ਕਿਂ ਸਮ੍ਪਦਾ ਕਿਂ ਵਿਪਦਾ ਕਿਂ ਗੇਹੇਨ ਕਿਮ੍ ਈਹਿਤੈਃ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਸਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੂष੍ਣੀਮ੍ ਏਕੋ ऽਵਤਿष੍ਠਤੇ
ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਦੌਲਤ ਦਾ ਕੀ, ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਕੀ, ਘਰ ਦਾ ਕੀ, ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕੀ? ਇਹ ਸਭ ਝੂਠ ਹੈ," ਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਇਕੱਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨੋਦੇਤਿ ਪਰਿਹਾਸੇषੁ ਨ ਭੋਗੇषੁ ਨਿਮਜ੍ਜਤਿ । ਨ ਚ ਤਿष੍ਠਤਿ ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਮੌਨਮ੍ ਏਵਾਵਲਮ੍ਬਤੇ
ਉਹ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੰਮ-ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ—ਸਿਰਫ਼ ਚੁੱਪੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਲੋਲਾਲਕਵਲ੍ਲਰ੍ਯੋ ਹੇਲਾਵਲਿਤਲੋਚਨਾਃ । ਨਾਨਨ੍ਦਯਨ੍ਤਿ ਤਂ ਨਾਰ੍ਯੋ ਮृਗ੍ਯੋ ਵਨਤਰੁਂ ਯਥਾ
ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਲਾਂ, ਚੰਚਲ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਣ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਏਕਾਨ੍ਤੇषੁ ਦਿਗਨ੍ਤੇषੁ ਤੀਰੇषੁ ਵਿਪਿਨੇषੁ ਚ । ਰਤਿਮ੍ ਆਯਾਤ੍ਯ੍ ਅਰਣ੍ਯੇषੁ ਵਿਕ੍ਰੀਤਵਦ੍ ਅਜਨ੍ਤੁषੁ
ਇਕੱਲੇ ਥਾਵਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਹੋਣ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰਪਾਨਾਸ਼ਨਾਦਾਨਪਰਾਙ੍ਮੁਖਤਯਾ ਤਯਾ । ਪਰਿਵ੍ਰਾਡ੍ਧਰ੍ਮਿਣਾਂ ਰਾਜਨ੍ ਸੋ ऽਨੁਯਾਤਿ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਕਪੜੇ, ਪਾਣੀ, ਖਾਣਾ ਤੇ ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਦਿਲ ਹਟਾ ਕੇ, ਉਦਾਸੀ ਸਾਧੂਆਂ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਚੁਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈ।
ਏਕ ਏਵ ਵਸਨ੍ ਦੇਸ਼ੇ ਜਨਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰ । ਨ ਹਸਤ੍ਯ੍ ਏਕਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨ ਗਾਯਤਿ ਨ ਰੋਦਿਤਿ
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਸੁੰਨੇ ਥਾਂ ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਇਕੱਲੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਨਾਂ ਹੱਸਦਾ, ਨਾਂ ਗਾਉਂਦਾ, ਨਾਂ ਰੋਂਦਾ।
ਬਦ੍ਧਪਦ੍ਮਾਸਨਸ਼੍ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਨਾ ਵਾਮਕਰਸ੍ਥਲੇ । ਕਪੋਲਤਲਮ੍ ਆਦਾਯ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਦਮ ਆਸਨ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਗਲ੍ਹਾ ਖੱਬੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਭਿਮਾਨਮ੍ ਉਪਾਦਤ੍ਤੇ ਨਾਭਿਵਾਞ੍ਛਤਿ ਰਾਜਤਾਮ੍ । ਨੋਦੇਤਿ ਨਾਸ੍ਤਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਸੁਖਦੁਃਖਾਨੁਵृਤ੍ਤਿषੁ
ਉਹ ਨਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਨਾਂ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ; ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਨਾਂ ਥੱਲੇ ਆਉਂਦਾ।
ਨ ਵਿਦ੍ਮਃ ਕਿਮ੍ ਅਸੌ ਜਾਤਃ ਕਿਂ ਕਰੋਤਿ ਕਿਮ੍ ਈਹਤੇ । ਕਿਂ ਧ੍ਯਾਯਤਿ ਕਿਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਕਥਂ ਕਿਮ੍ ਅਨੁਧਾਵਤਿ
ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਉਹ ਕਦੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਕੀ ਕਰਦਾ, ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਕੀ ਸੋਚਦਾ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ, ਕਿਵੇਂ ਜਾਂ ਕਿਉਂ ਤੁਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਕृਸ਼ਤਾਂ ਯਾਤਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਯਾਤਿ ਪਾਣ੍ਡੁਤਾਮ੍ । ਵਿਰਾਗਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਯਾਤਿ ਸ਼ਰਦਨ੍ਤ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਪਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ; ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਵਿਅਰਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਝੜ 'ਚ ਰੁੱਖ।
ਅਨੁਯਾਤੌ ਤਮ੍ ਏਵੈਤੌ ਰਾਜਞ੍ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ । ਤਾਦृਸ਼ਾਵ੍ ਏਵ ਤਸ੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਾਵ੍ ਇਵੋਤ੍ਥਿਤੌ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਰਛਾਈਆਂ ਹੋਣ, ਜੋ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਭृਤ੍ਯੈ ਰਾਜਭਿਰ੍ ਅਮ੍ਬਾਭਿਸ੍ ਸ ਪृष੍ਟੋ ऽਪਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਵੇਤਿ ਤੂष੍ਣੀਮ੍ ਆਸ੍ਤੇ ਨਿਰੀਹਿਤਃ
ਉਹ ਨੌਕਰਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਮਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ 'ਕੁਝ ਨਹੀਂ' ਆਖ ਕੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਪਾਤਮਾਤ੍ਰਹृਦ੍ਯੇषੁ ਮਾ ਭੋਗੇषੁ ਮਨਃ ਕृਥਾਃ । ਇਤਿ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਤਂ ਭਵ੍ਯਮ੍ ਅਨੁਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਸੁਹृਜ੍ਜਨਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਹ ਸੁਖਾਂ 'ਤੇ ਨਾ ਲਗਾ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੁਹਦੇ ਹਨ।'
ਨਾਨਾਵਿਭਵਰਮ੍ਯਾਸੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਗੋष੍ਠੀਕਥਾਸੁ ਚ । ਪੁਰਸ੍ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਇਵਾਸ੍ਨੇਹੋ ਨਾਸ਼ਮ੍ ਏਵਾਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਆਰ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੀਤਿਮਾਧੁਰ੍ਯਸਾਯਾਸਪਦਸਂਸ੍ਥਿਤਿਵਰ੍ਜਿਤੈਃ । ਚੇष੍ਟਿਤੈਰ੍ ਏਵ ਕਾਕਲ੍ਯਾ ਭੂਯੋ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਗਾਯਤਿ
ਕਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਐਸੀਆਂ ਹਲਚਲਾਂ ਨਾਲ ਗਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨ ਰੀਤ, ਨ ਮਿੱਠਾਸ, ਨ ਮਿਹਨਤ, ਨ ਠੀਕ ਢੰਗ ਹੁੰਦਾ।
ਸਮ੍ਰਾਡ੍ ਭਵੇਤਿ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਮ੍ ਅਨੁਜੀਵਿਨਮ੍ । ਪ੍ਰਲਪਨ੍ਤਮ੍ ਇਵੋਨ੍ਮਤ੍ਤਂ ਹਸਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਮਨਾ ਮੁਨਿਃ
ਜਦੋਂ ਨੇੜੇ ਖੜਾ ਨੌਕਰ 'ਸਮਰਾਟ ਬਣ' ਆਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮুনি, ਜੋ ਹੋਰ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਦੀ ਗੱਲ ਵਾਂਗ ਹੱਸਦਾ ਹੈ।
ਨ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍ ਆਕਰ੍ਣਯਤਿ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਤੇ ਨ ਪੁਰੋਗਤਮ੍ । ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਵਜ੍ਞਾਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸੁਮਹਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਵਸ੍ਤੁਨਿ
ਉਹ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ, ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਯ੍ ਆਕਾਸ਼ਸਰੋਜਿਨ੍ਯਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਕਾਸ਼ਮਹਾਵਨੇ । ਇਤ੍ਥਮ੍ ਏਤਤ੍ ਕਥਮ੍ ਇਤਿ ਵਿਸ੍ਮਯੋ ऽਸ੍ਯ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਜੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੋਵਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ 'ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?' ਵਾਂਗਰ ਹੈਰਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕਾਨ੍ਤਾਮਧ੍ਯਗਤਸ੍ਯਾਪਿ ਮਨੋ ऽਸ੍ਯ ਮਦਨੇषਵਃ । ਨ ਭੇਦਯਨ੍ਤਿ ਦੁਰ੍ਭੇਦਂ ਧਾਰਾ ਇਵ ਮਹੋਪਲਮ੍
ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰ ਚੁਭਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮਨ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਪਦਾਮ੍ ਏਕਮ੍ ਆਵਾਸਮ੍ ਅਭਿਵਾਞ੍ਛਸਿ ਕਿਂ ਧਨਮ੍ । ਅਨੁਸ਼ਾਸ੍ਯੇਤਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਮ੍ ਅਰ੍ਥਿਨੇ ਸ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛੇ, 'ਕੀ ਤੂੰ ਇਕ ਠਿਕਾਣਾ ਜਾਂ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?', ਤਾਂ ਉਹ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ ਹੋਵੇ।
ਇਯਮ੍ ਆਪਦ੍ ਇਯਂ ਸਮ੍ਪਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਯਂ ਕਲ੍ਪਨਾਮਯਃ । ਮਨਸ੍ਯ੍ ਅਭ੍ਯੁਦਿਤੋ ਮੋਹ ਇਤਿ ਸ਼ੋਕਾਤ੍ ਪ੍ਰਗਾਯਤਿ
'ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਹੈ, ਇਹ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ'—ਇਹ ਸਭ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਭਟਕਾਵਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਗਾ ਉਠਦਾ ਹੈ।
ਹਾ ਹਤੋ ऽਹਮ੍ ਅਨਾਥੋ ऽਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਕ੍ਰਨ੍ਦਪਰੋ ऽਪਿ ਸਨ੍ । ਨ ਜਨੋ ਯਾਤਿ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਰਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਵਕ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸੌ
'ਹਾ, ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਬੇਸਾਹਰਾ ਹਾਂ'—ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਣ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਵਿਰਾਗ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਇਹ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਅਲੱਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਰਘੁਕਾਨਨਸਾਲੇਨ ਰਾਮੇਣ ਰਿਪੁਘਾਤਿਨਾ । ਭृਸ਼ਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਸ੍ਥਿਤੇਨੈਵ ਵਯਂ ਖੇਦਮ੍ ਉਪਾਗਤਾਃ
ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਹਾਂ।
ਨ ਵਿਦ੍ਮਃ ਕਿਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਤਸ੍ਯ ਤਾਦृਸ਼ਚੇਤਸਃ । ਕੁਰ੍ਮਃ ਕਮਲਪਤ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਗਤਿਰ੍ ਅਤ੍ਰ ਹਿ ਨੋ ਭਵਾਨ੍
ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਐਸੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ; ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਇੱਥੇ ਸਾਡੀ ਆਸ ਤੇ ਸਹਾਰਾ ਸਿਰਫ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।
ਰਾਜਾਨਮ੍ ਅਥ ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਮ੍ ਉਪਦੇष੍ਟਾਰਮ੍ ਅਗ੍ਰਗਮ੍ । ਹਸਨ੍ ਪਸ਼ੁਮ੍ ਇਵਾਵ੍ਯਗ੍ਰਸ੍ ਸੋ ऽਵਧੀਰਯਤਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਚਾਹੇ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ਕ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਸ਼ੂ ਹੋਵੇ, ਉਗਰ ਕੇ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਪ੍ਰਪਞ੍ਚੋ ऽਯਮ੍ ਇਹ ਸ੍ਫਾਰਂ ਜਗਨ੍ਨਾਮ ਯਦ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਮ੍ । ਨੈਤਦ੍ ਵਸ੍ਤੁ ਨ ਚੈਵਾਹਮ੍ ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਵੱਡਾ ਜਗਤ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਸਚੇ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਮੈਂ; ਉਹ ਇਸ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਰੌ ਨਾਤ੍ਮਨਿ ਨੋ ਮਿਤ੍ਰੇ ਨ ਰਾਜ੍ਯੇ ਨ ਚ ਮਾਤਰਿ । ਨ ਸਮ੍ਪਦਾਪਦੋਰ੍ ਨਾਨ੍ਤਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਥਾ ਨ ਵਿਭੋਰ੍ ਬਹਿਃ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਤਨ ਨਾਲ, ਨਾਂ ਆਪ ਨਾਲ, ਨਾਂ ਮਿਤਰ ਨਾਲ, ਨਾਂ ਰਾਜ ਨਾਲ, ਨਾਂ ਮਾਂ ਨਾਲ, ਨਾਂ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਨਾਲ, ਨਾਂ ਅੰਦਰ ਨਾਂ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ।
ਨਿਰਸ੍ਤਾਸ੍ਥੋ ਨਿਰਾਸ਼ੋ ऽਸੌ ਨਿਰੀਹੋ ऽਸੌ ਨਿਰਾਸ੍ਪਦਃ । ਮੋਹੇਨ ਚ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ऽਸੌ ਤੇਨ ਤਪ੍ਯਾਮਹੇ ਵਯਮ੍
ਉਹ ਲਗਾਵ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਆਸ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਕਿਂ ਧਨੇਨ ਕਿਮ੍ ਅਮ੍ਬਾਭਿਃ ਕਿਂ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਕਿਮ੍ ਈਹਯਾ । ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਵਾਨ੍ ਅਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਣਤ੍ਯਾਗਮਨਾਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਧਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਮਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਰਾਜ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਇੱਛਾ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਜੀਵਨ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਗੇष੍ਵ੍ ਆਯੁषਿ ਰਾਜ੍ਯੇ ਚ ਮਿਤ੍ਰੇ ਪਿਤਰਿ ਮਾਤਰਿ । ਪਰਮ੍ ਉਦ੍ਵੇਗਮ੍ ਆਯਾਤਸ਼੍ ਚਾਤਕੋ ऽਵਗ੍ਰਹੇ ਯਥਾ
ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਮਿੱਤਰ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਵਿੱਚ—ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਤਕ ਪੰਛੀ ਸੁੱਕੇ ਵਿੱਚ।