ਮਮਾਤਿਸੁਚਿਰਾਭ੍ਯਸ੍ਤਮ੍ ਅਪਿ ਸ਼੍ਯਾਮਲਤਾਮ੍ ਇਵ । ਗਤਂ ਨਿਜਂ ਜਗਦ੍ ਇਦਂ ਯਤḫ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਧੁੰਦਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਅਭੂਦ੍ ਯਤ੍ ਸ੍ਵਜਗਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਤਿਪ੍ਰਕਟਮ੍ ਏਵ ਮੇ । ਤਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮੀਦਮ੍ ਆਦਰ੍ਸ਼ ਇਵ ਬਿਮ੍ਬਿਤਮ੍ ਅਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਸੰਸਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਧੁੰਦਲੇ ਚਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
ਚਿਰਵ੍ਯਰ੍ਥੋਤ੍ਥਯਾ ਨਾਥਸਙ੍ਕਥਾਵ੍ਯਥਯਾ ਮਿਥਃ । ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਮृਤਮ੍ ਆਤ੍ਮੀਯਮ੍ ਅਵਦਾਤਤਮਂ ਤਤਮ੍
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੇਫ਼ਜ਼ੂਲ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਸੁਖ-ਚੈਨ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹਨੇਰਾ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੋ ऽਭ੍ਯਾਸḫ ਪ੍ਰਕਚਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਚਿਨ੍ਨਭਸੋ ਰਸਾਤ੍ । ਭਵੇਤ੍ ਤਨ੍ਮਯਮ੍ ਏਵਾਨ੍ਤਰ੍ ਆਬਾਲਮ੍ ਇਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਜੋ ਅਭਿਆਸ ਸਾਫ਼ ਚਿੱਤ ਦੀ ਸਾਰ ਤੋਂ ਅੰਦਰੋਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਦਰ ਵਿਆਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤਚ੍ ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਸਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ ਨ ਸ ਨ੍ਯਾਯੋ ਨ ਸਾ ਕਲਾ । ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਸ੍ਤਮਿਤੋਦ੍ਯੋਗਾਦ੍ ਯਦ੍ ਅਭ੍ਯਾਸਾਨ੍ ਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਿਧੀ, ਤਰਕ ਜਾਂ ਕਲਾ ਐਸੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਅਟੱਲ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ।
ਸ੍ਵਜਗਤ੍ਸਨ੍ਤਤਾਭ੍ਯਾਸਵਸ਼ਤੋ ਮਾਂ ਕਥਾਭ੍ਰਮਃ । ਨੂਨਮ੍ ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਨ੍ ਏष ਦ੍ਵਯੋਰ੍ ਹਿ ਬਲਵਾਞ੍ ਜਯੀ
ਆਪਣੇ ਜਗਤ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਭਟਕਣ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਘੇਰ ਲੈਣੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।
ਇष੍ਟਵਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਥਿਨਾਂ ਤਜ੍ਜ੍ਞਸੂਪਦਿष੍ਟੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਪੌਨḫਪੁਣ੍ਯੇਨ ਕਰਣਾਨ੍ ਨੇਤਰਚ੍ ਛਰਣਂ ਮੁਨੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਨਪਸੰਦ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕੰਮ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮুনি।
ਅਯਮ੍ ਇਤ੍ਥਮ੍ ਇਹਾਜ੍ਞਾਨਭ੍ਰਮḫ ਪ੍ਰੌਢੋ ऽਹਮਾਤ੍ਮਕਃ । ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਜ੍ਞਾਨਚਰ੍ਚਾਭਿḫ ਪਸ਼੍ਯਾਭ੍ਯਾਸਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਦੇਖੋ, ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਖੁਲਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞੋ ऽਪਿ ਤਜ੍ਜ੍ਞਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ ਸ਼ੈਲੋ ऽਪਿ ਚੂਰ੍ਣ੍ਯਤੇ । ਘੁਣੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਤਿ ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਪਸ਼੍ਯਾਭ੍ਯਾਸਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਅਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਹਾੜ ਵੀ ਪੀਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੀੜਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦਰਖ਼ਤ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਦੇਖੋ, ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿਵੇਂ ਖੁਲਦੀ ਹੈ।
ਅਹਂ ਸ਼ਿष੍ਯਾਬਲਾ ਬਾਲਾ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਸਿ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ऽਪਿ ਸ਼ਿਲਾਸਰ੍ਗਂ ਪਸ਼੍ਯਾਭ੍ਯਾਸਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਹ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਉਹੀ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਭਿਆਸ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਦੇਖੋ, ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿਵੇਂ ਖੁਲਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਨਾਮ ਪਰਿਪ੍ਰੌਢਾ ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਵਿषੂਚਿਕਾ । ਸ਼ਾਮ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਵਿਚਾਰੇਣ ਪਸ਼੍ਯਾਭ੍ਯਾਸਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਇਹ ਝੂਠੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਠੰਡੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਖੋ, ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯਾਸੇਨ ਕਟੁਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਭਿਮਤਂ ਮੁਨੇ । ਅਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਰੋਚਤੇ ਨਿਮ੍ਬਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਮਧੁ ਰੋਚਤੇ
ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਕੜਵੀ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਮਨਪਸੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸਾਧੂ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਿੰਬਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਅਬਨ੍ਧੌ ਘਨਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਨੈਕਟ੍ਯਾਭ੍ਯਾਸਯੋਗਤਃ । ਯਾਤ੍ਯ੍ ਅਨਭ੍ਯਾਸਤੋ ਦੂਰਾਤ੍ ਸ੍ਨੇਹੋ ਬਨ੍ਧੁषੁ ਤਾਨਵਮ੍
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਮਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦੂਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਤਿਵਾਹਿਕਦੇਹੋ ऽਯਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮ ਕੇਵਲਮ੍ । ਆਧਿਭੌਤਿਕਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਭਾਵਨਾਭ੍ਯਾਸਯੋਗਤਃ
ਇਹ ਜੋ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ-ਆਕਾਸ਼ ਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਇਹ ਭੌਤਿਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਧਿਭੌਤਿਕਦੇਹੋ ऽਸੌ ਧਾਰਣਾਭ੍ਯਾਸਭਾਵਨਾਤ੍ । ਵਿਹਙ੍ਗਵਤ੍ ਖਮ੍ ਅਭ੍ਯੇਤਿ ਪਸ਼੍ਯਾਭ੍ਯਾਸਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਇਹ ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰ, ਧਿਆਨ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ, ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਵੇਖੋ, ਅਭਿਆਸ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਕਿਵੇਂ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਯਾਨ੍ਤਿ ਵੈਫਲ੍ਯਂ ਵੈਫਲ੍ਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮਾਤਰਃ । ਭਾਗ੍ਯਾਨਿ ਯਾਨ੍ਤਿ ਵੈਫਲ੍ਯਂ ਨਾਭ੍ਯਾਸਸ੍ ਤੁ ਕਦਾਚਨ
ਨੇਕੀਆਂ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਾਵਾਂ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਸਮਤਾਂ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਪਰ ਅਭਿਆਸ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਦੁਸ੍ਸਾਧਾਸ੍ ਸਿਦ੍ਧਿਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਰਿਪਵੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮਿਤ੍ਰਤਾਮ੍ । ਵਿषਾਣ੍ਯ੍ ਅਮृਤਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਾਭ੍ਯਾਸਯੋਗਤਃ
ਉਖੜੇ ਕੰਮ ਵੀ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੀ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜ਼ਹਿਰ ਵੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨਾਭ੍ਯਾਸḫ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤ ਇष੍ਟੇ ਵਸ੍ਤੁਨਿ ਸੋ ऽਧਮਃ । ਕਦਾਚਿਨ੍ ਨ ਤਦ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸ੍ਵਤਨਯਂ ਯਥਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੀਦੇ ਹੋਏ ਵਸਤੂ ਲਈ ਅਭਿਆਸ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਚ ਹੈ; ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਉਹ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਝ ਔਰਤ ਕਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ।
ਯਦ੍ ਅਤ੍ਯਭਿਮਤਂ ਵਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਭ੍ਯਾਸੋ ਨ ਤਦਰ੍ਜਨਾਤ੍ । ਤਦ੍ਯੁਕ੍ਤਿਪੂਰ੍ਵਕਂ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯ ਆ ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ ਜੀਵਿਤਂ ਯਥਾ
ਜੇ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਚਾਹੀਦੀ ਚੀਜ਼ ਹਾਸਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝ-ਬੂਝ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇष੍ਟੇ ਵਸ੍ਤੁਨਿ ਨਾਭ੍ਯਾਸਂ ਯẖ ਕਰੋਤਿ ਨਰਾਧਮਃ । ਸੋ ऽਨਿष੍ਟਾਨਿष੍ਟਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਨਰਕਾਨ੍ ਨਰਕਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੀਦੀ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਨਚਾਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਕ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੁੱਖ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਰਨ੍ਤਿ ਸਰਿਤਂ ਸ੍ਫਾਰਾਂ ਸਂਸਾਰੀਂ ਸਾਰਸੇਵਿਨਃ । ਤ ਏਵਾਤ੍ਮਵਿਚਾਰਾਖ੍ਯਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਸਂ ਨ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਯੇ
ਜੋ ਲੋਕ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਉਹੀ ਹਨ ਜੋ ਆਪ-ਪਛਾਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।
ਅਭ੍ਯਾਸਭਾਸੋ ऽਭਿਮਤਂ ਵਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਕਟਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪਯਨ੍ਤਿ ਚ ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨਂ ਘਟਂ ਦੀਪਪ੍ਰਭਾ ਯਥਾ
ਕਮਾਈ ਦੀ ਝਲਕ ਵੀ ਚਾਹੀਦੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਘੜਾ ਵਿਖਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਲਤਾਸ੍ ਸੁਚਿਨ੍ਤਾਮਣਯੋ ਯਥਾ । ਫਲਨ੍ਤਿ ਸ਼ਰਦਸ਼੍ ਚੈਤਾਸ੍ ਤਥੈਵਾਭ੍ਯਾਸਭੂਮਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਕਲਪਵ੍ਰਿੱਛ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਮਣੀਆਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇष੍ਟਵਸ੍ਤੁ ਚਿਰਾਭ੍ਯਾਸਭਾਸ੍ਵਾਨ੍ ਭਾਸਯਤਿ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਤਥੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਖ੍ਯਾਂ ਦੇਹੋਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਨੋ ਯਥਾ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਮਨਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਨ੍ਤੁਜਾਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤ੍ਵਵਭਾਸਨੇ । ਸਰ੍ਵਦੈਵੈਕ ਏਵੋਚ੍ਚੈਰ੍ ਜਯਤ੍ਯ੍ ਅਭ੍ਯਾਸਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਇਕੋ ਹੀ ਸੂਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਵਿਧਾਯਾਸ੍ ਤੁ ਭੂਤਜਾਤੇਰ੍ ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ । ਸਿਧ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਭਿਮਤਂ ਵਸ੍ਤੁ ਵਿਨਾਭ੍ਯਾਸਮ੍ ਅਕृਤ੍ਰਿਮਮ੍
ਚੌਦਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੇ ਨਿਰਲੋਭ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਪੌਨḫਪੁਣ੍ਯੇਨ ਕਰਣਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਸ ਇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ । ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਸ੍ ਸ ਏਵੇਹ ਤੇਨਾਸ੍ਤਿ ਨ ਵਿਨਾ ਗਤਿਃ
ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੰਮ ਹੀ ਅਭਿਆਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ—ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ।
ਦृਢਾਭ੍ਯਾਸਵਿਧਾਨੇਨ ਯਤ੍ਨਨਾਮ੍ਨਾ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ । ਨਿਜਵੇਦਨਜੇਨੈਵ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ ਭਵਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਜਿਸਨੂੰ ਯਤਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਅਨੁਭੂਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਅਭ੍ਯਾਸਭਾਸ੍ਵਤਿ ਤਪਤ੍ਯ੍ ਅਵਨੌ ਵਨੇ ਚ ਵੀਰਸ੍ਯ ਸਿਧ੍ਯਤਿ ਨ ਯਨ੍ ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ । ਅਭ੍ਯਾਸਤੋ ਭੁਵਿ ਭਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਭਯੀਭਵਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਪਰ੍ਵਤਗੁਹਾਸ੍ਵ੍ ਅਪਿ ਨਿਰ੍ਜਨਾਸੁ
ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਚਮਕ ਵਿੱਚ, ਧੀਰਜਵਾਨ ਲਈ ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਡਰ ਵੀ ਨਿਰਭਉ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁੰਨੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ।
ਤਤḫ ਪ੍ਰਤੀਪਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਸਂ ਬੋਧੇ ਧਾਰਣਯਾਮਲੇ । ਕੁਰ੍ਵḫ ਪ੍ਰਕਟਤਾਂ ਤੇਨ ਜਗਦ੍ ਏष੍ਯਤਿ ਸ਼ੈਲਗਮ੍
ਫਿਰ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਜੋੜੀ ਉੱਤੇ ਉਲਟ ਅਭਿਆਸ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਪਰਗਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।