ਤਦ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯਾਸ਼ੁ ਤਤ੍ਰੇਦਮ੍ ਅਹਂ ਚਿਨ੍ਤਿਤਵਾਨ੍ ਅਥ । ਸ਼ਬ੍ਦਕਰ੍ਤ੍ਰੀਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ਸਵਿਸ੍ਮਯਃ
ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਧੁਨ ਉਠੀ, ਮੈਂ ਦਸੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਅਸ਼ਚਰਜ ਨਾਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗਾ।
ਵ੍ਯੋਮ੍ਨੋ ऽਯਂ ਸਿਦ੍ਧਸਞ੍ਚਾਰਮਾਰ੍ਗਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍ । ਭਾਗੋ ਯੋਜਨਲਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਖਾਲੀ ਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਧਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਇਹੇਦृਗ੍ਵਿਧਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਕੁਤਸ਼੍ ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਸਮ੍ਭਵਃ । ਸ਼ਾਬ੍ਦਿਕਂ ਨ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਨੇਨਾਪਿ ਵਿਲੋਕਯਨ੍
ਇਥੇ ਐਸਾ ਸੁਰ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਬੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਇਸ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਇਦਮ੍ ਆਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਪੁਰੋ ਮੇ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਨਭਃ । ਇਹ ਭੂਤਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਂ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਬੇਅੰਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਕਾਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ।
ਯਦੇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾਹਂ ਭੂਯੋ ਭੂਯੋ ਵਿਲੋਕਯਨ੍ । ਸ਼ਬ੍ਦੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਦਾ ਚਿਨ੍ਤਿਤਵਾਨ੍ ਇਦਮ੍
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਇਹ ਵਿਚਾਰਿਆ:
ਆਕਾਸ਼ ਏਵ ਭੂਤ੍ਵਾਹਮ੍ ਆਕਾਸ਼ੇਨੈਕਤਾਂ ਗਤਃ । ਆਕਾਸ਼ਗੁਣਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਾਨ੍ ਕਰੋਮ੍ਯ੍ ਆਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਕੇ
ਆਕਾਸ਼ ਬਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ; ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਘੋਲੇ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਗੁਣ, ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅਰਥ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਦੇਹਾਕਾਸ਼ਮ੍ ਇਦਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਧ੍ਯਾਨੇਨੇਹ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਚਿਦਾਕਾਸ਼ਵਪੁਰ੍ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਾ ਯਾਮ੍ਯ੍ ਐਕ੍ਯਂ ਵਾਰ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਨਾ
ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਸਰੀਰ-ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਇਥੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਜੋ ਚਿੱਤ-ਅਕਾਸ਼ ਰੂਪ ਹਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵੇਤ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਦੇਹਂ ਪਦ੍ਮਾਸਨੇ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਆਸਂ ਸਮਾਧਿਮ੍ ਆਧਾਤੁਂ ਪੁਨਰ੍ ਆਮੀਲਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਦਮ-ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਮੁੜ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲੀਆਂ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬਾਹ੍ਯਾਨ੍ ਅਪਿ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਐਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨ੍ ਆਨ੍ਤਰਾਨ੍ ਅਪਿ । ਚਿਤ੍ਤਾਕਾਸ਼ੇ ऽਹਮ੍ ਅਭਵਂ ਸਂਵਿਤ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਯਾਤ੍ਮਕਃ
ਬਾਹਰੀ ਇੰਦਰੀ ਸਪਰਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਪਰਕ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਚਿੱਤ-ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਬਣ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਸੁਰਤ ਸਿਰਫ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਬਣ ਗਈ।
ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਤਦ੍ ਅਪਿ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਤਤ੍ਤ੍ਵਪਦਂ ਗਤਃ । ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ऽਹਂ ਚਿਦਾਕਾਸ਼ੋ ਜਗਜ੍ਜਾਲੈਕਦਰ੍ਪਣਃ
ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਉਹ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਤੱਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ; ਮੈਂ ਚਿੱਤ-ਅਕਾਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਇਕੋ-ਇਕ ਦਰਪਣ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਤੇਨ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਭੂਤਵ੍ਯੋਮੈਕਤਾਮ੍ ਅਹਮ੍ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਯਾਤੋ ऽਮ੍ਬੁਨੇਵਾਮ੍ਬੁ ਸੌਰਭਂ ਸੌਰਭੇਣ ਵਾ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਭੂਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਜਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ਬੂ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ऽਥ ਮਹਾਕਾਸ਼ੋ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤੋ ऽਥ ਸਰ੍ਵਗਃ । ਅਨਾਕਾਰੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਨਾਧਾਰਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਧਾਰਤਾਂ ਗਤਃ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਅਕਾਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਅਨੰਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ; ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਤੇ ਆਧਾਰ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਸਭ ਦੀ ਆਧਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਯਾਵਤ੍ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵृਨ੍ਦਾਨਿ ਸਂਸਾਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਾਨਿ ਚ । ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਲਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਗਣਿਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ
ਜਿੰਨੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਜਿੰਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਹਨ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ।
ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਅਦृष੍ਟਾਨਿ ਮਿਥẖ ਖਾਨ੍ਯ੍ ਅਮਲਾਨਿ ਚ । ਨਾਨਾਚਾਰਵਿਚਾਰਾਣਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਅਦਿੱਖ ਹਨ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਸੁੰਨ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨਰੂਪਾਣਿ ਸੁਪ੍ਤਾਨਾਂ ਤੁਲ੍ਯਕਾਲਂ ਨृਣਾਮ੍ ਇਵ । ਮਹਾਰਮ੍ਭਾਣ੍ਯ੍ ਅਦृष੍ਟਾਨਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਨਿ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਪਨੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਵੀ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਅਣਜਾਣ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਯਮਾਨਾਨਿ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਰ੍ਧਮਾਨਾਨਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ । ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਨ੍ਯ੍ ਅਤੀਤਾਨਿ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜੋ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨੇਕਚਿਤ੍ਤਜਾਤਾਨਿ ਮਹਾਭਿਤ੍ਤੀਨਿ ਖਾਨਿ ਚ । ਮਨਸ੍ਯ੍ ਏਵੋਗ੍ਰਰਾਜ੍ਯਾਨਿ ਕृਤਾਨਿ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ ਜਨੈਃ
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਜਗਤ, ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਖੱਡਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ।
ਨਿਰਾਵਰਣਰੂਪਾਣਿ ਤਥੈਕਾਵਰਣਾਨਿ ਚ । ਪਞ੍ਚਾਵਰਣਰੂਪਾਣਿ षਡੇਕਾਵਰਣਾਨਿ ਚ
ਕੁਝ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਢੱਕਣ ਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਇੱਕ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਪੰਜ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਛੇ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਦਸ਼ਾਵਰਣਚਿਤ੍ਰਾਣਿ षੋਡਸ਼ਾਵਰਣਾਨਿ ਚ । ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾਵृਤੀਨਿ षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾਵृਤੀਨਿ ਚ
ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਸ ਪਰਤਾਂ ਹਨ, ਕੁਝ 'ਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਪਰਤਾਂ ਹਨ, ਕੁਝ 'ਤੇ ਚੌਵੀ ਪਰਤਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ 'ਤੇ ਛੱਤੀ ਪਰਤਾਂ ਹਨ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਨਿ ਭੂਤਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਪਞ੍ਚਭੂਤਮਯਾਨਿ ਚ । ਏਕਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਦਿਭੂਤਾਨਿ ਚਤੁष੍ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਖਾਲੀ ਹਨ, ਕੁਝ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕੁਝ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਧਰਤੀ-ਤੱਤ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਚਾਰ ਧਰਤੀ-ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਦੀਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਦ੍ਵਿਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਦੀਨ੍ਯ੍ ਅਥਾਪਿ ਚ । ਤਥਾ ਸਪ੍ਤਮਹਾਭੂਤਾਨ੍ਯ੍ ਏਕਜਾਤਿਮਯਾਨਿ ਚ
ਕਈ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤਿੰਨ ਧਰਤੀ-ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਦੋ ਧਰਤੀ-ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਤੱਤ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ਾਨੁਭਵਾਭੋਗਵਿਰੁਦ੍ਧਾਨੀਦृਸ਼ਾਨਿ ਤੁ । ਤਥਾ ਨਿਤ੍ਯਾਨ੍ਧਕਾਰਾਣਿ ਸੂਰ੍ਯਾਦਿਰਹਿਤਾਨਿ ਚ
ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇਰੇ ਤਜਰਬੇ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਉਲਟ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਸਦਾ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਤਥਾ ਮੀਲਿਤਸਰ੍ਗਾਣਿ ਏਕਨਾਥਾਵृਤਾਨਿ ਚ । ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਪ੍ਰਜੇਸ਼ਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਚਾਰਵਨ੍ਤਿ ਚ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਐਸੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੁੜ ਗਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਕੁਝ ਇਕ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀ-ਵੱਖਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਿਵਾਜ ਬਿਲਕੁਲ ਅਜੋਕੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।
ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧਪਾਰਮ੍ਪਰ੍ਯੇਣ ਸਙ੍ਕੇਤਾਚਾਰਵਨ੍ਤਿ ਚ । ਤਥਾ ਨਿਤ੍ਯਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਨਿ ਜ੍ਵਲਿਤਾਗ੍ਨਿਮਯਾਨਿ ਚ
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ੀਕ ਅੰਧਤਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਰਵਾਇਤੀ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
ਤਥਾ ਜਲੈਕਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਪਵਨੈਕਾਤ੍ਮਕਾਨਿ ਚ । ਸ੍ਤਬ੍ਧਾਨਿ ਪਰਮਾਕਾਸ਼ੇ ਵਹਨ੍ਤਿ ਚ ਤਥਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਉੱਚੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਯਮਾਨਾਨਿ ਪੁष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਰਿਪੁष੍ਟਾਨਿ ਚਾਭਿਤਃ । ਤਿਰ੍ਯਗ੍ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਮੂਕਸਰ੍ਗਮਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਜਨਮ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਪਾਸੇ ਪਾਸੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਦੇਵਮਾਤ੍ਰੈਕਸਰ੍ਗਾਣਿ ਨਰਮਾਤ੍ਰਮਯਾਨਿ ਚ । ਦੈਤ੍ਯਵृਨ੍ਦਮਯਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਕ੍ਰਿਮਿਨਿਰ੍ਵਿਵਰਾਣਿ ਚ
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਵਤੇ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਹਨ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਬੂਹੇ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤਦਨ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਸ੍ਵਕੋਸ਼ੇष੍ਵ੍ ਅਣੁਕਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਜਾਤਾਨਿ ਜਾਯਮਾਨਾਨਿ ਕਦਲੀਦਲਪੀਠਵਤ੍
ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਖੋਲ ਵਿਚ, ਹਰ ਛੋਟੀ ਜੰਤਰ ਵਿਚ, ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਨਵੇਂ ਲੋਕ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਬਣਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੇਲੇ ਦੇ ਡੰਡੀ ਵਿਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਪਰਤ ਹੋਵੇ।
ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਅਦृष੍ਟਾਨਿ ਨਾਨੁਭੂਤਾਨਿ ਵੈ ਮਿਥਃ । ਸੈਨਿਕਸ੍ਵਪ੍ਨਜਾਲਾਨਿ ਜਾਤਾਨੀਵ ਮਹਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ
ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਵੱਡੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।
ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਕਾਸ਼ਾਤ੍ਮਕਾਨ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਮ੍ ਅਨ੍ਯਵृਤ੍ਤੀਨਿ ਨ ਮਿਥੋ ऽਨ੍ਯਸ੍ਥਿਤੀਨਿ ਚ
ਬੇਅੰਤ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਫ਼ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜਾਂ ਅਸਤਿਤਵ ਨਹੀਂ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ।