਗ੍ਰਾਮਵਾਸਿਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਅਠ-ਅਠ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵੇਖਿਆ।
ਸਾ ਤਾਨ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਲਲਨਾ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਵਸ਼ਾਭਵਤ੍ । ਤੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਗਰਵਾਸ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਕष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵੇ ਮृਤਾ ਇਤਿ
ਉਹ ਲੜਕੀ ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਈ, ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰ ਗਏ ਹਨ।
ਪੁਨਃਪ੍ਰਜ੍ਞਪ੍ਤਿਬੋਧੇਨ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਾਨ੍ਤਃਪੁਰਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਆਜਗਾਮ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰ ਸਾਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਂ ਤਥੈਵ ਤਤ੍
ਫਿਰ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼ਵਰੂਪਂ ਸ੍ਵਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪੁष੍ਪਸਮ੍ਭਾਰਗੋਪਿਤਮ੍ । ਨਿਦ੍ਰਾਕੁਲਂ ਪਰਿਜਨਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਂ ਤਥੈਵ ਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲਾਸ਼ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਢੇਰੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਹਾਇਕ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਪਏ ਸਨ।
ਅਥ ਸੋਤ੍ਥਾਪਯਾਮ੍ ਆਸ ਨਿਦ੍ਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸਖੀਜਨਮ੍ । ਆਹ ਚਾਤੀਵ ਮੇ ਦੁਃਖਮ੍ ਆਸ੍ਥਾਨਂ ਦੀਯਤਾਮ੍ ਇਤਿ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਜਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਚਲੋ।'
ਭਰ੍ਤੁਸ੍ ਸਿਂਹਾਸਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਯਦਿ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀ ਸਭ੍ਯਸਙ੍ਘਾਤਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਜੀਵਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਾਂ, ਤਾਂ ਹੀ ਜੀ ਸਕਦੀ ਹਾਂ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਜੀਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਸ ਰਾਜਪਰਿਵਾਰੋ ऽਥ ਤਯੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੋ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ । ਆਸੀਦ੍ ਅਨਿਦ੍ਰਸ੍ ਸੁਵ੍ਯਗ੍ਰਸ੍ ਸਰ੍ਵਸ੍ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਹਾਇਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਚੁਸਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਈ ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ 'ਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ।
ਪੌਰਾਨ੍ ਸਭ੍ਯਾਨ੍ ਸਮਾਨੇਤੁਂ ਯਯੁਰ੍ ਯਾष੍ਟੀਕਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ । ਵ੍ਯਵਹਾਰਂ ਕਲਯਿਤੁਮ੍ ਉਰ੍ਵੀਮ੍ ਅਰ੍ਕਕਰਾ ਇਵ
ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਖੜੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਤੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਨਿਕਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਸ੍ਥਾਨਭੂਮਿਂ ਭृਤ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਮਾਰ੍ਜਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਆਦृਤਾਃ । ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਪਯੋਦਮਲਿਨਂ ਖਂ ਸ਼ਰਦ੍ਵਾਸਰਾ ਇਵ
ਭਗਤ ਭਰਤੀ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸਫ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਨੋ ਪਤਝੜ ਦੇ ਦਿਨ ਵਾਰਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਮੈਲੇ ਹੋਏ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਅਙ੍ਗਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਦੀਪੌਘਾਸ੍ ਤਸ੍ਥੁਃ ਪੀਤਤਮੋऽਮ੍ਭਸਃ । ਆਸ਼੍ਚਾਰ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯੇਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ
ਹਾਲ ਦੇ ਚੌਂਕ 'ਚ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਦੀਵੇਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਖੜੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਨਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਜਨਤਾਃ ਪੂਰਯਾਮ੍ ਆਸੁਃ ਪੂਰੈਰ੍ ਅਜਿਰਭੂਮਿਕਾਃ । ਅਬ੍ਧੀਨ੍ ਪ੍ਰਲਯਸਂਸ਼ੁष੍ਕਾਨ੍ ਪੁਰਾਸਰ੍ਗੇ ਇਵਾਮ੍ਭਸਾ
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਅੰਗਣੇ ਭਰ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਭਰ ਦੇਵੇ।
ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਾਮਨ੍ਤਾਸ੍ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਨਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾਃ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਪੁਨਰ੍ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਲੋਕਪਾਲਾ ਯਥਾ ਦਿਸ਼ਃ
ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਉੱਚ ਅਫਸਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਮੁੜ ਬਣਨ 'ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਵੁਰ੍ ਆਕੀਰ੍ਣਕਰ੍ਪੂਰਸਾਨ੍ਦ੍ਰਾ ਮਲਯਸ਼ੀਤਲਾਃ । ਉਤ੍ਫੁਲ੍ਲਕੁਸੁਮੋਦ੍ਵਾਨ੍ਤਮਾਂਸਲਾਮੋਦਿਨੋ ऽਨਿਲਾਃ
ਮਲਯਾ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਠੰਡੀ ਹਵਾ, ਕਪੂਰ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲੈ ਕੇ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਵਾ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪਰ੍ਯਨ੍ਤੇषੁ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰਾਸ੍ ਤਸ੍ਥੁਰ੍ ਧਵਲਵਾਸਸਃ । ਵृष੍ਟਮੂਕਾਰ੍ਕਤਾਪਾਨ੍ਤਮੇਘਮਾਲਾ ਇਵਾਦ੍ਰਿषੁ
ਦਰਵਾਜਿਆਂ 'ਤੇ ਚੌਕੀਦਾਰ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਜੋ ਧੁੱਪ ਤੇ ਮੀਂਹ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾਪੀਤਤਮਃਪੁਞ੍ਜਾਃ ਪੇਤੁਃ ਪੁष੍ਪੋਤ੍ਕਰਾ ਭੁਵਿ । ਮੇਘਮਾਰੁਤਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾਸ੍ ਤਾਰਕਾਨਿਕਰਾ ਇਵ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋਇਆ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਤੇ ਬੱਦਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦੇਣ।
ਆਸ੍ਥਾਨਂ ਪੂਰਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਮਹੀਪਾਲਾਨੁਯਾਯਿਨਃ । ਉਤ੍ਫੁਲ੍ਲਕਮਲਾਕੀਰ੍ਣਂ ਹਂਸਾ ਇਵ ਸਰੋਵਰਮ੍
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਦਰਬਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਆ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਿਂਹਾਸਨਸਮੀਪਸ੍ਥੇ ਹੈਮਵੇਤ੍ਰਾਸਨੇ ਸ਼ੁਭੇ । ਉਪਾਵਿਸ਼ਦ੍ ਅਸੌ ਲੀਲਾ ਲੀਲੇਵ ਸ੍ਮਰਚੇਤਸਿ
ਉਹ ਲੀਲਾ ਸੋਨੇ ਦੀ ਛੜੀ ਵਾਲੇ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸੁੰਦਰ ਆਸਨ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਹੀ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਵੇ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਾਨ੍ ਨृਪਾਨ੍ ਭृਤ੍ਯਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਏਵ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ । ਗੁਰੂਨ੍ ਆਰ੍ਯਾਨ੍ ਸਖੀਨ੍ ਭृਤ੍ਯਾਨ੍ ਸੁਹृਤ੍ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਬਾਨ੍ਧਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ; ਵੱਡੇ, ਭਲੇ ਲੋਕ, ਦੋਸਤ, ਨੌਕਰ, ਚੰਗੇ ਚਾਹਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਲੋਕ ਵੀ ਵੇਖੇ।
ਸਕਲਮ੍ ਏਵ ਹਿ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ ਏਵ ਸਾ ਸਮਵਲੋਕ੍ਯ ਮੁਦਂ ਪਰਮਾਂ ਯਯੌ । ਨृਪਤਿਰਾष੍ਟ੍ਰਜਨਃ ਖਲੁ ਜੀਵਤੀਤ੍ਯ੍ ਉਦਿਤਯਾ ਚ ਬਭੌ ਸ਼ਸ਼ਿਵਚ੍ ਛ੍ਰਿਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਕ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੀ।
ਇਤ੍ਥਂ ਵਿਨੋਦਯਾਮੀਦਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਬੋਧਯਿਤ੍ਵੇਙ੍ਗਿਤੈਰ੍ ਭੂਪਾਨ੍ ਆਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਾਥ ਸਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, 'ਆਓ ਇਸ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨੂੰ ਰੱਜਾ ਦਿਆਂ', ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਉਹ ਦਰਬਾਰ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ ਚਲ ਪਈ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਭਰ੍ਤੁਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ऽਨ੍ਤਃਪੁਰਮਣ੍ਡਪੇ । ਵਿਵੇਸ਼ ਪੁष੍ਪਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਚੇਤਿ ਸਾ
ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਪਗੁਪਤ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਅਹੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾ ਮਾਯੇਯਮ੍ ਏਤੇ ऽਸ੍ਮਤ੍ਪੁਰਮਾਨਵਾਃ । ਬਹਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ਼੍ ਚਿਦਾਦਰ੍ਸ਼ੇ ਤਤ੍ਰ ਚੇਹ ਚ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਵਾਹ, ਇਹ ਮਾਇਆ ਕਿੰਨੀ ਅਜੀਬ ਹੈ! ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਵੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਵੀ ਹਨ ਤੇ ਉੱਥੇ ਵੀ ਹਨ।
ਤਾਲੀਤਮਾਲਹਿਨ੍ਤਾਲਮਾਲਿਤਾ ਗਿਰਯੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਮੀ । ਯਥਾ ਤਤ੍ਰ ਤਥੇਹਾਪਿ ਬਤ ਮਾਯੇਯਮ੍ ਆਤਤਾ
ਇਹ ਪਾਲਮ, ਤਮਾਲ ਤੇ ਹਿੰਤਾਲ ਦੇ ਪਹਾੜ ਇੱਥੇ ਵੀ ਸੋਹਣੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਥੇ ਹਨ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਹ ਮਾਇਆ ਦੋਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਆਦਰ੍ਸ਼ੇ ਬਹਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਯਥਾ ਸ਼ੈਲੋ ऽਨੁਭੂਯਤੇ । ਬਹਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ਼੍ ਚਿਦਾਦਰ੍ਸ਼ੇ ਤਥਾ ਸਰ੍ਗੋ ऽਨੁਭੂਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਬਾਹਰ ਤੇ ਦਰਪਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਾਹਰ ਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਹੋਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਮਯਸ੍ ਸਰ੍ਗਃ ਕਸ੍ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕਃ ਪਾਰਮਾਰ੍ਥਿਕਃ । ਇਤਿ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਵਾਗੀਸ਼ੀਮ੍ ਅਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯੋਤ੍ਤਮਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਇੱਥੇ ਕਿਹੜੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਭਰਮ ਵਾਲੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਅਸਲ ਹੈ? ਇਸ ਉੱਚੇ ਸੰਦੇਹ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਵਾਣੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ।