ਆਕਾਸ਼ਤ੍ਵਾਦ੍ ਯਦਾਦ੍ਯਾਯਂ ਪਰਾਕਾਸ਼ੋ ਭਵਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਤਦਾ ਮਹਾਪ੍ਰਲਯਤਾ ਵਾਸਨਾਯਾਸ਼੍ ਚ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਖੁਬੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਕਾਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੇਨੈषਾ ਵਿਰਸੀਭੂਤਾ ਮਨ੍ਮਾਰ੍ਗਮ੍ ਅਭਿਧਾਵਤਿ । ਨਾਨੁਗਚ੍ਛਤਿ ਕੋ ਨਾਮ ਨਿਰ੍ਮਾਤਾਰਮ੍ ਉਦਾਰਧੀਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰੁਚੀਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਰਾਹੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਕੌਣ ਵੱਡੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਰਚਨਹਾਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵੇਗਾ?
ਇਹਾਦ੍ਯਾਯਂ ਕਲੇਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ਼੍ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਵਿਪਰ੍ਯਯਃ । ਪ੍ਰਜਾਮਨ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਦੇਵਾਨਾਮ੍ ਅਦ੍ਯੈਵਾਨ੍ਤੋ ऽਯਮ੍ ਆਗਤਃ
ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਉਲਟ ਗਿਆ ਹੈ; ਲੋਕਾਂ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਅੱਜ ਹੀ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯੈਵ ਚਾਯਂ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੋ ਮਹਾਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤ ਏਵ ਚ । ਮਮਾਯਂ ਵਾਸਨਾਨ੍ਤੋ ऽਦ੍ਯ ਦੇਹਵ੍ਯੋਮਾਨ੍ਤ ਏਵ ਚ
ਅੱਜ ਹੀ ਇਹ ਕਲਪ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਕਲਪ ਦਾ ਵੀ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੱਜ ਹੀ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਰੀਰ-ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਵੀ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੇਨੇਯਂ ਵਾਸਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਾ । ਕ੍ਵੇਵ ਪਦ੍ਮਾਕਰਾਸ਼ੋषੇ ਗਨ੍ਧਲੇਖਾਵਤਿष੍ਠਤਾਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਹੁਣ ਇਹ ਵਾਸਨਾ ਮੁਕੰਮਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵੱਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜਦੋਂ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲਾ ਝੀਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਯਥਾ ਜਲਾਬ੍ਧਿਲੇਖਾਯਾ ਜਾਯਤੇ ਲਹਰੀ ਚਲਾ । ਵਾਸਨਾਯਾਸ੍ ਤਥੈਵੇਚ੍ਛਾ ਮੁਧੋਦੇਤ੍ਯ੍ ਅਪਕਾਰਣਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਖਿੱਚੀ ਲਕੀਰ ਤੋਂ ਇਕ ਹਿਲਦੀ ਹੋਈ ਲਹਿਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਉੱਠਦੀ ਹੈ।
ਆਭਿਮਾਨਿਕਦੇਹਾਯਾ ਵਾਸਨਾਯਾਸ੍ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ । ਅਸ੍ਯਾ ਆਤ੍ਮਾਵਲੋਕੇਚ੍ਛਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵੋਪਜਾਯਤੇ
ਜੋ ਸਰੀਰ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪ ਹੀ ਅਸਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਧਾਰਣਾਭ੍ਯਾਸਯੋਗਤਃ । ਦृष੍ਟੋ ऽਨਯਾ ਭਵਤ੍ਸਰ੍ਗੋ ਵਰ੍ਗਵ੍ਯਗ੍ਰਾਨਿਰਰ੍ਗਲਃ
ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਆਤਮਿਕ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਵਾਸਨਾ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਅਨਯਾਮ੍ਬਰਸਞ੍ਚਾਰਪਰਯਾਦ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾ । ਦृष੍ਟਾ ਸ੍ਵਜਗਦਾਧਾਰਭੂਤਾਸ੍ਮਾਕਂ ਤੁ ਖਾਤ੍ਮਿਕਾ
ਇਸ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚੱਲਣ ਦੀ ਲਗਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰ ਆਪਣੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਲੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ ਅਸ੍ਮਜ੍ਜਗਦ੍ ਯਤ੍ਰ ਤਦ੍ ਦृषਤ੍ ਤ੍ਵਜ੍ਜਗਦ੍ਗਿਰੌ । ਅਸ੍ਮਜ੍ਜਗਤ੍ਪਦਾਰ੍ਥੇषੁ ਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਜਗਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ
ਜਿਥੇ ਸਾਡਾ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਤੇਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ; ਸਾਡੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸੰਸਾਰ ਹਨ।
ਵਯਂ ਤਾਨਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮੋ ਭੇਦਦृष੍ਟੌ ਸ੍ਥਿਤਾ ਇਮੇ । ਬੋਧੈਕਤਾਂ ਗਤਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਆਸ਼ੁ ਪਸ਼੍ਯਾਮਸ੍ ਤਾਨਿ ਵੀਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਅਸੀਂ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਵੱਖਰੇਪਣ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਇਕਤਾ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।
ਘਟੇ ਪਟੇ ਵਟੇ ਕੁਡ੍ਯੇ ਖੇ ऽਨਿਲੇ ऽਮ੍ਭਸਿ ਤੇਜਸਿ । ਜਗਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸ਼ਿਲਾਯਾਮ੍ ਇਵ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਘੜੇ, ਕਪੜੇ, ਬੋਹੜ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਕੰਧ, ਅਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਅੱਗ—ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਸਮੇਂ, ਪੱਥਰ ਵਿਚ ਵਾਂਗ, ਸੰਸਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਜਗਨ੍ ਨਾਮ ਮੁਧਾਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿẖ ਕਿਲ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪੁਰੋਪਮਾ । ਮਿਥ੍ਯੈਵੇਯਂ ਕ੍ਵ ਨਾਮਾਸੌ ਚਿਦ੍ਰੂਪਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਝੂਠੀ ਭਟਕਣਾ ਹੈ, ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਲੀਅਤ ਤੋਂ ਖਾਲੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਝੂਠਾ ਹੀ ਹੈ—ਅਸਲ ਚੇਤਨਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਭੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਾ ਸਤੀ ਯੇषਾਂ ਸੈषਾ ਚਿਨ੍ਨਭਸੈਕਤਾਮ੍ । ਗਤਾ ਤੇ ਨ ਵਿਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ਿष੍ਟਾਸ੍ ਤੁ ਭ੍ਰਮਭਾਜਨਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਇਕੋ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਭਟਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਭਟਕਣ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਥਾਨ੍ਯਧਾਰਣਾਭ੍ਯਾਸਾਤ੍ ਸ੍ਵਵਿਰਾਗਵਸ਼ੋਦਿਤਮ੍ । ਸਾਧਯਨ੍ਤ੍ਯਾਰ੍ਥਮ੍ ਆਤ੍ਮੀਯਂ ਦृष੍ਟਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਨਯਾ ਮੁਨੇ
ਫਿਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਮੁਨੀ, ਤੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ।
ਇਤਿ ਮਾਯੇਵ ਦੁष੍ਪਾਰਾ ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿḫ ਪਰਿਜृਮ੍ਭਤੇ । ਇਯਮ੍ ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਰਹਿਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਅਨਾਮਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਮਾਇਆ ਵਾਂਗ ਜੋ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਫੈਲਦੀ ਹੈ; ਇਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਅੰਤ, ਤੇ ਜੋ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।
ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਨੇਹ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕਾਨਿਚਿਤ੍ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਕਾਲਕ੍ਰਿਯੋਦ੍ਦ੍ਯੋਤਾ ਚਿਤਿਸ੍ ਤਪਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਮੁੱਕਦੇ ਹਨ; ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹੀ, ਪਦਾਰਥ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿਚ, ਆਪ ਹੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ਕਾਲਕ੍ਰਿਯਾਦ੍ਰਵ੍ਯਮਨੋਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿਕਂ ਤ੍ਵ੍ ਇਦਮ੍ । ਚਿਚ੍ਛਿਲਾਙ੍ਗਕਮ੍ ਏਵੈਕਂ ਵਿਦ੍ਧ੍ਯ੍ ਅਨਸ੍ਤਮਯੋਦਯਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ — ਥਾਂ, ਸਮਾਂ, ਕਰਮ, ਪਦਾਰਥ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਆਦਿਕ — ਇਕੋ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਉਗਣਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਿਟਣਾ।
ਚਿਦ੍ ਏਵੇਯਂ ਸ਼ਿਲਾਕਾਰਮ੍ ਇਵ ਤਿष੍ਠਤਿ ਬਿਭ੍ਰਤੀ । ਅਙ੍ਗਮ੍ ਅਸ੍ਯਾ ਜਗਜ੍ਜਾਲਂ ਮਰੁਤਸ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਨਂ ਯਥਾ
ਚੇਤਨਾ ਆਪ ਹੀ ਇੱਥੇ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਅੰਗ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਦੀ ਹਿਲਚਲ ਉਸ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਨਘਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਜਗਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਵਬੁਧ੍ਯਤੇ । ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਾਪਿ ਸਾਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਤਿਗਤਾਪਿ ਚਿਤ੍
ਜੋ ਆਤਮਾ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਾਂਗ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਜਦਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ, ਤੇ ਚੇਤਨਾ ਮਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ।
ਚਿਚ੍ਛਿਲੇਯਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਾ ਸਾਦ੍ਯਨ੍ਤਾਸ੍ਮੀਤਿ ਬੋਧਤਃ । ਸਾਕਾਰਾਪਿ ਨਿਰਾਕਾਰਾ ਜਗਦਙ੍ਗੇਤਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਇਹ ਚੇਤਨਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਅੰਤ, ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਦੋਵੇਂ ਹਨ। ਇਹ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਦੇ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਇਕ ਅੰਗ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯਦ੍ਵਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਚਿਦ੍ ਏਵ ਸ੍ਵਂ ਰੂਪਂ ਵ੍ਯੋਮੈਵ ਪਤ੍ਤਨਮ੍ । ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਇਯਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਪਾषਾਣਂ ਜਗਦਙ੍ਗਕਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
ਨ ਸਰਨ੍ਤੀਹ ਸਰਿਤੋ ਨ ਚਕ੍ਰਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ । ਨਾਰ੍ਥਾḫ ਪਰਿਣਮਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤẖ ਕਚਤ੍ਯ੍ ਏਤਚ੍ ਚਿਦਮ੍ਬਰਮ੍
ਇੱਥੇ ਨਾ ਦਰਿਆ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਬਦਲਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਚੁੱਪ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ।
ਨ ਮਹਾਕਲ੍ਪਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਸਂਵਿਦਸ੍ ਸਂਵਿਦਮ੍ਬਰੇ । ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਪृਥਗ੍ਰੂਪਾḫ ਪਯਸੀਵ ਪਯੋऽਨ੍ਤਰਮ੍
ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵੀ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਜਗਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਚਿਦਮ੍ਬਰੇ ਸਰ੍ਵਗਤੈਕਮੂਰ੍ਤੌ । ਨਭੋऽਨ੍ਤਰਾਣੀਵ ਮਹਾਨਭੋऽਨ੍ਤਸ਼੍ ਚੇਤ੍ ਸਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ ਤਾਨਿ ਪਰਾਮ੍ਬਰਾਣਿ
ਜਗਤਾਂ ਆਸਤੀ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ। ਜਿਵੇਂ ਅਸਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਚੀ ਚਿੱਤ ਦੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾ ਹਨ।
ਵਸਿष੍ਠ ਤਦ੍ ਗਚ੍ਛ ਮੁਨੇ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਵਂ ਤ੍ਵਂ ਵਾਸਨੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਏਹਿ । ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿਰੂਪਾਣਿ ਪਰਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤੁ ਵਯਂ ਬृਹਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਦਂ ਵ੍ਰਜਾਮਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜਾਓ; ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਾਸਨਾ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲਵੋ। ਬੁੱਧੀ ਆਦਿ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਜਨੈਸ੍ ਸਹ । ਬਦ੍ਧਪਦ੍ਮਾਸਨੋ ऽਨਨ੍ਤਸਮਾਧਾਨਗਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਪਦਮ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਏ ਅਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਓਙ੍ਕਾਰੋਰ੍ਧ੍ਵਾਰ੍ਧਮਾਤ੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਿਸ਼੍ਸ਼ੇषਮਾਨਸਃ । ਲਿਪਿਕਰ੍ਮਾਰ੍ਪਿਤਾਕਾਰ ਆਸੀਦ੍ ਆਸ਼ਾਨ੍ਤਵੇਦਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਓਮ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਅਰਧ ਅੱਖਰ 'ਤੇ ਆ ਕੇ, ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਲਿਖਤ ਮੁਤਾਬਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਠੰਡੀ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਤਮ੍ ਏਵਾਨੁਸਰਨ੍ਤੀ ਸਾ ਤਥੈਵ ਧ੍ਯਾਨਗਾ ਸਤੀ । ਵਾਸਨਾਸੀਦ੍ ਅਸ਼ੇषਾਸ਼ਾਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਵਾਕਾਸ਼ਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਥੇ ਹੀ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ।
ਪਰਮੇष੍ਠਿਨ੍ਯ੍ ਅਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਾਨਵਮ੍ ਈਯੁषਿ । ਸਰ੍ਵਗਾਨਨ੍ਤਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮਰੂਪੋ ऽਪਸ਼੍ਯਮ੍ ਅਹਂ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੁਖਮ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।