ਯਥਾ ਯਾਤਿ ਨਰਸ੍ ਸੁਪ੍ਤੋ ਜਡਤਾਂ ਚੇਤਨੋ ऽਪਿ ਸਨ੍ । ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮ ਗਚ੍ਛਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯਤ੍ਵਂ ਤਥਾ ਜਾਡ੍ਯਂ ਪ੍ਰਚੇਤਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁੱਤਿਆਂ, ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੂੜ੍ਹਤਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਚੇਤਨਾ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੂੜ੍ਹਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚੇਤਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਦੀਵ ਯਦਾ ਤਦਾ । ਸੁਪ੍ਤਂ ਜਡਮ੍ ਇਵਾਸ੍ਤੇ ऽਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਅਸ੍ਯ ਨ ਤਦ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ
ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਤੱਤਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਸੁੱਤਿਆਂ ਤੇ ਮੂੜ੍ਹ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਵਸ੍ਤੁਤਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਯ ਖੋਰ੍ਵ੍ਯਾਦਿ ਨਾਸਦ੍ਰੂਪਂ ਨ ਸਨ੍ਮਯਮ੍ । ਦ੍ਰष੍ਟृਦृਸ਼੍ਯਮ੍ ਇਵਾਭਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵੈਤਤ੍ ਸਮਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਨਾ ਤਾਂ ਅਸਤੀਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਖੇਤ, ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਂ ਯਸ੍ਯੋਤ੍ਪਨ੍ਨਮ੍ ਅਖਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਨ ਤਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਨਿ ਨ ਦ੍ਰष੍ਟृਦृਸ਼੍ਯਵਿਭ੍ਰਮਃ
ਇਹੀ ਸੱਚਾ ਤੇ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹੈ: ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਪੰਜ ਤੱਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਭੁਲਾਵਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਮਯੈਵਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਤਤ੍ ਕृਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਿਣਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਾਦ੍ ऋਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਤਤ੍ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੁਰਤ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੁਰਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਯਦਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰਾਮਯਮ੍ । ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਦਸ੍ਥੇਨ ਮਯਾਤ੍ਮੈਵੈਵਮ੍ ਈਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦਿਖਣ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀ।
ਯਦਾ ਪੁਨਰ੍ ਅਹਂ ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਨੀਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਭਾਵਯਨ੍ । ਭਵਾਮਿ ਜਡ ਏਵਾਹਂ ਤਦਾ ਚੇਤਾਮਿ ਕਿਂ ਕਿਲ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਕੀ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਸੁਪ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮੀਤਿ ਦृਢਂ ਭਾਵਂ ਬੁਦ੍ਧਵਾਂਸ਼੍ ਚੇਤਨੋ ऽਪਿ ਸਨ੍ । ਨੈਦ੍ਰਮ੍ ਏਵੈਤ੍ਯ੍ ਅਲਂ ਜਾਡ੍ਯਂ ਨ ਸ ਚੇਤਤਿ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮੰਨ ਲਵੇ ਕਿ 'ਮੈਂ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਹਾਂ', ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਚੇਤਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਨੀਂਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਿਰਫ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਯਸ੍ ਤੁ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਦੇਹਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਧਿਭੌਤਿਕਃ । ਸ਼ਾਮ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਉਦੇਤਿ ਵਿਮਲੋ ਬੋਧਾਤ੍ਮੈਵਾਤਿਵਾਹਿਕਃ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਤਮਾ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਭਾਵੇਂ ਪਦਾਰਥਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਵਾਂਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਤਿਵਾਹਿਕਦੇਹੇਨ ਤੇਨ ਬੋਧਾਤ੍ਮਨਾਣੁਨਾ । ਬृਹਤਾ ਵਾ ਯਥਾਕਾਮਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਾਤ੍ਮਾ ਸ ਤਿष੍ਠਤੇ
ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਛੋਟਾ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੁਕਤੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਆਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਬੋਧਦੇਹੇਨ ਹृਦਯਂ ਸ਼ਿਲਾਨਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਭੇਦਿਨਾ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਸ਼ੁ ਵਿਨਿਰ੍ਯਾਤਿ ਯਾਤਿ ਪਾਤਾਲਮ੍ ਅਮ੍ਬਰਮ੍
ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਤਾਲ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਯਾ ਪੁਰਾ ਰਾਮ ਬੋਧਦੇਹੇਨ ਤਤ੍ ਤਦਾ । ਤਥਾ ਕृਤਮ੍ ਅਨਨ੍ਤੇਨ ਚਿਨ੍ਮਯਵ੍ਯੋਮਰੂਪਿਣਾ
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਵੀ, ਉਸ ਅਨੰਤ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਵਜ੍ਰਪਾषਾਣਪਾਤਾਲਨਭੋऽਨ੍ਤਰਗਮਾਗਮਾਨ੍ । ਕੁਰ੍ਵਤਸ੍ ਤਾਦृਸ਼ਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਨ ਵਿਘ੍ਨ ਉਪਜਾਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਜਰ, ਪੱਥਰ, ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਬੋਧਮਾਤ੍ਰਸ਼ਰੀਰੇਣ ਯਾਵਦ੍ ਆਸ੍ਤੇ ਜਡੇष੍ਵ੍ ਅਸੌ । ਪਦਾਰ੍ਥੇषੁ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ ਤਾਵਤ੍ ਤਤ੍ਰਾਵਤਿष੍ਠਤੇ
ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮੂੜ੍ਹ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯੈਵ ਚਲਿਤ੍ਵਾਥ ਤਤੋ ऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਚੇਤ੍ । ਤਤ੍ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਯਾਤਿ ਤਥੈਵਾਙ੍ਗ ਮਤਿਰ੍ ਯਥਾ
ਜੇ ਮਨ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚਲ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੋਧਮਾਤ੍ਰਂ ਵਿਦੁਰ੍ ਦੇਹਮ੍ ਆਤਿਵਾਹਿਕਮ੍ ਅਵ੍ਯਯਮ੍ । ਇਦਾਨੀਂ ਤ੍ਵਂ ਤਮ੍ ਏਵੇਹ ਬੁਦ੍ਧੋ ऽਨੁਭਵਸਿ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਲੋਕ ਸੁਖਮ ਤੇ ਨਾਸ ਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਹੁਣ ਤੂੰ, ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਖੁਦ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਵ੍ਯੋਮਰੂਪੋ ऽਸ੍ਮੀਤ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਕਾਦਾਵ੍ ਇਤਿ ਬੋਧਤਃ । ਆਤ੍ਮੈਵਾਸ੍ਤਮ੍ ਉਪਾਨੀਤਸ੍ ਸਨ੍ਨ੍ ਏਵਾਸਨ੍ਨ੍ ਇਵਾਤ੍ਮਨਾ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਚਿੱਤ ਦੀ ਖਾਲੀ ਵਿਹਾਰ ਵਾਂਗ ਹਾਂ, ਚਾਹੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਹੋਵਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਤਾਂ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੌਜੂਦ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਜਿਹੀ।
ਸ੍ਥਿਤਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਦਿਜਗਤਿ ਤਮਸੇਵਾਸਤੇਵ ਵਾ । ਆਵृਤੇਨੇਵ ਵਾਨ੍ਯਾਸਾਮ੍ ਅਲਭ੍ਯੇਨ ਸਤਾ ਦृਸ਼ਾਮ੍
ਸੁਪਨੇ ਆਦਿ ਜਗਤ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਨਾਲ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ, ਆਤਮਾ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੀ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਤਰਙ੍ਗਲੇਖਯਾਙ੍ਗਾਰਸਰਿਤਸ੍ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗਲਗ੍ਨਯਾ । ਮਨੋਰਾਜ੍ਯਸ਼੍ਰਿਯੇਵਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰੋਤ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਤਬ੍ਧਦੇਹਯਾ
ਜਿਵੇਂ ਅੰਗਾਰਾਂ ਦੀ ਨਦੀ 'ਤੇ ਲਹਿਰ ਦੀ ਲਕੀਰ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਮਨ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਚਮਕ, ਜੋ ਅਚਾਨਕ ਕਠੋਰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਜ੍ਜਲਾਲਿਕਯਾ ਵਹ੍ਨਿਵਿਪਿਨੇ ਪੁष੍ਪਸ਼ੋਭਯਾ । ਫੁਲ੍ਲਤ੍ਸ੍ਥਲਾਮ੍ਬੁਜਾਸਾਰਕਿਂਸ਼ੁਕਾਸ਼ੋਕਰੂਪਯਾ
ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਾਜਲ ਦੀ ਲਕੀਰ, ਜਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਕਮਲ, ਪਲਾਸ ਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਰੂਪ।
ਵਿਤਤਾਰਮ੍ਭਯਾਪ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਜ੍ਵਾਲਾਜਾਲਤਯੇਦ੍ਧਯਾ । ਉਤ੍ਥਾਯੋਤ੍ਥਾਯ ਵਲਿਤਂ ਖਲਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੇਵ ਲੋਲਯਾ
ਉੱਚੀ ਤੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਾਂਗ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਾਂਗ ਭੜਕਦੀ ਹੋਈ; ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਠਦੀ ਤੇ ਢਲਦੀ, ਚੰਚਲ ਕਿਸਮਤ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੀ ਹੋਈ।
ਤੇਜਸ੍ਤਯਾਪਿ ਪਰਮਾਣੁਕਣੋਦਰੇ ऽਪਿ ਦृष੍ਟੇਤ੍ਥਮ੍ ਏਵਮ੍ ਇਹ ਰਾਮ ਮਯਾ ਜਗਚ੍ਛ੍ਰੀਃ । ਅਨ੍ਯਾ ਚ ਸਾ ਨ ਚ ਚਿਦਮ੍ਬਰਤḫ ਪਰਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਪੁਰਾਚਲਗਣੋ ऽਤ੍ਰ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਵਃ
ਜਿਵੇਂ ਚਮਕ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਕਣ ਵਿਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖੀ ਹੈ; ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ; ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ।
ਅਥ ਵਾਤਮਯੀਂ ਧਤ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਕੌਤੁਕਾਤ੍ । ਧਾਰਣਾਂ ਧੀਰਯਾ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਵਾਤਤਾਮ੍ ਅਹਮ੍ ਆਗਤਃ
ਫਿਰ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਦੀ ਢਿੱਲੀ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਚਾਲ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਹਵਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਨਿਲੋ ਵਲ੍ਲੀਲਲਨਾਲੋਕਲਾਸਕਃ । ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਕੁਨ੍ਦਾਦਿਜਾਲਕਾਮੋਦਪਾਲਕਃ
ਮੈਂ ਹਵਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਬੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਕਮਲ, ਨੀਲੋਫਰ, ਚੰਬੇ ਤੇ ਹੋਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ।
ਸ਼ੀਕਰੋਤ੍ਕਰਨੀਹਾਰਹੇਲਾਹਰਣਤਰ੍षੁਲਃ । ਸੁਰਤਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸਮਾਹ੍ਲਾਦਨਹਰ੍षੁਲਃ
ਮੈਂ ਝੜ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਤੇ ਧੁੰਦ ਦੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ, ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਤृਣਗੁਲ੍ਮਲਤਾਵਲ੍ਲੀਦਲਤਾਣ੍ਡਵਪਣ੍ਡਿਤਃ । ਲਤੌषਧਿਫਲੋਲ੍ਲਾਸਕੁਸੁਮਾਮੋਦਮਣ੍ਡਿਤਃ
ਮੈਂ ਘਾਹ, ਬੂਟੇ, ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਾਂ, ਤੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ, ਫਲਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਮृਦੁਰ੍ ਮਙ੍ਗਲਕਾਲੇषੁ ਲਲਨਾਲਕਚਾਲਕਃ । ਭੀਮ ਉਤ੍ਪਾਤਵਾਤੇषੁ ਪਰ੍ਣਵਤ੍ਪ੍ਰੌਢਪਰ੍ਵਤਃ
ਮੈਂ ਸ਼ੁਭ ਸਮਿਆਂ 'ਚ ਨਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਪਰ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ 'ਚ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ।
ਨਨ੍ਦਨੇ ਕੁਨ੍ਦਮਨ੍ਦਾਰਮਕਰਨ੍ਦਰਜੋऽਰੁਣਃ । ਨਰਕੇ ऽਙ੍ਗਾਰਸਮ੍ਭਾਰੋ ਭੁਵਿ ਨੀਹਾਰਭਾਸੁਰਃ
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਚੰਬੇ ਤੇ ਮੰਦਾਰ ਦੇ ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅੰਗਾਰਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੈਂ ਧੁੰਦ ਦੀ ਚਮਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਸਾਗਰੇ ऽਸਰਲਾਵਰ੍ਤਲੇਖਾਨੁਮਿਤਸਰ੍ਪਣਃ । ਦਿਵਿ ਵਾਰਿਦਸਞ੍ਚਾਰਮृष੍ਟਾਮृष੍ਟੇਨ੍ਦੁਦਰ੍ਪਣਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਚਲਣੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਨਰਮ ਲਕੀਰਾਂ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ; ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਹ ਆਇਨਾ ਹਾਂ ਜੋ ਚੰਦ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਰਥੋ ਰਂਹੋਵਿਬृਂਹਿਤਃ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸਿਦ੍ਧਸਞ੍ਚਾਰਵਿਮਾਨਧਰਣੇਹਿਤਃ
ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਰਥ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।