ਏਕਪਾਦਾਨ੍ਵਿਤਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਪਾਦਸ਼ਤਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚਾਨਨ੍ਤਪਾਦਾਢ੍ਯਾ ਨਿष੍ਪਾਦਾਕਾਰਿਣੀ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕ ਪੈਰ ਵਾਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਸੌ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਬੇਅੰਤ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਬਿਨਾ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ ਇਯਂ ਸੇਤਿ ਮਯਾਨੁਮਿਤਦੇਹਿਕਾ । ਕਾਲੀ ਭਗਵਤੀ ਸੇਯਮ੍ ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਣੀਤਸਞ੍ਚਰਾ
ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਤ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਗਵਤੀ ਕਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਲ-ਚਲਣ ਮੈਂ ਪਛਾਣ ਲਈ ਹੈ।
ਜ੍ਵਾਲਾਪੂਰ੍ਣਾਰਘਟ੍ਠੋਗ੍ਰਖਾਤਾਭਨਯਨਤ੍ਰਯਾ । ਜ੍ਵਲਦ੍ਵਰੇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਾਦ੍ਰਿਸਾਨੂਪਮਲਲਾਟਭੂਃ
ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਸੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਮੱਥਾ ਨੀਲੇ ਰਾਜਸੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਾਲੋਕੇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਾਗ੍ਰਸ਼੍ਵਭ੍ਰਭੀਮਹਨੁਦ੍ਵਯਾ । ਵਾਤਸ੍ਕਨ੍ਧਗੁਣਪ੍ਰੋਤਤਾਰਾਮੁਕ੍ਤਾਕਲਾਪਿਨੀ
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਜਬੜੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੱਦ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਗੂੰਦੇ ਹੋਏ ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਾਦ੍ਰਿਤੁਲ੍ਯੋਰੁਤੋਰਣੋਚ੍ਚੇ ਪ੍ਰਭਾਸੁਰੇ । ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਕਾਚਸ਼ੈਲਾਭਭਗਭੀषਣਵਾਯਸਾ
ਉਸ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਇੰਦਰਨੀਲ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਉੱਚੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਸਥਾਨ ਕਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਡਰਾਉਣੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਨृਤ੍ਯਦ੍ਭੁਜਲਤਾਪੁष੍ਪੈਰ੍ ਨਖਸ਼ੁਭ੍ਰਾਭ੍ਰਮਣ੍ਡਲੈਃ । ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਤਾਨੀਵ ਭ੍ਰਮਯਨ੍ਤੀ ਨਭਸ੍ਤਲੇ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਖ਼ ਵੱਡੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਭ੍ਰਮਦ੍ਭਿਰ੍ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਦਿਕ੍ਚਕ੍ਰਾ ਭੁਜੈẖ ਕਲ੍ਪਾਮ੍ਬੁਦੈਰ੍ ਇਵ । ਵਰ੍षਦ੍ਭਿḫ ਪਾਣਿਜਪ੍ਰਾਨ੍ਤਤਾਰਾਲੇਖਾਬृਹਤ੍ਪ੍ਰਭਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਦੇ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਆਪ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਨਖਪੁष੍ਪਾਙ੍ਗੁਲੀਵਲ੍ਲੀਜਾਲੈਰ੍ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਭੁਜਦ੍ਰੁਮੈਃ । ਕृष੍ਣੈẖ ਕਾਨਨਿਤਾਸ਼ੇषਗਗਨਾਗ੍ਰੋਗ੍ਰਮੂਰ੍ਤਿਭਿਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ, ਨਖ-ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੀਆਂ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਕਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਮਾਲਤਾਲਤਨ੍ਮੂਲਮ੍ ਅਵਦਗ੍ਧਂ ਮਹਾਨਲੈਃ । ਵਿਡਮ੍ਬਯਨ੍ਤੀ ਚਲਿਤਂ ਜਙ੍ਘਾਸਙ੍ਘੇਨ ਚੋਪਤਾ
ਉਹ ਤਮਾਲ ਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਈਆਂ, ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਮਸਖਰਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤੇ ਮਹਾਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਪਾਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੈਸ਼੍ ਸ਼ਿਰੋਰੁਹੈਃ । ਕੁਰ੍ਵਾਣੇਵਾਤਤਂ ਵਾਸਵਨਂ ਤਿਮਿਰਦਨ੍ਤਿਨਃ
ਅਸਮਾਪਤ ਵੱਡੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੇ ਦੂਰਲੇ ਪਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਦੇ ਹਾਥੀ ਲਈ ਅੰਤਹੀਨ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ।
ਉਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮੇਰਵੋ ਯੇਨ ਤੇਨ ਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਾਸਵਾਯੁਨਾ । ਘਨਘੁਙ੍ਘੁਮਦਿਗ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਗਗਨੋਗ੍ਰਾਙ੍ਗਘੋषਿਣਾ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਹ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵੀ ਹਿੱਲ ਗਏ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਮੂੰਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ ਵੀ ਕੰਬ ਗਿਆ।
ਘਨਮਾਰੁਤਘੂਤ੍ਕਾਰੈẖ ਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਾਗੇਯਂ ਪ੍ਰਗਾਯਤਾ । ਨਿਯਤਾਨੁਨਯੇਨੇਵ ਵਲਿਤਾਸ੍ਯਾਨੁਵृਤ੍ਤਿਨਾ
ਉਹ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੁਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਚ ਦੀ ਗੀਤ ਵਾਂਗ ਵੱਜਦੀ ਸੀ।
ਤਤੋ ਨृਤ੍ਤਵਸ਼ਾਵੇਸ਼ਾਦ੍ ਵਰ੍ਧਮਾਨਸ਼ਰੀਰਿਣੀ । ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾਵਧਾਨੇਨ ਗਗਨਾਭੋਗਪੂਰਿਣੀ
ਫਿਰ, ਨੱਚਣ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਭਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਯਾਵਤ੍ ਤਯਾ ਧृਤਾ ਦੇਹੇ ਹੇਲਾਵਲਨਸਾਰਵਾ । ਮਾਲਾ ਮਲਯਕੈਲਾਸਸਹ੍ਯਮਨ੍ਦਰਮੇਰੁਭਿਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖੇਡ-ਮਸਤੀ ਨਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਰਹੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਾ ਮਲਯ, ਕੈਲਾਸ, ਸਹਿਆ, ਮੰਦਰ ਤੇ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਆਸਂਸ੍ ਤਸ੍ਯਾ ਯੁਗਾਨ੍ਤਾਭ੍ਰਮਾਲਿਕਾḫ ਪਟ੍ਟਪਟ੍ਟਿਕਾਃ । ਆਦਰ੍ਸ਼ਮਣ੍ਡਲਾਨ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਰੇ ਤ੍ਰੀਣਿ ਲੋਕਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ
ਉਸ ਦੇ ਪੋਸ਼ਾਕ ਦੇ ਕੋਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੋਵੇ, ਅੱਗੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਨੇ ਵਾਂਗ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨੋ ਸੰਸਾਰ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
ਕਰ੍ਣਯੋਰ੍ ਹਿਮਵਨ੍ਮੇਰੂ ਰੁਪ੍ਯਕਾਞ੍ਚਨਪੁਤ੍ਰਿਕੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਘੁਰ੍ਘੁਰੈਰ੍ ਮਾਲਾ ਮਹਤੀ ਕਟਿਮੇਖਲਾ
ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਿਮਾਚਲ ਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਸਨ; ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਕਮਰਬੰਦ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ੍ਰਜẖ ਕੁਲਾਚਲੈਸ਼੍ ਸ਼ृਙ੍ਗਵਨਪਤ੍ਤਨਗੁਚ੍ਛਕਾਃ । ਤਰਤ੍ਪੁਰਵਰਦ੍ਵੀਪਗ੍ਰਾਮਪੇਲਵਪਲ੍ਲਵਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਸਨ; ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪੁਰ, ਸ਼ਹਿਰ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਨ।
ਅਸ੍ਯਾ ਅਙ੍ਗੇषੁ ਦृष੍ਟਾਨਿ ਪੁਰਾਣਿ ਨਗਰਾਣਿ ਚ । ऋਤਵਸ਼੍ ਚ ਤ੍ਰਯੋ ਲੋਕਾ ਮਾਸਾਹੋਰਾਤ੍ਰਮਾਲਿਕਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਨਗਰ ਦਿਸਦੇ ਸਨ; ਤਿੰਨ ਰੁੱਤਾਂ, ਤਿੰਨ ਸੰਸਾਰ, ਮਹੀਨੇ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਮੁਕ੍ਤਾਲਤਾਦਿਕਂ ਨਦ੍ਯẖ ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਤ੍ਰਿਪਥਾਦਿਕਾਃ । ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਾਵ੍ ਉਭੌ ਕਰ੍ਣਭੂषਣੇ ਚਾਨ੍ਯਕਰ੍ਣਯੋਃ
ਮੁਕਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਗਹਣੇ ਉਸ ਦੀ ਗਲ ਵਿਚ ਕਾਲਿੰਦੀਆਂ, ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ੍ਤਨਾਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ ਸ੍ਰਵਦ੍ਧਰ੍ਮਪਯੋਲਵਾਃ । ਵੇਦਾਸ੍ ਸਕਲਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਚਤੁਸ੍ਸਂਸ੍ਥਾਨਚੂਚੁਕਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਸਤਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਧਰਮ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਭਾਗ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਤਨਾਂ ਦੇ ਚੂਚਕ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੈḫ ਪਟ੍ਟਿਸੈḫ ਪ੍ਰਾਸੈਸ਼੍ ਸ਼ਰਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯृष੍ਟਿਮੁਦ੍ਗਰੈਃ । ਨਿਰ੍ਯਦਾਯੁਧਜਾਲਾਨਿ ਸ੍ਰਗ੍ਦਾਮਾਨਿ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਸਾ
ਉਹ ਤ੍ਰਿਸੂਲ, ਭਾਲੇ, ਬਾਣ, ਭਾਲੇ, ਗਦਾ ਆਦਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਜੰਜੀਰਾਂ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਵਿਧਾ ਭੂਤਜਾਤਯੋ ਯਾਸ੍ ਸੁਰਾਦਿਕਾਃ । ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ ਸ਼ਰੀਰਸ਼ਾਯਿਨ੍ਯਸ੍ ਤਾ ਲੋਮਾਵਲਯਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਚੌਦਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵਤੇ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਨਗਰਗ੍ਰਾਮਗਿਰਯੋ ਦੇਹਸ਼ਾਯਿਨਃ । ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ ਸਹ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਮੁਦੇਵ ਤੇ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਪਿੰਡ ਤੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਨੱਚਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜਙ੍ਗਮਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਏਵੈਤਜ੍ ਜਗਦ੍ ਅਸ੍ਥਾਵਰਂ ਤਦਾ । ਨृਤ੍ਯਤੀਤਿ ਮਯਾ ਜ੍ਞਾਤਂ ਪਰਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਿਆਂ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਨੱਚਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਨੱਚਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਗੀਰ੍ਣਂ ਜਗਦ੍ ਅਙ੍ਗਸ੍ਥਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤृਪ੍ਤਿਮ੍ ਉਪਾਗਤਾ । ਪਰਿਨृਤ੍ਯਤਿ ਸਾ ਮਤ੍ਤਾ ਜਗਜ੍ਜੀਰ੍ਣਾਹਿਚਾਤਕੀ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ, ਤੇ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਨੱਚਦੀ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੱਪ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਚਾਤਕ ਪੰਛੀ।
ਆਦਰ੍ਸ਼ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਸ੍ਥਮ੍ ਇਵਾਭਾਤ੍ਯ੍ ਅਖਿਲਂ ਜਗਤ੍ । ਤਸ੍ਯਾ ਵਪੁषਿ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਖਰੂਪਿਣਿ ਖਰੂਪਧृਤ੍
ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਉਸ ਦੇ ਵਿਅਪਕ ਤੇ ਕਰੜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਆਇਨੇ ਵਿੱਚ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਾਂਗ, ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਤਜ੍ਜਗਨ੍ਨਰ੍ਤਨਂ ਚਾਰੁ ਤਦ੍ਦੇਹਾਦਰ੍ਸ਼ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਚਿਰਂ ਮਯਾ ਤਦਾ ਦृष੍ਟਮ੍ ਅਵਿਨष੍ਟਂ ਪੁਰਸ੍ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨਾਚ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਇਨੇ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੇਖਿਆ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਟੱਲ ਤੇ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਆ।
ਵਿਵਲਤ੍ਤਾਰਕਾਜਾਲਂ ਭ੍ਰਮਤ੍ਪਰ੍ਵਤਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਮषਕਵ੍ਯੂਹਵਦ੍ ਵਾਤਵ੍ਯਾਧੂਤਾਮਰਦਾਨਵਮ੍
ਕੰਪਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਜਾਲੀ, ਘੁੰਮਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ, ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਦੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ—ਇਹ ਸਭ ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤਚਕ੍ਰਾਭਦ੍ਵੀਪਾਰ੍ਣਵਵृਤਾਮ੍ਬਰਮ੍ । ਹੇਲਾਵਿਵਲਨਾਵਰ੍ਤਪ੍ਰੌਢਸ਼ੈਲਧਰਾਤृਣਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਲੜਾਈ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮੋਜਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਘਾਹ ਦੇ ਤਣੇ ਇਕੱਠੇ ਉਠਦੇ ਹੋਣ।
ਨੀਲਮੇਘਾਂਸ਼ੁਕਾਵृਤ੍ਤਿਵਾਤਘੁਙ੍ਘੁਮਿਤਾਮ੍ਬਰਮ੍ । ਕਾष੍ਠਾਦ੍ਰ੍ਯਸ੍ਥਿਪੁਰਾਸ੍ਫੋਟਪਟਤ੍ਪਟਪਟਾਰਵਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਵਾ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ; ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ੋਰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੱਜਦਾ ਹੈ।