ਅਬ੍ਧ੍ਯਰ੍ਕਾਕਾਸ਼ਮੇਰ੍ਵਾਦਿਸ਼ਤੈਰ੍ ਆਵਲਿਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਚਿਚ੍ਚਮਤ੍ਕਾਰਖੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਜਾਲਾਨ੍ਯ੍ ਆਭਾਨ੍ਤਿ ਚਾਬਿਲਮ੍
ਸੈਂਕੜੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਸੂਰਜ, ਆਕਾਸ਼, ਮੇਰੂ ਆਦਿ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਚਿੱਤ ਦੇ ਅਜਬ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਜਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਅਸਰ ਹਨ।
ਅਨੁਭੂਤੇਰ੍ ਭ੍ਰਮਾਤ੍ਮਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਾਰਣਾਨਾਮ੍ ਅਭਾਵਤਃ । ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਦੀਨਾਮ੍ ਅਹੇਤੂਨਾਮ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸਨ੍ਤਿ ਚ
ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਹੀ ਹਕੀਕਤ ਸਮਝਣ ਦੀ ਭੁੱਲ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਕਾਰਨ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹਨ।
ਮृਗਤृष੍ਣਾਮ੍ਬੁਭਰਵਦ੍ ਦ੍ਵਿਚਨ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੋਮਵਰ੍ਣਵਤ੍ । ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਨ ਸਤ੍ਯਾਨਿ ਸਤ੍ਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨੁਭੂਤਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਮਿਰਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚੰਦਰਮਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਸਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਚਿਤ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਭਸ੍ਯ੍ ਏਵ ਭਾਸਮਾਨਾਨਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ । ਵਾਸਨਾਵਾਤਨੁਨ੍ਨਾਨਿ ਵਿਨੁਨ੍ਨਾਨ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਚੇष੍ਟਿਤੈਃ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਿਰਫ ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਰਾਸੁਰਾਦਿਮषਕਾਨ੍ਯ੍ ਆਕਾਸ਼ੋਡੁਮ੍ਬਰਦ੍ਰੁਮੇ । ਫਲਾਨਿ ਰਸਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਘੂਰ੍ਣਮਾਨਾਨਿ ਮਾਰੁਤੈਃ
ਦੇਵਤੇ, ਰਾਖਸ਼, ਕੀੜੇ, ਅਸਮਾਨ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਦੰਬਰ ਰੁੱਖ — ਇਹ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਫਲ ਹਵਾ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਭਿਜਾਤਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਰਮ੍ਭਕਰਸ੍ਯ ਚ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਬਾਲਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਗਰਾਣਿ ਖੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਕੰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਚਿੱਤ-ਤੱਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਭਰਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਂ ਸ ਇਦਂ ਚੇਤਿ ਧਿਯਾਚਲਦृਢਾਨ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਕਦੀਪ੍ਤ੍ਯੇਵ ਪਙ੍ਕਕ੍ਰੀਡਨਕਾਨਿ ਚ
ਮਨ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ', 'ਤੂੰ', 'ਉਹ', 'ਇਹ' ਦੇ ਪੱਕੇ ਵਿਚਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਧृਤਾਨਿ ਰਸਸ਼ਾਲਿਨ੍ਯਾ ਨਿਯਤ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤਯਾ । ਵਨਾਨ੍ਯ੍ ਉਗ੍ਰਫਲਾਨੀਵ ਵਸਨ੍ਤਰਸਲੇਖਯਾ
ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਰਸ ਭਰੀ, ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਸੰਤ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਕਰ੍ਤॄਣ੍ਯ੍ ਅਕਰ੍ਤॄਣਿ ਨ ਕृਤਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਖਾਨਿ ਚ । ਸ੍ਵਯਂਸਮ੍ਪਨ੍ਨਰੂਪਾਣਿ ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮ੍ਨੈਵ ਕृਤਾਨਿ ਚ
ਵੱਡੇ ਕੰਮ, ਨਾ ਹੋਏ ਕੰਮ, ਨਾ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਖਾਲੀਪਣ—all ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਿੱਤ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਪਰਮਾਰ੍ਥਮਯਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਦਨ੍ਯਤ੍ਵੋਦਿਤਾਨਿ ਚ । ਅਲਬ੍ਧਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਲਬ੍ਧਾਨਿ ਸਦਾਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸਨ੍ਤਿ ਚ
ਇਹ ਸੱਚੀ ਪਰਮ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਦਸ਼ੈਕਾਦਿਵਿਧਭੂਤਗਣਾਨਿ ਚ । ਪੁਨਸ੍ ਤਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਥੋ ਬਹਿਃ
ਚੌਦਾਂ, ਦਸ, ਇੱਕ ਆਦਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਉਹੀ ਸਮੂਹ ਅੰਦਰ ਵੀ ਹਨ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਬਾਹਰ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਹਨ।
ਨਰਕਸ੍ਵਰ੍ਗਪਾਤਾਲਬਨ੍ਧੁਮਿਤ੍ਰਮਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਮਹਾਰਮ੍ਭਮਯਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਨਿ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ
ਨਰਕ, ਸਵਰਗ, ਪਾਤਾਲ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਖਾਲੀ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਮ੍ਬੁਧੇਰ੍ ਜਲਾਨੀਵ ਸ੍ਨੇਹਸਾਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਤਰਙ੍ਗਭਙ੍ਗੁਰਾਣ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਬਹਿਸ਼੍ ਚਾਵृਤ੍ਤਿਮਨ੍ਤਿ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਲ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ—ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਨਾਜੁਕ, ਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਆਭਾਸਮਾਤ੍ਰਰੂਪਾਣਿ ਤੇਜਾਂਸ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਵਿਵਸ੍ਵਤਃ । ਜਾਤਾਨੀਵ ਸ੍ਵਤਸ੍ ਤਾਨਿ ਸ੍ਪਨ੍ਦਨਾਨਿ ਨਭਸ੍ਵਤਃ
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਦਿੱਖ ਹੀ ਹਨ, ਆਤਮਾ-ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨ ਵਾਂਗ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਰੂਪਾਣਿ ਪਤ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਹਙ੍ਕਾਰਚੇਤਸਾਮ੍ । ਅਸਤਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ऽਨ੍ਯਸ੍ਥੋ ਨृਣਾਮ੍ ਇਵ
ਬੁੱਧੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਨ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵ੍ਰੱਖਾਂ ਲਈ ਹਨ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਪਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਹੋਵੇ।
ਪੁਰਾਣਵੇਦਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਕਲ੍ਪਨਾਤਲ੍ਪਪਾਲਿषੁ । ਘਨਨਿਦ੍ਰਾਣਿ ਸੁਪ੍ਤਾਨਿ ਬਿਭ੍ਰਨ੍ਤਿ ਸ਼ਵਤਾਮ੍ ਇਵ
ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਿਦਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਟੋਕਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਇਹ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਰਦਿਆਂ ਲਈ ਹੋਵੇ।
ਪਰਮਾਰ੍ਥਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਚਿਦ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕृਤਾਣਿ ਖੇ । ਸੂਰ੍ਯਦੀਪਕਦੀਪ੍ਤੀਨਿ ਗृਹਾਣਿ ਗਹਨਾਨ੍ਯ੍ ਅਤਿ
ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਿੱਤ-ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਜੋਕੇ ਮਹਲ ਸੂਰਜ ਤੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੂੜ੍ਹੇ ਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਜਾਯਮਾਨਾਨਿ ਨਭਸ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤੇ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਮਾਣਾਨਿ ਚ ਨਿਰ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮ੍ । ਤਦਾ ਤ੍ਵ੍ ਅਹਂ ਤੈਮਿਰਿਕਾਕ੍ਸ਼ਦृष੍ਟਕੇਸ਼ੋਣ੍ਡੁਕਾਨੀਵ ਜਗਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਮ੍
ਉਹ ਅਸীম ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਮੁਕ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕੇਸ਼ ਦੇ ਗੇਂਦੇ ਵਾਂਗ ਦੇਖਿਆ।
ਤਤੋ ऽਹਮ੍ ਅਭਿਤੋ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ ਤਾਦृਸ਼ḫ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰਯਨ੍ । ਬਹੁਕਾਲਮ੍ ਅਸਂਰੁਦ੍ਧਸਂਵਿਦਾਕਾਸ਼ਤਾਂ ਗਤਃ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਟਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਾ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੀ ਚੇਤਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਖੁਲ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ।
ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਤਮ੍ ਅਸ਼੍ਰੌषਮ੍ ਅਹਂ ਵੀਣਾਸ੍ਵਨੋਪਮਮ੍ । ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਸ੍ਫੁਟਪਦਂ ਜਾਤਂ ਤਤ ਆਰ੍ਯਾਤ੍ਵਮ੍ ਆਗਤਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਜੋ ਵੀਂਨਾ ਦੀ ਧੁਨ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਨ ਜਨਮੀ।
ਸ਼ਬ੍ਦਦੇਸ਼ਪਤਦ੍ਦृष੍ਟਿਰ੍ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ ਵਨਿਤਾਮ੍ ਅਹਮ੍ । ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਕਨਕਨਿष੍ष੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਭਯਾ ਭਾਸਿਤਾਮ੍ਬਰਾਮ੍
ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਪਾਸੇ ਵੱਜਦੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕਪੜੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਆਲੋਲਮਾਲ੍ਯਵਸਨਾਮ੍ ਅਲਕਾਕੁਲਲੋਚਨਾਮ੍ । ਲੋਲਧਮ੍ਮਿਲ੍ਲਵਲਨਾਮ੍ ਅਨ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ਇਵਾਗਤਾਮ੍
ਉਹ ਔਰਤ ਹਿਲਦੇ ਮਾਲਾ ਤੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬੇਚੈਨ ਸੀ ਤੇ ਵਾਲ ਉਲਝੇ ਹੋਏ, ਖੁਲੇ ਤੇ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ; ਉਹ ਨਵੀਂ ਆਈ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਕshmi ਵਾਂਗ ਲੱਗੀ।
ਕਾਨ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਗੌਰਾਙ੍ਗੀਮ੍ ਅਙ੍ਗਸ੍ਥਨਵਯੌਵਨਾਮ੍ । ਵਨਦੇਵੀਮ੍ ਇਵਾਮੋਦਿਸਰ੍ਵਾਵਯਵਸੁਨ੍ਦਰੀਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੋਂ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਵਗਦੀ ਸੀ।
ਸਾ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਵਦਨਾ ਪੁष੍ਪਪ੍ਰਕਰਹਾਸਿਨੀ । ਯੌਵਨੋਦ੍ਦਾਮਵਦਨਾ ਪਕ੍ਸ਼੍ਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਚਿਹਰੇ 'ਚ ਰੌਣਕ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਆਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਸਦਨਾ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਕਰਸੁਨ੍ਦਰੀ । ਮੁਕ੍ਤਾਕਲਾਪਰਚਨਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਮਦਨੁਸਾਰਿਣੀ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਘਰ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਛਤ 'ਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਈ।
ਸ੍ਵਰੇਣ ਮਧੁਰੇਣੇਮਾਮ੍ ਆਰ੍ਯਾਮ੍ ਆਰ੍ਯਵਿਲਾਸਿਨੀ । ਪਪਾਠਾਕਠਿਨਂ ਵਾਮਾ ਮਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਮृਦੁਹਾਸਿਨੀ
ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਇਹ ਸ਼ਾਲੀਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਗੰਭੀਰ ਬੋਲ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਖਤੀ ਵੀ ਸੀ।
ਅਸਦੁਦਿਤਰਿਕ੍ਤਚੇਤਨਸਂਸृਤਿਮृਗਸਰਿਤਿ ਮੁਹ੍ਯਮਾਨਾਨਾਮ੍ । ਅਵਲਮ੍ਬਨਤਟਵਿਟਪਿਨਮ੍ ਅਭਿਨੌਮਿ ਭਵਨ੍ਤਮ੍ ਏਵ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮুনি, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ, ਝੂਠੇ ਤੇ ਖਾਲੀ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਹੋ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯਾਹਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਤਾਂ ਚਾਰੁਵਚਨਸ੍ਵਨਾਮ੍ । ਲਲਨੇਯਂ ਕਿਮ੍ ਅਨਯੇਤ੍ਯ੍ ਅਨਾਦृਤ੍ਯੈਵ ਤਾਂ ਗਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਔਰਤ ਕੌਣ ਹੈ?' ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਜਗਦ੍ਵृਨ੍ਦਮਯੀਂ ਮਾਯਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ । ਅਨਾਦृਤ੍ਯੈਵ ਤਾਂ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵਿਹਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਹਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਿਰਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਤਤਸ੍ ਤਾਂ ਤਤ੍ਕृਤਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਮ੍ ਅਲਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਖੇ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਜਗਨ੍ਮਾਯਾਂ ਕਲਯਿਤੁਂ ਵ੍ਯੋਮਾਤ੍ਮਾਹਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਵਾਨ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੋਚ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ—ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਅਕਾਸ਼ ਹੈ—ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।