ਸ਼ਬ੍ਦਕਾਨਨਵਾਰ੍ਯਬ੍ਦਭੂਤਾ ਧ੍ਯਾਨਿਨਮ੍ ਆਕੁਲਾਃ । ਕ੍ਸ਼ੋਭਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾਸ੍ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮੇ ਗਿਰਯੋ ऽਰਯਃ
ਧੁਨੀਆਂ, ਪਾਣੀ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਤੱਤ—even ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹਲਚਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ—ਇਹ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵੈਰੀ ਹਨ।
ਨਾਨਾਵਿਧਾ ਨਗੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵਲਿਤਾ ਜਨੈਃ । ਦੇਸ਼ਾ ਵਿषਮਯਾ ਏਵ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੇषਾ ਵਿषਯਾਹਿਭਿਃ
ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਰ ਥਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਖਤਰਾ ਹੀ ਖਤਰਾ ਹੈ।
ਜਨੈਰ੍ ਜਲਚਰੈਰ੍ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਸ੍ ਸਾਗਰਾਗਾਰਕੁਕ੍ਸ਼ਯਃ । ਵਿਵਿਧਾਰਮ੍ਭਸਂਰਬ੍ਧੈਰ੍ ਨਗਰਾਣੀਵ ਨਾਗਰੈਃ
ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਜਲ-ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਰੁਝੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਟਾਨ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬੁਰਾਸ਼ੀਨਾਂ ਲੋਕਪਾਲਪੁਰਾਣਿ ਚ । ਭੂਤਾਕੁਲਾਨਿ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਣਿ ਪਾਤਾਲਕੁਹਰਾਣਿ ਚ
ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਚੋਟੀਾਂ, ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ—
ਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਿਲਸ਼ੀਤ੍ਕਾਰੈਰ੍ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਲਤਿਕਾਕਰੈਃ । ਪੁष੍ਪੈਰ੍ ਹਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਗੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਗੁਹਾ ਗਹਨਕੋਟਰਾਃ
ਹਵਾ ਦੀ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ, ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੌਨਿਮੀਨਮੁਨਿਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਕਮ੍ਪਿਨਾਲਚਲਾਮ੍ਬੁਜਾਃ । ਸਰਸ੍ਯੋ ਵਿਰਸਾ ਏਵ ਵਾਰ੍ਯਾਵਰ੍ਤਵਿਰਾਵਿਤਾਃ
ਸਰੋਵਰਾਂ ਦੇ ਕਮਲ, ਚੁਪ ਸਾਧੂਆਂ ਤੇ ਤਪਸੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਛੂਹੇ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਰਸ ਤੇ ਸੁੰਨੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭੰਵਰਾਂ ਨਾਲ ਉਥਲ ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਵਨਸ੍ਪਨ੍ਦਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਤृਣਪਾਂਸੁਪਤਾਕਿਨੀ । ਰਟਤ੍ਯ੍ ਅਨਿਲਭਾਙ੍ਕਾਰੈਰ੍ ਨਿਰ੍ਜਨੋਰ੍ਵ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸਂਯਤਾ
ਇਹ ਸੁੰਨੀ ਧਰਤੀ, ਹਵਾ ਦੀ ਚਲਕਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਘਾਹ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਹਵਾ ਦੀ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਆਕਾਸ਼ਮ੍ ਆਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਦੂਰਕੋਣਕੇ । ਅਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯ੍ ਅਵष੍ਟਭ੍ਯ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਿਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਦੂਰਲੇ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਅਕਾਸ਼ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਿਰੋਲ ਯੋਗ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਏਕਕੋਣੇ ऽਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਲ੍ਪਨਯਾ ਕੁਟੀਮ੍ । ਵਜ੍ਰੋਦਰਦृਢਾਂ ਤਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯ੍ ਅਵਾਸਨਮ੍
ਇਥੇ ਕਿਸੇ ਇਕੱਲੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਪਥਰ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਉਸ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਆਸਨ ਦੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਯਾਤੋ ऽਹਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਮ੍ ਅਸਿਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ । ਯਾਵਤ੍ ਤਦ੍ ਅਪਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਕਲਂ ਵਿਤਤਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਨਿਰਮਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਭ੍ਰਮਤ੍ਸਿਦ੍ਧਗਣਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਉਦ੍ਗਰ੍ਜਦਮ੍ਬੁਦਮ੍ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਧਰਂ ਯਕ੍ਸ਼ੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਕ੍ਸ਼ਯਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਸਿਧਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ ਬੱਦਲ ਗੱਜ ਰਹੇ ਸਨ; ਕਿਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਨਜ਼ਰ ਆਏ; ਹੋਰ ਥਾਂ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰ ਉਲਟੇ ਪਏ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਭ੍ਰਮਤ੍ਪੁਰਵਰਂ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਸਮਰਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਦ੍ਰਵਜ੍ਜਲਧਰਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਉਨ੍ਨृਤ੍ਤਯੋਗਿਨਿ
ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ; ਕਿਤੇ ਬੱਦਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਹੇ ਸਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਦੈਤ੍ਯਪੁਰੋਡ੍ਡੀਨਂ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਪੁਰਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਭ੍ਰਮਦ੍ਗ੍ਰਹਗਣਂ ਤਾਰਕਾਕੁਲਿਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਈ ਥਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਨ। ਕਈ ਥਾਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਖਖਗਸਙ੍ਘੁष੍ਟਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਮਹਾਨਿਲਮ੍ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਉਤ੍ਪਾਤਵਲਿਤਂ ਕ੍ਵਚਿਨ੍ ਮਙ੍ਗਲਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਕਈ ਥਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਉਥਲ ਪਥਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਈ ਥਾਂ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ ਚਾਪੂਰ੍ਵਭੂਤੌਘਂ ਨਾਗੈਸ਼੍ ਚਾਗੋਪਿਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਅਰ੍ਕਰਥਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਅਰ੍ਕਰਥੋਦ੍ਧੁਰਮ੍
ਕਈ ਥਾਂ ਅਜੋਕੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਵੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਸੱਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕਈ ਥਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲੋਂ ਘੇਰੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲੋਂ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਦਾਹਾਰ੍ਤਂ ਸ਼ਸ਼ਿਸ਼ੈਤ੍ਯਾਨ੍ਵਿਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਜਨਾਸਹ੍ਯਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਅਗ੍ਨ੍ਯੌष੍ਣ੍ਯਦੁਰ੍ਗਮਮ੍
ਕਈ ਥਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਚੰਦ ਦੀ ਠੰਡਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਕਈ ਥਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਹਿਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਗਰਮੀ ਕਰਕੇ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਉਤ੍ਤਾਲਵੇਤਾਲਂ ਗਰੁਡੋਡ੍ਡਾਮਰਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਸਪ੍ਰਲਯਾਮ੍ਭੋਦਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਸਪ੍ਰਲਯਾਨਿਲਮ੍
ਕਦੇ ਓਥੇ ਡਰਾਉਣੇ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਹਾਹਾਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਦੇ ਉਡਦੇ ਗਰੁੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਕਦੇ ਓਥੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਛਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਕਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਤੋ ਭੂਤਗਣਾਂਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੂਰਾਦ੍ ਦੂਰਤਰਂ ਗਤਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍ ਏਕਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਵਿਸ੍ਤृਤਮ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੂਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਕੱਲਾ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੁੰਨਤਾ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਮਨ੍ਦਪਵਨਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਭੂਤਕਮ੍ । ਮਙ੍ਗਲੋਤ੍ਪਾਤਰਹਿਤਮ੍ ਅਗਮ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਸਨ੍ਤਤੇਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਚੁੱਪ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਜੀਵ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਉਹ ਥਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਪੂਰਨ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਸੀ।
ਕਲ੍ਪਿਤਾਥ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਕੁਟੀ ਪ੍ਰਕਟਕੋਟਰਾ । ਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਕੁਡ੍ਯਨਿਬਿਡਾ ਪਦ੍ਮਕੁਟ੍ਮਲਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿਚ ਇਕ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ, ਜਿਸਦਾ ਖੋਹ ਸਾਫ਼ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਛੇਦ ਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਬੰਦ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ ਸੀ।
ਘੁਣਕ੍ਸ਼ੁਣ੍ਣਾਙ੍ਗਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਬਿਮ੍ਬੋਦਰਮਨੋਹਰਾ । ਕਲ੍ਹਾਰਕੁਨ੍ਦਮਨ੍ਦਾਰਪੁष੍ਪਸ਼੍ਰੀਕੋਸ਼ਸ਼ੋਭਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਆਕਾਰੀ ਚੰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਚੌਂਦ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਅੰਗ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਕਲਹਾਰ, ਚੰਬੇ ਅਤੇ ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਮਗ੍ਰਭੂਤਾਗਮ੍ਯਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯ ਚੇਤਸਾ । ਅਗਮ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮ੍ ਅਹਮ੍ ਆਸਂ ਤਦਾ ਤਤਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਥਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਤੇ ਇਸ ਅਣਪਹੁੰਚ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
ਬਦ੍ਧਪਦ੍ਮਾਸਨਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮਨਾḫ ਪਰਮਮੌਨਵਾਨ੍ । ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ਼ਤਾਨ੍ਤੇਨ ਨਿਰ੍ਣੀਯੋਤ੍ਥਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ
ਮੈਂ ਪਦਮ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੁਪ ਵਿਚ ਰਿਹਾ। ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਉਠਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਮਾਧਿਸ੍ਥੋ ਨਿਦ੍ਰਾਮੁਦ੍ਰਾਮ੍ ਇਵਾਗਤਃ । ਸਮਸ੍ ਸੋਮ੍ਯੋ ਨਭਸ੍ਸ੍ਵਚ੍ਛਸ੍ ਸਮੁਤ੍ਕੀਰ੍ਣ ਇਵਾਮ੍ਬਰਾਤ੍
ਮੈਂ ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਮੋਹਰ ਵਰਗਾ ਹਾਲਤ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਨਰਮ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੋਵਾਂ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਯਦ੍ ਅਨੁਸਨ੍ਧਤ੍ਤੇ ਚੇਤḫ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਚਿਰੇਣ ਵਾ ਸ਼ਾਪਵਰਵ੍ਯਕ੍ਤਿਵਦ੍ ਵਿਤਤਂ ਯਦਾ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਚੱਜਾ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪ ਜਾਂ ਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਦਾ ਵਰ੍षਸ਼ਤੇਨਾਤ੍ਰ ਬੋਧਬੀਜਂ ਧृਤਾਙ੍ਕੁਰਮ੍ । ਆਸੀਨ੍ ਮੇ ਹृਦਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕਾਲਸੇਕਵਿਕਾਸਤਃ
ਫਿਰ, ਇੱਥੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਜਾਗਣ ਦਾ ਬੀਜ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਰ ਪਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨਾਲ ਖਿੜ ਗਿਆ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਭਵਨ੍ ਮੇ ऽਥ ਜੀਵੋ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਵੇਦਨਃ । ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਕ੍ਸ਼ੀਣਗਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਧਾਵ੍ ਇਵ ਰਸਸ੍ ਤਰੋਃ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਜਾਗ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਅਲੱਗ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਬੋਧ ਹੋਇਆ—ਜਿਵੇਂ ਠੰਢ ਖਤਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਦੇ ਡੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਤਚ੍ ਛਤਂ ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਨਿਮੇष ਇਵ ਮੇ ਗਤਮ੍ । ਬਹ੍ਵ੍ਯੋ ऽਪਿ ਕਾਲਗਤਯੋ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਕਧਿਯਾਂ ਮਨਾਕ੍
ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੌ ਸਾਲ ਇਕ ਪਲ ਵਾਂਗ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਇਕ-ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕਈ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ।
ਵਿਕਾਸਮ੍ ਆਗਤੋ ਬਾਹ੍ਯਂ ਤਤੋ ਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕ੍ਰਮਃ । ਵਾਸਨ੍ਤḫ ਪੁष੍ਪਰੂਪੇਣ ਦ੍ਰੁਮਸ੍ਯੇਵ ਰਸੋ ਮਮ
ਫਿਰ ਬਾਹਰਲੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਖੁਲ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਦਾ ਰਸ ਫੁੱਲਾਂ ਵਜੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਣਪੂਰਿਤਮ੍ ਉਪਾਗਤਸਂਵਿਦਂਸ਼ਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਗਤਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸृਤḫ ਪਿਸ਼ਾਚਃ । ਇਚ੍ਛਾਙ੍ਗਨਾਵਿਵਲਿਤੋ ऽਥ ਕੁਤੋ ऽਪਿ ਸਦ੍ਮ ਪ੍ਰੋਨ੍ਨਾਮਸਨ੍ਨਮਨਵਾਯੁਰ੍ ਇਵਾਗ੍ਰਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍
ਜਦ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਭੂਤ ਮੈਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਇਹ ਇੱਛਾ ਦੀ ਕੁੜੀ ਵਲੋਂ ਝੂਲਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਉਠੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਝਟਕਦਾ ਹੈ।