ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਜਗਦ੍ਭਾਵਾ ਯਥੇਚ੍ਛਂ ਗੁਣਲੇਸ਼ਤਃ । ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ऽਨ੍ਯਮ੍ ਆਦਾਤੁਂ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ।
ਸ੍ਥਿਰਯੌਵਨਯਾ ਦੁẖਖਾਨ੍ਯ੍ ਏਤਾਨਿ ਮੁਨਿਨਾਯਕ । ਭੁਕ੍ਤਾਨਿ ਵਰ੍षਵृਨ੍ਦਾਨਿ ਪਸ਼੍ਯ ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਜਵਾਨੀ ਲੰਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਦੁੱਖ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਹੇ ਗਏ ਹਨ, ਵੇਖੋ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਅਥ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੇਨੈਵ ਸ ਰਾਗੋ ਮੇ ਵਿਰਾਗਤਾਮ੍ । ਆਯਯੌ ਹਿਮਦਗ੍ਧਾਯਾ ਨਲਿਨ੍ਯਾ ਇਵ ਨੀਰਸਃ
ਫਿਰ, ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉਹੀ ਲਗਨ ਬੇਰੁਖੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਠੰਢੀ ਹੋਈ ਕਮਲ ਦੀ ਫੁੱਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਰਾਗਵਾਸਨਾਪਾਸ੍ਤਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨੁਰਞ੍ਜਨਾ । ਤਵੋਪਦੇਸ਼ੇਨੇਚ੍ਛਾਮਿ ਮੁਨੇ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ
ਬੇਰੁਖੀ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਰੇ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਭਿਮਤਾਰ੍ਥਾਨਾਮ੍ ਅਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਧਿਯਾਂ ਪਰੇ । ਮਰਣੈਰ੍ ਉਹ੍ਯਮਾਨਾਨਾਂ ਜੀਵਿਤਾਨ੍ ਮਰਣਂ ਵਰਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੱਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੇਚੈਨ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤਾਂ ਵਲ ਧੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਨਾਲੋਂ ਮੌਤ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸ ਮਦ੍ਭਰ੍ਤਾਦ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮ੍ ਈਹਮਾਨੋ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ । ਰਾਜਾ ਰਾਜ੍ਞੇਵ ਮਨਸਾ ਮਨੋ ਜੇਤੁਂ ਪ੍ਰਬੁਧ੍ਯਤੇ
ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੁਣ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਮਨ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ ਤਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਮਦ੍ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਮਮ ਚਾਜ੍ਞਾਨਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ । ਨ੍ਯਾਯੋਪਪਨ੍ਨਯਾ ਵਾਚਾ ਕੁਰੁ ਸ੍ਮਾਰਣਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਸੱਚੀ ਤੇ ਠੀਕ ਗੱਲਾਂ ਬੋਲੋ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਓ।
ਯਦਾ ਮਾਮ੍ ਅਨਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਸ ਮਦ੍ਭਰ੍ਤਾਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਤਦਾ ਵਿਰਾਗਵੈਰਸ੍ਯਮ੍ ਅਨਯਨ੍ ਮੇ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਮੈਨੂੰ ਭੁਲਾਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਵਿਰਾਗ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਸਾਰਵਾਸਨਾਵੇਸ਼ਵਰ੍ਜਿਤਾਸ੍ਮਿ ਤਤੋ ऽਵਸ਼ਮ੍ । ਨਿਬਧ੍ਯਾਭਿਮਤਾਂ ਤੀਵ੍ਰਾਂ ਵ੍ਯੋਮਸਞ੍ਚਾਰਧਾਰਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸੰਸਾਰਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਾਂ, ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਣ ਦੀ ਧਿਆਨ ਲਗਾਈ।
ਅਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਯਾ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਗਤਿਂ ਧਾਰਣਯਾ ਮਯਾ । ਅਭ੍ਯਸ੍ਤਾ ਧਾਰਣਾ ਭੂਯਸ੍ ਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਗਫਲਪ੍ਰਦਾ
ਉਸ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਧਿਆਨ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸੰਗਤ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ।
ਤਤਸ੍ ਸ੍ਵਜਗਦਾਕਾਸ਼ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਯਾ । ਸ੍ਥਿਤਾਹਂ ਧਾਰਣਾਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸਾਪਿ ਮੇ ਸਿਦ੍ਧਿਮ੍ ਆਗਤਾ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਧਿਆਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦਿੱਤੀ।
ਅਥ ਸ੍ਵਜਗਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹृਦਯਂ ਤਸ੍ਯ ਬਾਹ੍ਯਗਾ । ਅਹਂ ਦृष੍ਟਵਤੀ ਸ੍ਥੂਲਾਂ ਲੋਕਾਲੋਕਸ਼ਿਰਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਜਗਤ ਦਾ ਦਿਲ ਬਾਹਰਲੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਏਤਾਵਤਾਪਿ ਕਾਲੇਨ ਦਮ੍ਪਤ੍ਯੋਰ੍ ਆਵਯੋਰ੍ ਮੁਨੇ । ਪਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਅਭੂਦ੍ ਇਚ੍ਛਾ ਨ ਕਾਚਨ ਕਦਾਚਨ
ਇਹਨਾ ਸਾਰੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹੇ ਮুনি, ਨਾ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤੇ ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ।
ਮਦ੍ਭਰ੍ਤਾ ਕੇਵਲਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵੇਦਾਰ੍ਥੈਕਾਨ੍ਤਚਿਨ੍ਤਯਾ । ਨ ਚ ਯਾਤਂ ਨ ਚਾਯਾਤਂ ਵੇਤ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਹੋ ਵਿਗਤੈषਣਃ
ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਆਇਆ ਜਾਂ ਗਿਆ।
ਤੇਨਾਸੌ ਮਤ੍ਪਤਿਰ੍ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਅਪਿ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਪਰਮ੍ । ਅਦ੍ਯ ਸੋ ऽਹਂ ਚ ਵਾਞ੍ਛਾਵḫ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਪਰ ਅੱਜ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
ਤਦ੍ ਏਤਾਮ੍ ਅਰ੍ਥਿਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਫਲੀਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ । ਮਹਤਾਮ੍ ਅਰ੍ਥਿਨੋ ਵ੍ਯਰ੍ਥਾ ਨ ਕਦਾਚਨ ਕੇਚਨ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ।
ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੀ ਸਿਦ੍ਧਸੇਨਾਸੁ ਸਦਾ ਨਭਸਿ ਮਾਨਦ । ਤ੍ਵਦ੍ ऋਤੇ ਨੇਹ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਘਨਾਜ੍ਞਾਨਬਲਾਨਲਮ੍
ਹੇ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਐਸਾ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ ਜੋ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵਿਨੈਵ ਕਰੁਣਾਕਰ ਕਾਰਣੇਨ ਸਨ੍ਤੋ ਯਤੋ ऽਰ੍ਥਿਜਨਵਾਞ੍ਛਿਤਪੂਰਣਾਨਿ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਸ਼ਰਣਾਗਤਤਾਮ੍ ਉਪੇਤਾਂ ਮਾਮ੍ ਅਰ੍ਹਸੀਹ ਨ ਤਿਰਸ੍ਕਰਣੇਨ ਯੋਕ੍ਤੁਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦਇਆਲੂ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਈ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤਿਆਗਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ।
ਅਥੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਤੀ ਪृष੍ਟਾ ਸਾ ਮਯਾ ਕਲ੍ਪਿਤਾਸਨਾ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤਾਸਨੇਨਾਸ਼ੁ ਸ੍ਥਿਤੇਨ ਨਭਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਆਸਨ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਬੈਠ ਗਈ, ਤੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਝੂਲ ਰਹੀ।
ਕਥਂ ਸ਼ਿਲੋਦਰੇ ਬਾਲੇ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਾਨਾਂ ਭਵੇਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਕਥਂ ਸਞ੍ਚਲਨਂ ਤਤ੍ਰ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਸ੍ਪਦਮ੍
ਬੱਚੀ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ? ਉੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਚਲ-ਫਿਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਦਾ ਕੀ ਮਕਸਦ ਹੈ?
ਮੁਨੇ ਯਥੇਦਂ ਭਵਤਾਂ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਫਾਰਂ ਵਿਰਾਜਤੇ । ਤਥਾਸ੍ਮਾਕਂ ਜਗਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਗਸਂਹਾਰਯੁਕ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮੁਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡਾ ਸੰਸਾਰ ਉੱਥੇ ਬਣਦਾ ਤੇ ਮਿਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਥੇਹੇਮਾਸ੍ ਤਥਾ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸ੍ਥਿਤਯਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਵਹਨ੍ਤਿ ਸਰਿਤਸ੍ ਸ੍ਫਾਰਾ ਨਿਵਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਮ੍ਬਰੇ ऽਮਰਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਰੁੱਤਾਂ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਹਨ; ਵੱਡੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਅਮਰ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਨਾਗਾḫ ਪਾਤਾਲੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਪਰ੍ਵਤਾਃ । ਆਪਸ਼੍ ਛਲਚ੍ਛਲਾਯਨ੍ਤੇ ਵਹਨ੍ਤਿ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵਾਯਵਃ
ਅਧੋ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਰਲਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਣਵਾ ਅਰ੍ਣਸਾ ਭਾਨ੍ਤਿ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਂ ਸ਼ਨਕੈḫ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਭੂਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਜਸ੍ਰਂ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਮ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ऽਵਿਰਤਂ ਤਥਾ
ਸਮੁੰਦਰ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਜੀਵ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਜੀਵ ਸਦਾ ਜਨਮਦੇ ਤੇ ਮਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਰੁਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਵਾਨ੍ਤਿ ਵਾਤਾ ਵਹਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਪੋ ਭਾਨ੍ਤਿ ਚਾਭਾਨ੍ਤਿ ਖੇ ਸੁਰਾਃ । ਤਿष੍ਠਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਗਾਸ੍ ਸਮੁਦ੍ਯਨ੍ਤਿ ਗ੍ਰਹਾḫ ਪਾਨ੍ਤਿ ਮਹੀਂ ਨृਪਾਃ
ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅੱਗ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਗ੍ਰਹਿ ਉੱਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਾਸੁਰਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਵ੍ਯਵਹਾਰਪਰਮ੍ਪਰਾਃ । ਲੋਲਾḫ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਆਕਲ੍ਪਮ੍ ਆਸਮੁਦ੍ਰਮ੍ ਇਵਾਪਗਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਤਹੀਣ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਨਦੀ ਵਾਂਗ, ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਿਨਪਦ੍ਮਾਨਿ ਭੂਲੋਕਸਰਸ੍ਯ੍ ਆਕਲ੍ਪਮ੍ ਆਨਭਃ । ਲੋਲਾਭ੍ਰਾਲੀਨਿ ਫੁਲ੍ਲਾਨਿ ਮੀਲਿਤੋਨ੍ਮੀਲਿਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍
ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਦਿਨ-ਕਮਲਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਯੁਗਾਂ ਤੋਂ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿਲਦੇ, ਮੁੰਦਦੇ ਤੇ ਮੁੜ ਖੁਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ ਚਰ੍ਚਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਕਂ ਚਨ੍ਦਨੇਨਾਤ੍ਮਤੇਜਸਾ । ਰਚਯਨ੍ ਰਾਤ੍ਰਿਰੋਹਿਣ੍ਯੋਸ੍ ਤਮੋ ਹਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਹृਦ੍ਗਤਮ੍
ਚੰਦ, ਆਪਣੀ ਠੰਡੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚੌਂਫੇਰੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲਾਉਂਦਾ, ਰੋਹਣੀ ਲਈ ਰਾਤ ਦੀ ਸੋਭਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਦਸ਼ਾਸ੍ਵਾਦਨਰਤਾ ਵਾਤਯਨ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਚਾਰਿਤਾ । ਰੋਦਸ੍ਸਦ੍ਮਨਿ ਸੂਰ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਦੀਪ੍ਯਤੇ ਦਿਵਿ ਦੀਪਿਕਾ
ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰੁਝੀ ਹੋਈ, ਹਵਾ ਦੀ ਚਲਾਏ ਹੋਏ, ਸੂਰਜ ਨਾਂ ਦੀ ਦੀਵਾ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤੋ ऽਰੁਦ੍ਧੋ ਵਾਤਸਞ੍ਚਾਰਵਾਰਿਭਿਃ । ਖੇ ऽਨਿਸ਼ਂ ਚਕ੍ਰਮ੍ ऋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਘੁਣਾਵਰ੍ਤੋ ਵਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣੀ, ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਵਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਤਾਰੇ ਦਾ ਚੱਕਰ ਸਦਾ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।