ਯਤ੍ ਕਰੋषਿ ਯਦ੍ ਅਸ਼੍ਨਾਸਿ ਯਜ੍ ਜੁਹੋषਿ ਦਦਾਸਿ ਯਤ੍ । ਯਚ੍ ਚ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਹਂਸ੍ਯ੍ ਏषਿ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਅਵ੍ਯਯਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਖਾਂਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਛੱਡਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਜੋ ਲੱਭਦੇ ਹੋ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਅਹਮ੍ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਆਸ਼ਾ ਯਦ੍ ਯਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਾਕਾਲਖਾਦਯਃ । ਯਲ੍ ਲੋਕਾਲੋਕਗਿਰਯਸ੍ ਤਚ੍ ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮ ਸ਼ਿਵਂ ਤਤਮ੍
ਜੋ 'ਮੈਂ' ਹੈ, ਜੋ 'ਤੁਸੀਂ' ਹੋ, ਜੋ ਆਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਮ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ, ਲੋਕ ਤੇ ਪਹਾੜ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਰੂਪਲੋਕਮਨਨਂ ਯਤ੍ ਕਾਲਤ੍ਰਿਤਯਂ ਜਗਤ੍ । ਯਜ੍ ਜਰਾਮਰਣਾਰ੍ਤ੍ਯਾਦਿ ਤਨ੍ ਮਹਾਚਿਨ੍ਨਭਸ਼੍ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਜੋ ਰੂਪ, ਲੋਕ, ਸੋਚ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਬੁਢਾਪਾ, ਮੌਤ, ਦੁੱਖ ਆਦਿ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਕਾਸ਼ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਵਿਵਿਤ੍ਸੋ ਨਿਰਾਭਾਸੋ ਨਿਰਿਚ੍ਛੋ ਨਿਰ੍ਮਨਾ ਮੁਨਿਃ । ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਿਰਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰ੍ਵਾਣਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਸਨ੍ਤਿष੍ਠਸੇ ਯਥਾ
ਇੱਛਾ, ਰੂਪ, ਲਾਲਚ, ਮਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਅਸਲੀਅਤ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਨਿਰਵਾਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਮੂਨਿ ਬਣੋ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੋ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੋ।
ਗਤੇਚ੍ਛਾਮਨਨਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਮ੍ ਅਭਾਵਨਮ੍ । ਵ੍ਯਵਹਾਰੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਮਾ ਵਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਸ੍ਪਨ੍ਦੈਰ੍ ਯਥਾਨਿਲਃ
ਜਦੋਂ ਇੱਛਾ ਤੇ ਸੋਚ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ, ਅਨੰਤ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਚਾਹੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹਿਲ-ਜੁਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਾ ਨਿष੍ਕਲਨਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਪੁਰੁषਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਯਨ੍ਤ੍ਰਵਾਹੇਨ ਵਾਹ੍ਯਾ ਦਾਰੁਮਯੀ ਯਥਾ
ਤੇਰਾ ਮਨ ਬਿਨਾ ਵਾਸਨਾ, ਬਿਨਾ ਵੰਡ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ; ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਤਲੇ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋ ਜਾ।
ਭੂਤਾਲੋਕੋ ऽਸ੍ਤੁ ਮਾਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਸ ਚਾਸ੍ਨੇਹਸ੍ਯ ਬਾਹ੍ਯਗਃ । ਅਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯਪਰਾਲੋਕਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਦੀਪਵਦ੍ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍
ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਾਹਰ ਹੀ ਰਹੇ, ਤੇ ਜੋ ਲੋਭ-ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਹੀ ਹੈ। ਜੋ ਅਣਵਿਆਖਿਆ ਹੋਰ ਲੋਕ ਹੈ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਰਹੇ।
ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਸ੍ਯ ਵਿਰਸਸ੍ਯ ਨਿਰੇषਣਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ ऋਤੇ ਕ ਇਵ ਵਿਤ੍ਤ੍ਵਵਿਨੋਦਹੇਤੁਃ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਸਞ੍ਚਲਨਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਸਂਵੇਦਨੇष੍ਵ੍ ਅਨਭਿਸਨ੍ਧਿਮ੍ ਅਤẖ ਖਰੂਪਮ੍
ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਰਸ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਖੋਜ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਰਸ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਹੜੀ? ਉਸ ਲਈ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਮਤਲਬੀ ਚਲ-ਚਲਾਵ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਚੇਤਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲੁਕਿਆ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰੁੱਖਾ ਹੀ ਹੈ।
ਸਞ੍ਜਾਤਕृਤ੍ਰਿਮਕ੍ਸ਼ੀਣਸਂਸृਤਿਪ੍ਰਤ੍ਯਯḫ ਪੁਮਾਨ੍ । ਅਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਨ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤੇਨਾਸਦ੍ ਏਵ ਸਃ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਝੂਠੇ ਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਵਿਚਾਰ ਮੁੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਮਨ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਖਿਆਲਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸ਼੍ਵਾਸਾਨ੍ ਮ੍ਲਾਨਿਰ੍ ਇਵਾਦਰ੍ਸ਼ੇ ਕੁਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਵਿਦ੍ ਧਿ ਸਾਕਾਰਣਾ ਦृष੍ਟਾ ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਆਇਨੇ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਮੈਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਵੀ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਯਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਵਰਣਤਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸਨ੍ਦੇਹਤੋਦਿਤਾ । ਪਰਮਾਮृਤਪੂਰ੍ਣਾਤ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਯੈਵ ਸ ਰਾਜਤੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਢਕਣੀਆਂ ਮੁੱਕ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੰਦੇਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਉੱਚੀ ਮਧੁਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸਨ੍ਦੇਹਦੁẖਖਾਨ੍ਤਮਿਹਿਕਾਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਨਾ । ਭਾਤਿ ਭਾਸ੍ਵਦ੍ਧਿਯਾ ਦੇਸ਼ਸ੍ ਤੇਨ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਨੇਵ ਖਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਤੇ ਦੁੱਖ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਧੁੰਦ ਹਵਾ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਚੰਦ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸਂਸृਤਿਰ੍ ਅਸਨ੍ਦੇਹੋ ਲਬ੍ਧਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ ਨਿਰਾਵृਤਿਃ । ਸ਼ਰਦਾਕਾਸ਼ਵਿਸ਼ਦੋ ਜ੍ਞੇਨੈਵ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਬੁਧਃ
ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਸੰਦੇਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅੰਦਰ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮਿਲਣੀ, ਤੇ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਹੋਣੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ autumn ਦੇ ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਨਿਰਾਧਾਰਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾਮ੍ । ਅਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੀਤਲ ਆਧਤ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਦ੍ ਇਵਾਨਿਲਃ
ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਠੰਢਕ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ।
ਅਸਦ੍ਰੂਪੋਪਲਮ੍ਭਾਨਾਮ੍ ਇਯਂ ਵਸ੍ਤੁਸ੍ਵਭਾਵਤਾ । ਯਤ੍ ਸਰ੍ਗਵੇਦਨਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਵਨ੍ਧ੍ਯਾਪੁਤ੍ਰੋਪਲਮ੍ਭਵਤ੍
ਇਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਹੈ: ਜੋ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ—ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ—ਇਹ ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਬਾਂਝ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਅਵਿਦ੍ਯਮਾਨਮ੍ ਏਵੇਦਂ ਜਗਦ੍ ਯਦ੍ ਅਨੁਭੂਯਤੇ । ਅਸਦ੍ਰੂਪੋਪਲਮ੍ਭਸ੍ਯ ਸੈषਾ ਵਸ੍ਤੁਸ੍ਵਭਾਵਤਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸਲ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ; ਇਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਹੈ—ਅਸਲ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ।
ਅਸਤ੍ਯੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਸਂਸਾਰੇष੍ਵ੍ ਆਸ੍ਤਾਮ੍ ਅਰ੍ਥḫ ਕੁਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਯੋਸ਼੍ ਸ਼ਬ੍ਦਾਵ੍ ਏਵ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾਸੁਤੋਪਮੌ
ਇਹ ਝੂਠੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਹੋਵੇ, ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਝ ਮਹਿਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤ।
ਜਗਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਯਾ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਅਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ ਅਭਾਵਿਤਮ੍ । ਅਨਿष੍ਠਿਤਂ ਚਾਨ੍ਯਥਾ ਤੁ ਨਾਹਂ ਨਾਵਗਤਂ ਚ ਤਤ੍
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੱਚ ਹੈ: ਨਾ ਬਣਿਆ, ਨਾ ਸੋਚਿਆ, ਨਾ ਟਿਕਿਆ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਆਤ੍ਮਸ੍ਵਭਾਵਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੇਰ੍ ਇਯਂ ਵਸ੍ਤੁਸ੍ਵਭਾਵਤਾ । ਯਦ੍ ਅਹਨ੍ਤਾਦਿਸਰ੍ਗਾਦਿਦृਸ਼੍ਯਾਦ੍ਯਨੁਪਲਮ੍ਭਤਾ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਆਤਮਕ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਵਸਤੂ ਦਾ ਅਸਲ ਸੁਭਾਵ ਹੈ: ਅਹੰਕਾਰ, ਰਚਨਾ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਯੋਜਨਲਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਂ ਤ੍ਵ੍ ਇਤਃ । ਚੇਤਨੇ ਤਸ੍ਯ ਯਦ੍ ਰੂਪਂ ਮਾਰ੍ਗਮਧ੍ਯੇ ਨਿਰਞ੍ਜਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ, ਲੱਖਾਂ ਕੋਸ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਹ ਵਿਚ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਪਨ੍ਦਵਾਤਸਦृਸ਼ਂ ਖਕੋਸ਼ਾਭਾਚ੍ਛਚਿਨ੍ਮਯਮ੍ । ਅਚੇਤ੍ਯਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਉਦਿਤਂ ਲਤਾਵਿਕਸਨੋਪਮਮ੍
ਇਹ ਹਵਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਘੜੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਕਾਸ਼, ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਤੇ ਲਤਾ ਦੇ ਖਿੜਨ ਵਾਂਗ ਉਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਵਸ੍ਤੁਜਾਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ ਸ੍ਵਭਾਵਂ ਵਿਦੁਰ੍ ਬੁਧਾਃ । ਸਰ੍ਵੋਪਲਮ੍ਭੋ ਗਲਤਿ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਸ੍ਯ ਵਿਵੇਕਿਨਃ
ਸਿਆਣੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜਾ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਉਥੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਾਰੀ ਧਾਰਨਾ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁषੁਪ੍ਤੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਧੀਰ੍ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੁषੁਪ੍ਤਧੀਃ । ਸਰ੍ਗਨਿਰ੍ਵਾਣਯੋਰ੍ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੀ ਸੁषੁਪ੍ਤਸ੍ਵਪ੍ਨਯੋਰ੍ ਇਵ
ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨੇ ਵਾਲੀ ਮੱਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਾਲੀ ਮੱਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਨਿਵ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਭੁਲਾਵਾ ਵੀ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਤੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਵਸ੍ਤੁਸ੍ਵਭਾਵੋ ऽਸੌ ਨ ਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ਨ ਸੁषੁਪ੍ਤਤਾ । ਨ ਸਰ੍ਗੋ ਨ ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ
ਇਹ ਭੁਲਾਵਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੈ; ਇਹ ਨਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ, ਨਾ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ, ਨਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਨਾ ਨਿਵ੍ਰਿਤੀ। ਜੋ ਸੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ।
ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਸਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮਯੀ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਚੇਨ੍ ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ । ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਰੁਪ੍ਯਮ੍ ਇਵਾਸਤ੍ਯਂ ਕਿਲ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਕਥਮ੍
ਜੇ ਇਹ ਭਟਕਣਾ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਨਾ-ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਸਿਪ ਦੀ ਚਿੱਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਅਜਿਹੀ ਝੂਠੀ ਚੀਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯਨ੍ ਨ ਲਬ੍ਧਂ ਚ ਤਨ੍ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੇਨ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇਰ੍ ਨ ਸਮ੍ਭਵਃ । ਸ੍ਵਭਾਵਾਦ੍ ਉਪਲਮ੍ਭੋ ऽਨ੍ਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍
ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਭਟਕਣ ਦਾ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ੍ਵਭਾਵ ਏਵ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮੈ ਸ੍ਵਦਤੇ ਕਿਲ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਅਨਾਨੈਵ ਹਿ ਨਾਨੇਵ ਕਿਂ ਵਾਦੈਸ੍ ਸ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤਾਮ੍
ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਵ ਹਰ ਸਮੇਂ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੈ, ਨਾਂ ਹੀ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਅਸ੍ਵਭਾਵੇ ਮਹਦ੍ ਦੁẖਖਂ ਸ੍ਵਭਾਵੇ ਕੇਵਲਂ ਸ਼ਮਃ । ਇਤਿ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਯਦ੍ ਇष੍ਟਂ ਤਦ੍ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍
ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰ ਲਓ।
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੇ ਬੀਜੇ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਗਸ੍ ਸ੍ਥੂਲੋ ਦृष੍ਟਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਪਪਦ੍ਯਤੇ । ਸ਼ਿਵੇ ऽਮੂਰ੍ਤੇ ਜਗਨ੍ ਮੂਰ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਤੀਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਮਸਙ੍ਕਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਜੋ ਕਿ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।
ਰੂਪਾਲੋਕਮਨਸ੍ਕਾਰਬੁਦ੍ਧ੍ਯਹਨ੍ਤਾਦਯḫ ਪਰੇ । ਸ੍ਵਰੂਪਭੂਤਾਸ੍ ਸਲਿਲੇ ਦ੍ਰਵਤ੍ਵਮ੍ ਇਵ ਖਾਤ੍ਮਕਾਃ
ਰੂਪ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ, ਬੁੱਧੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਰਲਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਭ ਖਾਲੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।