ਜਗਤ੍ਪਦਾਰ੍ਥੈਰ੍ ਵ੍ਯਾਮਿਸ਼੍ਰੈਰ੍ ਅਮਿਸ਼੍ਰੈਰ੍ ਮਕੁਰੇ ਯਥਾ । ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮ੍ ਆਭੋਗਿਭਾਙ੍ਕਰੈਰ੍ ਅਙ੍ਗੈ ਰਙ੍ਗਭ੍ਰਮੈਸ੍ ਤਥਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਸਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੀ ਹਨ ਤੇ ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੀ ਹਨ, ਇੱਕ ਆਇਨੇ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੰਗ-ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਨਚ-ਮਚ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਅੰਗ ਸੁਖਦਾਈ ਤੇ ਕੁਝ ਡਰਾਉਣੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੇਰੁਰ੍ ਨृਤ੍ਯਤਿ ਲੋਲੋਚ੍ਚਕੁਲਾਚਲਬृਹਦ੍ਭੁਜਃ । ਭ੍ਰਮਦਭ੍ਰਪਟਾਟੋਪੋ ਨਮਤ੍ਤਰੁਤਨੂਰੁਹਃ
ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਆਪਣੇ ਹਿਲਦੇ-ਡੁੱਲਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚਦਾ ਹੈ; ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਉਡਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਘਾਹ ਦੀ ਕੰਪ-ਕੰਪ ਵੀ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਯਜਨ੍ਤਸ੍ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ੍ ਸ੍ਵਂ ਮਰ੍ਯਾਦਾਮੁਦ੍ਰਣਂ ਦ੍ਰੁਤਾਃ । ਭੂਮੇਰ੍ ਨਭਸ੍ਤਲਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨਭਸੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਭੂਤਲਮ੍
ਸਮੁੰਦਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਧਰਤੀ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਿ ਘਰ੍ਘਰਾਰਾਵੈਰ੍ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਲੁਠਿਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਧਃ । ਸਗृਹਾਟ੍ਟਾਲਵਾਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਲ੍ ਲੁਠਤ੍ਯ੍ ਅਧਃ
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਘੜਘੜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਲੁੱਟਦੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ; ਘਰ, ਮਹਲ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਹਿਲਦੇ-ਡੁੱਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਚਤੁਰਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਾ ਦਿਨਰਾਤ੍ਰਯਃ । ਨਖਾਗ੍ਰਲੇਖਾਲੋਕਾਨ੍ਤਰ੍ ਭਾਨ੍ਤਿ ਕਾਞ੍ਚਨਸੂਤ੍ਰਵਤ੍
ਉਸਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ — ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਂਗ — ਨਖਾਂ ਦੇ ਕੋਣਾਂ ਵਿਚ ਲਾਈਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਵਿਭਾਨ੍ਤਿ ਵृष੍ਟਯਸ੍ ਤਸ੍ਯਾ ਘਰ੍ਮਾਰ੍ਤਿਜਲਜਾਲਿਕਾਃ । ਇਵ ਨੀਹਾਰਹਾਰਿਣ੍ਯੋ ਲੀਲਾਵਾਰਿਦਵਾਸਸਃ
ਉਥੇ ਮੀਂਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਨਾਵਾਂ ਹੋਣ, ਗਰਮੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਧੁੰਦ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ।
ਖਮ੍ ਏਵ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਵਰੀਮਣ੍ਡਲਂ ਬृਹਤ੍ । ਪਾਤਾਲਂ ਚਰਣਾ ਭੂਮਿਰ੍ ਉਦਰਂ ਬਾਹਵੋ ਦਿਸ਼ਃ
ਉਸ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਉਸਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਚੱਕਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਾਤਾਲ ਉਸਦੇ ਪੈਰ, ਧਰਤੀ ਉਸਦਾ ਪੇਟ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਬਾਂਹ।
ਦ੍ਵੀਪਾਬ੍ਧਯੋ ऽਨ੍ਤ੍ਰਾਵਲਯḫ ਪਾਰ੍ਸ਼ੁਕਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਪਰ੍ਵਤਾਃ । ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਾਵਲੀਦੋਲਾḫ ਪਵਨਸ੍ਕਨ੍ਧਸ਼ਾਲਿਕਾਃ
ਦਵੀਪ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉਸਦੇ ਆਂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ, ਉਸਦੇ ਪਾਸੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ, ਤੇ ਸਾਹ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਹਵਾ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ।
ਤਦਾਨੁਭੂਤਂ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ ਤਸ੍ਯਾ ਵਪੁषਿ ਵਿਸ੍ਤृਤੇ । ਹਿਮਵਨ੍ਮੇਰੁਸਹ੍ਯਾਦ੍ਯੈਰ੍ ਦੋਲਾਨ੍ਦੋਲਨਮ੍ ਅਦ੍ਰਿਭਿਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੱਚ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਹਿਮਾਚਲ, ਮੇਰੂ, ਸਹਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਝੂਲੇ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੇ ਰਹੇ।
ਤਰਦਦ੍ਰਿਗੁਣਾਸ਼੍ ਛਾਤਾ ਵਲਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਤਯਾ ਸ੍ਰਜਃ । ਪੁਨẖ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤ ਆਰਬ੍ਧ ਇਵ ਤਾਣ੍ਡਵਹੇਲਯਾ
ਉਹ ਨੇ ਜੋ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੀਆਂ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚਰਤਰ ਨਾਲ ਗੂੰਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਸੁਰਾਸੁਰੋਰਗਾਨੀਕਰੋਮਸ਼ੋਗ੍ਰਸ਼ਰੀਰਿਕਾ । ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਂ ਸ੍ਥਾਤੁਮ੍ ਅਸ਼ਕਨ੍ ਨਾਸੌ ਭ੍ਰਮਿਤਚਕ੍ਰਵਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਉਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਬੜਾ ਭਿਆਨਕ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਚੱਕੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਕਦੇ ਵੀ ਠਹਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਨਾਨਾਵਿਭਵਵਿਜ੍ਞਾਨਯਜ੍ਞਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਿਨੀ । ਸਾ ਸਰਨ੍ਤੀ ਨਭਸ੍ਯ੍ ਆਸੀਦ੍ ਘਨਘੂਤ੍ਕਾਰਘੋषਿਣੀ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਜਨੇਊ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਭੂਤਲਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਮ੍ ਅਪਿ ਭੂਤਲਮ੍ । ਪ੍ਰਤਿਕृਤ੍ਯ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਵਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਅਸਮਾਨ ਬਣ ਗਈ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿਖਾਈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ।
ਬृਹਨ੍ਨਾਸਾਗੁਹਾਗੇਹਨਿਰ੍ਗਤਾ ਘਨਘੁਙ੍ਘੁਮਾਃ । ਤਤ੍ਰੋਗ੍ਰਾ ਵਾਯਵੋ ਵਾਨ੍ਤਿ ਘਨਘੂਤ੍ਕਾਰਕਾਰਿਣਃ
ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨੱਕ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚੋਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਤੇ ਗੂੰਜਦੇ ਸੁਰ ਨਿਕਲੇ; ਉਥੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋਈ।
ਨਭẖ ਕਰਸ਼ਤੈਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਤੁਰਾਵਰ੍ਤਨਰ੍ਤਿਭਿਃ । ਭਾਤਿ ਚਣ੍ਡਾਨਿਲੋਦ੍ਧੂਤੈਰ੍ ਆਕੀਰ੍ਣਮ੍ ਇਵ ਪਲ੍ਲਵੈਃ
ਅਸਮਾਨ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਾ ਹਥਾਂ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਵਾਰੀ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਨੱਚ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿਚ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਤਦਙ੍ਗਗਜਗਦ੍ਵਸ੍ਤੁਜਾਤਭ੍ਰਮਣਸਮ੍ਭ੍ਰਮਾਤ੍ । ਦृष੍ਟਿਰ੍ ਧੀਰਾਪਿ ਮੋਹੇ ਮੇ ਸਨ੍ਨਾ ਸੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਲਚਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਉਲਝਣ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿਪਾਹੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਨ੍ਤ੍ਰਵਚ੍ ਛੈਲਾ ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ ਨਭਸ਼੍ਚਰਾਃ । ਲੁਠਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਮਰਗੇਹਾਨਿ ਚਲੇ ਤਦ੍ਦੇਹਦਰ੍ਪਣੇ
ਪਹਾੜ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਂਗ ਉੱਡ ਕੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਸਤਾਂ ਲੁੱਟਦੀਆਂ ਤੇ ਗਿਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੇਰਵḫ ਪਰ੍ਣਵਦ੍ ਵ੍ਯੂਢਾ ਮਲਯਾḫ ਪਲ੍ਲਵਾ ਇਵ । ਹਿਮਾਦ੍ਰਯੋ ਹਿਮਕਣਾ ਇਵੋਰ੍ਵ੍ਯੋ ऽਬ੍ਦਲਤਾ ਇਵ
ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲੜੀਬੱਧ ਹਨ, ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਹਿਮਾਚਲ ਪਹਾੜ ਬਰਫ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਤਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਸਹ੍ਯਾ ਮਹ੍ਯਾਮ੍ ਇਵ ਖਗਾ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾ ਇਵ । ऋਕ੍ਸ਼ਵਨ੍ਤੋ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਆਸਨ੍ ਹਂਸਾ ਇਵਾਮ੍ਬਰੇ
ਸਹਿਆ ਪਹਾੜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਸਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਚੋਟੀਾਂ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਭਟਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਤृਣਾਨੀਵ ਸਮੁਦ੍ਰਾ ਵਲਯਾ ਇਵ । ਸੁਰਲੋਕਾਲਯਾḫ ਪਦ੍ਮਾ ਆਸਂਸ੍ ਤਦ੍ਦੇਹਵਾਰਿਣਿ
ਟਾਪੂ ਵੀ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਚੂੜੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਸਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਦਾਕਾਸ਼ਸਙ੍ਕਾਸ਼ੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਞ੍ਜਨਪੁਰੋਪਮੇ । ਅਙ੍ਗੇ ਤਸ੍ਯਾ ਬृਹਜ੍ਜਙ੍ਘੇ ਪਿਣ੍ਡਾਦਰ੍ਸ਼ਸਮਤ੍ਵਿषਿ
ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੈਰ, ਜੋ ਸਾਫ ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਗੁੱਝੇ ਸਜਦੇ ਹਨ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯੋ ਨृਤ੍ਯਤਿ ਕਾਞ੍ਚਨਾਚਲਵਨੇ ਸਹ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਮਹ੍ਯਾਂ ਗਿਰਿẖ ਕੈਲਾਸੋ ਮਲਯੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਿਖਰੇ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਚਲੇ ਮਨ੍ਦਰਃ । ਗੋਕਰ੍ਣੋ ਗਗਨਾਙ੍ਗਨੇ ਵਸੁਮਤੀ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਣਾਂ ਪੁਰੇ ਸਰ੍ਵਾ ਜਙ੍ਗਮਤਾਂ ਗਤਾ ਵਨਭੁਵਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ ਸ਼ਰੀਰੇ ਤਦਾ
ਵਿੰਧਿਆ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦਾ ਹੈ, ਸਹਿਆ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਕੈਲਾਸ, ਮਲਯਾ ਤੇ ਮਹਿੰਦਰਾ ਆਪਣੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਤੇ ਮੰਦਰਾ, ਗੋਕਰਨ ਆਸਮਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ—ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਧਰਤੀ ਜਿਵੇਂ ਜਾਗ ਪਏ।
ਅਬ੍ਧਿਰ੍ ਨृਤ੍ਯਤਿ ਪਰ੍ਵਤੇ ਗਿਰਿਰ੍ ਅਪਿ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚੈਰ੍ ਨਭẖਕੋਟਰੇ ਵ੍ਯੋਮਾਪੀਨ੍ਦੁਦਿਵਾਕਰਰ੍ਕ੍ਸ਼ਵਲਿਤਂ ਭੂਮੇਰ੍ ਅਧਸ੍ਤਾਦ੍ ਗਤਮ੍ । ਸਦ੍ਵੀਪਾਚਲਪਤ੍ਤਨੋ ਵਨਗਣḫ ਪ੍ਰੋਤ੍ਕੀਰ੍ਣਪੁष੍ਪੋ ਦਿਵਿ ਵ੍ਯਾਲੋਲਂ ਜਗਦ੍ ਅਮ੍ਬੁਧਾਵ੍ ਇਵ ਤृਣਂ ਦਿਕ੍ਚਕ੍ਰਕੇ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤਿ
ਸਮੁੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਨੱਚਦਾ ਹੈ, ਪਹਾੜ ਆਸਮਾਨ ਦੀ ਛਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਆਸਮਾਨ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਹੇਠਾਂ ਪਈ ਹੈ। ਟਾਪੂ, ਪਹਾੜ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਜੰਗਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ, ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਗਿਰਯੋ ऽਮ੍ਬੁਧਯੋ ਦਿਗਨ੍ਤਲੋਕਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਪੁਰਪਤ੍ਤਨਮਣ੍ਡਲਾਨਿ । ਨਦ੍ਯਸ੍ ਸਰਾਂਸਿ ਮਕੁਰਾਨ੍ਤਰ੍ ਅਸ਼ੇषਬਦ੍ਧਵਾਤਾਵਕੀਰ੍ਣਤृਣਪਰ੍ਣਗਣਕ੍ਰਮੇਣ
ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੱਦ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਗੋਲ, ਸਭ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਤੇ ਤਲਾਵਾਂ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡੇ ਹੋਏ ਘਾਹ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਝੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਲੜੀਵਾਰ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਰਨ੍ਤਿ ਚ ਮਰੌ ਵਰਵਾਰਿਣੀਵ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਸ੍ਥਿਰਾਣਿ ਨਗਰਾਣਿ ਭੁਵੀਵ ਭਾਨ੍ਤਿ । ਖੇ ਭੂਰ੍ ਅਧੋ ਗਗਨਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਯਵਾਰਿਵਾਹਮ੍ ਉਤ੍ਪਾਤਵਾਤਪਰਿਵृਤ੍ਤਗਿਰਿਸ੍ਥਿਤਂ ਤਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੱਛੀਆਂ ਵੱਡੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਾਂ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਉਪਰ ਆਸਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਣਖਤਮ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਤੂਫਾਨੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ऋਕ੍ਸ਼ੋਤ੍ਕਰੋ ਭ੍ਰਮਤਿ ਦੀਪਸਹਸ੍ਰਯਨ੍ਤ੍ਰਚਕ੍ਰਭ੍ਰਮੇਣ ਮਣਿਵਰ੍षਣਮੇਘਚਾਰੁਃ । ਅਨ੍ਤਰ੍ ਬਹਿਸ਼੍ ਚ ਚਕਿਤੈḫ ਪ੍ਰਣਯੇਨ ਮੁਕ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਮਰਗਣੈਰ੍ ਇਵ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਮ੍
ਤਾਰੇ ਦੀ ਟੋਲੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀਵੇ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਇਹ ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਂਹਾਰਸਰ੍ਗਨਿਚਯਾ ਦਿਨਰਾਤ੍ਰਿਭਾਗੇ ਬਿਨ੍ਦੂਪਮਾ ਰਜਨਯੋ ਦਿਵਸੋਤ੍ਕਰਾਸ਼੍ ਚ । ਕृष੍ਣਾਸ੍ ਸਿਤਾਸ਼੍ ਚ ਪਰਿਤੋ ऽਮਲਸ਼ੁਕ੍ਲਕृष੍ਣਸ੍ਵਾਦਰ੍ਸ਼ਮਣ੍ਡਲਵਦ੍ ਆਕੁਲਮ੍ ਉਲ੍ਲਸਨ੍ਤਿ
ਸੰਘਾਰ ਤੇ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਚੱਕਰ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ, ਬੂੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਰਾਤਾਂ ਬਿੰਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਦਿਨ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ, ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਦਰਪਣ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਵਾਂਗ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਭਾਸ੍ਕਰਨਿਸ਼ਾਕਰਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਤਾਰੋਤ੍ਕਰਾਸ੍ ਤਰਲਕਾਨ੍ਤਿਭृਤਸ਼੍ ਚ ਹਾਰਾਃ । ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਮ੍ਬਰਾਣਿ ਵਲਿਤਾਨਿ ਮਹਾਮ੍ਬਰਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਾਰਤਮ੍ ਅਨਲ੍ਪਮ੍ ਅਲਾਤਲੇਖਾਃ
ਗਹਣੇ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ, ਤੇ ਝਲਮਲਾਉਂਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਕਪੜੇ ਤੇ ਵੱਡਾ, ਵਕਰੀ ਆਸਮਾਨ, ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਅਣਗਿਣਤ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਨਿਰੰਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਕਾਲਵਿਲੁਠਤ੍ਤ੍ਰਿਜਗਨ੍ਮਣੀਨਿ ਵ੍ਯਾਵਰ੍ਤਨੈਰ੍ ਝਗਿਤਿਜਾਤਝਣਜ੍ਝਣਾਨਿ । ਤੇਜਾਂਸਿ ਸਨ੍ਤਤਤਯੋਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ਅਧਸ਼੍ ਚ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਗੁਣਵਨ੍ਤਿ ਵਿਭੂषਣਾਨਿ
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਇधर-ਉਧਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਣਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਕਤਾਂ ਉਪਰਲੇ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਸਜਾਵਟ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮਮਤ੍ਤਭਟਖਡ੍ਗਮਰੀਚਿਵੀਚਿਸ਼੍ਯਾਮਾਯਮਾਨਸਕਲਾਤਪਵਾਸਰਾਣਾਮ੍ । ਵ੍ਯਾਵृਤ੍ਤਿਭਿਰ੍ ਵਿਲੁਠਤਾਮ੍ ਅਪਿ ਸੁਸ੍ਥਿਰਾਣਾਮ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯਤੇ ਕਲਕਲੋ ਜਨਮਣ੍ਡਲਾਨਾਮ੍
ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋਏ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕਾਲੀ ਚਮਕ ਮਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਲਚਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਸ਼ੋਰ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।