ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਸਞ੍ਜਾਤਸੁਰਂ ਸਞ੍ਜਾਤਦਾਨਵਮ੍ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕृਤਯੁਗਾਚਾਰਸਜ੍ਜਨਭੂਤਕਮ੍
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਐਸਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਦਾਨਵ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਤਯੁਗ ਵਾਲੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੱਸ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਲਿਯੁਗਾਚਾਰਦੁਰ੍ਜਨਭੂਤਕਮ੍ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਲ੍ਪਕਾਲਮਧ੍ਯਸਂਸ੍ਥਿਤਿਸੁਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਾਲੇ ਮੰਦ ਲੋਕ ਵੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਯੁਗ ਦਾ ਮੱਧਕਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪੁਰਵ੍ਯੂਹਦੈਤ੍ਯਸਙ੍ਗਰਦੁਸ੍ਤਰਮ੍ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਮਹਾਸ਼ੈਲਜਾਲਨਿਰ੍ਵਿਵਰਾਵਨਿ
ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕਿਲਾਬੰਦੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਲੜੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਰ੍ਗਮ੍ ਏਕਾਮ੍ਬੁਜੋਦ੍ਭਵਮ੍ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ ਜਰਾਮृਤ੍ਯੁਮੁਕ੍ਤਭੂਤਲਮਾਨਵਮ੍
ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਅਧੂਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ ਇਕ ਹੀ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਜੀਵ ਹੈ। ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਐਸਾ ਲੋਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਸਞ੍ਜਾਤਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼ਿਰਸ਼੍ਸ਼ਿਵਮ੍ । ਅਨਿਰ੍ਮਥਿਤਦੁਗ੍ਧਾਬ੍ਧਿਮृਤ੍ਯੁਮਤ੍ਸੁਰਪੂਰਿਤਮ੍
ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਜੇ ਚੰਦ ਨਾਂ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿਰ, ਅਜੇ ਮੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾ ਉਲਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਜਿਹੜੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਸਞ੍ਜਾਤਾਮृਤਾਸ਼੍ਵੇਭਵੈਦ੍ਯਾਗਕਮਲਾਵਿषਮ੍ । ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਮਰਮਹਾਵਿਦ੍ਯਾਨਾਸ਼ਨੋਤ੍ਕਸੁਰਵ੍ਰਜਮ੍
ਉਥੇ ਅਜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਘੋੜੇ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਵੈਦਕ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਕਮਲ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਆਦਿ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ ਚ ਗਰ੍ਭਾਙ੍ਗਕਰ੍ਤਨੋਤ੍ਕਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਅਪਰਿਮ੍ਲਾਨਧਰ੍ਮਤ੍ਵਾਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਖਿਲਪ੍ਰਜਮ੍
ਕਿਤੇ ਕੁਝ ਐਸਾ ਵੀ ਹੈ: ਜਿੱਥੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵੱਢਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਚਿਰ ਨਾਹ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਨੇਕੀ ਕਰਕੇ ਆਪ ਹੀ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ ਚ ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਯਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਕ੍ਰਮਸ੍ਥਿਤਿ । ਅਪੂਰ੍ਵਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਸਮਾਚਾਰਵਿਚਾਰਣਮ੍
ਕਿਤੇ ਕੁਝ ਐਸਾ ਵੀ ਹੈ: ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਵੱਧੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੇਦਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਤੇ ਚਲਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀਆਂ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਨ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੋਭਾਸ਼ਿਵਸਂਸ੍ਥਿਤਿ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ ਚ ਦੈਤ੍ਯੌਘਵਿਲੁਣ੍ਠਿਤਸੁਰਾਲਯਮ੍
ਕਿਤੇ ਕੁਝ ਐਸਾ ਵੀ ਹੈ: ਜਿੱਥੇ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਵਿਚ ਵੀ ਚੰਗਿਆਈ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ, ਜਿੱਥੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਲੁੱਟ ਲਏ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸੁਰੋਦ੍ਯਾਨਗਾਯਦ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕਿਨ੍ਨਰਮ੍ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸਮਾਰਬ੍ਧਗੀਰ੍ਵਾਣਾਸੁਰਸੌਹृਦਮ੍
ਕਿਤੇ ਕੁਝ ਐਸਾ ਵੀ ਹੈ: ਸੁੰਦਰ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧਰਵ ਤੇ ਕਿੰਨਰ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਤੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਿष੍ਯਤ੍ਸ੍ਥਜਗਦਾਡਮ੍ਬਰਂ ਮਯਾ । ਤਦਾਨੁਭੂਤਂ ਵਪੁषਿ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਵਗਣਾਤ੍ਮਨਿ
ਪਿਛਲੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਲਚਲ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਏਕਤ੍ਰ ਕਲ੍ਪਵਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਪੁष੍ਕਰਾਵਰ੍ਤਮਨ੍ਥਰਮ੍ । ਏਕਤ੍ਰ ਸੋਮ੍ਯਸਕਲਭੂਤਸਨ੍ਤਤਿਸੁਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ ਯੁਗ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਕਮਲ ਦੀ ਘੁੰਮਣੀ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਥਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਬੜੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਏਕਤ੍ਰ ਸਮਰਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਸੁਰਾਸੁਰਨਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਏਕਤ੍ਰਾਸਮ੍ਭਵਦ੍ਭਾਨੁਨਿਤ੍ਯਾਭਿਨ੍ਨਤਮੋਘਨਮ੍
ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਹਲਚਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਥਾਂ ਤੇ ਸੂਰਜ ਉੱਗਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਹਨੇਰਾ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਏਕਤ੍ਰਾਸਮ੍ਭਵਦ੍ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਂ ਕਾਨ੍ਤਜ੍ਵਾਲੋਦਰੋਪਮਮ੍ । ਏਕਤ੍ਰ ਨਲਿਨੀਨਾਲਨਿਲੀਨਮਧੁਕੈਟਭਮ੍
ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਸੀ; ਤੇ ਦੂਜੇ ਥਾਂ ਤੇ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਕਮਲ ਦੇ ਡੰਡੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਏਕਤ੍ਰ ਪਦ੍ਮਮਞ੍ਜੂषਾਸੁਪ੍ਤਬਾਲਨਵਾਬ੍ਜਜਮ੍ । ਏਕਤ੍ਰੈਕਾਰ੍ਣਵੋਦਗ੍ਰਵृਕ੍ਸ਼ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮਾਧਵਮ੍
ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ, ਕਮਲ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਕ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਜੋ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਉੱਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ 'ਤੇ ਮਾਧਵ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਏਕਤ੍ਰ ਕਲ੍ਪਰਜਨੀਨਿਸ਼੍ਸ਼ੂਨ੍ਯਤਿਮਿਰਾਕੁਲਮ੍ । ਸ਼ਿਲਾਜਠਰਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਂ ਵ੍ਯੋਮੇਵ ਵਿਤਤਾਕृਤਿ
ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ, ਕਲਪ ਦੀ ਰਾਤ ਖਾਲੀ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੇਟ ਵਾਂਗ ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲ-ਜੁਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਅਪਕ ਅਕਾਰ ਵਾਲੀ।
ਸੁषੁਪ੍ਤਜਠਰਾਕਾਰਮ੍ ਅਪ੍ਰਜ੍ਞਾਤਮ੍ ਅਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਅਪ੍ਰਤਰ੍ਕ੍ਯਮ੍ ਅਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਸੁषੁਪ੍ਤਮ੍ ਇਵ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ; ਸੋਚਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਜਾਣਣ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਨੀਂਦ ਵਾਂਗ।
ਏਕਤ੍ਰ ਪਕ੍ਸ਼ਵਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਸ਼ੈਲਕਾਕਾਕੁਲਾਮ੍ਬਰਮ੍ । ਏਕਤ੍ਰ ਵਜ੍ਰਨਿष੍ਪੇषਦ੍ਰਵਦ੍ਭੂਧਰਭਾਸੁਰਮ੍
ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੇ ਹਿਲਣ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਕਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿਘਲਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਏਕਤ੍ਰੋਦ੍ਵृਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾਬ੍ਧਿਹ੍ਰਿਯਮਾਣਧਰਾਚਲਮ੍ । ਏਕਤ੍ਰ ਸੁਰਵृਤ੍ਰਾਨ੍ਧਬਡਿਸਙ੍ਗਰਸਙ੍ਕੁਲਮ੍
ਕਿਤੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਮੱਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਧਰਤੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ।
ਏਕਤ੍ਰ ਮਤ੍ਤਪਾਤਾਲਗਜਕਮ੍ਪਿਵਸੁਨ੍ਧਰਮ੍ । ਏਕਤ੍ਰ ਸ਼ੇषਸ਼ਿਰਸẖ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਲੁਠਿਤਾਵਨਿ
ਕਿਤੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਮੱਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਧਰਤੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਉਲਟ ਰਹੀ ਸੀ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਅਨ੍ਯੇਨ ਰਾਮੇਣ ਹਤਰਾਵਣਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ । ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਰਾਵਣੇਨੈਵ ਕ੍ਵਚਿਨ੍ ਨਿਹਤਰਾਘਵਮ੍
ਕਿਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਹੀ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਭੂਸ੍ਥਪਾਦੇਨ ਦੇਵਾਦ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸ੍ਸ੍ਥਸ਼ਿਰਸਾ ਪਰਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯਤਾ ਪਾਰਮ੍ ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਵੈ ਕਾਲਨੇਮਿਨਾ
ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕਾਲਨੇਮੀ ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਰ ਪਾ ਲਿਆ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ ਚਾਪਸੁਰੈਰ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਾਨਵੈਰ੍ ਏਵ ਪਾਲਿਤਮ੍ । ਕ੍ਵਚਿਚ੍ ਚਾਮृष੍ਟਦਨੁਜੈਰ੍ ਅਮਰੈਰ੍ ਏਵ ਪਾਲਿਤਮ੍
ਕਦੇ ਕਦੇ ਦੁਨੀਆ ਅਸੁਰਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਲੋਂ ਹੀ ਰਾਜ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਜਿष੍ਣੁਯੁਕ੍ਤੇਨ ਗੁਪ੍ਤੇਨ ਵਿष੍ਣੁਪਾਣ੍ਡਵਕੌਰਵੈਃ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਭਾਰਤਯੂਥੇਨ ਨਿਹਤਾਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਗਣਮ੍
ਕਦੇ ਕਦੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਅਰਜੁਨ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਸੀ, ਨੇ ਪੂਰੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਦਲੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ ਚ ਦਾਸ਼ਰਥਿਨਾ ਤ੍ਵਯੈਵ ਹਤਰਾਵਣਮ੍ । ਰਾਮੇਣ ਰਣਮਤ੍ਤੇਨ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੇषੀਕृਤਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
ਕਦੇ ਕਦੇ ਦਾਸਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਆਪ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਿਮ੍ ਅਹਂ ਭਗਵਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਭਵਂ ਕਥਯੇਤਿ ਮੇ । ਅਭਵਂ ਚੇਦ੍ ਅਨੇਨੈਵ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ੇਨ ਤਤ੍ ਕਥਮ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ—ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਕੌਣ ਸੀ? ਜੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?
ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਵਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਰਾਮ ਭਾਵਾḫ ਪੁਨḫ ਪੁਨਃ । ਪੂਯਮਾਨਾ ਯਥਾ ਮਾषਾẖ ਕ੍ਰਮੇਣਾਨ੍ਯੇਨ ਤੇਨ ਚ
ਰਾਮਾ, ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਕ ਰਹੀਆਂ ਮਾਸ਼ਾਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਉਪਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਮਸਮਾẖ ਕੇਚਿਤ੍ ਤ ਏਵਾਨ੍ਯੇ ऽਥ ਵਾ ਮਿਥਃ । ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਧਸਮਾ ਭਾਵਾẖ ਕੇਚਿਦ੍ ਅਬ੍ਧਿਤਰਙ੍ਗਵਤ੍
ਕੁਝ ਹਾਲਾਤ ਇੱਕੋ ਹੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਅਧੂਰੇ ਹੀ ਉਭਰਦੇ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ।
ਪੁਨਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਰ੍ ਏਵਾਹਂ ਪੁਨḫ ਪੁਨਰ੍ ਇਮੇ ਜਨਾਃ । ਨ ਕਦਾਚਨ ਨੈਵਾਨ੍ਯੇ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਖਿਲਂ ਪਰੇ
ਫਿਰ ਤੂੰ, ਫਿਰ ਮੈਂ, ਫਿਰ ਇਹ ਲੋਕ — ਵਾਰ-ਵਾਰ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਪਰਮ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਉਭਰਦਾ।
ਤ ਏਵਾਨ੍ਯੇ ऽਥ ਵਾਮ੍ਭੋਧੌ ਤਰਙ੍ਗਾ ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਣਯਃ । ਯਦ੍ਵਨ੍ ਨ ਜਾਯਤੇ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਭੂਤਾਨਾਂ ਭ੍ਰਮਤਾਂ ਭਵੇ
ਉਹੀ ਹੋਰ, ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ — ਇਹੀ ਨਤੀਜਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਇਵੇਂ ਹੀ ਜੀਵ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।