ਜਗਦ੍ਰਤ੍ਨਮਹਾਕੋਸ਼ਂ ਤੁਲਾਯਾਂ ਤੂਲਕਾਲ੍ ਲਘੁ । ਮਾਯਾਮਰੀਚਿਸ਼ਸ਼ਿਨਮ੍ ਅਪਿ ਨੇਕ੍ਸ਼ਣਗੋਚਰਮ੍
ਜਗਤ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖਜਾਨਾ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਰਾਜੂ 'ਤੇ ਰੂਈ ਦੇ ਗੋਲੇ ਵਾਂਗ ਹਲਕਾ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸਨਾ ਦੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਅਪਿ ਨਿष੍ਪਾਰਂ ਨ ਚ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਆਕਾਸ਼ੇ ਵਨਵਿਨ੍ਯਾਸਨਗਨਿਰ੍ਮਾਣਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅੰਤਹੀਨ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਕੰਢਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਟਿਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ 'ਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਣੀਯਸਾਮ੍ ਅਣੀਯਸ੍ ਤਤ੍ ਸ੍ਥਵਿष੍ਠਂ ਚ ਸ੍ਥਵੀਯਸਾਮ੍ । ਗਰੀਯਸਾਂ ਗਰਿष੍ਠਂ ਚ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਚ ਸ਼੍ਰੇਯਸਾਮ੍ ਅਪਿ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ੁਕ ਨਜ਼ੁਕਾਂ ਵਿਚ ਨਜ਼ੁਕ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਭਾਰਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਅਕਰ੍ਤृਕਰ੍ਮਕਰਣਮ੍ ਅਕਾਰਣਮ੍ ਅਕਾਰਕਮ੍ । ਅਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੂਨ੍ਯਤਯੈਵੈਤਚ੍ ਚਿਰਾਯ ਪਰਿਪੂਰਿਤਮ੍
ਇਹ ਨਾ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਰਮ ਹੈ, ਨਾ ਸਾਧਨ ਹੈ; ਨਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ। ਅੰਦਰੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਇਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਜਗਤ੍ਸਮੁਦ੍ਗਕਮ੍ ਅਪਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਅਰਣ੍ਯਵਤ੍ । ਅਨਨ੍ਤਸ਼ੈਲਕਠਿਨਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਕਾਸ਼ਲਵਾਨ੍ ਮृਦੁ
ਦੁਨੀਆ ਉਭਰਦੀ ਹੋਈ ਵੀ, ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਖਾਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਅੰਤਹੀਨ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਇਹ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਾਯḫ ਪੁਰਾਣਂ ਪੇਲਵਂ ਨਵਮ੍ । ਆਲੋਕਮ੍ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾਭਂ ਤਮਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਆਲੋਕਮ੍ ਆਤਤਮ੍
ਹਰ ਪਲ, ਹਰ ਦਿਨ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ, ਨਵਾਂ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ; ਚਾਨਣ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਅਪਿ ਦੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਅਪਿ ਚਾਗ੍ਰਗਮ੍ । ਚਿਦ੍ਰੂਪਮ੍ ਏਵ ਚ ਜਡਂ ਜਡਮ੍ ਏਵ ਚਿਦਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਪਛਾਣਨਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਲੁਕਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਮੂੜ੍ਹੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੂੜ੍ਹੀ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਅਹਮ੍ ਏਵਾਨਹਮ੍ਭਾਵਮ੍ ਅਨਹਂ ਚਾਹਮ੍ ਏਵ ਚ । ਅਨ੍ਯਦ੍ ਏਵ ਤਦ੍ ਏਵਾਹਮ੍ ਅਹਮ੍ ਏਵਾਨ੍ਯਦ੍ ਏਵ ਤਤ੍
ਮੈਂ 'ਮੈਂ ਨਹੀਂ' ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੀ ਹਾਂ, ਤੇ 'ਮੈਂ ਨਹੀਂ' ਵੀ ਮੇਰਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਹੋਰ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਹੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਹੋਰ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਾਰ੍ਣਵਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਇਮੇ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੋਰ੍ਮਯਃ । ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ ਇਵ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਭਾਵਦ੍ਰਵਤਾਤ੍ਮਕਾਃ
ਇਸ ਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਦੀਆਂ ਤੇ ਪਿਘਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਸਰ੍ਗਮ੍ ਅਙ੍ਗਸ੍ਥਂ ਤੁषਾਰਮ੍ ਇਵ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤਾਮ੍ । ਭਾਤਿ ਸਰ੍ਗਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨੇਨੈਵ ਤੁषਾਰੇਣੇਵ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤਾ
ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਲਾ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੀ ਇਸ ਹੀ ਚਿੱਟੇ ਪਾਲੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਅਦੇਸ਼ਕਾਲਾਵਯਵੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਏष ਦੇਵੋ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ । ਅਸਜ੍ ਜਗਤ੍ ਤਨੋਤੀਵ ਯਥਾ ਵਾਰਿ ਤਰਙ੍ਗਕਮ੍
ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਜਾਂ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ, ਦਿਨ ਰਾਤ, ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਝੂਠਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਕਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾ ਵਿਪੁਲਾਕਾਸ਼ਕਾਨਨੇ । ਜਗਜ੍ਜਰਢਮਞ੍ਜਰ੍ਯḫ ਪ੍ਰਸਰਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਰਪਞ੍ਚਕਾਃ
ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਕਾਸ਼-ਸਮਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਪੰਜ ਵਧਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਏष ਸ੍ਵਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਸ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮਾਲੋਕਨੇਚ੍ਛਯਾ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਨਿਰ੍ਮਲਾਕਾਰਸ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਮਕੁਰਤਾਂ ਗਤਃ
ਇਹ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਰਛਾਈ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੱਚਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪ ਹੀ ਆਇਨੇ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵ੍ਯੋਮਵृਕ੍ਸ਼ਫਲਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਚ੍ਛਰ੍ਦ੍ਧਯ ਉਜ੍ਜ੍ਵਲਾਃ । ਸਰ੍ਗੋਪਲਮ੍ਭਸੁਸ੍ਵਾਦ੍ਵ੍ਯਸ਼੍ ਚਮਤ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਂਵਿਦਿ
ਇਸ ਅਕਾਸ਼-ਵ੍ਰੱਖ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਫਲ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰਤਾ ਨਾਲ, ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਰਸਨਾ ਨਾਲ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵੇਨ ਬਹਿष੍ਟ੍ਵੇਨ ਨਾਨਾਨਾਨਾਤਯਾਤ੍ਮਨਿ । ਏष ਸੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਬਹਿਰ੍ ਭਾਤਿ ਭਾਵਾਭਾਵਵਿਭਾਵਯਾ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਹੀ ਇੱਕ ਹੀ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ, ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਰੂਪਾ ਪਦਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਤਦਿਚ੍ਛਯਾ । ਚਮਤ੍ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਏਤਦਰ੍ਥਂ ਜਿਹ੍ਵੇਵ ਸ੍ਵਾਸ੍ਯਕੋਟਰੇ
ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਇਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਭ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਸਵਾਦ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾਮ੍ਭਸੋ ਦ੍ਰਵਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਇਦਂ ਜਗਦ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਸਂਵਿਤ੍ਸ੍ਵਾਦੂਪਲਮ੍ਭਾਙ੍ਗਂ ਭੁਵਨਾਵਰ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਮਤ੍
ਇਸ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਿਕੜਤ ਨੂੰ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਮ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਪਦਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰੀਸ੍ ਸਰ੍ਵਾ ਯਾਮੇਵ ਭਾਸ੍ਵਤਿ । ਏਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਏਵ ਚੋਦੇਤਿ ਸ੍ਵਾਲੋਕ ਇਵ ਤੇਜਸਃ
ਇਥੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਚਮਕ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਠੰਡੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣਾ ਚਾਨਣ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਇਦਮ੍ ਏष ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤ੍ਵਂ ਤੁਹਿਨਂ ਯਥਾ । ਅਤ ਏਤਾḫ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਿਦ ਇਨ੍ਦੋਰ੍ ਇਵਾਂਸ਼ਵਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਬਰਫ ਵਾਂਗ। ਇਥੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਚੰਦ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਙ੍ਗਤੋ ਰਙ੍ਗਾਜ੍ ਜਗਚ੍ ਚਿਤ੍ਰਮ੍ ਇਦਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਵਿਦ੍ਧ੍ਯ੍ ਅਭਾਵਵਿਕਾਰਾਦਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਏਤਨ੍ਮਯਂ ਤਤਮ੍
ਇਸੇ ਦੇ ਅੰਗ ਤੋਂ, ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਤੋਂ, ਇਹ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਅ, ਜਿਵੇਂ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਠੰਢਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਰਤਰੋਰ੍ ਏਤਾਸ੍ ਸ੍ਵਾਰੂਢਾਦ੍ ਗਗਨਾਙ੍ਗਨੇ । ਦृਸ਼੍ਯਸ਼ਾਖਾḫ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਜਗਜ੍ਜਾਲਗੁਲੁਚ੍ਛਕਾਃ
ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦਰਖ਼ਤ ਤੋਂ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਉਚਾਈ 'ਚ ਪੂਰਾ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ 'ਚ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜਾਲੀ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵ੍ਯਯੋਦਯਵਤੀ ਨੂਨਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤਰਙ੍ਗਿਣੀ । ਨਾਨਾਤਾਨਨ੍ਤਕੁਸੁਮਾ ਵਹਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਚਲਾਚਲੇ
ਇਥੇ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਉਤਾਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਬੇਅੰਤ ਤੇ ਅਨੰਤ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ, ਅਡੋਲ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਅਡੋਲ ਵਗਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵ੍ਯੋਮਾਤ੍ਮਕੇ ਰਙ੍ਗੇ ਭੁਵਨਾਭਿਨਯਭ੍ਰਮੈਃ । ਨृਤ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਰਤਾਰਮ੍ਭਂ ਚਾਰੈਰ੍ ਨਿਯਤਿਨਰ੍ਤਕੀ
ਇਸ ਅਕਾਸ਼-ਸਰੂਪ ਮੰਚ ਉੱਤੇ, ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਨਰਤਕੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨੱਚਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਗਤ੍ਕ੍ਰੀਡੋ ਮਹਾਕਲ੍ਪਕਲ੍ਪੋਨ੍ਮੇषਨਿਮੇषਣਃ । ਵਿਦਾਨੇਨਾਦ੍ਯਤੇ ਭੂਯੋ ਜਨ੍ਯਤੇ ਕਾਲਬਾਲਕਃ
ਜਗਤ ਦੀ ਖੇਡ, ਵੱਡੇ ਚਕਰਾਂ ਦੇ ਖੁਲਣ ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਵਿਨਾਸ਼ ਵਿਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਲੋਂ ਮੁੜ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਦ੍ਯਤ੍ਸ੍ਵ੍ ਅਪਿ ਜਗਤ੍ਸ੍ਵ੍ ਏष ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਏਵਾਵਤਿष੍ਠਤੇ । ਅਨਿਚ੍ਛ ਏਵ ਮਕੁਰḫ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਗਤੇष੍ਵ੍ ਇਵ
ਦੁਨੀਆਂ ਉਭਰਦੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦਰਪਣ ਵਿਚ ਪਰਛਾਵੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤਾਨਾਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਨਾਂ ਸਰ੍ਗਾਣਾਂ ਸ ਭਵਿष੍ਯਤਾਮ੍ । ਏषੋ ऽਕਾਰਣਕਂ ਬੀਜਮ੍ ਅਗਾਨਾਮ੍ ਇਵ ਕਾਨਨਮ੍
ਮੌਜੂਦ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਣ-ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਲਈ ਜੰਗਲ।
ਅਸ੍ਯੋਨ੍ਮੇषੋ ਜਗਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ ਨਿਮੇषḫ ਪ੍ਰਲਯਾਗਮਃ । ਅਨੁਨ੍ਮੇषਨਿਮੇषੋ ऽਸਾਵ੍ ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵਾਵਤਿष੍ਠਤੇ
ਇਸ ਦੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਹੋਣੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬੰਦ ਹੋਣੀ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਟ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁੱਖਮ ਖੁਲ੍ਹਣ ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਦ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਮੂਨਿ ਸੁਬਹੂਨਿ ਮਹਾਮਹਾਂਸਿ ਸਰ੍ਗਾਗਮਪ੍ਰਲਯਜਨ੍ਮਦਸ਼ਾਜਗਨ੍ਤਿ । ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਯਮ੍ ਅਪਾਰਖਰੂਪ ਏਵ ਪ੍ਰਸ੍ਪਨ੍ਦਨਾਨਿ ਮਰੁਦ੍ ਏਵ ਯਥਾਸ੍ਸ੍ਵ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍
ਇਹ ਅਣਗਿਣਤ ਵੱਡੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬਣਨ, ਟਿਕਣ ਤੇ ਮਿਟਣ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਭਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਸ ਬੇਅੰਤ ਤੇ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚ ਹੀ ਝਟਕਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਮਤ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥਾਤ੍ਰਾਰ੍ਥਾ ਆਵਰ੍ਤਾ ਇਵ ਵਾਰਿਣਿ । ਏਤਚ੍ ਚ ਭਾਵਾਸ੍ ਸਕਲਾ ਯਥਾ ਵਾਰਿ ਤਰਙ੍ਗਕਾਃ
ਇਥੇ ਇਹ ਅਰਥ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਘੇਰੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯੈਵਾਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜ੍ਞੇਯਜ੍ਞਾਨਰੂਪਿਣੀ । ਪਰਮਾਕਾਸ਼ਤਾ ਰੂਪਂ ਕਿਂ ਪਰੋਪਸ਼ਮਸ਼੍ਰਮਃ
ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਅਜਾਣੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸੁਰਤ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ—ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਕੋਈ ਠਹਿਰਾਉ ਜਾਂ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ।