ਯੋਗਵਾਸਿष੍ਠਃ

ਆਰ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਰਤਨ੍ਤ੍ਰੀਗ੍ਰਥਿਤਸ਼ਿਰẖਖੁਰਕਰੋਤ੍ਕਰਾ । ਅਮੂਲਾ ਸੂਤ੍ਰਵਲਿਤਾ ਕਣ੍ਟਕਾਨਾਮ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਲੀ

ਉਸਦੇ ਗਿੱਲੇ ਆਂਤ ਤੇ ਨਸਾਂ ਉਸਦੇ ਖੁਰ-ਸਿਰ, ਹੱਥ ਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਗੁੰਝਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਉਹ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮੋੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ।

ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾ ਯਮਾਰ੍ਕਾਦਿਸ਼ਿਰẖਕਮਲਜਾਲਕੈਃ । ਕृਤਮਾਲਾਮਲਾਲੋਕਵਾਨ੍ਤਵਹ੍ਨਿਮਯਾਚਲਾ

ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਰੂਪ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਯਮ, ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਦੇ ਕਮਲ-ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ; ਪਵਿੱਤਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਅੱਗ ਉਗਲਦੀ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਸੀ।

ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਕਰ੍ਣਾ ਲੁਲਿਤਨਾਸਾ ਨृਸ਼ਿਰਕੁਣ੍ਡਲਾ । ਸ਼ੁष੍ਕਤੁਮ੍ਬੀਲਤਾष੍ਠੀਵਾ ਦੀਰ੍ਘਲੋਲਾਸਿਤਸ੍ਤਨੀ

ਉਸਦੇ ਲਟਕਦੇ ਕੰਨ, ਮੋੜੀ ਹੋਈ ਨੱਕ, ਮਨੁੱਖੀ ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੇ ਕੁੰਡਲ, ਸੁੱਕੀ ਤਿੰਬੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਠ, ਲੰਬੇ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂਦੇ, ਹੱਸਦੇ ਸਤਨ ਸਨ।

ਕੁਮਾਰਬਰ੍ਹਿਪਿਞ੍ਛੌਘਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮੂਰ੍ਧਜਮਣ੍ਡਲੈਃ । ਲਾਞ੍ਛਿਤੋਚ੍ਚਸੁਰਾਧੀਸ਼ਸ਼ਿਰẖਖਟ੍ਵਾਙ੍ਗਮਣ੍ਡਲਾ

ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਕੁਮਾਰਾ ਦੇ ਮੋਰ ਪੰਖਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜਟਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਉੱਚੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਖੋਪੜੀ-ਛੜੇ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਸਨ।

ਦਨ੍ਤੇਨ੍ਦੁਮਾਲਾਵਿਮਲੋਦ੍ਦ੍ਯੋਤਪੀਤਤਮੋऽਰ੍ਣਵਾ । ਕृष੍ਣੋਚ੍ਚੈਰ੍ ਧੂਮਲੇਖੇਵ ਵृਤ੍ਤਾਵਰ੍ਤਵਿਵਰ੍ਤਿਨੀ

ਉਸ ਨੇ ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕ ਨਾਲ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਨੂੰ ਪੀ ਗਈ; ਕਾਲੀ, ਲੰਮੀ, ਧੂੰਏ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ, ਗੋਲ-ਗੋਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ।

ਸ਼ੁष੍ਕਤੁਮ੍ਬੀਲਤੇਵੋਚ੍ਚੈਰ੍ ਆਕਾਸ਼ਤਰੁਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾ । ਵਿਲੋਲਾਵਯਵਾष੍ਠੀਵਾ ਵਾਤੈḫ ਪਟਪਟਾਰਵਾ

ਉਹ ਸੁੱਕੀ ਤੁੰਬੀ ਦੀ ਲਤਾ ਵਾਂਗ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਉੱਚੀ ਲਟਕ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਝੂਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਪਟ-ਪਟ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਬृਹਤ੍ਤਰਙ੍ਗੋਰ੍ਧ੍ਵਭੁਜਾ ਸ਼੍ਯਾਮਲੋਲ੍ਲਾਸਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਏਕਾਰ੍ਣਵੋਰ੍ਮਿਮਾਲੇਵ ਨृਤ੍ਤਾਵਰ੍ਤਵਿਵਰ੍ਤਿਨੀ

ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਪਰ ਉਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਕਾਲੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ; ਉਹ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ, ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ।

ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਏਕਭੁਜਾਕਾਰਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਬਹੁਭੁਜਾਕੁਲਾ । ਅਨਨ੍ਤੋਗ੍ਰਭੁਜਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਜਗਨ੍ਨਰ੍ਤਨਮਣ੍ਡਪਾ

ਇਕ ਪਲ ਉਹ ਇਕ ਹੱਥ ਵਾਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਈ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਬੇਅੰਤ ਤੇ ਵੱਡੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨੱਚਣ ਵਾਲੇ ਮੰਡਪ ਵਾਂਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮ੍ ਏਕਮੁਖਾਕਾਰਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਬਹੁਮੁਖਾਕृਤਿਃ । ਅਨਨ੍ਤੋਗ੍ਰਮੁਖੀ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਨਿਰ੍ਮੁਖੀ ਵਾਪਿ ਚ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍

ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਈ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਬੇਅੰਤ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰੇ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਬਿਨਾ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਏਕਪਾਦਾਨ੍ਵਿਤਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਪਾਦਸ਼ਤਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚਾਨਨ੍ਤਪਾਦਾਢ੍ਯਾ ਨਿष੍ਪਾਦਾਕਾਰਿਣੀ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍

ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕ ਪੈਰ ਵਾਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਸੌ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਬੇਅੰਤ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਬਿਨਾ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਾਲਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ ਇਯਂ ਸੇਤਿ ਮਯਾਨੁਮਿਤਦੇਹਿਕਾ । ਕਾਲੀ ਭਗਵਤੀ ਸੇਯਮ੍ ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਣੀਤਸਞ੍ਚਰਾ

ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਤ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਗਵਤੀ ਕਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਲ-ਚਲਣ ਮੈਂ ਪਛਾਣ ਲਈ ਹੈ।

ਜ੍ਵਾਲਾਪੂਰ੍ਣਾਰਘਟ੍ਠੋਗ੍ਰਖਾਤਾਭਨਯਨਤ੍ਰਯਾ । ਜ੍ਵਲਦ੍ਵਰੇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਾਦ੍ਰਿਸਾਨੂਪਮਲਲਾਟਭੂਃ

ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਸੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਮੱਥਾ ਨੀਲੇ ਰਾਜਸੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

ਲੋਕਾਲੋਕੇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਾਗ੍ਰਸ਼੍ਵਭ੍ਰਭੀਮਹਨੁਦ੍ਵਯਾ । ਵਾਤਸ੍ਕਨ੍ਧਗੁਣਪ੍ਰੋਤਤਾਰਾਮੁਕ੍ਤਾਕਲਾਪਿਨੀ

ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਜਬੜੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੱਦ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਗੂੰਦੇ ਹੋਏ ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਾਦ੍ਰਿਤੁਲ੍ਯੋਰੁਤੋਰਣੋਚ੍ਚੇ ਪ੍ਰਭਾਸੁਰੇ । ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਕਾਚਸ਼ੈਲਾਭਭਗਭੀषਣਵਾਯਸਾ

ਉਸ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਇੰਦਰਨੀਲ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਉੱਚੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਸਥਾਨ ਕਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਡਰਾਉਣੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।

ਨृਤ੍ਯਦ੍ਭੁਜਲਤਾਪੁष੍ਪੈਰ੍ ਨਖਸ਼ੁਭ੍ਰਾਭ੍ਰਮਣ੍ਡਲੈਃ । ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਤਾਨੀਵ ਭ੍ਰਮਯਨ੍ਤੀ ਨਭਸ੍ਤਲੇ

ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਖ਼ ਵੱਡੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹੋਣ।

ਭ੍ਰਮਦ੍ਭਿਰ੍ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਦਿਕ੍ਚਕ੍ਰਾ ਭੁਜੈẖ ਕਲ੍ਪਾਮ੍ਬੁਦੈਰ੍ ਇਵ । ਵਰ੍षਦ੍ਭਿḫ ਪਾਣਿਜਪ੍ਰਾਨ੍ਤਤਾਰਾਲੇਖਾਬृਹਤ੍ਪ੍ਰਭਾਃ

ਉਸ ਦੀਆਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਦੇ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਆਪ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਨਖਪੁष੍ਪਾਙ੍ਗੁਲੀਵਲ੍ਲੀਜਾਲੈਰ੍ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਭੁਜਦ੍ਰੁਮੈਃ । ਕृष੍ਣੈẖ ਕਾਨਨਿਤਾਸ਼ੇषਗਗਨਾਗ੍ਰੋਗ੍ਰਮੂਰ੍ਤਿਭਿਃ

ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ, ਨਖ-ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੀਆਂ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਕਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਤਮਾਲਤਾਲਤਨ੍ਮੂਲਮ੍ ਅਵਦਗ੍ਧਂ ਮਹਾਨਲੈਃ । ਵਿਡਮ੍ਬਯਨ੍ਤੀ ਚਲਿਤਂ ਜਙ੍ਘਾਸਙ੍ਘੇਨ ਚੋਪਤਾ

ਉਹ ਤਮਾਲ ਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਈਆਂ, ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਮਸਖਰਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ।

ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤੇ ਮਹਾਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਪਾਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੈਸ਼੍ ਸ਼ਿਰੋਰੁਹੈਃ । ਕੁਰ੍ਵਾਣੇਵਾਤਤਂ ਵਾਸਵਨਂ ਤਿਮਿਰਦਨ੍ਤਿਨਃ

ਅਸਮਾਪਤ ਵੱਡੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੇ ਦੂਰਲੇ ਪਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਦੇ ਹਾਥੀ ਲਈ ਅੰਤਹੀਨ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ।

ਉਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮੇਰਵੋ ਯੇਨ ਤੇਨ ਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਾਸਵਾਯੁਨਾ । ਘਨਘੁਙ੍ਘੁਮਦਿਗ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਗਗਨੋਗ੍ਰਾਙ੍ਗਘੋषਿਣਾ

ਉਸ ਦੇ ਸਾਹ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵੀ ਹਿੱਲ ਗਏ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਮੂੰਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ ਵੀ ਕੰਬ ਗਿਆ।

ਘਨਮਾਰੁਤਘੂਤ੍ਕਾਰੈẖ ਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਾਗੇਯਂ ਪ੍ਰਗਾਯਤਾ । ਨਿਯਤਾਨੁਨਯੇਨੇਵ ਵਲਿਤਾਸ੍ਯਾਨੁਵृਤ੍ਤਿਨਾ

ਉਹ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੁਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਚ ਦੀ ਗੀਤ ਵਾਂਗ ਵੱਜਦੀ ਸੀ।

ਤਤੋ ਨृਤ੍ਤਵਸ਼ਾਵੇਸ਼ਾਦ੍ ਵਰ੍ਧਮਾਨਸ਼ਰੀਰਿਣੀ । ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾਵਧਾਨੇਨ ਗਗਨਾਭੋਗਪੂਰਿਣੀ

ਫਿਰ, ਨੱਚਣ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਭਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਯਾਵਤ੍ ਤਯਾ ਧृਤਾ ਦੇਹੇ ਹੇਲਾਵਲਨਸਾਰਵਾ । ਮਾਲਾ ਮਲਯਕੈਲਾਸਸਹ੍ਯਮਨ੍ਦਰਮੇਰੁਭਿਃ

ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖੇਡ-ਮਸਤੀ ਨਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਰਹੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਾ ਮਲਯ, ਕੈਲਾਸ, ਸਹਿਆ, ਮੰਦਰ ਤੇ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਆਸਂਸ੍ ਤਸ੍ਯਾ ਯੁਗਾਨ੍ਤਾਭ੍ਰਮਾਲਿਕਾḫ ਪਟ੍ਟਪਟ੍ਟਿਕਾਃ । ਆਦਰ੍ਸ਼ਮਣ੍ਡਲਾਨ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਰੇ ਤ੍ਰੀਣਿ ਲੋਕਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ

ਉਸ ਦੇ ਪੋਸ਼ਾਕ ਦੇ ਕੋਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੋਵੇ, ਅੱਗੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਨੇ ਵਾਂਗ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨੋ ਸੰਸਾਰ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।

ਕਰ੍ਣਯੋਰ੍ ਹਿਮਵਨ੍ਮੇਰੂ ਰੁਪ੍ਯਕਾਞ੍ਚਨਪੁਤ੍ਰਿਕੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਘੁਰ੍ਘੁਰੈਰ੍ ਮਾਲਾ ਮਹਤੀ ਕਟਿਮੇਖਲਾ

ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਿਮਾਚਲ ਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਸਨ; ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਕਮਰਬੰਦ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

ਸ੍ਰਜẖ ਕੁਲਾਚਲੈਸ਼੍ ਸ਼ृਙ੍ਗਵਨਪਤ੍ਤਨਗੁਚ੍ਛਕਾਃ । ਤਰਤ੍ਪੁਰਵਰਦ੍ਵੀਪਗ੍ਰਾਮਪੇਲਵਪਲ੍ਲਵਾਃ

ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਸਨ; ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪੁਰ, ਸ਼ਹਿਰ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਨ।

ਅਸ੍ਯਾ ਅਙ੍ਗੇषੁ ਦृष੍ਟਾਨਿ ਪੁਰਾਣਿ ਨਗਰਾਣਿ ਚ । ऋਤਵਸ਼੍ ਚ ਤ੍ਰਯੋ ਲੋਕਾ ਮਾਸਾਹੋਰਾਤ੍ਰਮਾਲਿਕਾਃ

ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਨਗਰ ਦਿਸਦੇ ਸਨ; ਤਿੰਨ ਰੁੱਤਾਂ, ਤਿੰਨ ਸੰਸਾਰ, ਮਹੀਨੇ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।

ਮੁਕ੍ਤਾਲਤਾਦਿਕਂ ਨਦ੍ਯẖ ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਤ੍ਰਿਪਥਾਦਿਕਾਃ । ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਾਵ੍ ਉਭੌ ਕਰ੍ਣਭੂषਣੇ ਚਾਨ੍ਯਕਰ੍ਣਯੋਃ

ਮੁਕਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਗਹਣੇ ਉਸ ਦੀ ਗਲ ਵਿਚ ਕਾਲਿੰਦੀਆਂ, ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਸ੍ਤਨਾਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ ਸ੍ਰਵਦ੍ਧਰ੍ਮਪਯੋਲਵਾਃ । ਵੇਦਾਸ੍ ਸਕਲਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਚਤੁਸ੍ਸਂਸ੍ਥਾਨਚੂਚੁਕਾਃ

ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਸਤਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਧਰਮ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਭਾਗ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਤਨਾਂ ਦੇ ਚੂਚਕ ਹਨ।