ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਦਸ਼ੈਕਾਦਿਵਿਧਭੂਤਗਣਾਨਿ ਚ । ਪੁਨਸ੍ ਤਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਥੋ ਬਹਿਃ
ਚੌਦਾਂ, ਦਸ, ਇੱਕ ਆਦਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਉਹੀ ਸਮੂਹ ਅੰਦਰ ਵੀ ਹਨ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਬਾਹਰ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਹਨ।
ਨਰਕਸ੍ਵਰ੍ਗਪਾਤਾਲਬਨ੍ਧੁਮਿਤ੍ਰਮਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਮਹਾਰਮ੍ਭਮਯਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਨਿ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ
ਨਰਕ, ਸਵਰਗ, ਪਾਤਾਲ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਖਾਲੀ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਮ੍ਬੁਧੇਰ੍ ਜਲਾਨੀਵ ਸ੍ਨੇਹਸਾਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਤਰਙ੍ਗਭਙ੍ਗੁਰਾਣ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਬਹਿਸ਼੍ ਚਾਵृਤ੍ਤਿਮਨ੍ਤਿ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਲ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ—ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਨਾਜੁਕ, ਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਆਭਾਸਮਾਤ੍ਰਰੂਪਾਣਿ ਤੇਜਾਂਸ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਵਿਵਸ੍ਵਤਃ । ਜਾਤਾਨੀਵ ਸ੍ਵਤਸ੍ ਤਾਨਿ ਸ੍ਪਨ੍ਦਨਾਨਿ ਨਭਸ੍ਵਤਃ
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਦਿੱਖ ਹੀ ਹਨ, ਆਤਮਾ-ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨ ਵਾਂਗ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਰੂਪਾਣਿ ਪਤ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਹਙ੍ਕਾਰਚੇਤਸਾਮ੍ । ਅਸਤਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ऽਨ੍ਯਸ੍ਥੋ ਨृਣਾਮ੍ ਇਵ
ਬੁੱਧੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਨ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵ੍ਰੱਖਾਂ ਲਈ ਹਨ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਪਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਹੋਵੇ।
ਪੁਰਾਣਵੇਦਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਕਲ੍ਪਨਾਤਲ੍ਪਪਾਲਿषੁ । ਘਨਨਿਦ੍ਰਾਣਿ ਸੁਪ੍ਤਾਨਿ ਬਿਭ੍ਰਨ੍ਤਿ ਸ਼ਵਤਾਮ੍ ਇਵ
ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਿਦਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਟੋਕਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਇਹ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਰਦਿਆਂ ਲਈ ਹੋਵੇ।
ਪਰਮਾਰ੍ਥਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਚਿਦ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕृਤਾਣਿ ਖੇ । ਸੂਰ੍ਯਦੀਪਕਦੀਪ੍ਤੀਨਿ ਗृਹਾਣਿ ਗਹਨਾਨ੍ਯ੍ ਅਤਿ
ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਿੱਤ-ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਜੋਕੇ ਮਹਲ ਸੂਰਜ ਤੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੂੜ੍ਹੇ ਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਜਾਯਮਾਨਾਨਿ ਨਭਸ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤੇ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਮਾਣਾਨਿ ਚ ਨਿਰ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮ੍ । ਤਦਾ ਤ੍ਵ੍ ਅਹਂ ਤੈਮਿਰਿਕਾਕ੍ਸ਼ਦृष੍ਟਕੇਸ਼ੋਣ੍ਡੁਕਾਨੀਵ ਜਗਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਮ੍
ਉਹ ਅਸীম ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਮੁਕ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕੇਸ਼ ਦੇ ਗੇਂਦੇ ਵਾਂਗ ਦੇਖਿਆ।
ਤਤੋ ऽਹਮ੍ ਅਭਿਤੋ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ ਤਾਦृਸ਼ḫ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰਯਨ੍ । ਬਹੁਕਾਲਮ੍ ਅਸਂਰੁਦ੍ਧਸਂਵਿਦਾਕਾਸ਼ਤਾਂ ਗਤਃ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਟਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਾ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੀ ਚੇਤਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਖੁਲ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ।
ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਤਮ੍ ਅਸ਼੍ਰੌषਮ੍ ਅਹਂ ਵੀਣਾਸ੍ਵਨੋਪਮਮ੍ । ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਸ੍ਫੁਟਪਦਂ ਜਾਤਂ ਤਤ ਆਰ੍ਯਾਤ੍ਵਮ੍ ਆਗਤਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਜੋ ਵੀਂਨਾ ਦੀ ਧੁਨ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਨ ਜਨਮੀ।
ਸ਼ਬ੍ਦਦੇਸ਼ਪਤਦ੍ਦृष੍ਟਿਰ੍ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ ਵਨਿਤਾਮ੍ ਅਹਮ੍ । ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਕਨਕਨਿष੍ष੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਭਯਾ ਭਾਸਿਤਾਮ੍ਬਰਾਮ੍
ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਪਾਸੇ ਵੱਜਦੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕਪੜੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਆਲੋਲਮਾਲ੍ਯਵਸਨਾਮ੍ ਅਲਕਾਕੁਲਲੋਚਨਾਮ੍ । ਲੋਲਧਮ੍ਮਿਲ੍ਲਵਲਨਾਮ੍ ਅਨ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ਇਵਾਗਤਾਮ੍
ਉਹ ਔਰਤ ਹਿਲਦੇ ਮਾਲਾ ਤੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬੇਚੈਨ ਸੀ ਤੇ ਵਾਲ ਉਲਝੇ ਹੋਏ, ਖੁਲੇ ਤੇ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ; ਉਹ ਨਵੀਂ ਆਈ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਕshmi ਵਾਂਗ ਲੱਗੀ।
ਕਾਨ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਗੌਰਾਙ੍ਗੀਮ੍ ਅਙ੍ਗਸ੍ਥਨਵਯੌਵਨਾਮ੍ । ਵਨਦੇਵੀਮ੍ ਇਵਾਮੋਦਿਸਰ੍ਵਾਵਯਵਸੁਨ੍ਦਰੀਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੋਂ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਵਗਦੀ ਸੀ।
ਸਾ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਵਦਨਾ ਪੁष੍ਪਪ੍ਰਕਰਹਾਸਿਨੀ । ਯੌਵਨੋਦ੍ਦਾਮਵਦਨਾ ਪਕ੍ਸ਼੍ਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਚਿਹਰੇ 'ਚ ਰੌਣਕ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਆਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਸਦਨਾ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਕਰਸੁਨ੍ਦਰੀ । ਮੁਕ੍ਤਾਕਲਾਪਰਚਨਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਮਦਨੁਸਾਰਿਣੀ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਘਰ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਛਤ 'ਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਈ।
ਸ੍ਵਰੇਣ ਮਧੁਰੇਣੇਮਾਮ੍ ਆਰ੍ਯਾਮ੍ ਆਰ੍ਯਵਿਲਾਸਿਨੀ । ਪਪਾਠਾਕਠਿਨਂ ਵਾਮਾ ਮਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਮृਦੁਹਾਸਿਨੀ
ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਇਹ ਸ਼ਾਲੀਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਗੰਭੀਰ ਬੋਲ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਖਤੀ ਵੀ ਸੀ।
ਅਸਦੁਦਿਤਰਿਕ੍ਤਚੇਤਨਸਂਸृਤਿਮृਗਸਰਿਤਿ ਮੁਹ੍ਯਮਾਨਾਨਾਮ੍ । ਅਵਲਮ੍ਬਨਤਟਵਿਟਪਿਨਮ੍ ਅਭਿਨੌਮਿ ਭਵਨ੍ਤਮ੍ ਏਵ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮুনি, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ, ਝੂਠੇ ਤੇ ਖਾਲੀ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਹੋ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯਾਹਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਤਾਂ ਚਾਰੁਵਚਨਸ੍ਵਨਾਮ੍ । ਲਲਨੇਯਂ ਕਿਮ੍ ਅਨਯੇਤ੍ਯ੍ ਅਨਾਦृਤ੍ਯੈਵ ਤਾਂ ਗਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਔਰਤ ਕੌਣ ਹੈ?' ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਜਗਦ੍ਵृਨ੍ਦਮਯੀਂ ਮਾਯਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ । ਅਨਾਦृਤ੍ਯੈਵ ਤਾਂ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵਿਹਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਹਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਿਰਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਤਤਸ੍ ਤਾਂ ਤਤ੍ਕृਤਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਮ੍ ਅਲਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਖੇ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਜਗਨ੍ਮਾਯਾਂ ਕਲਯਿਤੁਂ ਵ੍ਯੋਮਾਤ੍ਮਾਹਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਵਾਨ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੋਚ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ—ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਅਕਾਸ਼ ਹੈ—ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਯਾਵਤ੍ ਤਾਨਿ ਤਥੋਗ੍ਰਾਣਿ ਜਗਨ੍ਤਿ ਸਕਲਾਨਿ ਖਮ੍ । ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਯਥਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਕਥਨੇ ਤਥਾ
ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ, ਸਾਰੀਆਂ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਉਹ ਖਾਲੀ ਹੀ ਰਹੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕਾਨਿਚਿਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਤਾਨਿ ਕਲ੍ਪਮਹਾਕਲ੍ਪਜਾਤਾਨ੍ ਏਕਤ੍ਰ ਤਾਨ੍ ਮਿਥਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਦੇ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ, ਨਾ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਸੁਣਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ, ਜੋ ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਇਕ ਥਾਂ ਤੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਪੁष੍ਕਰਾਵਰ੍ਤਾਨ੍ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤੋਤ੍ਪਾਤਮਾਰੁਤਾਨ੍ । ਸ੍ਫੁਟਿਤਾਦ੍ਰੀਨ੍ਦ੍ਰਡਾਕ੍ਕਾਰਘਟ੍ਟਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਮਣ੍ਡਪਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਪਰਵਾਹ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਘੇਰੇ, ਪਾਗਲ ਤਬਾਹੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਗੁੰਬਦ, ਜਿਹੜੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੀਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਭ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਜ੍ਵਲਤ੍ਕਲ੍ਪਾਗ੍ਨਿਵਿਸ੍ਫੋਟਸ੍ਫੁਟਦੈਡਬਿਡਾਸ੍ਪਦਾਨ੍ । ਪ੍ਰਤਪਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕਾਰਕਟੁਮਾਰ੍ਤਾਣ੍ਡਮਣ੍ਡਲਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅੱਗ ਦੇ ਧਮਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਲਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਤੀਖੇ ਗੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਲੁਠਤ੍ਸੁਰਪੁਰਵ੍ਰਾਤਵਿਤਤਾਕ੍ਰਨ੍ਦਘਰ੍ਘਰਾਨ੍ । ਰਣਨ੍ਮੇਰ੍ਵਾਦਿਕਟਕਸ਼੍ਰੇਣੀਨਿਗਰਣੋਦ੍ਭਟਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਦੀ ਚੀਕਾਂ ਤੇ ਗੜਗੜਾਹਟ ਚਹੁੰਫੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਰੂ ਵਰਗੀਆਂ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਡਰਾਉਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਗਲ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਕਲ੍ਪਾਗ੍ਨਿਜ੍ਵਲਨੋਲ੍ਲਾਸਪਟਤ੍ਪਟਪਟਾਰਵਾਨ੍ । ਆਤ੍ਮਭ੍ਰਂਸ਼ਬृਹਤ੍ਕ੍ਸ਼ੋਭਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾਮ੍ਬਰਮਹਾਰ੍ਣਵਾਨ੍
ਜਗਤ-ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਲਪਾਹਟ ਤੇ ਟਪਟਪਾਹਟ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਨਾਸ ਵੱਡੀ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—
ਦੇਵਾਸੁਰਨਰਾਗਾਰਘਰ੍ਘਰਾਕ੍ਰਨ੍ਦਕਰ੍ਕਸ਼ਾਨ੍ । ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਣਵਮਹਾਪੂਰਪੂਰਿਤਾਰ੍ਕੇਨ੍ਦੁਮਨ੍ਦਿਰਾਨ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਤੇ ਕਰਕਸ਼ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਮੰਦਰ ਸੱਤ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਨ ਵਿਚੇਤਨ੍ਤਿ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯ੍ ਏਵ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਏਕਮਨ੍ਦਿਰਸਂਸੁਪ੍ਤਾਸ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਰਣਰਯਾਨ੍ ਇਵ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਜਗਤ-ਚੱਕਰ ਦਾ ਅੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਲੜਾਕੂ ਜੰਗ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ।
ਤਤ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨਿ ਚ । ਦृष੍ਟਾਨਿ ਵਿष੍ਣੁਲਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਕਲ੍ਪਵृਨ੍ਦਾਨ੍ਯ੍ ਅਲਂ ਮਯਾ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਦਰ, ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਣਗਿਣਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੇਖੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਅਨਾਦਿਤ੍ਯੇ ਨਿਰਹੋਰਾਤ੍ਰਭੂਤਲੇ । ਅਕਲ੍ਪਯੁਗਵਰ੍षਾਨ੍ਤੇ ਜਗਦ੍ਵ੍ਯੂਹੈẖ ਕ੍ਸ਼ਯੋਦਯਃ
ਉਥੇ ਕੁਝ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਨਾ ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਯੁਗਾਂ ਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਉਤ्थਾਨ ਤੇ ਪਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।