ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਰ੍ਵਪਰਾਣ੍ਵਾਤ੍ਮ ਯੋ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਰ੍ਥਤੋ ऽਣੁਕਃ । ਸ ਸ ਤਤ੍ ਤਦ੍ ਭਵੇਦ੍ ਵਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੇ ਹਰ ਕਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੋ ਹੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਬ੍ਰਹਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰਵ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਯਥਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ਅਧਸ੍ ਤਥਾ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯੇਨ ਤੇਨ ਯਥਾ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਪਦਾਰਥ ਹਰ ਪਾਸੇ, ਉਪਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਪਦਾਰਥ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ।
ਹੇਮਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਵਂ ਹੇਮ੍ਨੋ ਰੂਪਸ਼ਤੇ ਯਥਾ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਗਾਹਨ੍ਤ੍ਵਗਣੇ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਸੋਨਾ ਸੌ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਨਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਗਤ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਹਜਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਸ੍ਵਪ੍ਨਮੇਘੋਰ੍ਜਾ ਯਥਾ ਤਵ ਨ ਕਾਸ਼੍ਚਨ । ਸਰ੍ਗਪ੍ਰਲਯਸਂਰਮ੍ਭਾਸ੍ ਤਥਾ ਖਾਤ੍ਮਾਨ ਏਵ ਮੇ
ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵਾਪਰ ਰਹੀ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਬੱਦਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਗਤ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਿਟਣ ਦੀ ਹਲਚਲ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਅਕਾਸ਼-ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ।
ਪਙ੍ਕਤਾਕਲ੍ਪਿਤਾ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨੋ ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਕਪਤਾਕਿਨੀ । ਸਾ ਯਥਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਤਾਮਾਤ੍ਰਂ ਖਮ੍ ਏਵੇਦਂ ਤਥਾ ਜਗਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੱਚੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਚਿੜੀ ਸਿਰਫ਼ ਅਸਮਾਨ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਹੀ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਭ੍ਰਮ ਏਵਾਨ੍ਤḫ ਪੁष੍ਟੀਭੂਯ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਜਲਾਵਨਿਤਲਕ੍ਲਿਨ੍ਨਬੀਜਂ ਕਲ੍ਪ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਬੀਜ ਵਾਂਗੋਂ ਰੁੱਖ ਉੱਗਦਾ ਹੈ।
ਅਨਹਨ੍ਤਾਤ੍ਮਨੋ ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸਤ ਏਵ ਤ੍ਵ੍ ਇਵਾਸਤਃ । ਜਰਤ੍ਤृਣਲਵਾਯਨ੍ਤੇ ਨਨੁ ਰਾਮਾਣਿਮਾਦਯਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਮਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਜਿਵੇਂ ਰਾਮਾ, ਅਣੂਪਨ ਅਤੇ ਹੋਰ—ਸੁੱਕੇ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਬਿਲਕੁਲ ਅਰਥਹੀਣ ਹਨ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਤਨ੍ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषੇ । ਏਕਰੋਮਾਂਸ਼ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਯਲ੍ ਲੋਭਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ—ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ—ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼, ਇੱਕ ਰੋਮ ਦੀ ਭੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ।
ਯਥਾਤਥਾਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਗਤਸ੍ਯ ਚ । ਦ੍ਵੈਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸਨ੍ਦੇਹਾ ਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਧਿਗਤਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਰਹੇ ਜਾਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਦੂਜਾ ਪਣ ਜਾਂ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਏਵ ਨਭੋ ਯਸ੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਕੁਤẖ ਕਸ੍ਯ ਕਥਂ ਤਸ੍ਯ ਭਵਤ੍ਵ੍ ਇਚ੍ਛਾ ਨਿਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਖਾਲੀ ਆਕਾਸ਼ ਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁੰਨ ਹੈ; ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ, ਕਿਸ ਲਈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਸ਼ੇषਵਿਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਨਿਰੇषਣਵਿਸ਼ੇषਿਣਃ । ਸਤ੍ਤਾਮ੍ ਅਸਤ੍ਤਾਸਦृਸ਼ੀਂ ਕ ਆਕਲਯਿਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਪਣ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜੋ ਹਰ ਤਲਾਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਹੌਂ, ਜੋ ਨਾ-ਹੌਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪਛਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਮਾਰੈਰ੍ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜੀਵੈẖ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਜੀਵਤਿ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਂਵਿਨ੍ਮਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਮਲੋਕਸ੍ਯ ਖਸ੍ਯ ਚ
ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਜੀਉਂਦੀ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਆਕਾਸ਼, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
ਮਿਥ੍ਯਾ ਲੋਕਸ੍ਯ ਕਚਤੋ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੀ ਮਰਣਜਨ੍ਮਨੀ । ਅਸਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਭਾਜਿ ਮृਗਤृष੍ਣਾਨਦੀਤਟੇ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਝੂਠਾ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਝਿਲੀ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਤੇ ਮਰਨ ਦੀ ਭਟਕਣ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਭਟਕਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਯਾਵਨ੍ ਨ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਨ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਕਃ । ਨ ਨਾਮ ਜਨ੍ਮਮਰਣੇ ਕੇਵਲਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਵ੍ਯਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੋਜ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਭਟਕਣ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਜਨਮ ਤੇ ਮਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੀ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਾਦ੍ ਯੋ ਵਿਰਤਿਂ ਯਾਤ ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਸ਼੍ ਸ਼ਮਂ ਗਤਃ । ਸ ਸਨ੍ਨ੍ ਏਵਾਸਦਾਭਾਸḫ ਪਰਿਤੀਰ੍ਣਭਵਾਰ੍ਣਵਃ
ਜੋ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ, ਉਹ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਦੀਪਨਿਰ੍ਵਾਣਨਿਰ੍ਵਾਣਮ੍ ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤਮਨੋਮਤਿਮ੍ । ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਸ਼ਮਂ ਯਾਤਂ ਸਨ੍ਤਮ੍ ਏਵਾਮਲਂ ਵਿਦੁਃ
ਦੀਵੇ ਦੇ ਬੁਝ ਜਾਣ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਰੁਕ ਜਾਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਤਮ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਆਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿ ਜਗਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਯਸ੍ਮੈ ਨ ਸ੍ਵਦਤੇ ਸ੍ਵਤਃ । ਆਕਾਸ਼ਸ੍ਯੇਵ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਤਮ੍ ਆਹੁਰ੍ ਮੁਕ੍ਤਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਭਾਵਦਾ, ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੁਣਵਾਨ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਹਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਚਾਰੇਣ ਵਿਚਾਰੇਣਾਹਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨੋ । ਅਭਾਵਾਦ੍ ਅਹਮਰ੍ਥਸ੍ਯ ਕ੍ਵ ਜਗਤ੍ ਕ੍ਵ ਚ ਸਂਸृਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਦਾ ਭਾਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਦਾ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜਦੋਂ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਦੁਨੀਆ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕਿੱਥੇ?
ਸਂਵਿਤ੍ਸਂਵੇਦਨਾਦ੍ ਏਵ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦ੍ਯਾਕਾਰਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਰੂਪਾਲੋਕਮਨੋਰੂਪਂ ਜਗਦ੍ ਵੇਤ੍ਤਿ ਵਿਦਮ੍ਬਰਮ੍
ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਜਾਣਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਆਦਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਰੂਪ, ਚਿੱਤਰ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿੱਖਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਇਕ ਖੇਡ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼ਾਨ੍ਤਮਨਸਸ੍ ਸਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਸ੍ ਤਵ । ਸਰ੍ਵਥਾ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਾਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਚਰਣਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਤੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰੀ ਹਸਤੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਸਮੇਂ, ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ।
ਯਤ੍ ਕਰੋषਿ ਯਦ੍ ਅਸ਼੍ਨਾਸਿ ਯਜ੍ ਜੁਹੋषਿ ਦਦਾਸਿ ਯਤ੍ । ਯਚ੍ ਚ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਹਂਸ੍ਯ੍ ਏषਿ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਅਵ੍ਯਯਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਖਾਂਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਛੱਡਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਜੋ ਲੱਭਦੇ ਹੋ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਅਹਮ੍ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਆਸ਼ਾ ਯਦ੍ ਯਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਾਕਾਲਖਾਦਯਃ । ਯਲ੍ ਲੋਕਾਲੋਕਗਿਰਯਸ੍ ਤਚ੍ ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮ ਸ਼ਿਵਂ ਤਤਮ੍
ਜੋ 'ਮੈਂ' ਹੈ, ਜੋ 'ਤੁਸੀਂ' ਹੋ, ਜੋ ਆਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਮ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ, ਲੋਕ ਤੇ ਪਹਾੜ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਰੂਪਲੋਕਮਨਨਂ ਯਤ੍ ਕਾਲਤ੍ਰਿਤਯਂ ਜਗਤ੍ । ਯਜ੍ ਜਰਾਮਰਣਾਰ੍ਤ੍ਯਾਦਿ ਤਨ੍ ਮਹਾਚਿਨ੍ਨਭਸ਼੍ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਜੋ ਰੂਪ, ਲੋਕ, ਸੋਚ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਬੁਢਾਪਾ, ਮੌਤ, ਦੁੱਖ ਆਦਿ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਕਾਸ਼ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਵਿਵਿਤ੍ਸੋ ਨਿਰਾਭਾਸੋ ਨਿਰਿਚ੍ਛੋ ਨਿਰ੍ਮਨਾ ਮੁਨਿਃ । ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਿਰਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰ੍ਵਾਣਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਸਨ੍ਤਿष੍ਠਸੇ ਯਥਾ
ਇੱਛਾ, ਰੂਪ, ਲਾਲਚ, ਮਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਅਸਲੀਅਤ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਨਿਰਵਾਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਮੂਨਿ ਬਣੋ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੋ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੋ।
ਗਤੇਚ੍ਛਾਮਨਨਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਮ੍ ਅਭਾਵਨਮ੍ । ਵ੍ਯਵਹਾਰੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਮਾ ਵਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਸ੍ਪਨ੍ਦੈਰ੍ ਯਥਾਨਿਲਃ
ਜਦੋਂ ਇੱਛਾ ਤੇ ਸੋਚ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ, ਅਨੰਤ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਚਾਹੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹਿਲ-ਜੁਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਾ ਨਿष੍ਕਲਨਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਪੁਰੁषਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਯਨ੍ਤ੍ਰਵਾਹੇਨ ਵਾਹ੍ਯਾ ਦਾਰੁਮਯੀ ਯਥਾ
ਤੇਰਾ ਮਨ ਬਿਨਾ ਵਾਸਨਾ, ਬਿਨਾ ਵੰਡ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ; ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਤਲੇ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋ ਜਾ।
ਭੂਤਾਲੋਕੋ ऽਸ੍ਤੁ ਮਾਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਸ ਚਾਸ੍ਨੇਹਸ੍ਯ ਬਾਹ੍ਯਗਃ । ਅਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯਪਰਾਲੋਕਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਦੀਪਵਦ੍ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍
ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਾਹਰ ਹੀ ਰਹੇ, ਤੇ ਜੋ ਲੋਭ-ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਹੀ ਹੈ। ਜੋ ਅਣਵਿਆਖਿਆ ਹੋਰ ਲੋਕ ਹੈ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਰਹੇ।
ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਸ੍ਯ ਵਿਰਸਸ੍ਯ ਨਿਰੇषਣਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ ऋਤੇ ਕ ਇਵ ਵਿਤ੍ਤ੍ਵਵਿਨੋਦਹੇਤੁਃ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਸਞ੍ਚਲਨਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਸਂਵੇਦਨੇष੍ਵ੍ ਅਨਭਿਸਨ੍ਧਿਮ੍ ਅਤẖ ਖਰੂਪਮ੍
ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਰਸ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਖੋਜ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਰਸ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਹੜੀ? ਉਸ ਲਈ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਮਤਲਬੀ ਚਲ-ਚਲਾਵ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਚੇਤਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲੁਕਿਆ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰੁੱਖਾ ਹੀ ਹੈ।
ਸਞ੍ਜਾਤਕृਤ੍ਰਿਮਕ੍ਸ਼ੀਣਸਂਸृਤਿਪ੍ਰਤ੍ਯਯḫ ਪੁਮਾਨ੍ । ਅਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਨ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤੇਨਾਸਦ੍ ਏਵ ਸਃ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਝੂਠੇ ਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਵਿਚਾਰ ਮੁੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਮਨ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਖਿਆਲਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸ਼੍ਵਾਸਾਨ੍ ਮ੍ਲਾਨਿਰ੍ ਇਵਾਦਰ੍ਸ਼ੇ ਕੁਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਵਿਦ੍ ਧਿ ਸਾਕਾਰਣਾ ਦृष੍ਟਾ ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਆਇਨੇ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਮੈਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਵੀ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।