ਨਿਰ੍ਵਾਣਮ੍ ਆਸੀਤ ਨਿਰਸ੍ਤਖੇਦਂ ਸਮਸ੍ਤਸ਼ਙ੍ਕਾਸ੍ਤਮਯਾਭਿਰਾਮਮ੍ । ਸੁषੁਪ੍ਤਸੋਮ੍ਯਂ ਸਮਸ਼ਾਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਸ਼ਰਦ੍ਘਨਾਭੋਗਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਮ੍ ਅਨ੍ਤਃ
ਮੁਕਤੀ ਐਸੇ ਟਿਕੀ ਹੋਵੇ—ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ, ਹਰ ਇਕ ਸ਼ੰਕਾ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਸੁਪਨ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਨੀਂਦ ਵਰਗਾ ਸੁਖ ਹੋਵੇ, ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਮਤ ਹੋਵੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਬੱਦਲ।
ਸਂਸਾਰਭਾਰਸੁਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ ਸਙ੍ਕਟੇषੁ ਲੁਠਤ੍ਤਨੁਃ । ਯੋ ऽਭਿਵਾਞ੍ਛਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰਮਮ੍ ਇਮਂ ਸ਼ृਣੁ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਤੋਂ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਹ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸੁਣ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਵੇਕਕਣਿਕਾ ਯਦਾਸ੍ਯ ਹृਦਿ ਜਾਯਤੇ । ਸਂਸਾਰਨਿਰ੍ਵੇਦਮਯੀ ਕਾਰਣਾਦ੍ ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਕਾਰਣਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕਰਨ ਦੀ ਚਿੰਗਾਰੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉਬ ਕੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਦੇ—
ਤਦਾਸ਼੍ਰਯਤਿ ਸਚ੍ਛਾਯਾਨ੍ ਸਾਧੂਨ੍ ਉਨ੍ਨਤਿਸ਼ਾਲਿਨਃ । ਅਧ੍ਵਸ਼੍ਰਮਹਰਾਂਸ੍ ਤਾਪਤਪ੍ਤੋ ਮਾਰ੍ਗਤਰੂਨ੍ ਇਵ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਚੰਗੇ, ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਤਪਦੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੂਰੇ ਪਰਿਹਰਤ੍ਯ੍ ਅਜ੍ਞਾਨ੍ ਯਜ੍ਞਯੂਪਾਨ੍ ਇਵਾਧ੍ਵਗਃ । ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਤਪੋਯਜ੍ਞਾਨ੍ ਕਰੋਤਿ ਵਿਬੁਧਾਨੁਗਃ
ਉਹ ਅਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਹੀ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੇਸ਼ਲਂ ਚਾਨੁਰੂਪਂ ਚ ਵ੍ਯਵਹਾਰਮ੍ ਅਕृਤ੍ਰਿਮਮ੍ । ਲੋਕ੍ਯਮ੍ ਆਹ੍ਲਾਦਨਂ ਧਤ੍ਤੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਬਿਮ੍ਬਮ੍ ਇਵਾਮृਤਮ੍
ਉਹ ਆਪਣਾ ਵਿਵਹਾਰ ਨਰਮ, ਢੁਕਵਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਦੀ ਚਕਤੀ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ।
ਪਰਪ੍ਰਜ੍ਞਾਨੁਗੋ ਭਾਵḫ ਪਰਾਰ੍ਥਪਰਿਪੂਰਕਃ । ਪਵਿਤ੍ਰਕਰ੍ਮਰਸਿਕẖ ਕੋ ऽਪਿ ਸੋਮ੍ਯḫ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਇੰਝ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਨਵਨੀਤਸ੍ਥਲੀਵਾਚ੍ਛਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਮृਦ੍ਵੀ ਮਨੋਹਰਾ । ਜਨਂ ਸੁਖਯਤਿ ਸ੍ਵਾਦ੍ਵੀ ਤਦੀਯਾ ਨਵਸਙ੍ਗਤਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸੰਗਤ ਘੀ ਵਾਂਗ ਸਾਫ, ਨਰਮ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੀਤਲਾਨਿ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਚਰਿਤਾਨਿ ਵਿਵੇਕਿਨਃ । ਇਨ੍ਦੋਰ੍ ਇਵਾਂਸ਼ੁਜਾਲਾਨਿ ਜਨਂ ਸ਼ੀਤਲਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍
ਸੂਝਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਠੰਢੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੰਢਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਤਥੋਦ੍ਯਾਨषਣ੍ਡੇषੁ ਪੁष੍ਪਪ੍ਰਕਰਹਾਰਿषੁ । ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯਤੇ ਵੀਤਭਯਂ ਯਥਾ ਸਾਧੁਸਮਾਗਮੇ
ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੰਨੀ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜਿੰਨਾ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀਪਯਾਂਸੀਵ ਸਙ੍ਗਤਾਨਿ ਵਿਵੇਕਿਨਾਮ੍ । ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯਨ੍ਤਿ ਪਾਪਾਨਿ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਕੇ ਗੰਦਗੀ ਨੂੰ ਧੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਝਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਵੇਕਿषੁ ਵਿਰਕ੍ਤੇषੁ ਸਂਸਾਰੋਤ੍ਤਰਣਾਰ੍ਥਿषੁ । ਜਨਸ਼੍ ਸ਼ੀਤਲਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਹਿਮਹਾਰਗृਹੇष੍ਵ੍ ਇਵ
ਸੂਝਵਾਨ, ਵਿਰਕਤ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਠੰਢਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਹਿਮ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ।
ਨਨੁ ਨਾਗਰਤੋਦਾਰਾ ਯਾ ਵਿਵੇਕਿਨਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਸੁਰਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕਨ੍ਯਾਸੁ ਸਾ ਨਵਾਸੁ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਸੱਚਮੁਚ, ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਦੇਸੀ ਦੇਵੀਆਂ ਜਾਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਸਾਦਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਉਚਿਤਕਰ੍ਮਣਃ । ਅਨ੍ਤẖ ਕਰੋਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮ੍ ਅਰ੍ਥਂ ਮਕੁਰਭੂਰ੍ ਇਵ
ਸਹੀ ਕੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸਮਝ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਵਜੋਂ ਦਰਪਣ ਵਾਂਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਪ੍ਰਜ੍ਞੋਨ੍ਨਤਿਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਰਸਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਵਿਵੇਕਿਨੀ ਵਿਲਾਸੇਨ ਕਦਲੀਵ ਮਹਾਵਨੇ
ਅਸਲ ਸਮਝ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੇਲੇ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਵਹਤਿ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਿਤਾਨ੍ । ਆਦਰ੍ਸ਼ਵਦ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਨੈਰ੍ਮਲ੍ਯਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਝ, ਦਰਪਣ ਵਾਂਗ, ਸਾਰੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅਕਸ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਧੁਸਙ੍ਗਮਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਪਰਿਮਾਰ੍ਜਿਤਃ । ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਭਾਤ੍ਯ੍ ਉਦ੍ਧृਤਂ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ ਅਗ੍ਨਿਸ਼ੌਚਮ੍ ਇਵਾਂਸ਼ੁਕਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਨਿਖਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਕਪੜਾ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਚਤ੍ਕਾਞ੍ਚਨਕਾਨ੍ਤੇਨ ਵਿਮਲਾਲੋਕਕਾਰਿਣਾ । ਭੁਵਨਂ ਭਾਸ੍ਕਰੇਣੇਵ ਭਾਤਿ ਸਾਧੁਸ੍ ਸ੍ਵਚੇਤਸਾ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਚਾਨਣ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾਨੁਗਚ੍ਛਤਿ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਾਧੁਸਮਾਗਮੌ । ਯਥਾਤ੍ਯਨ੍ਤਾਨੁषਙ੍ਗੇਣ ਤਾਵ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਯਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਸਜ੍ਜਨਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਭਰਭਾਵਿਤਃ । ਭਾਤਿ ਭੋਗਾਨ੍ ਅਧẖ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਪਞ੍ਜਰਾਦ੍ ਇਵ ਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਕਦਮ-ਕਦਮ ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਜਰੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਪੰਛੀ।
ਭੋਗਾਭਿਗਮਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਂ ਦਿਨਾਨੁਦਿਨਮ੍ ਉਜ੍ਝਤਾ । ਤੇਨ ਤਤ੍ ਕੁਲਮ੍ ਆਭਾਤਿ ਤਾਰਾਚਕ੍ਰਮ੍ ਇਵੇਨ੍ਦੁਨਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਨਸੀਬ ਦੀ ਬੇਰੁਖੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਗੁੱਝਾ ਨਿਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਭੋਗਕृਪਣਾ ਕਾਪਿ ਨਵੈਵਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਮੁਖੇ ਕਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਅਪੂਰ੍ਵੈਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਰਾਹੌ ਮृਤੇ ਯਥਾ
ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ 'ਤੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਤੇ ਅਜੋਹੀ ਚਮਕ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ 'ਤੇ ਰਾਹੂ ਦੇ ਮਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖਰੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਤृਣੀਕृਤਤ੍ਰਿਜਗਤਾਂ ਮਹਤਾਮ੍ ਅਭਿਧੇਯਤਾਮ੍ । ਸ ਯਾਤਿ ਕਲ੍ਪਵਿਟਪੀ ਨਭਸੀਵ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਉਹ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਉਹੋ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਾਸ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਖੜਾ ਹੋਵੇ।
ਭੋਗਾਨਾਂ ਦ੍ਵੇषਣੇਨਾਨ੍ਤਰ੍ ਲਜ੍ਜਮਾਨੋ ਮਨਸ੍ਵ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਭੋਗਾਨਾਮ੍ ਅਨ੍ਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਮਂ ਪਰਿਤੁष੍ਯਤਿ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਨੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰੋਂ ਲੱਜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸੁਖ-ਸਮਪਤੀ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਤੋਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾ ਏਵੋਪਹਸਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤਰਣੀ ਤਰਲਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਖੇਦਸ੍ਮੇਰਮੁਖੋ ਜਾਤੀਰ੍ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰ ਇਵਾਧਮਾਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਛਣਕਲੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਚੁਪਚਾਪ ਠਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਕੋਈ ਨੀਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਅਥ ਤਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਸੌਹਾਰ੍ਦੇਨੈਵ ਸਾਧਵਃ । ਭੂਮਾਵ੍ ਇਵੋਦਿਤਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਾਃ
ਫਿਰ ਨੇਕ ਲੋਕ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖਿੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ।
ਨਿਤ੍ਯਾਨਾਦृਤਭੋਗੋ ऽਸੌ ਤਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਚਿਤਯਾ ਧਿਯਾ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਚਿਤਾਰਮ੍ਭਂ ਭੋਗਂ ਨ ਬਹੁ ਮਨ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਸਦਾ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁਖ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਂਸृਤਿਵੈਰਸ੍ਯਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਏਵੋਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ । ਜਾਯਤੇ ਜੀਰ੍ਣਜਾਡ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਕਾਦ੍ ਇਵ ਸ਼ਰਤ੍ਤਰੋਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉਬਾਉ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸੁਸਤਤਾ ਪੱਕ ਕੇ ਪੱਤਝੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਝੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਸਜ੍ਜਨਸਮ੍ਪਰ੍ਕਮ੍ ਉਦਰ੍ਕਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਸ੍ਥਤਾਗृਧ੍ਨੁਰ੍ ਭਿषਗਾਸ਼੍ਰਯਣਂ ਯਥਾ
ਫਿਰ, ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਖੋਜਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸਿਹਤ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨੋਦਾਰਮਤਿਰ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇषੁ ਨਿਮਜ੍ਜਤਿ । ਮਹਾਨ੍ ਮਹਾਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇषੁ ਸਰਸ੍ਸ੍ਵ੍ ਇਵ ਮਹਾਗਜਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਸਾਫ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ।