ਕ੍ਵਥਦ੍ਭੂਤਮਹਾਭੂਤਤਾਰਾਕ੍ਰਨ੍ਦਾਤਿਘਰ੍ਘਰਮ੍ । ਲੋਕਪਾਲਪੁਰਾਪਾਤਸ੍ਫੁਟਚ੍ਚਟਚਟੋਦ੍ਭਟਮ੍
ਉਬਲਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਿਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਚਟਕਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਾਰਾਵਿਸ਼ਰਣੋਦ੍ਗਾਰਵृष੍ਟਰਤ੍ਨਧਰਾਤਲਮ੍ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਥਲਾਲਯਚਲਦ੍ਦਹ੍ਯਮਾਨਜਨਵ੍ਰਜਮ੍
ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਖਰ ਜਾਣ ਨਾਲ ਨਿਕਲੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਭਿੱਜ ਗਈ ਹੈ; ਹਰ ਥਾਂ ਘਰ ਹਿਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੜ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦਿਕ੍ਕਾਨਲਪ੍ਲੋषਗਣਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਦਿਕ੍ਤਟਮ੍ । ਉਤ੍ਤਪ੍ਤਾਮ੍ਬੁਭਰਸ੍ਵਿਨ੍ਨਜਲੇਚਰਮਹਾਰ੍ਣਵਮ੍
ਹਰ ਪਾਸੇ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਭੜਕਣ ਨਾਲ ਔਖਾ ਦਿਸਣ ਵਾਲਾ ਕੰਢਾ, ਤੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਉਬਲਦੇ, ਪਸੀਨੇ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀ ਹਲਚਲ।
ਧਰਾਧਰਦਰੀਰਨ੍ਧ੍ਰਭ੍ਰਮਤ੍ਕੁਣ੍ਡਲਿਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਪਤਤ੍ਪਰ੍ਵਤਨਿष੍ਪਿष੍ਟਪ੍ਲੁष੍ਟਪਤ੍ਤਨਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਦਰਾਰਾਂ ਤੇ ਖੋਹਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਚੱਕਰ, ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਤੇ ਸੜੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ।
ਪਤਤ੍ਪਚਪਚਾਸ਼ਬ੍ਦਸ਼ਬ੍ਦਿਤਾਬ੍ਧ੍ਯਦ੍ਰਿਕੁਞ੍ਜਕਮ੍ । ਤਪਤ੍ਤਾਪੋਨ੍ਨਮਦ੍ਭੂਤਜ੍ਵਰਿਤਾਰ੍ਣਵਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਜਿੱਥੇ ਡਿੱਗਦੇ ਮਲਬੇ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਨੇ ਪੀੜਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਹृਦਯਸ੍ਫੋਟਨਿਸ੍ਸਾਰਪਤਦ੍ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਙ੍ਗਨਮ੍ । ਆਕ੍ਰਨ੍ਦਰੋਦਨਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਦ੍ਰਵਨ੍ਨਿਸ਼੍ਸ਼ਰਣਾਮਰਮ੍
ਇੱਕ ਐਸਾ ਸਥਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਦਿਲ ਟੁੱਟਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਰੋਣ ਤੇ ਚੀਖਣ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਨਾਗਲੋਕਜ੍ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਾਲਾਪਾਤਾਲੋਤ੍ਤਪ੍ਤਭੂਤਲਮ੍ । ਸ਼ੁष੍ਕਾਰ੍ਣਵਸ੍ਖਦਾਪਙ੍ਕਵਿਵृਤ੍ਤੋਗ੍ਰਜਲੇਚਰਮ੍
ਸਰਪ ਲੋਕ ਦੀਆਂ ਜਲਦੀ ਹੋਈਆਂ ਅੱਗਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਸੜ ਗਈ, ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਉਪਰਲੇ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਤਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਸੁੱਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਗੰਦਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਪਾਣੀ ਫੈਲ ਗਿਆ।
ਔਰ੍ਵੇਣਾਬਿਨ੍ਧਨਾਭਾਵਾਤ੍ ਪ੍ਰੋਡ੍ਡੀਯੇਵ ਸਹਸ੍ਰਧਾ । ਗਤੇਨ ਸ਼ਤਧੋਤ੍ਥਾਯ ਗृਹੀਤਗਗਨਾਙ੍ਗਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਲਈ ਕੋਈ ਇੰਧਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਾਰਾਂ ਵਿਚ ਉਪਰ ਉਠੀ, ਸੌਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਾਂਗ ਚੜ੍ਹ ਗਈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ।
ਅਥੋਦਭੂਜ੍ ਜ੍ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਾਲਾਕਿਂਸ਼ੁਕਾਂਸ਼ੁਕਸ਼ੋਭਿਤਃ । ਤਾਣ੍ਡਵਾਯੇਵ ਕਲ੍ਪਾਗ੍ਨਿਸ੍ ਤਰਲੋਲ੍ਮੁਕਮਾਲ੍ਯਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਇੱਕ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਉਠੀ, ਜਿਸਦਾ ਰੰਗ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗਾ ਲਾਲ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਅੱਗ 'ਚ ਚਮਕਦੇ ਉਲਕਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਲੱਗੀ ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਨੱਚ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਤਾਰਂ ਪਟਪਟਾਟੋਪੀ ਰਟਦ੍ਭਟ ਇਵੋਦ੍ਭਟਃ । ਜ੍ਵਾਲੋਦ੍ਭੁਜੋ ਧੂਮ੍ਰਕਚੋ ਜਗਜ੍ਜੀਰ੍ਣਕੁਟੀਨਟਃ
ਉਹ ਅੱਗ ਤੇਜ਼ ਚਟਾਕੇ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਜੰਗੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੀਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੀ ਲੰਬੀ ਲਵਾਂ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ, ਢਹਿ ਚੁੱਕੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਜਜ੍ਵਲੁਰ੍ ਵਨਜਾਲਾਨਿ ਪੁਰਾਣਿ ਨਗਰਾਣਿ ਚ । ਮਣ੍ਡਲਦ੍ਵੀਪਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਜਙ੍ਗਲਾਨਿ ਸ੍ਥਲਾਨਿ ਚ
ਜੰਗਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਕਿਲੇ, ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਤੇ ਮੈਦਾਨ—all ਕੁਝ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵਖਾਨਿ ਮਹਾਕਾਸ਼ਮ੍ ਆਸ਼ਾ ਦਸ਼ ਦਿਵਸ਼੍ ਸ਼ਿਰਃ । ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਕੂਪਾਰਘਟ੍ਟਾਟ੍ਟਘਟ੍ਟਨੋਡ੍ਡਾਰਦਿਕ੍ਤਟਾਃ
ਸਾਰੇ ਖਾਣ, ਵੱਡਾ ਅਸਮਾਨ, ਦੱਸੋ ਪਾਸੇ, ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਸਿਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ, ਕੂਆਂ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਝਟਕਿਆ, ਢਾਹਿਆ ਤੇ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ृਙ੍ਗਾਣਿ ਸਿਦ੍ਧਵृਨ੍ਦਾਨਿ ਗਿਰਯਸ੍ ਸਾਗਰਾਰ੍ਣਵਾਃ । ਸਰਸ੍ਸਰਸ੍ਯਸ੍ ਸਰਿਤੋ ਦੇਵਾਸੁਰਨਰੋਰਗਾਃ
ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਸਿਧਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਪਹਾੜ, ਸਮੁੰਦਰ, ਝੀਲਾਂ, ਦਰਿਆ, ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਇਨਸਾਨ ਅਤੇ ਸੱਪ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ।
ਆਸ਼ਾਸ਼੍ ਸ਼ਨਸ਼ਨਾਸ਼ਬ੍ਦੈḫ ਪੁਰੁषੈਰ੍ ਅਸ਼ਿਵਾਰ੍ਚਿषਾਮ੍ । ਆਸਨ੍ ਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਾਕੁਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੋ ਜ੍ਵਾਲਾਜਾਲੋਜ੍ਜ੍ਵਲੋਰ੍ਧ੍ਵਜਾਃ
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਸਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਤੇ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਭਂ ਭਂ ਭਮ੍ ਇਤਿ ਭਾਙ੍ਕਾਰੈਰ੍ ਭੀषਣੈਰ੍ ਭੂਰਿਭਸ੍ਮਭਿਃ । ਜ੍ਵਾਲਾਸ਼੍ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਾਦ੍ਰਿਭੂਮੀਨਾਂ ਗੁਹਾਭ੍ਯḫ ਪਰਿਨਿਰ੍ਯਯੁਃ
ਭੈੜੇ 'ਭੰ ਭੰ ਭੰ' ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਰਾਖ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਈਆਂ।
ਜ੍ਵਾਲੋਦਰਸ੍ਥਾ ਅਰੁਣਾਸ੍ ਸਮਸ੍ਤਾ ਭੂਤਜਾਤਯਃ । ਸ੍ਥਲਪਦ੍ਮੋਦਰਾਲੀਨਾਮ੍ ਆਜਹ੍ਰੁਸ਼੍ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ਅਸ਼੍ਰਿਯਃ
ਅੱਗ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲੈ ਗਏ।
ਸਦ੍ਯੋਨਿਸ੍ਸृਤਰਕ੍ਤਾਭੈਸ੍ ਸਿਨ੍ਦੂਰਾਮ੍ਭੋਦਸੁਨ੍ਦਰੈਃ । ਧਗ੍ ਧਗ੍ ਧਗ੍ ਇਤਿ ਗਾਯਦ੍ਭਿਰ੍ ਜ੍ਵਾਲਾਜਾਲੈਰ੍ ਜਗਦ੍ਗਤੈਃ
ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਜੋ ਲਹੂ ਵਰਗੀਆਂ ਤੇ ਸਿੰਧੂਰ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸਨ, 'ਧੱਗ ਧੱਗ ਧੱਗ' ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈਆਂ।
ਆਸੀਦ੍ ਰਕ੍ਤਾਂਸ਼ੁਕੈẖ ਕੀਰ੍ਣਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਭ੍ਰੈਰ੍ ਇਵ ਵਾ ਨਭਃ । ਉਤ੍ਫੁਲ੍ਲਕਿਂਸ਼ੁਕਵਨੈਰ੍ ਉਡ੍ਡੀਨੈਰ੍ ਇਵ ਵਾਵृਤਮ੍
ਆਸਮਾਨ ਲਾਲ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਛਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲ ਹੋਣ, ਤੇ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਔਰ੍ਵੇਣ ਵਾਵृਤਾ ਆਸਨ੍ ਫੁਲ੍ਲਾਸ਼ੋਕਵਨਾ ਇਵ । ਸ੍ਥਲਾਬ੍ਜਵਲਿਤਾ ਰਾਵਵਿਰਾਵਾ ਇਵ ਚਾਰ੍ਣਵਾਃ
ਧਰਤੀ ਔਰਵ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ।
ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਜ੍ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਾਲਾਧੂਮਵਿਨ੍ਯਾਸਬਨ੍ਧਵਾਨ੍ । ਰੂਢਵਾਨ੍ ਹਿਮਵਾਨ੍ ਧਾਤੁਚਿਤ੍ਰਸੌਧਤਲਸ਼੍ਰਿਯਮ੍
ਹਿਮਵਤ ਪਹਾੜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਤਪਦੀ ਜਵਾਲਾਂ ਤੇ ਧੂੰਏ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਧਾਤੂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਛਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਿਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਨਨ੍ਤਵਨਵਿਨ੍ਯਾਸਨਵਯੌਵਨਪਾਵਕਃ । ਉਦਯਾਸ੍ਤਮਯਾਦ੍ਰਿਭ੍ਯੋ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯੋ ਵਿਧੁਰਤਾਮ੍ ਅਗਾਤ੍
ਅਨੰਤ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਡੁੱਬਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਸੁੰਞਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਙ੍ਗਾਰਕਲ੍ਪਵਿਟਪੈਰ੍ ਜ੍ਵਾਲਾਵਨਵਿਵਲ੍ਗਨੈਃ । ਸ਼ਰੈਰ੍ ਈਸ਼ ਇਵ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਸ੍ ਸਹ੍ਯੋ ऽਸਹ੍ਯਤ੍ਵਮ੍ ਆਯਯੌ
ਅੰਗਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਹਿਆ ਪਹਾੜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਰੱਬ ਵਾਂਗ, ਅਸਹਿਣ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਧ੍ਯਮਧ੍ਯਕਚਤ੍ਕਾਰ੍ष੍ਣ੍ਯਂ ਭ੍ਰਮਦ੍ਧੂਮਾਲਿਮਾਲਿਤਮ੍ । ਚਲਜ੍ਜ੍ਵਾਲਾਬ੍ਜਮ੍ ਅਨਿਲੈਰ੍ ਮृष੍ਟਂ ਸਰ ਇਵਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘੁੰਮਦੇ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਕਾਲਾ ਤੇ ਢੱਕਿਆ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਝੀਲ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਕਮਲਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖੇ ऽਦ੍ਰੀਣਾਂ ਸ਼ਿਖਰੋਰ੍ਵ੍ਯੋ ऽਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾਸ਼ਿਖਰਸ਼ੇਖਰਾਃ । ਨਨृਤੁਰ੍ ਨੀਰਸਾ ਰਾਮ ਨਰ੍ਤਕ੍ਯẖ ਕੇਤੁਕੁਨ੍ਤਲਾਃ
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦਿੱਸਦੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਝੰਡੇ ਆਪਣੇ ਵਹਿੰਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਞੀਆਂ ਨਰਤਕੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਲਾਹਿਤਾਨਲਜ੍ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੋਰ੍ਧ੍ਵਕਵਾਟਭੂਃ । ਭਰ੍ਜਨਪ੍ਰੋਤ੍ਫਲਦ੍ਭੂਤਧਾਨਾਗਾਦ੍ ਭ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰਭੂਮਿਕਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਹੇਠਾਂ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਗਈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਜੀਵ ਜਿਵੇਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਭਰਦੇ ਤੇ ਫਟਦੇ ਹੋਏ, ਭੱਠੀ ਦੀ ਤਲੀ 'ਤੇ ਭੁੰਨ ਰਹੇ ਸਨ।
ਦ੍ਵੀਪਾਬ੍ਧਿਕਙ੍ਕਣਸ਼੍ਰੇਣੀ ਮृਜ੍ਜਲਾਙ੍ਗਾਗ੍ਨਿਨਾਰੁਣਾ । ਹृਤ੍ਪ੍ਰਕੋष੍ਠੇ ਜਗਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਸ੍ ਸਾਵਤੀਰ੍ਣਾਭਵਤ੍ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ, ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਗੋਲ ਲੜੀ ਉਤਰੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼ੈਲਾਸ਼੍ ਚਟਚਟਾਸ੍ਫੋਟੈਰ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਾẖ ਕਟਕਟਾਰਵੈਃ । ਦੇਸ਼ਾ ਹਲਹਲੋਲ੍ਲਾਸੈਰ੍ ਅਲਂ ਵਿਦਲਨਂ ਯਯੁਃ
ਪਹਾੜਾਂ ਚਟਚਟਾਂ ਦੀਆਂ ਧਮਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਟਕਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੜੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਦੇਸ਼ ਹਲਹਲ ਦੀਆਂ ਉਲਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
ਅਬ੍ਧਯẖ ਕ੍ਵਥਿਤਾਕਾਰਾḫ ਫੇਨਿਲੋਲ੍ਲੋਲਮਾਂਸਲਾਃ । ਵੀਚੀਕਰਤਲਾਘਾਤਾਂਸ਼੍ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ ਅਰ੍ਕਮੁਖੇ ਨੁ ਖੇ
ਸਮੁੰਦਰ ਉਬਲਦੇ ਹੋਏ, ਫੇਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਮੋਟੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਚੋਟਾਂ ਮਾਰੀ।
ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਵੇਲ੍ਲਿਤੈਰ੍ ਲੋਲਭੂਤਲਾਙ੍ਗਾਰਪਰ੍ਵਤਾਨ੍ । ਜਹ੍ਰੁਰ੍ ਵੀਚਿਕਰੈਰ੍ ਮੋਹਜਡਾḫ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤਾ ਇਵ
ਲਹਿਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹੋਣ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੰਬ ਰਹੇ ਕੋਲੇ ਵਾਂਗ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਲਦੇ-ਡੋਲਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਆਸ਼ਾਕਾਸ਼ਾਸ਼ਿਨਾਮ੍ ਏषਾਂ ਗੁਹਾਗੁਲਗੁਲਾਰਵਾਨ੍ । ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਸ਼੍ ਸ਼ਬ੍ਦ ਆਗ੍ਨੇਯੋ ਜ੍ਵਾਲਾਭਡਭਡੋਦ੍ਭਟਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਧੁੰਮ-ਧੜਾਕਾ ਵਾਲਾ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਿਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਦੇ ਭੜਕਣ ਨਾਲ ਫਟ ਗਿਆ।