ਪਵਨਸ੍ਯ ਯਥਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ ਤਥੈਵੇਚ੍ਛਾ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਸਾ । ਯਥਾਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ऽਨਿਲਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤḫ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤੇਚ੍ਛਸ੍ ਤਥਾ ਸ਼ਿਵਃ
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਦੀ ਚਲਣ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲਹਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਜਦ ਹਵਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਵਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਇੱਛਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਮੂਰ੍ਤੋ ਮੂਰ੍ਤਮ੍ ਆਕਾਸ਼ੇ ਸ਼ਬ੍ਦਾਡਮ੍ਬਰਮ੍ ਆਨਿਲਃ । ਯਥਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ ਤਨੋਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਸ਼ਿਵੇਚ੍ਛਾ ਕੁਰੁਤੇ ਜਗਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਥ ਯਦਾ ਤਤ੍ਰ ਤਯਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਰਾਮ੍ਬਰੇ । ਕਾਕਤਾਲੀਯਯੋਗੇਨ ਸਂਰਮ੍ਭਵਸ਼ਤਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਇੱਛਾ ਉਸ ਉੱਚੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਅਚਾਨਕ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨਾਲ—
ਨਿਕਟਸ੍ਥਸ਼੍ ਸ਼ਿਵਸ੍ ਸ੍ਪृष੍ਟਸ੍ ਸ ਮਨਾਙ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਨ੍ਤਿਕਾਤ੍ । ਵਾਡਵੋ ऽਗ੍ਨਿਸ੍ ਸ੍ਵਨਾਸ਼ਾਯ ਵਹਨ੍ਤ੍ਯੇਵਾਮ੍ਬੁਲੇਖਯਾ
ਜਦ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਹਨ, ਉਸ ਇੱਛਾ ਵਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਛੂਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਕ ਲਕੀਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਾਸ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਸ੍ਪृष੍ਟਮਾਤ੍ਰੇ ਸ਼ਿਵੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਤḫ ਪਰਮਕਾਰਣੇ । ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਾ ਸ਼ਨੈਸ੍ ਤਨੁਤਾਂ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਚਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੁਖਮ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਾਕਾਰਤਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਗਿਰਿਮਾਤ੍ਰਿਕਾ । ਤਤੋ ਨਗਰਮਾਤ੍ਰਾਸੌ ਤਤਸ਼੍ ਚ ਦ੍ਰੁਮਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਆਪਣੀਆਂ ਅਨੰਤ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਰਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿੰਨੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁੰਦਰ ਦਰਖ਼ਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵ੍ਯੋਮਸਮਾਕਾਰਾ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯੈਵਾਕृਤਿਂ ਤਤਃ । ਸਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਸਰਿਚ੍ ਛਾਨ੍ਤਸਂਰਮ੍ਭੇਵ ਮਹਾਰ੍ਣਵਮ੍
ਫਿਰ, ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਹੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਦਰਿਆ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕ ਏਵਾਭਵਦ੍ ਅਥੋ ਸ਼ਿਵਯਾ ਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਸ਼ਿਵ ਏਵ ਸ਼ਿਵੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਆਕਾਸ਼ੇ ਸ਼ਮਸ਼ੋਭਿਤਃ
ਫਿਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਖਰੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ; ਸ਼ਿਵ ਹੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਭਗਵਞ੍ ਸ਼ਿਵਸਂਸ੍ਪृष੍ਟਾ ਸਾ ਸ਼ਿਵਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਕਿਮਰ੍ਥਮ੍ ਆਗਤਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਇਤਿ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਹੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਜੀ, ਜੋ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਰਾਮ ਤੇ ਆਈ? ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।
ਸਾ ਰਾਮ ਪ੍ਰਕृਤਿḫ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸ਼ਿਵੇਚ੍ਛਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਜਗਨ੍ਮਾਯੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਅਕृਤ੍ਰਿਮਾ
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪਰਮ ਇੱਛਾ ਹੈ; ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਣਾਵਟ ਨਹੀਂ।
ਸ ਪਰḫ ਪ੍ਰਕृਤੇḫ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤḫ ਪੁਰੁषḫ ਪਾਵਨਾਕृਤਿਃ । ਸ਼ਿਵਰੂਪਧਰਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤḫ ਪਰਮਾਕਾਸ਼ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਉਹ ਪਰਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਸਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭ੍ਰਮਤਿ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ ਤਾਵਤ੍ ਸਂਸਾਰੇ ਭ੍ਰਮਰੂਪਿਣੀ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮਿਕਾ ਸੇਚ੍ਛਾ ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿḫ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਭੌਂਰ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਲਹਿਰਾਂ ਹੀ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪਰਮ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਯਾਵਨ੍ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ਼ਿਵਂ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤਮ੍ ਅਨਾਮਯਮ੍ । ਅਜਡਂ ਪਦਮ੍ ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਵਰ੍ਜਿਤਂ ਤਰ੍ਜਿਤਦ੍ਵਯਮ੍
ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ — ਜੋ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ, ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ, ਬੇ-ਜੜ, ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ —
ਸਂਵਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰੈਕਧਰ੍ਮਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਾਕਤਾਲੀਯਯੋਗਤਃ । ਸਂਵਿਦ੍ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਵਂ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮਯ੍ਯ੍ ਏਵ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਇਕੋ ਅਸਲ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕृਤਿḫ ਪੁਰੁषਂ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਤ੍ਵਂ ਸਮੁਜ੍ਝਤਿ । ਤਦਨ੍ਤਰ੍ ਏਕਤਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨਦੀ ਰੂਪਮ੍ ਇਵਾਰ੍ਣਵੇ
ਜਦ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਸਵਭਾਵ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਅੰਦਰੋਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪਗਾ ਹਿ ਪਯੋਮਾਤ੍ਰਾ ਸਙ੍ਗਤਾਰ੍ਣਵ ਏਵ ਸਾ । ਯਦਾ ਤਦਾ ਤਮ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰੈਵ ਲੀਯਤੇ
ਦਰਿਆ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉਸੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤਿਸ਼੍ ਸ਼ਿਵੇਚ੍ਛਾ ਸਾ ਦੇਵਂ ਤਮ੍ ਏਵਾਸਾਦ੍ਯ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ । ਜਨ੍ਮਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾ ਧਾਰਾ ਯਥਾਯਸੀ
ਚੇਤਨਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਠੰਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾ ਪੱਥਰ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਂਸਸ਼੍ ਛਾਯਾ ਨਿਜਾ ਛਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਕਮ੍ । ਯਥਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਕृਤਿḫ ਪੁਰੁषਂ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਰਨ ਵੱਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚੇਤਿਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ ਨਿਜਂ ਭਾਵਂ ਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਭੂਯੋ ਭ੍ਰਮਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਨੇਹ ਤਤ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਹਿ
ਆਪਣੀ ਸਦੀਵੀ ਆਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਚੇਤਨਾ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਉਹ ਅਸਲ ਸੱਚ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ।
ਸਾਧੁਰ੍ ਵਸਤਿ ਚੌਰੌਘੇ ਤਾਵਦ੍ ਯਾਵਦ੍ ਅਸੌ ਨ ਤਮ੍ । ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਨ ਤਤ੍ਰ ਰਮਤੇ ਪੁਨਃ
ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਗਰੋਹ ਵਿੱਚ ਤਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੋਰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਪਰ ਜਾਣ ਲੈਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਮੁੜ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਦ੍ਵੈਤੇ ਤਾਵਦ੍ ਅਸਦ੍ਰੂਪੇ ਰਮਤੇ ऽਨੁਮਤੇ ਚਿਤਿਃ । ਪਰਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨੋ ਯਾਵਤ੍ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮਯੀ ਭਵੇਤ੍
ਜਦ ਤਕ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦਵੈਤ ਦੇ ਝੂਠੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਪਰਮ ਸਤਿ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਿਤਿ ਨਿਰ੍ਵਾਣਰੂਪਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਕृਤਿḫ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਤਾਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰਿਦ੍ ਅਬ੍ਧਾਵ੍ ਇਵਾਬ੍ਧਿਤਾਮ੍
ਚੇਤਨਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਾਵਦ੍ ਵਿਮੋਹਵਸ਼ਤਸ਼੍ ਚਿਤਿਰ੍ ਆਕੁਲੇषੁ ਸਰ੍ਗੇषੁ ਸਂਸਰਤਿ ਜਨ੍ਮਦਸ਼ਾਸ਼੍ਰਿਤੇषੁ । ਯਾਵਨ੍ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪਰਂ ਤਮ੍ ਅਥਾਸ਼ੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਮਜ੍ਜਤਿ ਘਨਂ ਮਧੁਨੀਵ ਭृਙ੍ਗੀ
ਜਦ ਤਕ ਚੇਤਨਾ ਭੁਲੇਖੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਥਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਉਦੋਂ ਤਕ ਉਹ ਜਨਮ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਪਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੌਂਰੇ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਸ੍ ਤ੍ਯਜਤਿ ਨਾਮ ਤਦ੍ ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਨੁਭੂਯ ਚ ਜਹਾਤਿ ਰਸਾਯਨਂ ਕਃ । ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਸਕਲਾਨਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਾਣਿ ਦੁẖਖਾਨਿ ਜਨ੍ਮਮृਤਿਮੋਹਮਯਾਨਿ ਰਾਮ
ਜੋ ਆਤਮਕ ਸਤਿ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ। ਰਾਮਾ, ਜਿਸ ਰਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁੱਖਾਂ ਚੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਰਸ ਕੌਣ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ृਣੁ ਰਾਮ ਕਥਂ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਕਾਸ਼ੇ ਤਥਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਦੇਹਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਤੁ ਤਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਰੁਦ੍ਰੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਉਪਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਰਾਮਾ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਉਸ ਵੱਡੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ ਤੌ ਜਗਤ੍ਖਣ੍ਡੌ ਤਦਾ ਚਿਤ੍ਰ ਇਵਾਰ੍ਪਿਤਾਃ । ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਾ ਏਵ ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣੇ ਸ੍ਥਿਤੇ ਮਯਿ
ਉਥੇ ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ ਤੌ ਨਭੋऽਨ੍ਤਰੇ । ਖਣ੍ਡੌ ਵਿਲੋਕਯਾਮ੍ ਆਸ ਦृਸ਼ਾਰ੍ਕੇਣੇਵ ਰੋਦਸੀ
ਫਿਰ, ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉਹ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟੰਗੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਅੱਖ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਨਿਮੇषਮਾਤ੍ਰੇਣ ਘੋਣਾਸ਼੍ਵਾਸੇਨ ਖਣ੍ਡਕੌ । ਤੌ ਸਮਾਨੀਯ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਪਾਤਾਲਾਨ੍ਤਰ੍ ਇਵਾਨਨੇ
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ।
ਅਤਿष੍ਠਦ੍ ਏਕ ਏਵਾਸਾਵ੍ ਅਥ ਖੇ ਖਮ੍ ਇਵਾਖਿਲੇ । ਭੁਕ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਖਣ੍ਡੋਗ੍ਰਚਣ੍ਡਮਣ੍ਡਕਮਣ੍ਡਲਃ
ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਤਪਦੇ ਤੇ ਭੜਕਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਅਤੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲ੍ਹ ਲੈ ਕੇ।
ਤਤੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਲਘੁਸ੍ ਸੋ ऽਭ੍ਰਮ੍ ਇਵਾਭਵਤ੍ । ਤਤੋ ऽਭਵਦ੍ ਦ੍ਰੁਮਸਮਸ੍ ਤਤਸ੍ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨਿਭੋ ऽਭਵਤ੍
ਫਿਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਿਚ ਉਹ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਹਲਕਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਥੰਮ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।