ਸ਼ੀਕਰੋਤ੍ਕਰਰੂਪੇਣ ਰਥਮ੍ ਆਰੁਹ੍ਯ ਮਾਰੁਤਮ੍ । ਆਮੋਦੇਨੇਵ ਵਿਹृਤਂ ਵਿਮਲਵ੍ਯੋਮਵੀਥਿषੁ
ਕੋਹੜੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੁੱਚੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਰਾਮ ਤਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਪਰਮਾਣੁਕਣਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਅਨੁਭੂਤਮ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਇਦਂ ਜਗਤ੍
ਰਾਮਾ, ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਰ ਇਕ ਪਰਮਾਣੂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ, ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਜਡੇਨ ਜਡੇਨੇਵ ਮਯਾ ਜਲਤਯਾ ਤਯਾ । ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਪਦਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਜ੍ਞਾਤਾਜ੍ਞਾਤੇਨ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮੈਂ, ਜੋ ਸੁਚੇਤਨ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਖ ਹੋ ਕੇ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਜਾਣੀ-ਅਣਜਾਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਗਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਲਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਨਾਸ਼ੋਤ੍ਪਾਦਸ਼ਤਾਨਿ ਚ । ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾਨਿ ਰੂਢਾਨਿ ਕਦਲੀਦਲਪੀਠਵਤ੍
ਉਥੇ ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਗਤ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਉਤਪੱਤੀ-ਵਿਨਾਸ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਵੇਖੇ।
ਏਵਂ ਜਗਚ੍ ਚਾਜਗਦ੍ ਵਾ ਸਾਕਾਰਂ ਵਾ ਨਿਰਾਕृਤਿ । ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਗਗਨਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਾਧਿਕਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਗਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਰੂਪ, ਸਭ ਕੁਝ ਚਿੱਤ-ਅਕਾਸ਼ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ।
ਨ ਕਸ਼੍ਚਨ ਤ੍ਵਂ ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਨੇਦਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧḫ ਪਰੋ ਬੋਧ ਇਦਂ ਵਿਭਾਤਿ । ਸ ਚਾਪਿ ਨੋ ਕਿਞ੍ਚਨ ਨਾਪਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਮ੍ ਏਵਾਸਿ ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਮ੍ ਆਸ੍ਸ੍ਵ
ਤੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਚੀ ਚੇਤਨਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਨਾ ਕੁਝ ਹੈ, ਨਾ ਖਾਲੀ; ਤੂੰ ਆਪ ਅਕਾਸ਼ ਹੀ ਹੈਂ, ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕ ਜਾ।
ਤਤੋ ऽਹਮ੍ ਅਭਵਂ ਤੇਜਸ੍ ਤੇਜੋਧਾਰਣਯੇਦ੍ਧਯਾ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਤਾਰਕਾਗ੍ਨ੍ਯਾਦਿਵਿਚਿਤ੍ਰਾਵਯਵਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਚਾਨਣ ਬਣ ਗਿਆ, ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਸਹਾਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਤਾਰੇ, ਅੱਗ ਆਦਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਪ੍ਰਧਾਨਤ੍ਵਾਤ੍ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਕृਤਿਰਾਜਵਤ੍ । ਸਰ੍ਵਦृਸ਼੍ਯਮ੍ ऋਤੇ ਸਰ੍ਵਚੌਰਾਦ੍ ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਾਤ੍ ਪ੍ਰਤਾਪਯੁਕ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਸਤਵ ਗੁਣ ਦੀ ਵਧਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਚਾਨਣ ਦੀ ਸਰੂਪ, ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸਿਰਫ਼ ਜੋ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਹਨੇਰੀ ਨੂੰ ਚੋਰ ਵਾਂਗ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਦੀਪਾਦਿਭਿਸ਼੍ ਚਰੈਸ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਰ੍ ਦਸ਼ਾਸ਼ਤਵਿਹਾਰਿਭਿਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ੀਕृਤਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤਿਗੇਹਂ ਸੁਰਾਜਵਤ੍
ਦੀਵੇ ਆਦਿ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਚਲਦੇ ਚਾਨਣਾਂ ਨਾਲ, ਦਸਾਂ-ਸੌਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਘਰ ਦੀ ਹਰ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ।
ਲੋਕਾਲੋਕੇਨ ਹृषਿਤੈḫ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਯਾਂਸ਼ੁਰੋਮਭਿਃ । ਪਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ੈਕਰਤੈਰ੍ ਦੂਰੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾਸਿਤਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਕਿਰਣਾਂ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਹਨੇਰਾ ਅਸਮਾਨ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਧਕਾਰਸ੍ਯ ਦੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸਮਸ੍ਤਗੁਣਨਾਸ਼ਿਨਃ । ਅਦृਸ਼੍ਯਂ ਦृਸ਼੍ਯਮ੍ ਅਨਿਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਗੁਣਸ਼ਾਲਿਨਃ
ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਣਦੇਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਹਮਣੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਮਸ੍ਤਮਾਲਪਰਸ਼ੁḫ ਪਰਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਰਂ ਪਦਮ੍ । ਸੁਵਰ੍ਣਮਣਿਮਾਣਿਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਾਦਿਜਨਜੀਵਿਤਮ੍
ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਸੋਨੇ, ਰਤਨਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਕृष੍ਣਾਰੁਣਾਦੀਨਾਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਯਙ੍ਗੋਤ੍ਸਙ੍ਗਸ਼ਾਯਿਨਾਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਇਵ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦੇਹਦḫ ਪਿਤਾ
ਸਾਰੇ ਰੰਗ—ਚਿੱਟਾ, ਕਾਲਾ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ—ਜੋ ਕੰਧਾਂ, ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਗੋਦ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ।
ਘਨਸ੍ਨੇਹਦਸ਼ਂ ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨਿਲਵੇਧਨਮ੍ । ਗृਹਂ ਪ੍ਰਤਿ ਘਨਾਨਨ੍ਦੈਰ੍ ਧृਤਦੀਪਕਪੁਤ੍ਰਕਮ੍
ਧਰਤੀ ਦੀ ਗਾੜ੍ਹੀ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਨਮੀ, ਜੋ ਹਵਾ ਦੀ ਚੁਭਨ ਤੋਂ ਬਚਾਈ ਗਈ, ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਗਹਿਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ, ਤੇ ਲੰਪਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦृष੍ਟਂ ਪਾਤਾਲਕੇष੍ਵ੍ ਈषਤ੍ ਤਮੋਰੂਪਿषੁ ਪਾਵਨਮ੍ । ਅਰ੍ਧਦृष੍ਟਂ ਰਜੋਰੂਪੇ ਭੂਤਲੇ ਭੂਤਮਾਲਿਤੇ
ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਅੰਧੇਰੇ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ; ਧੂੜ ਵਾਲੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਅੱਧਾ-ਅੱਧਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕ بخਸ਼ਦਾ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਸੁ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਿਤ੍ਯਸ੍ਥਂ ਦੇਵਸਦ੍ਮਸੁ । ਜਗਜ੍ਜੀਰ੍ਣਕੁਟੀਦੀਪẖ ਕੂਪੋ ऽਨ੍ਧਤਮਸੋ ਮਹਾਨ੍
ਸੱਤਵ ਵਾਲੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਸੱਤਵ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਜਗਤ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਝੋਪੜੀ ਵਿਚ ਦੀਪਕ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਡੂੰਘੇ ਅੰਧੇਰੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੂਆ ਹੈ।
ਦਿਗ੍ਵਧੂਵਿਮਲਾਦਰ੍ਸ਼ੋ ਨਿਸ਼ਾਨੀਹਾਰਮਾਰੁਤਃ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਵਹ੍ਨੀਨਾਂ ਕੁਙ੍ਕੁਮਾਲੇਪਨਂ ਦਿਵਃ
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦੂਲਹਨ ਦਾ ਆਇਨਾ, ਰਾਤ ਦੇ ਕੋਹਰੇ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸੱਤਵ, ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਕੇਸਰ ਵਾਲਾ ਲੇਪ ਹੈ।
ਕੇਦਾਰਂ ਦਿਨਸਸ੍ਯਾਨਾਂ ਤਮੋऽਮ੍ਬੂਨਾਮ੍ ਅਵਗ੍ਰਹਃ । ਨਭẖਕਾਚਬृਹਤ੍ਪਾਤ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਮ੍ਬੁ ਸਮੁਲ੍ਲਸਤ੍
ਦਿਨ ਦੇ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਖੇਤ, ਅੰਧੇਰੇ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ, ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਰਤਨ ਜੋ ਵਰਖਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਤਾਪ੍ਰਦਤਯਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਤਯਾਪਿ ਚ । ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਪਰਮਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਹੋਦਰ ਇਵਾਨੁਜਃ
ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤ ਦੀ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਜੂਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਿੱਤ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਯਾਕਮਲਿਨੀਭਾਨੁਰ੍ ਭੂਤਲੋਦਰਜੀਵਿਤਮ੍ । ਰੂਪਾਲੋਕਮਨਸ੍ਕਾਰਚਮਤ੍ਕਾਰੇ ਚਿਤਿਰ੍ ਯਥਾ
ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਕਮਲ ਲਈ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਵਾਂਗ, ਰੂਪ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਂਗ—ਇਹ ਸਭ ਚਿੱਤ ਹੀ ਹੈ।
ਨਭਸ੍ਤਲਗਤਾਸਙ੍ਖ੍ਯਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਣਿਮਾਲਿਤਃ । ਦਿਨਰ੍ਤੁਵਤ੍ਸਰਾਵਰ੍ਤੋ ਵਾਡਵਾਗ੍ਨ੍ਯਾਦਿਫੇਨਿਲਃ
ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਬੇਅੰਤ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਦਿਨ, ਮੌਸਮ ਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਆਦਿ ਨਾਲ ਝਾਗਦਾ ਹੋਇਆ—
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਾਦਿਤਰਙ੍ਗੋ ऽਨ੍ਤਰਜਡੋ ऽਪਙ੍ਕਿਲੋ ਮਹਾਨ੍ । ਬृਹਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਖਾਤਸ੍ਥੋ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਏਕਾਰ੍ਣਵੋ ऽਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਅੰਦਰੋਂ ਮੂਰਖ ਪਰ ਬਿਨਾ ਮੈਲ ਦੇ, ਵੱਡਾ, ਵਿਆਪਕ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਦਾ ਇੱਕ ਅਖੁੰਨ ਸਮੁੰਦਰ।
ਹੇਮਾਦਿषੁ ਸੁਵਰ੍ਣਤ੍ਵਂ ਨਰਾਦਿषੁ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਕਾਚਕਚ੍ਯਂ ਚ ਰਤ੍ਨਾਦਿष੍ਵ੍ ਅਰ੍ਕਾਦਿष੍ਵ੍ ਅਵਭਾਸਨਮ੍
ਧਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਹਕ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ, ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਚਮਕ —
ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾ ਮੁਖੇਨ੍ਦੁਬਿਮ੍ਬੇषੁ ਪਕ੍ਸ਼੍ਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼੍ਮਸੁ । ਸ੍ਰਵਤ੍ਸ੍ਨੇਹਾਮृਤਾਪੂਰੋ ਹਾਸਸ੍ ਸੌਹਾਰ੍ਦਭਾਸਨਮ੍
ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਚੰਦ-ਸਦਰਸ ਗੋਲਾਈ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪਲਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ, ਪਿਆਰ ਦੀ ਰਸ ਭਰੀ ਬਹਾਵ, ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਚਮਕ —
ਕਪੋਲਬਾਹੁਨੇਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਭ੍ਰੂਕਰਾਲਕਲਾਸਕਃ । ਨਿਜੋ ऽਜੇਯਤਯਾ ਜਾਤੋ ਵਿਲਾਸẖ ਕਾਮਿਨੀਜਨੇ
ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਖਾਸ ਰੂਪ-ਮਾਝਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅਜਿੱਤ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗਲ੍ਹਾਂ, ਬਾਂਹਾਂ, ਅੱਖਾਂ, ਭੰਵਾਂ ਤੇ ਲਟਾਂ ਦੀ ਨਰਮ ਚਲਾਕੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਤृਣੀਕृਤਤ੍ਰਿਭੁਵਨਂ ਚਪੇਟਾਸ੍ਫੋਟਿਤਦ੍ਵਿषਮ੍ । ਸ਼ਿਰਸ੍ਸੁ ਵਜ੍ਰੀਕਰਣਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਸਿਂਹਾਦਿਚੇਤਸਿ
ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਾਸ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਥਪੜ ਨਾਲ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਟੁਕਙ੍ਕਟਕੁਟ੍ਟਾਕਖਡ੍ਗਸਙ੍ਘਟ੍ਟਟਾਙ੍ਕृਤੇਃ । ਪਟੁਸ੍ਫੁਟਾਸ੍ਫੋਟਰਟਿ ਭਟੇष੍ਵ੍ ਅਟਨਮ੍ ਉਦ੍ਭਟਮ੍
ਉਹ ਜੰਗੀ ਸੂਰਮਿਆਂ ਵਿਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤੀਖੇ ਤੇ ਕੜੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ, ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵੱਜਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਤੇ ਜੰਗ ਦਾ ਹੱਲਾ-ਗੁਲਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੇषੁ ਦਾਨਵਾਰਿਤ੍ਵਂ ਸੁਰਾਰਿਤ੍ਵਂ ਸੁਰਾਰਿषੁ । ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਸੌਜਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਨ੍ਨਾਮਸ੍ ਸ੍ਥਾਵਰਾਦਿषੁ
ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ; ਦੈਤਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਤਾਕਤ ਹਨ; ਤੇ ਅਡੋਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਉੱਤ ਉੱਗਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਨ।
ਅਥ ਹੇਮ ਭਵਨ੍ ਭਾਸ੍ਵਾਂਸ੍ ਤਤ੍ਰਾਹਮ੍ ਅਨੁਭੂਤਵਾਨ੍ । ਜਗਦਾਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ੇषੁ ਤੇषੁ ਤਾਮਰਸੇਕ੍ਸ਼ਣ
ਫਿਰ, ਹੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਕਮਲ-ਅੱਖੀ, ਤੈਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ।
ਦਿਗਨ੍ਤਦਸ਼ਕਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣੈẖ ਕਰਜਾਲੈਰ੍ ਜਗਤ੍ਖਗਮ੍ । ਗृਹ੍ਣਦ੍ ਅਦ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗਮ੍ ਅਰ੍ਕਤ੍ਵਂ ਗ੍ਰਾਮਵਦ੍ਦृष੍ਟਭੂਤਲਮ੍
ਉਹ ਕਿਰਣਾਂ ਜੋ ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਾਂਗ ਪਕੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ।