ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਾਮ੍ ਏਨਮ੍ ਅਪਿ ਚ ਬੋਧਯਿਤ੍ਵਾ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ । ਆਮਹਾਕਲ੍ਪਸਰ੍ਗਾਦੌ ਪਰਮੇ ਪਥਿ ਯੋਜਯ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ, ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਉੱਚੀ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਚੱਲ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਮ੍ ਅਸੌ ਤਸ੍ਯ ਬੋਧਾਯੇਦਮ੍ ਉਵਾਚ ਹ । ਨਾਥਾਯਂ ਮੁਨਿਨਾਥੋ ਨਸ੍ ਸਦ੍ਮ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਇਦਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ: 'ਇਹ ਮੁਨੀਨਾਥ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਏषੋ ऽਨ੍ਯਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਗਦ੍ਗੇਹੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ ਤਨਯੋ ਮੁਨਿਃ । ਪੂਜਯੈਨਂ ਗृਹਾਯਾਤਂ ਗृਹਸ੍ਥਗृਹਪੂਜਯਾ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਘਰ ਆਉਣ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਘਰ-ਵਾਸੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕਰੋ।
ਬੁਧ੍ਯਤਾਮ੍ ਅਰ੍ਘ੍ਯਪਾਦ੍ਯੇਨ ਪੂਜ੍ਯਤਾਂ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਃ । ਮਹਨ੍ ਮਹਤ੍ਸਪਰ੍ਯਾ ਹਿ ਮਹਾਤ੍ਮਭ੍ਯੋ ऽਭਿਰੋਚਤੇ
ਉੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਅਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਆਦਰ ਦੇਣਾ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਤਯੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਬੁਬੁਧੇ ਸ ਸਮਾਧਿਤਃ । ਸ੍ਵਸਂਵਿਤ੍ਤਿਦ੍ਰਵਾਤ੍ਮਤ੍ਵਾਦ੍ ਆਵਰ੍ਤ ਇਵ ਵਾਰਿਧੌ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਸ਼ਨੈਰ੍ ਉਨ੍ਮੀਲਯਾਮ੍ ਆਸ ਨਯਨੇ ਨਯਕੋਵਿਦਃ । ਮਧੁਸ਼੍ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਾਵ੍ ਅਵਨੌ ਕੁਸੁਮੇ ਯਥਾ
ਸਮਝਦਾਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਠੰਢਾ ਪਿਆਰ ਫੁੱਲ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਨੈḫ ਪ੍ਰਕਟਯਾਮ੍ ਆਸੁਸ੍ ਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗਾਨ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ ਸਂਵਿਦਮ੍ । ਮਧੋḫ ਪਲ੍ਲਵਜਾਲਾਨਿ ਨਵਾਨੀਵ ਨਵਂ ਰਸਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਮਧੂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ ਨਵੀਂ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰਸਿਦ੍ਧਾਪ੍ਸਰਸ੍ਸਙ੍ਘਾਸ੍ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਸ੍ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਯਥਾ ਹਂਸਾਲਯੋ ਲੋਲਾḫ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ ਵਿਕਸਿਤਂ ਸਰਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਰੋਵਰ 'ਤੇ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਟੋਲ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸੌ ਪੁਰḫ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਾਂ ਚ ਤਾਂ ਚ ਵਿਲਾਸਿਨੀਮ੍ । ਉਵਾਚਾਥ ਵਚੋ ਵਨ੍ਦ੍ਯḫ ਪ੍ਰਣਵਸ੍ਵਰਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਸੋਹਣੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਓਮ ਦੀ ਧੁਨ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਬੋਲਿਆ।
ਕਰਾਮਲਕਵਦ੍ਦृष੍ਟਸਂਸਾਰਾਸਾਰਸਾਰ ਹੇ । ਜ੍ਞਾਨਾਮृਤਮਹਾਮ੍ਭੋਧੇ ਮੁਨੇ ਸ੍ਵਾਗਤਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਸਲ ਤੇ ਝੂਠ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਥ ਵਿੱਚ ਫਲ ਵਾਂਗ ਸਾਫ-ਸਾਫ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਗਿਆਨ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।
ਪਦਵੀਮ੍ ਅਸਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਇਮਾਮ੍ ਅਤਿਦਵੀਯਸੀਮ੍ । ਦੂਰਾਧ੍ਵਸੁ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤ ਇਦਮ੍ ਆਸਨਮ੍ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੂਰਲੇ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹੋ; ਲੰਮੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਥੱਕ ਗਏ ਹੋ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੋ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਤੇਨ ਭਗਵਨ੍ਨ੍ ਅਭਿਵਾਦਯ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਵਦਨ੍ ਮਣਿਮਯੇ ਪੀਠੇ ਨਿਵਿष੍ਟੋ ਦृष੍ਟਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਅਰਜ਼ ਕੀਤਾ, 'ਹੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ,' ਅਤੇ ਜੋ ਮੋਤੀ ਜੜਿਆ ਆਸਨ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ, ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਅਥਾਮਰਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਮੁਨਿਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਦਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤਾਸ੍ ਸ੍ਤੁਤਯḫ ਪੂਜਾ ਨਤਯਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਿਨੀਤਯਃ
ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ, ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਵਲੋਂ ਭਜਨ, ਸਤਿਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਆਦਰ ਸਨਮਾਨ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਤਤੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਭੂਤਗਣੋਤ੍ਥਿਤੇ । ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਕृਤਸਂਰਮ੍ਭੇ ਤਸ੍ਯੋਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਯਾ
ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਵੇਲੇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਚਿੱਤ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਕਿਮ੍ ਇਦਂ ਭੂਤਭਵ੍ਯੇਸ਼ ਯਦ੍ ਇਯਂ ਮਾਮ੍ ਉਪਾਗਤਾ । ਵਕ੍ਤਿ ਜ੍ਞਾਨਗਿਰਾਸ੍ਮਾਂਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਬੋਧਯੇਤਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਹੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹੈ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਭਵਾਨ੍ ਭੂਤੇਸ਼੍ਵਰੋ ਦੇਵਸ੍ ਸਕਲਜ੍ਞਾਨਪਾਰਗਃ । ਇਯਂ ਚ ਕਾ ਮਮ ਚ ਕਿਂ ਬ੍ਰੂਤੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਬृਹਦ੍ਦ੍ਯੁਤੇ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਹੋ; ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਵਾਲੇ।
ਕਥਮ੍ ਏषਾ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵ ਜਾਯਾਰ੍ਥਂ ਜਨਿਤਾ ਸਤੀ । ਨੇਹ ਜਾਯਾਪਦਂ ਨੀਤਾ ਨੀਤਾ ਵਿਰਸਤਾਂ ਪੁਨਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਪਤਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਲੈ ਲਈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਫਿਰ ਮੁੜ ਇਹ ਸੁਆਦਹੀਣਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ?
ਮੁਨੇ ਸ਼ृਣੁ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਮ੍ ਇਦਂ ਤੇ ਕਥਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਯਥਾਵृਤ੍ਤਮ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਕਥਨੀਯਂ ਯਤਸ੍ ਸਤਾਮ੍
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣਾ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਠੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤਿ ਤਾਵਦ੍ ਅਜਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਜਰਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਵ ਸਤ੍ । ਤਤਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਕਚਨੈਕਾਨ੍ਤਰੂਪਿਣẖ ਕਚਿਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਜੰਮਿਆ, ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਬੁੱਢਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਚਿੱਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹਾਂ।
ਆਕਾਸ਼ਰੂਪ ਏਵਾਹਂ ਸ੍ਥਿਤ ਆਤ੍ਮਨਿ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸ੍ਥਿਤੇ ਸਰ੍ਗੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰ੍ ਇਤਿ ਨਾਮ ਮੇ
ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਸ੍ਤੁਤਸ੍ ਤੁ ਨ ਜਾਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਨ ਚ ਨਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਿਞ੍ਚਨ । ਚਿਦਾਕਾਸ਼ਸ਼੍ ਚਿਦਾਕਾਸ਼ੇ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਅਨਾਵृਤਃ
ਅਸਲ ਵਿਚ, ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਦੇ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਮਿਟਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਚਿੱਤ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ, ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਦ੍ ਅਯਂ ਤ੍ਵਂ ਮਮਾਹਂ ਤੇ ਯਦ੍ ਇਦਂ ਕਥਨਂ ਮਿਥਃ । ਤਤ੍ ਤਰਙ੍ਗਸ੍ ਤਰਙ੍ਗਾਗ੍ਰੇ ਰਣਤ੍ਯ੍ ਏਵੇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ
ਤੂੰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਆਪਸੀ ਗੱਲਾਂ—ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਏਵਂਰੂਪਸ੍ਯ ਮੇ ਕਾਲਵਸ਼ਤੋ ਵਿਸ਼ਦਾਕृਤੇਃ । ਸੌਕੁਮਾਰ੍ਯਾਚ੍ ਚਿਦਾਭਾਸਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਮੇਰੀ ਜੋ ਸੁਰਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁਖਮ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਹੋਂਦ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਝਲਕ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ।
ਮਮਾਨਨ੍ਯਾ ਤਵਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਚਾਨ੍ਯੇਵੇਹ ਵਿਭਾਤਿ ਯਾ । ਸੋਦਿਤਾਨੁਦਿਤੈਵਾਨ੍ਤਰ੍ ਮਮਾਹਮ੍ ਇਤਿ ਵਾਸਨਾ
ਇੱਥੇ ਜੋ ਭਾਵ ਉਭਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ 'ਮੈਂ ਮੇਰਾ ਹਾਂ' ਵਾਲੀ ਲਗੀ ਹੋਈ ਵਾਸਨਾ ਵਾਂਗ ਕਦੇ ਉੱਠਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਅਨਾਸ਼ਸਤ੍ਤਾਮੁਦਿਤਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਹਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਸ੍ਵਭਾਵਾਦ੍ ਅਚ੍ਯੁਤਾਕਾਰਸ੍ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਰਾਮਸ੍ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਲਗਨ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਸਦਾ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਨੰਦਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਆਪ ਹੀ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਯਾ ਅਹਮ੍ ਇਤਿ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇਰ੍ ਵਾਸਨਾਯਾ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤੇਃ । ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਯਮ੍ ਅਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵਤਾ ਦੇਹਰੂਪਿਣੀ
'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ' ਵਾਲੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਾਲੀ ਵਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸਨਾਯਾ ਅਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵਤੈਵਮ੍ ਇਯਂ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਨ ਤੁ ਮੇ ਗृਹਿਣੀ ਨਾਪਿ ਗृਹਿਣ੍ਯਰ੍ਥੇਨ ਮਤ੍ਕृਤਾ
ਇਹ ਜੋ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਘਰਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਘਰਵਾਲੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਸ੍ਵਵਾਸਨਾਵੇਸ਼ਵਸ਼ੇਨ ਭਾਵਂ ਗृਹਿਣ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਪੇਤ੍ਯ । ਏषਾ ਸ੍ਵਯਂ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਾਤਿਦੁẖਖਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਿਲੈषੈਵ ਹਿ ਵਾਸਨਾਨ੍ਤਃ
ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਮੈਂ ਸੋਚ ਲਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਹਾਂ। ਪਰ ਇਹ ਆਪ ਹੀ ਵਿਅਰਥ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਸਨਾ ਦਾ ਅੰਤ ਹੀ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯਾਹਂ ਚਿਨ੍ਮਯਾਕਾਸ਼ਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯਾਕਾਸ਼ਮਯੀਂ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ । ਪਰਾਂ ਗ੍ਰਹੀਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਤੇਨੇਹੋਪਸ੍ਥਿਤẖ ਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਅੱਜ ਮੈਂ, ਜੋ ਚੇਤਨਾ-ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਇਕ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਿਘਟਨ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਹਾਪ੍ਰਲਯਕਾਲੇ ऽਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮ੍ ਏषਾ ਮਯਾਧੁਨਾ । ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰ ਨੂਨਮ੍ ਆਰਬ੍ਧਾ ਤੇਨ ਵੈਰਸ੍ਯਮ੍ ਆਗਤਾ
ਇਸ ਮਹਾਂ-ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਰਾਗ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।