ਭੂਤਤਣ੍ਡੁਲਮ੍ ਆ ਸृष੍ਟੇḫ ਪਿਨष੍ਟਿ ਧ੍ਰੁਵਕੀਲਕਃ । ਨਿਯਤ੍ਯਾ ਚਾਲਿਤੋ ਰੋਦẖਕਵਾਟੋ ऽਮ੍ਭੋਦਘਰ੍ਘਰਃ
ਜੋ ਅਟੱਲ ਢੰਢਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਈਸ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਲਾਜਮੀ ਹੋਵੇ, ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਬੱਦਲ ਗੜਗੜਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵੀਪਾਬ੍ਧਿਸ਼ੈਲੈਰ੍ ਭੂਪੀਠਂ ਵਿਮਾਨਨਗਰੈਰ੍ ਨਭਃ । ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਨਾਗੌਘੈḫ ਪੂਰ੍ਣਂ ਪਾਤਾਲਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਟਾਪੂ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਪਹਾੜ ਹਨ; ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਮਹਲ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ; ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਰਾਖਸ਼, ਦਾਨਵ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਨ।
ਕੁਣ੍ਡਲਂ ਤ੍ਰਿਜਗਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਨੀਲਂ ਆਕਾਸ਼ਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਸ੍ਥਿਤਂ ਚਞ੍ਚਲਮ੍ ਆਚਾਰਚਞ੍ਚਲਾਯਾਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਮਣਿ
ਨੀਲਾ ਅਸਮਾਨ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲਕshmi ਦਾ ਕੰਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਗਹਣੇ ਵਾਂਗ ਕੰਪਦਾ ਤੇ ਹਿਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਚਲਚਲਾਹਟ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੇਚੈਨ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿਰਹਿਤਾਂ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸਂਵਿਦਂ ਵਾਯਵੀਮ੍ ਇਵ । ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਜਙ੍ਗਮਂ ਚੈਵ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਮ੍ ਆਦਾਯ ਜਾਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ, ਬੁੱਧੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੁਖਮ ਕੰਪਨ-ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁਨਿਰ੍ ਮੌਨੈਰ੍ ਧਰਾ ਵਾਰ੍ਭਿਰ੍ ਮਾਰੁਤੈẖ ਕਪਿਚਾਪਲਮ੍ । ਆਕਾਸ਼ੈਰ੍ ਅਵਕਾਸ਼ਿਤ੍ਵਂ ਤੇਜੋਭਿਰ੍ ਭਾਸਨਂ ਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਸੰਤ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨਿਰਵਤਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਰਮੀ, ਹਵਾ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵृਕ੍ਸੋਰ੍ਵ੍ਯਬ੍ਧ੍ਯਦ੍ਰਿਖਨॄਣਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ऽਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਮृਤਿਜਨ੍ਮੋਨ੍ਮੁਖਾẖ ਕੀਟਸੁਰਾਸੁਰਜਲੌਕਸਃ
ਦਰੱਖਤਾਂ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਭਰਪੂਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਪਦੀ ਹੈ; ਕੀੜੇ, ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਅਤੇ ਜੌਣ-ਚੁੰਬੀ ਸਾਰੇ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਵੱਲ ਹੀ ਮੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਸੁਰਾਸੁਰਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾẖ ਕਾਲẖ ਕਲਯਤੇ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਦੋਰ੍ਭਿẖ ਕਲ੍ਪਯੁਗਾਬ੍ਦੈਸ਼੍ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ ਸ਼੍ਵḫ ਪਸ਼ੂਨ੍ ਇਵ ਪਾਲਕਃ
ਕਾਲ ਆਪਣੇ ਦੋ ਹੱਥਾਂ — ਯੁਗਾਂ ਅਤੇ ਸਮਿਆਂ — ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਵਿਪੁਲਾਗਾਧਗਮ੍ਭੀਰੇ ਕਾਲਸਾਗਰੇ । ਉਤ੍ਪਤ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਲੀਯਨ੍ਤੇ ऋਤ੍ਵਾਵਰ੍ਤਵਿਵृਤ੍ਤਯਃ
ਅੰਤਹੀਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਕਾਲ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਠਦੇ ਤੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਵਿਧਾ ਵਾਤਵੇਲ੍ਲਿਤਾ ਭੂਤਪਾਂਸਵਃ । ਨਾਸ਼ਾਕਾਸ਼ੇ ਵਿਲੀਯਨ੍ਤੇ ਸ਼ਰਦਮ੍ਭੋਦਲੀਲਯਾ
ਚੌਦਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲੀ ਧੂੜ, ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਸ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੁਵਨਂ ਬੋਧਯਨ੍ਤੀ ਦ੍ਯੌਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਕਰਚਾਮਰੈਃ । ਸ੍ਥਿਤਾਕਾਸ਼ਾਂਸ਼ੁਕਾਕਲ੍ਪਂ ਤਾਰਕੋਤ੍ਕਰਸ਼ੇਖਰਾ
ਆਕਾਸ਼, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਪੰਖੀ ਵਾਂਗ ਹਿਲਾਵਟ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਦਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤਾḫ ਪਵਨਭੂਕਮ੍ਪਮੇਘਤਾਪਸਹਿष੍ਣਵਃ । ਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਮ੍ ਅਨੁਜ੍ਝਨ੍ਤ੍ਯẖ ਕਕੁਭਸ੍ ਸ੍ਤਮ੍ਭਿਤਾ ਇਵ
ਦਿਸਾਵਾਂ ਹਵਾ, ਭੂਚਾਲ, ਬੱਦਲ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਉਤ੍ਪਾਤਮੇਘਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦਭੂਮਿਕਮ੍ਪਗ੍ਰਹਗ੍ਰਹੈਃ । ਅਜ੍ਞਾਤੈਰ੍ ਅਪਿ ਵਿਜ੍ਞਾਤੈਰ੍ ਭੂਤਾਨਾਂ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਗਤਿਃ
ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਭੂਚਾਲ, ਗ੍ਰਹਣ—ਚਾਹੇ ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂ ਨਾ ਪਛਾਣੇ ਜਾਣ।
ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਜਲਮ੍ ਅਬ੍ਧੀਨਾਮ੍ ਔਰ੍ਵਾਗ੍ਨਿḫ ਪਿਬਤਿ ਜ੍ਵਲਨ੍ । ਲੋਕਾਨ੍ਤਰਾਣਾਮ੍ ਆਕਲ੍ਪਂ ਕਾਲੋ ਭੂਤਗਣਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਂ ਸਾਰੀ ਜਗਤ ਦੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਤਾਲਮ੍ ਆਵਿਸ਼ਤਿ ਯਾਤਿ ਨਭੋ ਵਿਲਙ੍ਘ੍ਯ ਦਿਙ੍ਮਣ੍ਡਲਂ ਭ੍ਰਮਤਿ ਭੂਤਗਣਸ੍ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ । ਪਰ੍ਯੇਤਿ ਪਰ੍ਵਤਮਹਾਰ੍ਣਵਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ ਮਰੁਤ੍ਸਰਣਕ੍ਰਮੇਣ
ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਰੁਖ ਨਾਲ ਪਰਬਤਾਂ, ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਥਾਂ ਭਟਕਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਸ੍ ਤਂ ਸਰ੍ਗਮ੍ ਆਗਚ੍ਛ ਪ੍ਰਸਾਦẖ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਮੁਨੇ । ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯੇषੂਪਪਨ੍ਨੇषੁ ਮਹਾਨ੍ਤੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਤਿਕੌਤੁਕਾਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਉਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਹੇ ਮুনি, ਕਿਰਪਾ ਕਰ। ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਅਜੀਬ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਤਸੁਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਯੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ ਆਰਬ੍ਧਮ੍ ਅਮ੍ਬਰੇ । ਵਾਤ੍ਯਯਾ ਸੌਰਭੇਣੇਵ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇਨ ਸ਼ੂਨ੍ਯਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਖਾਲੀਪਣ ਵਿਚ, ਖਾਲੀਪਣ ਨਾਲ, ਤੇ ਖਾਲੀਪਣ ਦੇ ਰਾਹੀਂ।
ਅਥਾਹਂ ਦੂਰਮ੍ ਅਧ੍ਵਾਨਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਉਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯ ਨਾਭਸਮ੍ । ਨਾਭਸਂ ਭੂਤਸਞ੍ਚਾਰਂ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਤੇ ਸੁੰਨਿਆ ਰਸਤਾ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤਮ੍ ਉਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯ ਚਿਰੇਣਾਤ੍ਰ ਭੂਤਸਞ੍ਚਾਰਮ੍ ਆਮ੍ਬਰਮ੍ । ਲੋਕਾਲੋਕਸ਼ਿਰੋਵ੍ਯੋਮ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਧਵਲਾਮ੍ਬੁਦਮ੍
ਉਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਚਲਣ, ਲੋਕ-ਅਲੋਕ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਧਵਲ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ।
ਉਤ੍ਤਰਾਸ਼ੇਨ੍ਦੁਸ਼ੁਭ੍ਰਾਭ੍ਰਪੀਠਾਨ੍ ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਤਾਂ ਸ਼ਿਲਾਮ੍ । ਆਨੀਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਤਯੋਤ੍ਤੁਙ੍ਗਾਂ ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਕਲ੍ਪਿਤਾਮ੍
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਸਫੇਦ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਉੱਚੀ ਚਟਾਨ ਤੇ ਲੈ ਗਈ, ਜੋ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਯਾਵਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਂ ਸ਼ਿਲਾਮ੍ ਏਵ ਨ ਤਜ੍ਜਗਤ੍ । ਕਲਧੌਤਮਯੀਮ੍ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਅਗ੍ਨਿਲੋਕਤਟੀਮ੍ ਇਵ
ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚਮਕਦਾਰ ਚਟਾਨ ਹੀ ਦਿਸੀ, ਉਹ ਜਗਤ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਚਟਾਨ ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਧੋਈ ਹੋਈ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਕਿਨਾਰੇ।
ਤਦਾ ਮਯੋਕ੍ਤਾ ਸਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਕ੍ਵ ਭਵਤ੍ਸਰ੍ਗਭੂਰ੍ ਇਤਿ । ਕ੍ਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਾਗ੍ਨਿਤਾਰਾਦਿ ਕ੍ਵ ਲੋਕਾਨ੍ਤਰਸਪ੍ਤਕਮ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੇਰਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੰਸਾਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਤਾਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਸੱਤ ਲੋਕ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?
ਕ੍ਵਾਰ੍ਣਵਾਕਾਸ਼ਕਕੁਭẖ ਕ੍ਵੋਨ੍ਮਜ੍ਜਨਨਿਮਜ੍ਜਨੇ । ਕ੍ਵ ਮਹਾਮ੍ਭੋਦਸਮ੍ਭਾਰẖ ਕ੍ਵ ਤਾਰਾਮ੍ਬਰਡਮ੍ਬਰਮ੍
ਸਮੁੰਦਰ, ਅਸਮਾਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਉਠਣਾ ਤੇ ਡੁੱਬਣਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਜਥਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਸਮਾਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਕ੍ਵ ਸ਼ੈਲਸ਼ਿਖਰਸ਼੍ਰੇਣ੍ਯਃ ਕ੍ਵ ਮਹਾਰ੍ਣਵਭੂਮਿਕਾਃ । ਕ੍ਵ ਦ੍ਵੀਪਾਵਲਯਸ੍ ਸਪ੍ਤ ਕ੍ਵ ਤਪ੍ਤਕਨਕਾਵਨਿਃ
ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀਆਂ ਘੇਰੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਧਰਤੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?
ਕ੍ਵ ਕਾਰ੍ਯਕਾਲਕਲਨਾẖ ਕ੍ਵ ਭੂਤਭੁਵਨਭ੍ਰਮਃ । ਕ੍ਵ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾẖ ਕ੍ਵ ਨਰਾਮਰਦਾਨਵਾਃ
ਕਿਰਿਆ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਟਕਣਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?
ਕ੍ਵਰ੍षਿਭੂਪਾਲਮੁਨਯẖ ਕ੍ਵ ਨਯਾਪਨਯਕ੍ਰਮਃ । ਕ੍ਵ ਯਾਮਾਯਾਮਯਾਮਿਨ੍ਯẖ ਕ੍ਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਰਕਭ੍ਰਮਃ
ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਜੇ ਤੇ ਸੰਨਿਆਸੀ, ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਦੇ ਰਸਤੇ? ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਸਵਰਗ ਤੇ ਨਰਕ ਦੀ ਭਟਕਣ?
ਕ੍ਵ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਕਲਨਾẖ ਕ੍ਵ ਕਲਾਕਾਲਕੇਲਯਃ । ਕ੍ਵਾਸੁਰਾਮਰਵੈਰਾਣਿ ਕ੍ਵ ਦ੍ਵੇषਸ੍ਨੇਹਰੀਤਯਃ
ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਪੁਣ ਤੇ ਪਾਪ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਡ? ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦੀ ਵੈਰਤਾ, ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਨਫਰਤ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਹਾਵ?
ਵਦਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਮਯਿ ਵਚਸ੍ ਸੋਵਾਚ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ । ਵਿਸ੍ਮਯਾਕੁਲਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਸ਼ਿਲਾਮ੍ ਅਲਿਵਿਲੋਚਨਾ
ਜਦ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਨਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਰਗੀ ਅੱਖਾਂ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਤੱਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਖਿਲਮ੍ ਆਤ੍ਮੀਯਮ੍ ਅਹਂ ਸਰ੍ਗਮ੍ ਇਹੋਪਲੇ । ਮਕੁਰਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਸ੍ਥਪੁਰਾਨ੍ਯਪੁਰਵਤ੍ ਪੁਰਃ
ਮੈਂ ਇਸ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਨੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਪਰਛਾਂਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਾਨੁਭਵ ਏਵਾਤ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਕਾਰਣਂ ਮਮ । ਤਦਭਾਵੋ ਮੁਨੇ ਮਨ੍ਯੇ ਤੇ ਕਾਰਣਮ੍ ਅਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੈ; ਹੇ ਮুনি, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਘਾਟ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਚਿਰਕਾਲੈਕਦ੍ਵੈਤਸਙ੍ਕਥਯਾਨਯਾ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤਿਵਾਹਿਕੈਕਾਤ੍ਮ੍ਯਦੇਹਤਾ ਵਿਸ੍ਮृਤਾਵਯੋਃ
ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਅਦ੍ਵੈਤ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਇਕਤਾ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਾਂ।