ਅਸ਼ਙ੍ਕਿਤਸ੍ਥਲੀਮਧ੍ਯਸਞ੍ਜਾਤਾਗਾਧਕੂਪਕਾ । ਵਰ੍ਣਸਙ੍ਕਰਨਾਰੀਣਾਮ੍ ਆਸਕ੍ਤਜਨਭੂਮਿਪਾ
ਖੁੱਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਅਚਾਨਕ ਗहरे ਕੂਏਂ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਜ਼ਮੀਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਥ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਟ੍ਟਸ਼ੀਲਾਖਿਲਜਨਾ ਸ਼ਵਸ਼ੀਲਚਤੁष੍ਪਥਾ । ਕੇਸ਼ੈਕਸ਼ੀਲਵਨਿਤਾ ਪਾਨਸ਼ੀਲਜਨੇਸ਼੍ਵਰਾ
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੂਏ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਚੌਕਾਂ ਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਈਆਂ ਹਨ; ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਫਿਕਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਹਾਕਮ ਪੀਣ-ਪੁਆੜ ਦੇ ਆਦੀ ਹਨ।
ਦੁẖਖਸ਼ੀਲਸਮਾਚਾਰਾ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਸ਼ੀਲਾਖਿਲਪ੍ਰਜਾ । ਅਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲਵਨਿਤਾ ਕੁਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਤਸ਼ੀਲਿਨੀ
ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਦੁੱਖ ਤੇ ਝਗੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਔਰਤਾਂ ਅਧਰਮ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਝੂਠੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਜਨਾਖਿਲਵਿਤ੍ਤਾਢ੍ਯਾ ਵਿਪਦ੍ਵਿਹਤਸਜ੍ਜਨਾ । ਅਨਾਰ੍ਯਵਸੁਧਾਪਾਲਾ ਤਦਨਾਦृਤਪਣ੍ਡਿਤਾ
ਮੰਦ ਲੋਕ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਨਿਕੰਮੇ ਹਾਕਮ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ।
ਲੋਭਮੋਹਭਯਦ੍ਵੇषਰਾਗਰੋਗਰਜੋਰਤਾ । ਅਗਮ੍ਯਗਾਮਿਪੁਰੁषਾ ਰੁषਾਭਿਹਤਸਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾ
ਲੋਕ ਲਾਲਚ, ਭੁਲਾਵੇ, ਡਰ, ਨਫ਼ਰਤ, ਵਾਸਨਾ, ਬਿਮਾਰੀ ਤੇ ਗੰਦਗੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਾਰਤਘਨਾਕ੍ਰਨ੍ਦਪਰਾਪਰ੍ਯਨ੍ਤਪਾਮਰਾ । ਦਸ੍ਯੂਤ੍ਸਨ੍ਨਪੁਰਗ੍ਰਾਮਦੇਵਦ੍ਵਿਜਸਮਾਸ਼੍ਰਯਾ
ਹੇਠਲੇ ਲੋਕ ਹਰ ਪਾਸੇ ਲਗਾਤਾਰ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ; ਸ਼ਹਿਰ, ਪਿੰਡ, ਮੰਦਰ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਘਰ ਚੋਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਹਨ।
ਆਪਾਤਮਧੁਰਾਰਮ੍ਭਦੁẖਖਦੋਦਰ੍ਕਭਙ੍ਗੁਰਾ । ਆਲਸ੍ਯੋਲ੍ਲਾਸਵਿਲਸਤ੍ਕਾਰ੍ਯਵੈਧੁਰ੍ਯਧਰ੍ਮਿਣੀ
ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਿੱਠੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਲਸੀ ਤੇ ਬੇਪਰਵਾਹ ਖੁਸ਼ੀ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਪਦੁਪਤਾਪਾਰ੍ਤਾ ਕ੍ਰਮੇਣੋਤ੍ਸਨ੍ਨਦਿਗ੍ਗਣਾ । ਭਸ੍ਮਸ਼ੇषਪੁਰਗ੍ਰਾਮਾ ਨਿਰ੍ਜਨਾਖਿਲਮਣ੍ਡਲਾ
ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ; ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੇਤਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਖ ਬਚਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰੋਰੂਯਮਾਣਭਸ੍ਮਾਭ੍ਰਕੁਣ੍ਡਲੋਡ੍ਡਾਮਰਾਮ੍ਬਰਾ । ਦੁਰ੍ਭਗਾਡਮ੍ਬਰਾਰਮ੍ਭਰੋਦਨੋਰੁਰਵੋਦਰੀ
ਇਹ ਧਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਰਾਖ ਤੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਫਟੇ ਹੋਏ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਬੇਕਸਮੀ ਅਤੇ ਝੂਠੀ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੋਕਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿਰਫ ਰੋਣ ਅਤੇ ਵਿਲਾਪ ਹੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁष੍ਟਿਪ੍ਰਮਾਣਜਨਤਾ ਜਨਤਾਪਾਨੁषਙ੍ਗਿਣੀ । ਨੀਰਸਾਸ਼ੇषਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਗੁਣਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੋਢੀ ਭਰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚਿਮੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਸੁੱਕੇ ਪਏ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਰੁੱਤ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇ ਧਾਤੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਗਤਵੇਦਨੇ । ਪृਥਿਵੀ ਪृਥੁਵੈਧੁਰ੍ਯਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਸਨ੍ਨਨਾਸ਼ਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੱਤ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੂਝ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨਾਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ।
ਅਥ ਤਤ੍ਸਂਵਿਦੁਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਜਲਧਾਤੁẖ ਕ੍ਸ਼ਯੋਨ੍ਮੁਖਃ । ਯਦਾ ਵਿਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਾਤ੍ਮਾਸੀਤ੍ ਤਦਾ ਨਿਯਤਿਲਙ੍ਘਿਨਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਹਟ ਗਈ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਤੱਤ ਵੀ ਨਾਸ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ; ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਉਲੰਘਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸਮੁਤ੍ਸਾਰ੍ਯਾਰ੍ਯਮਰ੍ਯਾਦਾਮ੍ ਅਰ੍ਣਵਾ ਵਿਵृਤਾਰ੍ਣਸਃ । ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਵਿਕृਤਿਂ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਾ ਇਵ ਰਾਵਿਣਃ
ਸਾਰੇ ਉੱਚੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੇ ਖੁੱਲੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਪਾਗਲ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਬਦਲਾਅ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ ਤੇ ਉਤਪਾਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਵੀਚਿਵਿਕ੍ਸ਼ੋਭਵਿਨ੍ਯਾਸੈਰ੍ ਵੇਲਾਵਿਪਿਨਲਾਵਕਾਃ । ਕਲ੍ਲੋਲਵਲਨਾਵਰ੍ਤਵਿਵਰ੍ਤੋਦ੍ਵਰ੍ਤਿਤਾਦ੍ਰਯਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਫੈਲ ਗਏ; ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ, ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਉਲਟ ਗਏ।
ਸ਼ੀਕਰੌਘਮਹਾਰਮ੍ਭਘਨਸਂਵਲਿਤਾਚਲਾਃ । ਚਲਾਚਲਵਲਦ੍ਵੀਰਮਕਰਾਘੂਰ੍ਣਿਤਾਨ੍ਤਰਾਃ
ਵੱਡੇ ਛਿਟੇ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਏ; ਹਿਲਦੇ ਤੇ ਨਾ ਹਿਲਦੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਈ।
ਉਲ੍ਲਲਨ੍ਮਕਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਦ੍ਰੁਮਕਾਨਨਿਤੋਦਰਾਃ । ਦਰੀਵਿਦਾਰਣਭ੍ਰष੍ਟਸਿਂਹਾਹਤਜਲੇਚਰਾਃ
ਉੱਠਦੇ ਮਕਰਾਂ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੇਟ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਉਖੜੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ; ਟੁੱਟੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਲਜੀਵ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ।
ਉਤ੍ਫਾਲਮਕਰਚ੍ਛਿਨ੍ਨਨਭਸ਼੍ਚਰਬृਹਦ੍ਘਨਾਃ । ਪਰਸ੍ਪਰੋਰ੍ਮਿਸਙ੍ਘਟ੍ਟਡਾਕ੍ਕਾਰਕਟੁਟਾਙ੍ਕृਤਾਃ
ਉੱਠਦੇ ਮਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਸਮਾਨ 'ਚ ਉਡਦੇ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਚੀਰ ਕੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਤੇ ਕੜਕਦੇ ਹਨ।
ਤਰਤ੍ਤਰਙ੍ਗਮਾਤਙ੍ਗਫੂਤ੍ਕਾਰਾਧੌਤਭਾਸ੍ਕਰਾਃ । ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਵੇਲ੍ਲਨਵ੍ਯਗ੍ਰਪ੍ਰਵਿਦੀਰ੍ਣਾਦ੍ਰਿਭਿਤ੍ਤਯਃ
ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗੂਂ ਗੂੰਜਣ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ।
ਤਟਪਰ੍ਵਤਲੁਣ੍ਠਾਕਤਰਙ੍ਗਕਰਮਣ੍ਡਲਾਃ । ਗਰ੍ਜਦ੍ਗਿਰਿਦਰੀਗੇਹਵਿਸ਼ਦੁਨ੍ਮਤ੍ਤਵਾਰਯਃ
ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਗੋਲ ਬੈਂਕਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ 'ਚ ਚੜ੍ਹਕੇ ਪਾਗਲ ਵਾਂਗੂਂ ਗੂੰਜਦਾ ਤੇ ਸਾਫ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਭੂਪਾḫ ਪਰਪੁਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਲਗ੍ਨਾ ਇਵ ਹਤਾਰਯਃ । ਤਾਰਾਰਵਰਣਦ੍ਰੀਢਾਵਿਦ੍ਰਾਵਿਤਨਭਸ਼੍ਚਰਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਜੇ ਜੰਗ 'ਚ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਫੜ ਪਾਈ ਹੋਵੇ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਬੱਦਲ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ 'ਚੋਂ ਖਿੰਚ ਕੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਲੁਣ੍ਠਿਤਵਨਵ੍ਯੂਹਲੂਨਕਾਨਨਿਤਾਮ੍ਬਰਾਃ । ਸਪਕ੍ਸ਼ਪਰ੍ਵਤਾਕਾਰਤਰਙ੍ਗਾਪੂਰਿਤਾਮ੍ਬਰਾਃ
ਜੰਗਲ ਲੁੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਡ ਗਏ ਹਨ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਉਤਾਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ; ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਭਰ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਮਹਾਰਵਮਰੁਦ੍ਭਿਨ੍ਨਕਲੋਲਾਚਲਚਾਲਿਤਾਃ । ਚਞ੍ਚਤ੍ਤੀਰਗਿਰਿਵ੍ਰਾਤਪਤਤ੍ਤਟਰਟਜ੍ਜਲਾਃ
ਹਵਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਹਿਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਚਲਚਲ ਕਰਕੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਡ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਲ੍ਲਲਦ੍ਵਿਪੁਲਾਵਰ੍ਤਪ੍ਰੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮਕਰੋਤ੍ਕਰਾਃ । ਨਿਮਜ੍ਜਨ੍ਨਿਸ੍ਤਲਾਵਰ੍ਤਨਿਗੀਰ੍ਣਗਿਰਿਕਨ੍ਦਰਾਃ
ਵੱਡੀਆਂ ਉਲਟੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ; ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਘੁੰਮਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਉੱਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਰੀਦਲਨਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਦृषਦ੍ਦਸ਼ਨਦਨ੍ਤੁਰਾਃ । ਸ਼ृਙ੍ਗਲਮ੍ਬਿਦਰੀਪ੍ਰੋਤਮਗ੍ਨਵੀਚਿਜਲੇਭਕਾਃ । ਵ੍ਯਾਲੋਲਵਲਨਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਵਿਟਪਿਪ੍ਰੋਤਕਚ੍ਛਪਾਃ
ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨੁਕੀਲੇ ਚੋਟੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਦਰਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਰਹੇ ਹਨ; ਪਾਣੀ ਦੇ ਹਾਥੀ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਹਨ; ਤੇ ਕਛੂਏ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਘੁੰਮਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਯਮੇਨ੍ਦ੍ਰਵਸੁਧਾਵਾਹੈਰ੍ ਉਤ੍ਕਰ੍ਣੈਰ੍ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲੈਃ । ਸ਼੍ਰੂਯਮਾਣਪਤਚ੍ਛੈਲਤਟੀਕਟਕਟਾਰਵਾਃ
ਯਮ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਉੱਭੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪ ਰਹੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਦੇ ਢਹਿ ਜਾਣ ਦੀ ਗੂੰਜ ਕੜਕਦੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਪੁਚ੍ਛਚ੍ਛਟਾਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਗ੍ਨੋਨ੍ਮਗ੍ਨਦ੍ਰੁਤਾਦ੍ਰਯਃ । ਨੀਲਾਲੂਨਵਨਵ੍ਯੂਹਸ਼ੇਵਾਲਾਸ਼ਾਰਵਾਰਯਃ
ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੂੰਛਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਉੱਭਦੇ ਤੇ ਡੁੱਬਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਕਰਤੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਪਾਣੀ ਨੀਲਾ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਰੇ ਜਲ-ਕੰਢਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਦ੍ਵਡਵਾਵਹ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਾਚਲਮਿਲਜ੍ਜਲਾਃ । ਸ੍ਵਰਸੇਨ ਵਿਭੋਰ੍ ਨਾਸ਼ੇ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤੀਵ ਮਹਾਨਲਮ੍
ਪਾਣੀ, ਜਲ-ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਜਲਦਾਰ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਵਭਾਵ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਵਿਨਾਸ਼-ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਮਿਲਚ੍ਛਿਖਰਿਮਾਤਙ੍ਗਜਲਮਾਤਙ੍ਗਯੋਧਿਨਃ । ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤੀਵ ਤਰਙ੍ਗੌਘੈਰ੍ ਜਲਾਵਲਨਵੇਧਿਨਃ
ਪਾਣੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਉੱਭਲਦਾ, ਲਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚਦਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਹਰ ਰੋਕ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਕੇ ਢਾਹ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਜਲਾਚਲਾਚਲਾਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਸਙ੍ਘਟ੍ਟਾਸ੍ਫੋਟਪਣ੍ਡਿਤਾਃ । ਵਹਦ੍ਗਿਰਿਵਨਵ੍ਰਾਤਪ੍ਰਾਣਿਮਣ੍ਡਲਮਣ੍ਡਿਤਾਃ
ਚਲਦੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਅਡੋਲ ਪਹਾੜ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਡ੍ਡਾਮਰਰਵੇਭੇਨ੍ਦ੍ਰਭੇਰੀਰਸਨਭਾਸੁਰੈਃ । ਆਸੁਰੈਰ੍ ਇਵ ਪਾਤਾਲਾẖ ਕਲ੍ਲੋਲੈਰ੍ ਅਲਮ੍ ਆਕੁਲਾਃ
ਗੜਗੜਾਉਂਦੇ ਬੱਦਲਾਂ, ਗਰਜਦੇ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਡੰਗਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਹਲਚਲ ਤੇ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।