ਮਿਥਸ੍ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਯੋਰ੍ ਦ੍ਰष੍ਟृਦृਸ਼੍ਯਯੋਰ੍ ਏਕਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਦ੍ਵਯਾਭਾਵੇ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਯਾਤੇ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮ੍ ਅਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅਭਾਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਚਦਾ ਹੈ ਉਹ ਨਿਰਵਾਣ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਜਗਤਸ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਾਨੁਦ੍ਭਵੋ ਯਥਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚੇਤ੍ਥਂ ਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਥਂ ਬੁਧ੍ਯਤੇ ਵਦ ਮੇ ਤਥਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਜਗਤ, ਜੋ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਕਦੇ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਯੈਤਜ੍ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਥਮ੍ ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰਸਿਧ੍ਯਤਿ । ਏਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤੁ ਮੁਨੇ ਸਿਦ੍ਧੇ ਨ ਸਾਧ੍ਯਮ੍ ਅਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਮুনি, ਜਦ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ।
ਬਹੁਕਾਲਮ੍ ਇਯਂ ਰੂਢਾ ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਵਿषੂਚਿਕਾ । ਨੂਨਂ ਵਿਚਾਰਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਨਿਰ੍ਮੂਲਮ੍ ਉਪਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਝੂਠੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੈਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਪਰ ਖੋਜ ਦੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਝਗਿਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਯਿਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਸਮਪ੍ਰਯਤਨੇ ਹ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਰੌ ਸਮਾਰੋਹਾਵਰੋਹਣੇ
ਇਹ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਉਤਰਨ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਵੱਲੋਂ ਬਰਾਬਰ ਮਿਹਨਤ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਭ੍ਯਾਸਯੋਗੇਨ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨ੍ਯਾਯੋਪਪਤ੍ਤਿਭਿਃ । ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਯਥਾ ਸ਼ਾਮ੍ਯੇਤ੍ ਤਥੇਦਂ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸ਼ृਣੁ
ਇਸ ਲਈ ਅਭਿਆਸ, ਤਰਕ ਅਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਜਗਤ ਦੀ ਭੁਲਾਵਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਵਦਾਮ੍ਯ੍ ਆਖ੍ਯਾਯਿਕਾਂ ਰਾਮ ਯਾਮ੍ ਇਮਾਂ ਬੋਧਸਿਦ੍ਧਯੇ । ਤਾਂ ਚੇਚ੍ ਛृਣੋषਿ ਤਤ੍ ਸਾਧੋ ਮੁਕ੍ਤ ਏਵਾਸਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਗਿਆਨ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਅਥੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਪ੍ਰਕਰਣਂ ਮਯੇਦਂ ਤਵ ਕਥ੍ਯਤੇ । ਯਃ ਕਿਲੋਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਰਾਮ ਤੇਨ ਮੁਕ੍ਤੇਨ ਭੂਯਤੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਮੁਕਤ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਯਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਭਾਤ੍ਯ੍ ਅਜਾਤੈਵ ਖਾਤ੍ਮਿਕਾ । ਇਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਪ੍ਰਕਰਣੇ ਕਥ੍ਯਤੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਯਾਧੁਨਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਟਕਣਾ ਜਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤਿ ਅਜਨਮ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।
ਯਦ੍ ਇਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਕਾਰਾਢ੍ਯਂ ਸਸੁਰਾਸੁਰਕਿਨ੍ਨਰਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ, ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਅਤੇ ਕਿਨਨਰ ਸਮੇਤ—
ਤਨ੍ ਮਹਾਪ੍ਰਲਯੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਦਿਪਰਿਣਾਮਿਨਿ । ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਸਦ੍ ਅਦृਸ਼੍ਯਂ ਚ ਕ੍ਵਾਪਿ ਯਾਤਿ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਰੁਦਰ ਆਦਿ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਦਿੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਤੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਸ੍ਤਿਮਿਤਗਮ੍ਭੀਰਂ ਨ ਤੇਜੋ ਨ ਤਮਸ੍ ਤਤਮ੍ । ਅਨਾਖ੍ਯਮ੍ ਅਨਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਨਾ ਹਨੇਰਾ; ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਨਾਮੀ ਹੈ, ਨਾ ਪ੍ਰਗਟ, ਉਹੀ ਇਕੱਲਾ ਬਚਦਾ ਹੈ।
ਨ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਨਾਪਿ ਚਾਕਾਸ਼ਂ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਨ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਨ ਚ ਭੂਤਪਦਾਰ੍ਥੌਘੋ ਯਦ੍ ਅਨਨ੍ਤਤਯਾ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਨਾ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼, ਨਾ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ; ਨਾ ਹੀ ਭੂਤਾਂ ਜਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ, ਜੋ ਅਨੰਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਿਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਾਤ੍ਮ ਪੂਰ੍ਣਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਣਤਰਾਕ੍ਰ੍ਟਿ । ਨ ਸਨ੍ ਨਾਸਨ੍ ਨ ਸਦਸਨ੍ ਨਾਭਾਵੋ ਭਵਨਂ ਨ ਚ
ਉਹ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪਤਾ ਪੂਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਹੈ; ਨਾ ਉਹ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਨਾ ਨਾ-ਹੋਣਾ, ਨਾ ਦੋਹਾਂ, ਨਾ ਅਭਾਵ, ਨਾ ਕੋਈ ਥਾਂ।
ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਚੇਤ੍ਯਰਹਿਤਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਅਜਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ । ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਯਦ੍ ਅਨਾਧਿ ਨਿਰਾਮਯਮ੍
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚਿੱਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ, ਅਨੰਤ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ, ਸੁਭ ਹੈ; ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ, ਨਾ ਵਿਚਕਾਰ, ਨਾ ਅੰਤ, ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਗਤ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਤਿ ਦृष੍ਟਿਮੌਕ੍ਤਿਕਹਂਸਵਤ੍ । ਯਸ਼੍ ਚੇਦਂ ਯਸ਼੍ ਚ ਨੈਵੇਦਂ ਦੇਵਸ੍ ਸਦਸਦਾਤ੍ਮਕਃ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ ਤੇ ਹੰਸ; ਜੋ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਵੀ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੱਤ ਤੇ ਅਸੱਤ ਦੋਵੇਂ ਸਰੂਪ ਹਨ।
ਅਕਰ੍ਣਜਿਹ੍ਵੋ ऽਨਾਸਾਤ੍ਵਙ੍ਨੇਤ੍ਰਸ੍ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਯਸ਼੍ ਸ਼ृਣੋਤ੍ਯ੍ ਆਸ੍ਵਾਦਯਤਿ ਜਿਘ੍ਰਨ੍ ਸ੍ਪृਸ਼ਤਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਸਦੇ ਨਾ ਕੰਨ ਹਨ, ਨਾ ਜੀਭ, ਨਾ ਨੱਕ, ਨਾ ਚਮੜੀ, ਨਾ ਅੱਖਾਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੁਣਦਾ, ਚੱਖਦਾ, ਸੁੰਘਦਾ, ਛੁਹਦਾ ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਸਦਸਦ੍ਰੂਪਂ ਯੇਨਾਲੋਕੇਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ । ਸਰ੍ਗਚਿਤ੍ਰਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਖਰੂਪਂ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਅਰਞ੍ਜਨਮ੍
ਉਹੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸੱਤ ਤੇ ਅਸੱਤ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅੰਤ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ-ਰਹਿਤ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਰੁੱਖੀ ਹੈ ਤੇ ਰੰਗ-ਰਹਿਤ, ਉਹ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਧੋਨ੍ਮੀਲਿਤਦृਗ੍ ਭ੍ਰੂਭੂਮਧ੍ਯਤਾਰਕਵਜ੍ ਜਗਤ੍ । ਵ੍ਯੋਮਾਤ੍ਮੈਵ ਸਦਾਭਾਸਂ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਯੋ ऽਭਿਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਅੱਧ-ਖੁੱਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਭਰੋ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ, ਆਪਣਾ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਸਰੂਪ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਤੀਤ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਯਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਵਿਭੋਃ ਕਾਰਣਂ ਸ਼ਸ਼ਸ਼ृਙ੍ਗਵਤ੍ । ਯਸ੍ਯੇਦਂ ਚ ਜਗਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਰਙ੍ਗੌਘ ਇਵਾਮ੍ਭਸਃ
ਜਿਸ ਲਈ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਣ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਸਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ।
ਜ੍ਵਲਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਤੋ ऽਜਸ੍ਰਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਥਾਲੀषੁ ਤਿष੍ਠਤਃ । ਯਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਦੀਪਸ੍ਯ ਭਾਸਾ ਭਾਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਜੋਤ ਮਨ ਦੇ ਪਾਤੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵੇਲੇ ਜਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੀ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਯਂ ਵਿਨਾਰ੍ਕਾਦਯੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਏਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਸ੍ ਤਿਮਿਰੋਪਮਾਃ । ਸਤਿ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤ੍ਰਿਜਗਨ੍ਮृਗਤृष੍ਣਿਕਾਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਚਾਹੇ ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਚਮਕਦੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹਨ; ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਦੀ ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਸ੍ਪਨ੍ਦੇ ਸਮੁਦੇਤੀਵ ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦੇ ऽਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇਵ ਚ । ਇਯਂ ਯਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਗਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ ਅਲਾਤ ਇਵ ਚਕ੍ਰਤਾ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹਿਲਚਲ ਹੋਣ ਤੇ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੁੱਪ ਹੋਣ ਤੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਘੁੰਮਦੇ ਅਲਾਤ ਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਚੱਕਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਜਗਨ੍ਨਿਰ੍ਮਾਣਵਿਲਯਵਿਲਾਸੋ ਵ੍ਯਾਪਕੋ ਮਹਾਨ੍ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਸ੍ਪਨ੍ਦਾਤ੍ਮਕੋ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਭਾਵੋ ਨਿਰ੍ਮਲੋ ऽਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਸਵਭਾਵ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਟੱਲ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖੇਡ ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਵਿਲੈ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਹਿਲਚਲ ਤੇ ਚੁੱਪ ਦੋਹਾਂ ਹੈ।
ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਸ੍ਪਨ੍ਦਮਯੀ ਯਸ੍ਯ ਪਵਨਸ੍ਯੇਵ ਸਰ੍ਵਗਾ । ਸਤ੍ਤਾ ਨਾਮ੍ਨੈਵ ਭਿਨ੍ਨੇਵ ਵ੍ਯਵਹਾਰਾਨ੍ ਨ ਵਸ੍ਤੁਤਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਹਿਲਚਲ ਤੇ ਚੁੱਪ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਸਿਰਫ ਨਾਮ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ਯਸ੍ ਸੁਪ੍ਤੋ ਯਸ੍ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਚ । ਨ ਸੁਪ੍ਤੋ ਨ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਸ਼੍ ਚ ਯਸ੍ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁੱਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਸੁੱਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ।
ਯਦਸ੍ਪਨ੍ਦਸ਼੍ ਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਯਤ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ ਤ੍ਰਿਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਸ੍ਪਨ੍ਦਵਿਲਾਸਾਤ੍ਮਾ ਯ ਏਕੋ ਭਰਿਤਾਕृਤਿਃ
ਜੋ ਚੁੱਪ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ; ਜੋ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਜੂਦ ਹੈ। ਉਹ ਇਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਹਿਲਦੇ ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਆਮੋਦ ਇਵ ਪੁष੍ਪੇषੁ ਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਵਿਨਾਸ਼ਿषੁ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਥੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਥਾਗ੍ਰਾਹ੍ਯਸ਼੍ ਸ਼ੌਕ੍ਲ੍ਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਟੇष੍ਵ੍ ਇਵ
ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ਬੂ ਫੁੱਲ ਮੁੱਕ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਵਿਚ ਚਿੱਟਾ ਹੋਣਾ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ਪਰ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਹੈ।
ਮੂਕੋਪਮੋ ऽਪਿ ਯੋ ਵਕ੍ਤਾ ਮਨ੍ਤਾ ਯੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਉਪਲੋਪਮਃ । ਯੋ ਭੋਕ੍ਤਾ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤੋ ऽਪਿ ਕਰ੍ਤਾ ਯਸ਼੍ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਅਕਿਞ੍ਚਨ
ਉਹ ਗੂੰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਰਸ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਦਾ ਰੱਜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਯੋ ऽਨਙ੍ਗੋ ऽਪਿ ਸਮਸ੍ਤਾਙ੍ਗਸ੍ ਸਹਸ੍ਰਕਰਲੋਚਨਃ । ਨਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇਨਾਪਿ ਯੇਨ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮ੍ ਇਦਂ ਜਗਤ੍
ਉਹ ਅੰਗ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਭ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰ ਹੱਥ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਕੁਝ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।