ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇ ਧਾਤੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਗਤਵੇਦਨੇ । ਪृਥਿਵੀ ਪृਥੁਵੈਧੁਰ੍ਯਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਸਨ੍ਨਨਾਸ਼ਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੱਤ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੂਝ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨਾਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ।
ਅਥ ਤਤ੍ਸਂਵਿਦੁਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਜਲਧਾਤੁẖ ਕ੍ਸ਼ਯੋਨ੍ਮੁਖਃ । ਯਦਾ ਵਿਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਾਤ੍ਮਾਸੀਤ੍ ਤਦਾ ਨਿਯਤਿਲਙ੍ਘਿਨਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਹਟ ਗਈ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਤੱਤ ਵੀ ਨਾਸ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ; ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਉਲੰਘਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸਮੁਤ੍ਸਾਰ੍ਯਾਰ੍ਯਮਰ੍ਯਾਦਾਮ੍ ਅਰ੍ਣਵਾ ਵਿਵृਤਾਰ੍ਣਸਃ । ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਵਿਕृਤਿਂ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਾ ਇਵ ਰਾਵਿਣਃ
ਸਾਰੇ ਉੱਚੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੇ ਖੁੱਲੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਪਾਗਲ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਬਦਲਾਅ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ ਤੇ ਉਤਪਾਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਵੀਚਿਵਿਕ੍ਸ਼ੋਭਵਿਨ੍ਯਾਸੈਰ੍ ਵੇਲਾਵਿਪਿਨਲਾਵਕਾਃ । ਕਲ੍ਲੋਲਵਲਨਾਵਰ੍ਤਵਿਵਰ੍ਤੋਦ੍ਵਰ੍ਤਿਤਾਦ੍ਰਯਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਫੈਲ ਗਏ; ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ, ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਉਲਟ ਗਏ।
ਸ਼ੀਕਰੌਘਮਹਾਰਮ੍ਭਘਨਸਂਵਲਿਤਾਚਲਾਃ । ਚਲਾਚਲਵਲਦ੍ਵੀਰਮਕਰਾਘੂਰ੍ਣਿਤਾਨ੍ਤਰਾਃ
ਵੱਡੇ ਛਿਟੇ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਏ; ਹਿਲਦੇ ਤੇ ਨਾ ਹਿਲਦੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਈ।
ਉਲ੍ਲਲਨ੍ਮਕਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਦ੍ਰੁਮਕਾਨਨਿਤੋਦਰਾਃ । ਦਰੀਵਿਦਾਰਣਭ੍ਰष੍ਟਸਿਂਹਾਹਤਜਲੇਚਰਾਃ
ਉੱਠਦੇ ਮਕਰਾਂ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੇਟ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਉਖੜੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ; ਟੁੱਟੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਲਜੀਵ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ।
ਉਤ੍ਫਾਲਮਕਰਚ੍ਛਿਨ੍ਨਨਭਸ਼੍ਚਰਬृਹਦ੍ਘਨਾਃ । ਪਰਸ੍ਪਰੋਰ੍ਮਿਸਙ੍ਘਟ੍ਟਡਾਕ੍ਕਾਰਕਟੁਟਾਙ੍ਕृਤਾਃ
ਉੱਠਦੇ ਮਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਸਮਾਨ 'ਚ ਉਡਦੇ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਚੀਰ ਕੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਤੇ ਕੜਕਦੇ ਹਨ।
ਤਰਤ੍ਤਰਙ੍ਗਮਾਤਙ੍ਗਫੂਤ੍ਕਾਰਾਧੌਤਭਾਸ੍ਕਰਾਃ । ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਵੇਲ੍ਲਨਵ੍ਯਗ੍ਰਪ੍ਰਵਿਦੀਰ੍ਣਾਦ੍ਰਿਭਿਤ੍ਤਯਃ
ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗੂਂ ਗੂੰਜਣ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ।
ਤਟਪਰ੍ਵਤਲੁਣ੍ਠਾਕਤਰਙ੍ਗਕਰਮਣ੍ਡਲਾਃ । ਗਰ੍ਜਦ੍ਗਿਰਿਦਰੀਗੇਹਵਿਸ਼ਦੁਨ੍ਮਤ੍ਤਵਾਰਯਃ
ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਗੋਲ ਬੈਂਕਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ 'ਚ ਚੜ੍ਹਕੇ ਪਾਗਲ ਵਾਂਗੂਂ ਗੂੰਜਦਾ ਤੇ ਸਾਫ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਭੂਪਾḫ ਪਰਪੁਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਲਗ੍ਨਾ ਇਵ ਹਤਾਰਯਃ । ਤਾਰਾਰਵਰਣਦ੍ਰੀਢਾਵਿਦ੍ਰਾਵਿਤਨਭਸ਼੍ਚਰਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਜੇ ਜੰਗ 'ਚ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਫੜ ਪਾਈ ਹੋਵੇ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਬੱਦਲ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ 'ਚੋਂ ਖਿੰਚ ਕੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਲੁਣ੍ਠਿਤਵਨਵ੍ਯੂਹਲੂਨਕਾਨਨਿਤਾਮ੍ਬਰਾਃ । ਸਪਕ੍ਸ਼ਪਰ੍ਵਤਾਕਾਰਤਰਙ੍ਗਾਪੂਰਿਤਾਮ੍ਬਰਾਃ
ਜੰਗਲ ਲੁੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਡ ਗਏ ਹਨ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਉਤਾਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ; ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਭਰ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਮਹਾਰਵਮਰੁਦ੍ਭਿਨ੍ਨਕਲੋਲਾਚਲਚਾਲਿਤਾਃ । ਚਞ੍ਚਤ੍ਤੀਰਗਿਰਿਵ੍ਰਾਤਪਤਤ੍ਤਟਰਟਜ੍ਜਲਾਃ
ਹਵਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਹਿਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਚਲਚਲ ਕਰਕੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਡ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਲ੍ਲਲਦ੍ਵਿਪੁਲਾਵਰ੍ਤਪ੍ਰੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮਕਰੋਤ੍ਕਰਾਃ । ਨਿਮਜ੍ਜਨ੍ਨਿਸ੍ਤਲਾਵਰ੍ਤਨਿਗੀਰ੍ਣਗਿਰਿਕਨ੍ਦਰਾਃ
ਵੱਡੀਆਂ ਉਲਟੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ; ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਘੁੰਮਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਉੱਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਰੀਦਲਨਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਦृषਦ੍ਦਸ਼ਨਦਨ੍ਤੁਰਾਃ । ਸ਼ृਙ੍ਗਲਮ੍ਬਿਦਰੀਪ੍ਰੋਤਮਗ੍ਨਵੀਚਿਜਲੇਭਕਾਃ । ਵ੍ਯਾਲੋਲਵਲਨਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਵਿਟਪਿਪ੍ਰੋਤਕਚ੍ਛਪਾਃ
ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨੁਕੀਲੇ ਚੋਟੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਦਰਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਰਹੇ ਹਨ; ਪਾਣੀ ਦੇ ਹਾਥੀ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਹਨ; ਤੇ ਕਛੂਏ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਘੁੰਮਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਯਮੇਨ੍ਦ੍ਰਵਸੁਧਾਵਾਹੈਰ੍ ਉਤ੍ਕਰ੍ਣੈਰ੍ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲੈਃ । ਸ਼੍ਰੂਯਮਾਣਪਤਚ੍ਛੈਲਤਟੀਕਟਕਟਾਰਵਾਃ
ਯਮ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਉੱਭੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪ ਰਹੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਦੇ ਢਹਿ ਜਾਣ ਦੀ ਗੂੰਜ ਕੜਕਦੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਪੁਚ੍ਛਚ੍ਛਟਾਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਗ੍ਨੋਨ੍ਮਗ੍ਨਦ੍ਰੁਤਾਦ੍ਰਯਃ । ਨੀਲਾਲੂਨਵਨਵ੍ਯੂਹਸ਼ੇਵਾਲਾਸ਼ਾਰਵਾਰਯਃ
ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੂੰਛਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਉੱਭਦੇ ਤੇ ਡੁੱਬਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਕਰਤੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਪਾਣੀ ਨੀਲਾ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਰੇ ਜਲ-ਕੰਢਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਦ੍ਵਡਵਾਵਹ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਾਚਲਮਿਲਜ੍ਜਲਾਃ । ਸ੍ਵਰਸੇਨ ਵਿਭੋਰ੍ ਨਾਸ਼ੇ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤੀਵ ਮਹਾਨਲਮ੍
ਪਾਣੀ, ਜਲ-ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਜਲਦਾਰ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਵਭਾਵ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਵਿਨਾਸ਼-ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਮਿਲਚ੍ਛਿਖਰਿਮਾਤਙ੍ਗਜਲਮਾਤਙ੍ਗਯੋਧਿਨਃ । ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤੀਵ ਤਰਙ੍ਗੌਘੈਰ੍ ਜਲਾਵਲਨਵੇਧਿਨਃ
ਪਾਣੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਉੱਭਲਦਾ, ਲਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚਦਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਹਰ ਰੋਕ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਕੇ ਢਾਹ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਜਲਾਚਲਾਚਲਾਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਸਙ੍ਘਟ੍ਟਾਸ੍ਫੋਟਪਣ੍ਡਿਤਾਃ । ਵਹਦ੍ਗਿਰਿਵਨਵ੍ਰਾਤਪ੍ਰਾਣਿਮਣ੍ਡਲਮਣ੍ਡਿਤਾਃ
ਚਲਦੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਅਡੋਲ ਪਹਾੜ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਡ੍ਡਾਮਰਰਵੇਭੇਨ੍ਦ੍ਰਭੇਰੀਰਸਨਭਾਸੁਰੈਃ । ਆਸੁਰੈਰ੍ ਇਵ ਪਾਤਾਲਾẖ ਕਲ੍ਲੋਲੈਰ੍ ਅਲਮ੍ ਆਕੁਲਾਃ
ਗੜਗੜਾਉਂਦੇ ਬੱਦਲਾਂ, ਗਰਜਦੇ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਡੰਗਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਹਲਚਲ ਤੇ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥੋਦਪਤਦ੍ ਉਨ੍ਨਾਸਦਿਙ੍ਨਾਗਵਦਨਧ੍ਵਨਿਃ । ਪਾਤਾਲਤਲਤਾਲ੍ਵਨ੍ਤਰ੍ਵਿਸ੍ਫੋਟਾਮੋਟਨੋਦ੍ਭਟਃ
ਫਿਰ ਉੱਠਿਆ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੋਰ, ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਉੱਭਰ ਕੇ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ।
ਚਞ੍ਚਲਾਚਲਕੀਲੋਰ੍ਵੀ ਚਚਾਲ ਜਲਚਾਲਿਤਾ । ਲੋਲਸ਼ੇਵਾਲਵਲ੍ਲੀਵ ਵ੍ਯਾਲੋਲਾਮ੍ਭੋਧਿਲਙ੍ਘਿਤਾ
ਪਾਣੀ ਦੀ ਹਿਲਚਲ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਕੰਪਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਝਟਕਾ ਲੱਗੀ ਬੇਲ ਵਾਂਗ ਲਰਜ਼ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਥ ਦੁਰ੍ਵਾਰਨਿਰ੍ਘੋषਨਿਰ੍ਘਾਤਾਡਮ੍ਬਰਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਪੁਸ੍ਫੋਟੇਵ ਪਤਨ੍ਤੀਵ ਦ੍ਯੌਰ੍ ਦਿਸ਼ਾਮ੍ ਅਮਰਾਰਵੈਃ
ਫਿਰ, ਅਸਹਿਨੀ ਗੜਬੜ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਆਸਮਾਨ ਐਸਾ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਆਵਰ੍ਤਵਲਨਾਕਾਰਾẖ ਕੇਤਵḫ ਪੇਤੁਰ੍ ਅਮ੍ਬਰਾਤ੍ । ਹੇਮਰਤ੍ਨਮਹੀਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ ਸਿਨ੍ਦੂਰਭੁਜਗਾ ਇਵ
ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣੇ ਝੰਡੇ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਲਾਲ ਸਾਂਪਾਂ ਵਾਂਗ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਗਏ ਹੋਣ।
ਕਕੁਬ੍ਭ੍ਯੋ ਨਭਸੋ ਭੂਮੇਰ੍ ਉਦਗੁਰ੍ ਦਗ੍ਧਦਿਕ੍ਤਟਾਃ । ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਾਲਾਜਟਾਟੋਪਾ ਵਿਵਿਧੋਤ੍ਪਾਤਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ
ਆਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਜਲਦੇ ਹੋਏ, ਤਿੱਖੇ ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕੇ ਉਠੇ; ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਲਪਟਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਆ ਗਈਆਂ।
ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਦੀਨ੍ਯ੍ ਅਮਰਾਦੀਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਦ੍ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਲਂ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੋਭਮ੍ ਆਯਯੁਃ
ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ, ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਏ; ਵੱਡੇ ਤੱਤ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਾਰੀ ਹਲਚਲ ਲਿਆਏ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਾਨਿਲਸ਼ਕ੍ਰਾਗ੍ਨਿਲੋਕਾ ਹਲਹਲਾਕੁਲਾਃ । ਪਰਿਪਾਤਪਰਾ ਆਸਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਤੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਹਵਾ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕਮ੍ਪੈẖ ਕਟਕਟਾਰਾਵੈḫ ਪਤਤ੍ਪਾਦਪਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ । ਭੂਮੇਰ੍ ਅਨ੍ਵਭਵਨ੍ ਭੂਰਿਦੋਲਾਨ੍ਦੋਲਨਮ੍ ਅਦ੍ਰਯਃ
ਕੰਪਣ ਤੇ ਖੜਖੜਾਹਟ ਨਾਲ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਡਿੱਗ ਗਈਆਂ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵੱਡੀ ਝੂਲੇ ਵਾਂਗ ਡੋਲਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਹਿਲਦੇ-ਡੋਲਦੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਏ।
ਭੂਕਮ੍ਪਲੋਲਕੈਲਾਸਮੇਰੁਮਨ੍ਦਰਕਨ੍ਦਰਾਃ । ਪੇਤੁẖ ਕਲ੍ਪਤਰੂਨ੍ਮੁਕ੍ਤਰਤ੍ਨਸ੍ਤਬਕਵृष੍ਟਯਃ
ਕੈਲਾਸ, ਮੇਰੂ ਤੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਗੁਫਾ ਭੂਚਾਲ ਨਾਲ ਹਿਲ ਗਈਆਂ; ਇੱਛਾ-ਪੂਰੀ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੱਛੀਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ।
ਲੋਕਾਨ੍ਤਰਾਦ੍ਰਿਪੁਰਵਾਰਿਧਿਕਾਨਨਾਨਾਮ੍ ਉਤ੍ਪਾਤਕਲ੍ਪਪਵਨੇਨ ਮਿਥੋ ਹਤਾਨਾਮ੍ । ਕੋਲਾਹਲੈਰ੍ ਜਗਦ੍ ਅਭੂਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਕੀਰ੍ਣਸ਼ੀਰ੍ਣਂ ਪੂਰ੍ਣਾਰ੍ਣਵੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਪੂਰ ਇਵਾਭਿਪਾਤੀ
ਲੋਕ, ਪਹਾੜ, ਸ਼ਹਿਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਜੰਗਲ, ਉਲਟ-ਪਲਟ ਦੀ ਆੰਧੀ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ; ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਖੰਡ-ਖੰਡ ਤੇ ਵਿਖਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਪੂਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।