ਵ੍ਯੋਮੋਤ੍ਪਲੇ ਕੋਸ਼ਚਕ੍ਰਂ ਵਾਡਵਂ ਤਿਮਿਰਾਰ੍ਣਵੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਸਦਨੇ ਦੀਪੋ ਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਦਿਨਫਲਾਵਲੇਃ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੌਲਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾ, ਦਿਨ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰੁੱਖ।
ਰਸਾਯਨਹ੍ਰਦਾਕਾਰਮ੍ ਇਨ੍ਦੁਤ੍ਵਂ ਵਦਨਂ ਦਿਵਃ । ਨਿਸ਼ਾਨਿਸ਼ਾਚਰੀਹਾਸੋ ਵਿਕਾਸੋ ਰਜਨੀਦਿਸ਼ਾਮ੍
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਰਾਤ ਰਾਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਹੈ, ਰਾਤ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਖਿਲਾਰਾ।
ਜਗਲ੍ਲਾਵਣ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਾਂ ਸਰ੍ਵਾਸਾਮ੍ ਉਪਮਾਸ੍ਪਦਮ੍ । ਰਜਨੀਰੋਹਿਣੀਨਾਰੀਕੈਰਵਾਣਾਂ ਪਰਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ, ਰਾਤ, ਰੋਹਣੀ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਿੜਦੇ ਕੌਲਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ।
ਨੇਤ੍ਰਵृਨ੍ਦਂ ਖਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਦ੍ਯੁਲਤਾਪੁष੍ਪਜਾਲਕਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗੌਕੋਮषਕਵ੍ਯੂਹਂ ਤਾਰਕਾਪਟਲਂ ਪृਥੁ
ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਅਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਅਸਮਾਨੀ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਜਾਲੀ, ਸੁਰਗ ਦੇ ਨਰਮ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਚੌੜਾ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਗੁੱਚਾ।
ਵਣਿਙ੍ਮਾਰ੍ਗੇ ਵਣਿਗ੍ਘਸ੍ਤਤਲਤੋਲਨਦੋਲਿਤਮ੍ । ਰਤ੍ਨਤ੍ਵਂ ਜਲਕਲ੍ਲੋਲਹਸ੍ਤਾਨ੍ਦੋਲਿਤਮ੍ ਅਬ੍ਧਿਭਿਃ
ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਹੱਥ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋਲਦਾ ਤੇ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਤਨ ਵਾਂਗ ਹਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਬ੍ਦਾਬ੍ਧੌ ਸ਼ਫਰਾਵਰ੍ਤਮ੍ ਅਬ੍ਦਾਗੇ ਮਞ੍ਜਰੀਗਣਃ । ਅਬ੍ਦਾਦ੍ਰੌ ਦਾਵਦਹਨੋ ਵੈਦ੍ਯੁਤਂ ਦ੍ਯੋਤਨਂ ਤਰੌ
ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਹੈ; ਦਰਿਆ 'ਤੇ ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਗੁਚਾ ਹੈ; ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਇਹ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ; ਦਰਖ਼ਤ 'ਤੇ ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ।
ਦਾਰੁਦਾਰੁਣਦੁਰ੍ਵਾਰਂ ਦੀਪ੍ਤਂ ਜ੍ਵਲਨਚਾਲਨਮ੍ । ਯਜ੍ਞਾਗ੍ਨਿਦਾਹਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਵਿਸ੍ਫੋਟਕਠਿਨਾਰਵਮ੍
ਇਹ ਲੱਕੜ ਦੀ ਤੀਬਰ ਤੇ ਰੋਕਣ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਜੋ ਸੜਦੀ ਤੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਯਜਨ ਅੱਗ ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਚਤ੍ਕਾਞ੍ਚਨਮਾਣਿਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਮਯਂ ਮਹਃ । ਤਮਸ੍ਤਾਂ ਨੀਤਮ੍ ਆਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਪਾਣ੍ਡਿਤ੍ਯਮ੍ ਇਵ ਪਾਮਰੈਃ
ਸੋਨੇ, ਮਾਣਕ, ਮੋਤੀ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਅਣਪੜਾਂ ਵਲੋਂ ਖੋਹ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸ੍ਤਨਤੁਙ੍ਗੇषੁ ਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਤਯਾ ਮਯਾ । ਅਸੁਰੋਰਗਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਰਨਾਯਕਯੋषਿਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੁਰ, ਸੱਪ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਸਿਨੇ ਉੱਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਪਾਦਾਹਤਿਸ਼ਤਂ ਮਾਰ੍ਗੇ ਤਿਲਕਤ੍ਵਂ ਵਧੂਮੁਖੇ । ਖਦ੍ਯੋਤੇਨ ਮਯਾ ਲਬ੍ਧਂ ਪਸ਼੍ਯਾਵਸ੍ਥਾਸੁ ਚਾਪਲਮ੍
ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸੌ ਪੈਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਵਧੂ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਟਿਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜुगਨੂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਤਯਾਭ੍ਰੇषੁ ਸ਼ਫਰ੍ਯੇਵਾਰ੍ਣਵੇष੍ਵ੍ ਇਹ । ਖਸ੍ਥੇषੁ ਵਿਹृਤਂ ਚਾਰੁ ਵਾਰ੍ਯਾਵਰ੍ਤਵਿਰਾਵਿषੁ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਇਹ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਮੱਛੀ ਵਾਂਗ, ਇੱਥੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੁੰਮਦੇ ਭਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਦੀਪਤਯਾ ਨੀਪਕਲਿਕਾਕੋਮਲਾਙ੍ਗਯਾ । ਅਨ੍ਤḫਪੁਰੇषੁ ਕਾਨ੍ਤਾਨਾਂ ਸੁਰਤਾਲੋਕਨਂ ਕृਤਮ੍
ਕਦੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਦੇ ਨਰਮ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਅੰਦਰਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਜ੍ਜਲਜਾਲਸ੍ਯ ਜ੍ਵਾਲਾਤ੍ਵੇਨ ਕਚਾਕृਤੇਃ । ਖੇ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਨਿਲੀਨਂ ਕੂਰ੍ਮਾਙ੍ਗਸਙ੍ਘੇਨੇਵ ਸ੍ਵਕੋਟਰੇ
ਕਦੇ ਕਜਲ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿਚੋਂ, ਵੱਲੀ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਛੂਆਂ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਵਿਚ ਛੁਪ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇषੁ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਸਰ੍ਵਜਗਦ੍ਗ੍ਰਾਸਘਨਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ । ਖੇ ਕਜ੍ਜਲਾਸਿਤੇ ਲੀਨਂ ਰੁਦ੍ਧੇ ऽਭ੍ਰ ਇਵ ਵਿਦ੍ਯੁਤਾ
ਕਦੇ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ, ਆਸਮਾਨ ਦੀ ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਵਿਚ ਫਸੀ ਬਿਜਲੀ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਆਕਲ੍ਪਮ੍ ਆਪੀਯ ਵਡਵਾਗ੍ਨਿਤਯਾ ਜਲਮ੍ । ਜਗਤ੍ਸੁ ਗਗਨੇਨੇਵ ਨ ਤृਪ੍ਤਂ ਜਲਰਾਸ਼ਿषੁ
ਕਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਮਾਨ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਉਲ੍ਮੁਕਦਨ੍ਤੇਨ ਮਯਾ ਜ੍ਵਾਲਾਭੁਜਾਤ੍ਮਨਾ । ਵਿਲੋਲਧੂਮਾਵਰ੍ਤੋਗ੍ਰਕੁਨ੍ਤਲੇਨਾਕੁਲੌਜਸਾ
ਕਦੇ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਜਵਾਲਾ ਵਾਲੀ ਸੁਰਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੀਬਰ ਊਰਜਾ ਨਾਲ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਪੁਰਪਲ੍ਵਲਵਾਹੇषੁ ਕਵਲੀਕृਤਜਨ੍ਤੁਨਾ । ਕृਤਾष੍ ਟਕਾਰਾẖ ਕਾष੍ਠਾਦਿਪਦਾਰ੍ਥਾਸ੍ਵਾਦਨੋਦਿਤਾਃ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਵਹਿੰਦੇ ਨਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਜਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੱਖਣ ਨਾਲ 'ਟ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਦੀ ਹੈ।
ਹਤੇਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾषਾਣੈਰ੍ ਅਯḫਪਿਣ੍ਡਾਦਿਵਾਸਿਨਾ । ਹਨ੍ਤृਦਾਹਾਰ੍ਥਮ੍ ਉਦ੍ਗੀਰ੍ਣਾẖ ਕਣਾẖ ਕੋਪਲਵਾẖ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਦੇ ਕਦੇ ਹਥਿਆਰ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਚਿੰਗਾਰੀ ਵਾਂਗ ਕਣ ਉਗਲਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ ਮਹਾਸ਼ਿਲਾਕੋਸ਼ੇ ਪਾषਾਣਮਣਿਨਾ ਮਯਾ । ਸਮਸ੍ਤਭੂਤਾਦृਸ਼੍ਯੇਨ ਸ੍ਥਿਤਂ ਯੁਗਸ਼ਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਵੱਡੀ ਪੱਥਰ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਵਾਂਗ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੈਂਕੜੇ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿਆ।
ਮੁਨੇ ਤਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਾਯਾਮ੍ ਅਨੁਭੂਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸੁਖਮ੍ । ਉਤ ਦੁẖਖਮ੍ ਇਤਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਬੋਧਾਯ ਮਮ ਮਾਨਦ
ਮੁਨੀ ਜੀ, ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ? ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਦੱਸੋ, ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ।
ਯਥਾ ਯਾਤਿ ਨਰਸ੍ ਸੁਪ੍ਤੋ ਜਡਤਾਂ ਚੇਤਨੋ ऽਪਿ ਸਨ੍ । ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮ ਗਚ੍ਛਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯਤ੍ਵਂ ਤਥਾ ਜਾਡ੍ਯਂ ਪ੍ਰਚੇਤਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁੱਤਿਆਂ, ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੂੜ੍ਹਤਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਚੇਤਨਾ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੂੜ੍ਹਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚੇਤਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਦੀਵ ਯਦਾ ਤਦਾ । ਸੁਪ੍ਤਂ ਜਡਮ੍ ਇਵਾਸ੍ਤੇ ऽਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਅਸ੍ਯ ਨ ਤਦ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ
ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਤੱਤਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਸੁੱਤਿਆਂ ਤੇ ਮੂੜ੍ਹ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਵਸ੍ਤੁਤਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਯ ਖੋਰ੍ਵ੍ਯਾਦਿ ਨਾਸਦ੍ਰੂਪਂ ਨ ਸਨ੍ਮਯਮ੍ । ਦ੍ਰष੍ਟृਦृਸ਼੍ਯਮ੍ ਇਵਾਭਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵੈਤਤ੍ ਸਮਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਨਾ ਤਾਂ ਅਸਤੀਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਖੇਤ, ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਂ ਯਸ੍ਯੋਤ੍ਪਨ੍ਨਮ੍ ਅਖਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਨ ਤਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਨਿ ਨ ਦ੍ਰष੍ਟृਦृਸ਼੍ਯਵਿਭ੍ਰਮਃ
ਇਹੀ ਸੱਚਾ ਤੇ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹੈ: ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਪੰਜ ਤੱਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਭੁਲਾਵਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਮਯੈਵਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਤਤ੍ ਕृਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਿਣਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਾਦ੍ ऋਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਤਤ੍ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੁਰਤ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੁਰਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਯਦਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰਾਮਯਮ੍ । ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਦਸ੍ਥੇਨ ਮਯਾਤ੍ਮੈਵੈਵਮ੍ ਈਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦਿਖਣ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀ।
ਯਦਾ ਪੁਨਰ੍ ਅਹਂ ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਨੀਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਭਾਵਯਨ੍ । ਭਵਾਮਿ ਜਡ ਏਵਾਹਂ ਤਦਾ ਚੇਤਾਮਿ ਕਿਂ ਕਿਲ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਕੀ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਸੁਪ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮੀਤਿ ਦृਢਂ ਭਾਵਂ ਬੁਦ੍ਧਵਾਂਸ਼੍ ਚੇਤਨੋ ऽਪਿ ਸਨ੍ । ਨੈਦ੍ਰਮ੍ ਏਵੈਤ੍ਯ੍ ਅਲਂ ਜਾਡ੍ਯਂ ਨ ਸ ਚੇਤਤਿ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮੰਨ ਲਵੇ ਕਿ 'ਮੈਂ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਹਾਂ', ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਚੇਤਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਨੀਂਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਿਰਫ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਯਸ੍ ਤੁ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਦੇਹਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਧਿਭੌਤਿਕਃ । ਸ਼ਾਮ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਉਦੇਤਿ ਵਿਮਲੋ ਬੋਧਾਤ੍ਮੈਵਾਤਿਵਾਹਿਕਃ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਤਮਾ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਭਾਵੇਂ ਪਦਾਰਥਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਵਾਂਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਤਿਵਾਹਿਕਦੇਹੇਨ ਤੇਨ ਬੋਧਾਤ੍ਮਨਾਣੁਨਾ । ਬृਹਤਾ ਵਾ ਯਥਾਕਾਮਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਾਤ੍ਮਾ ਸ ਤਿष੍ਠਤੇ
ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਛੋਟਾ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੁਕਤੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਆਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।