ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੈਰ੍ ਵ੍ਯੋਮਮਾਤਙ੍ਗੈਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਚਲਚਾਮਰੈਃ । ਉਡੁਮ੍ਬਰਾਨ੍ਤਰ੍ ਮषਕੈਰ੍ ਇਵ ਮਦ੍ਧृਦਯੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਅਣਗਿਣਤ ਆਕਾਸ਼ੀ ਹਾਥੀ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹਿਲਦੇ ਚਮਰੇ ਵਾਂਗ ਲੈ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੱਖੀਆਂ।
ਮਯਾ ਪਾਤਾਲਪਾਦੇਨ ਭੂਤਲੋਦਰਧਾਰਿਣਾ । ਖਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾਪਿ ਤਦਾ ਰਾਮ ਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਪਰਮਾਣੁਤਾ
ਜਦ ਮੈਂ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰੋ-ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਨਿਮਣਤਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ।
ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਕਾਰਿਣਾ । ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾਪ੍ਯ੍ ਅਸਰ੍ਵੇਣ ਸ਼ੂਨ੍ਯਰੂਪੇਣ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਹਰ ਪਾਸੇ, ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਤਾਂ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਨਾ-ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਕੇ, ਖਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ।
ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਦਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਾਕृਤਿਤ੍ਵਂ ਨਿਰਾਕृਤਿ । ਅਨੁਭੂਤਂ ਸਜਾਡ੍ਯਂ ਚ ਚੇਤਨਤ੍ਵਮ੍ ਅਲਂ ਮਯਾ
ਮੈਂ ਕੁਝ ਹੋਣਾ, ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ, ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਹੋਣਾ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਸੁਸਤਤਾ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ — ਇਹ ਸਭ ਵਾਧੂ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮੈਨਾਕਮੁਗ੍ਧਮੀਨਸ੍ਯ ਸਾਗਰਸ੍ਯਾਪ੍ਯ੍ ਅਣੁਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵਨੁਭੂਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਥੋ ਮਯਾ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਣਾਕ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਮੋਹੀ ਮਛੀ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਛੋਟਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇਕ ਰੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜਗਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗੇ ਮਯੋਢਾਨਿ ਗੂਢਾਨਿ ਪ੍ਰਕਟਾਨਿ ਚ । ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਪੁਰਾਣੀਵ ਮਕੁਰੇਣਾਜਡਾਤ੍ਮਨਾ
ਲੁਕਵੇਂ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਜਗਤ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਆਇਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦੇ ਆਤਮਾ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਜਲਾਨਿਲਾਗ੍ਨਿਤ੍ਵਂ ਭੂਮਿਤ੍ਵਂ ਖਾਤ੍ਮਨਾ ਸਤਾ । ਕृਤਂ ਚਿਤੇਵ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇषੁ ਬਤ ਮਾਯਾ ਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੇਤਨਾ ਨੇ ਪਾਣੀ, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏ ਹਨ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਕਿੰਨੀ ਅਜੀਬ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਪਿ ਤਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਜਗਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਕੇ । ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾਨ੍ਯ੍ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਿ ਪਰਮਾਣੁਕਣਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਖੋਖਲੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਣਗਿਣਤ ਸੰਸਾਰ ਵੇਖੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ, ਇੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਵਰਗਾ।
ਪਰਮਾਣੁਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵ੍ਯੋਮ ਪਰਮਾਣੁਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਗਵृਨ੍ਦਂ ਯਥਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਤਰਯੁਤਂ ਪੁਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਪਰਮਾਣੂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇੱਕ ਐਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੇਅੰਤ ਸੁਪਨੇ ਹਨ।
ਖਮ੍ ਏਵਾਹਮ੍ ਅਭੂਵਂ ਭੂਮਣ੍ਡਲਂ ਦ੍ਵੀਪਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾਪਿ ਨ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਕਿਞ੍ਚਨਾਪਿ ਮਯਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਅਕਾਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਪਰ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਆਪਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਘੇਰਿਆ।
ਸਮੁਤ੍ਪਾਦਯਤਾਸ਼ੇषਲਤਾਤਰੁਤृਣਾਙ੍ਕੁਰਾਨ੍ । ਭੂਤਲੇਨ ਰਸਾਕृष੍ਟ੍ਯਾ ਮਯਾਰ੍ਥੇਨੇਵ ਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਧਰਤੀ ਜਦੋਂ ਰਸ ਖਿੱਚ ਕੇ ਸਾਰੇ ਬੂਟੇ, ਦਰੱਖਤ, ਘਾਹ ਤੇ ਅੰਕੁਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਫਲ-ਫੂਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਵਦਾਤਤਮੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਬੋਧਾਕਾਸ਼ਮਯੇ ਮਯਿ । ਜਗਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਨ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਚ ਕਾਨਿਚਿਤ੍
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਚੇਤਨਾ-ਅਕਾਸ਼ ਹੈ, ਅਣਗਿਣਤ ਜਗਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਜਗਤ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹਨ।
ਚਿਤਿ ਚਾਰੁਚਮਤ੍ਕਾਰਂ ਚਮਤ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ ਸ੍ਵਤਃ । ਸ੍ਵਚਮਤ੍ਕृਤਯੋ ऽਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਾਸ੍ ਤਦ੍ ਏਤਾਸ੍ ਸृष੍ਟਿਦृष੍ਟਯਃ
ਚੇਤਨਾ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਅਜਬਪਨ 'ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਅੰਦਰਲੇ ਅਜਬ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀਆਂ ਝਲਕਾਂ ਹਨ।
ਅਨੁਭੂਤਂ ਕृਤਂ ਦृष੍ਟਂ ਯਾਵਤ੍ ਕ੍ਵਚਨ ਕਿਞ੍ਚਨ । ਪਰਮਾਰ੍ਥਚਮਤ੍ਕਾਰਾਦ੍ ऋਤੇ ਨੇਹੋਪਲਭ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਦੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ, ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮ ਸੱਚ ਦੀ ਅਜਬਤਾ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਤਾ ਨਿਰਾਮਯਃ । ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਬੋਧਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਕਂ ਯਤਃ
ਹਰ ਇਕ ਜੀਵ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੈ; ਜਾਗਰਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹੀ ਸਰੂਪਤਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਗਸ੍ ਸਰ੍ਵਸਂਸ਼੍ਰਯਃ । ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਵਿषਯਮ੍ ਅਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਂ ਨ ਵੇਦ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਸਭ ਕੁਝ, ਹਰ ਥਾਂ, ਸਭ ਦਾ ਅਸਲ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ—ਇਹ ਜਾਗਰਤ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੈ; ਅਜਾਗਰਤ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ।
ਆਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਵਿਸ਼ਦਾਤ੍ਮਨਿ ਚਿਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪੇ ਯੇਯਂ ਸ੍ਵਤਾ ਕਚਤਿ ਸਰ੍ਗਪਰਮ੍ਪਰੇਤਿ । ਸਾਨ੍ਤਸ੍ ਤਦ੍ ਏਵ ਕਿਲ ਤਾਪ ਇਵਾਨ੍ਤਰ੍ ਊष੍ਮਾ ਭੇਦੋਪਲਮ੍ਭ ਇਤਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਦ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤਮ੍
ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਆਕਾਸ਼-ਸਮਾਨ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਵਜੋਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਲੜੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ; ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਸਿਰਫ ਦਿਖਾਵਾ ਹੈ—ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ। ਅਸਲ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਬੇਅੰਤ।
ਅਥੈਵਂਰੂਪਸਂਵਿਤ੍ਤੇḫ ਪਰਾਵृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਤਮ੍ ਅਮ੍ਬਰਕੁਟੀਕੋਸ਼ਦੇਸ਼ਮ੍ ਆਗਤਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍
ਫਿਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਨੂੰ ਜਤਨ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਜ਼ੁਕ ਆਕਾਸ਼-ਸਮਾਨ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਯਾਵਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਦੇਹਂ ਕ੍ਵਚਨ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੇਵਲਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਕਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਂ ਪੁਰਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਜੀਵ ਹੀ ਖੜਾ ਸੀ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ।
ਉਪਵਿष੍ਟਂ ਸਮਾਧਾਨਨਿष੍ਠਮ੍ ਇष੍ਟਪਦਂ ਗਤਮ੍ । ਸੋਮ੍ਯੋਦਯਮ੍ ਇਵਾਦਿਤ੍ਯਂ ਦਗ੍ਧੇਨ੍ਧਨਮ੍ ਇਵਾਨਲਮ੍
ਉਹ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਗਹਿਰੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ—ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਦਾ ਸਾਰਾ ਇੰਧਨ ਸੜ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਬਦ੍ਧਪਦ੍ਮਾਸਨਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸਮਾਧਾਨਨਿਰਿਙ੍ਗਨਮ੍ । ਗੁਲ੍ਫਦ੍ਵਿਤਯਮਧ੍ਯਸ੍ਥਵृषਣਂ ਵਿषਯਾਤਿਗਮ੍
ਉਹ ਪੱਕੀ ਪਦਮ ਆਸਨ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ, ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਹੀ ਲੀਨ, ਉਸ ਦੇ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਲਿੰਗ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਮृष੍ਟਸੋਮ੍ਯਸਮਾਭੋਗਸ੍ਕਨ੍ਧਬਨ੍ਧੁਰਕਨ੍ਧਰਮ੍ । ਸੁਸ੍ਥਿਰੋਦਰਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਥਾਨਕਸ੍ਥਿਤਿਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਮੋਹਣੇ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਨਰਮ ਸਨ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੌਲੇ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੂਹਤ ਸੁਥਰੀ ਤੇ ਠੀਕ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਪੇਟ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਾਭੀਨਿਕਟਗੋਤ੍ਤਾਨਪਾਣਿਦ੍ਵਿਤਯਦੀਪ੍ਤਿਭਿਃ । ਹृਦਯਾਮ੍ਭੋਜਤੇਜੋਭਿਰ੍ ਬਹਿਸ੍ਸ੍ਥੈਰ੍ ਇਵ ਭਾਸਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਸਾਰੇ ਹੋਏ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕਮਲ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਬਾਹਰੋਂ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਲਿष੍ਟਪਕ੍ਸ਼੍ਮੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਸਰ੍ਵੇਚ੍ਛਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਤਾਂ ਗਤਮ੍ । ਸਰੋ ਨਿਮੀਲਿਤਾਮ੍ਭੋਜਮ੍ ਇਵ ਸੁਪ੍ਤਂ ਦਿਨਾਤ੍ਯਯੇ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਪਲਕਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੰਦ, ਪੰਛੀ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ; ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਾਹ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅੰਦਰੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਸੀ—ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕਮਲ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਅਵਿਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਮ੍ ਆਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਨ੍ਤẖਕਰਣਕੋਟਰਮ੍ । ਦਧਾਨਂ ਧੀਰਯਾ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋਤ੍ਪਾਤਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਡੋਲ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਸਥਿਰ ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਅਪਸ਼੍ਯਤਾ ਨਿਜਂ ਦੇਹਂ ਤਂ ਮੁਨਿਂ ਪਸ਼੍ਯਤਾ ਪੁਰਃ । ਇਦਂ ਮਯਾ ਤਦਾ ਤਤ੍ਰ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਚਾਰੁਚੇਤਸਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮুনি ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਫ ਦਿਲ ਨਾਲ ਇਹ ਸੋਚਿਆ:
ਅਯਂ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਮਹਾਸਿਦ੍ਧਸ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਦਿਗਮ੍ਬਰੇ । ਚਿਰਾਯਾਹਮ੍ ਇਵੈਕਾਨ੍ਤਵਿਸ਼੍ਰਮਾਰ੍ਥੀ ਮਹਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਇਸ ਖੁੱਲੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸਿਧ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਮੇਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵੀ ਇਕੱਲੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਮਾਧਿਯੋਗ੍ਯਮ੍ ਏਕਾਨ੍ਤਂ ਲਭੇਯੇਤੀਹ ਚਿਨ੍ਤਯਾ । ਕੁਟੀ ਦृष੍ਟੇਯਮ੍ ਏਤੇਨ ਸਤ੍ਯਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ਼ਾਲਿਨਾ
ਇੱਥੇ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਨੂੰ ਧਿਆਨ ਲਈ ਇਕੱਲੀ ਥਾਂ ਮਿਲ ਜਾਵੇ'; ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਝੋਪੜੀ ਵੇਖ ਲਈ ਹੈ, ਕੜੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਮਦਾਗਮਨਮ੍ ਏਤੇਨ ਤਤੋ ऽਚਿਨ੍ਤਯਤਾਚਲਮ੍ । ਤਂ ਮਦ੍ਦੇਹਂ ਸ਼ਵੀਭੂਤਮ੍ ਅਪਾਸ੍ਯੇਹ ਕृਤਾ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਮੇਰੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਅਟੱਲ ਸੋਚ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, 'ਹੁਣ ਇਹ ਮਿਰਤਕ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਥੋਂ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂ।'
ਤਦ੍ ਇਹਾਸ੍ਤਾਮ੍ ਅਯਂ ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਂ ਲੋਕਮ੍ ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯੀ । ਯਾਵਦ੍ ਗਨ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਤਾਵਤ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ, 'ਇਹ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦਿਓ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।' ਜਦ ਮੈਂ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁੱਕਣ ਕਰਕੇ—