ਏਤਦ੍ ਰੂਪਮ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਾਯਾḫ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਯਨ੍ ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ । ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਲਭ੍ਯਤੇ ਚੇਤ੍ ਸਾ ਤਦ੍ ਵਿਦ੍ਯੈਵ ਪਰਾ ਭਵੇਤ੍
ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ, ਜਦੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਵੇਖਣ 'ਤੇ ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਵਿਦ੍ਯਾਸਮ੍ਭਵਾਚ੍ ਚੇਤ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵੇ ऽਸਮ੍ਭਵਤẖ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਚੇਤ੍ਯਤੇ ਕਥਮ੍ ਏਵਾਤਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਏਵ ਬਲੋਦਿਤਾ
ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਮਨ ਦੀ ਉਪਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਮਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਣਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਜਾਣਣਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਤਾਕਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜਗਚ੍ ਚੈਕਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਏਕਮ੍ ਅਨੇਕਵਤ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਚਾਸਰ੍ਵਵਦ੍ ਭਾਤਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਚਾਸ਼ੁਦ੍ਧਵਤ੍ ਤਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਸੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਹਨ, ਇਕ ਹੀ ਵਜੋਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਅਪਵਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਇਵ ਚ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਚਾਸ਼ੂਨ੍ਯਵਤ੍ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਸ੍ਫਾਰਮ੍ ਅਸ੍ਫਾਰਮ੍ ਇਵ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਫਾਰਂ ਸ੍ਫਾਰਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਇਹ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਖਾਲੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾ-ਖਾਲੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਨਾ-ਭਰਿਆ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਨਾ-ਭਰਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਅਵਿਕਾਰਂ ਵਿਕਾਰੀਵ ਸਮਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਸ਼ਾਨ੍ਤਵਤ੍ । ਸਦ੍ ਏਵਾਸਦ੍ ਇਵਾਦृਸ਼੍ਯਂ ਤਦ੍ ਏਵਾਤਦ੍ ਇਵੋਦਿਤਮ੍
ਜੋ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ, ਪਰ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ; ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਪਰ ਅਸ਼ਾਂਤ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ; ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਪਰ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ; ਜੋ ਅਦਿੱਖ ਹੈ, ਪਰ ਦਿੱਖਦੇ ਹੋਏ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ।
ਅਵਿਭਾਗਂ ਵਿਭਾਗੀਵ ਨਿਰ੍ਜਾਡ੍ਯਂ ਜਡਵਦ੍ ਗਤਮ੍ । ਅਚੇਤ੍ਯਂ ਚੇਤ੍ਯਭਾਵੀਵ ਨਿਰਂਸ਼ਂ ਸਾਂਸ਼ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਜੋ ਕਦੇ ਵੰਡਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਸਤਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸੁਸਤ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਜਾਣਣ ਯੋਗ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਜਿਹਾ ਚਮਕਦਾ।
ਅਨਹਂ ਸਾਹਮ੍ ਇਵ ਤਦ੍ ਅਨਾਸ਼ਮ੍ ਅਪਿ ਨਾਸ਼ਵਤ੍ । ਅਕਲਙ੍ਕਂ ਕਲਙ੍ਕੀਵ ਨਿਰ੍ਵੇਦ੍ਯਂ ਵੇਦ੍ਯਵਾਹਿ ਤਤ੍
ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ; ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ; ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਦਾਗ ਵਾਲਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ; ਜੋ ਜਾਣਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਪਰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਲੈ ਕੇ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ।
ਆਲੋਕਿ ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਘਨਵਨ੍ ਨਵਵਚ੍ ਚ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਪਰਮਾਣੋਰ੍ ਅਪਿ ਤਨੁ ਗਰ੍ਭੀਕृਤਜਗਦ੍ਗਣਮ੍
ਉਹ ਚਾਨਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਘਣੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਮਿਲ ਜਾਵੇ; ਉਹ ਸਦਾ ਨਵਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਦੋਵੇਂ ਹੈ; ਪਰਮਾਣੂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਰੀਕ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਏ ਹੋਏ।
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਅਪਿ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਦृष੍ਟਂ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਭੂਯਸਾ । ਅਜਾਲਮ੍ ਅਪਿ ਜਾਲਾਢ੍ਯਂ ਦਾਸ਼ੇਸ਼ਵਦ੍ ਅਨੇਕਧਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਬੜੀ ਔਖੀ ਨਾਲ ਹੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਲੇ ਹੀ ਉਹ ਭ੍ਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਭ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਈ ਵੱਟਾਂ ਵਾਲਾ ਸੱਪ।
ਨਿਰ੍ਮਾਯਮ੍ ਅਪਿ ਮਾਯਾਂਸ਼ੁਮਣ੍ਡਲਾਮਲਭਾਸ੍ਕਰਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵਿਦਾਂ ਨਾਥਮ੍ ਅਪਾਮ੍ ਇਵ ਮਹੋਦਧਿਮ੍
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਗੋਲ ਜਿਹਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਪਾਣੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਜਾਣੋ।
ਜਗਦ੍ਰਤ੍ਨਮਹਾਕੋਸ਼ਂ ਤੁਲਾਯਾਂ ਤੂਲਕਾਲ੍ ਲਘੁ । ਮਾਯਾਮਰੀਚਿਸ਼ਸ਼ਿਨਮ੍ ਅਪਿ ਨੇਕ੍ਸ਼ਣਗੋਚਰਮ੍
ਜਗਤ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖਜਾਨਾ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਰਾਜੂ 'ਤੇ ਰੂਈ ਦੇ ਗੋਲੇ ਵਾਂਗ ਹਲਕਾ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸਨਾ ਦੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਅਪਿ ਨਿष੍ਪਾਰਂ ਨ ਚ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਆਕਾਸ਼ੇ ਵਨਵਿਨ੍ਯਾਸਨਗਨਿਰ੍ਮਾਣਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅੰਤਹੀਨ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਕੰਢਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਟਿਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ 'ਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਣੀਯਸਾਮ੍ ਅਣੀਯਸ੍ ਤਤ੍ ਸ੍ਥਵਿष੍ਠਂ ਚ ਸ੍ਥਵੀਯਸਾਮ੍ । ਗਰੀਯਸਾਂ ਗਰਿष੍ਠਂ ਚ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਚ ਸ਼੍ਰੇਯਸਾਮ੍ ਅਪਿ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ੁਕ ਨਜ਼ੁਕਾਂ ਵਿਚ ਨਜ਼ੁਕ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਭਾਰਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਅਕਰ੍ਤृਕਰ੍ਮਕਰਣਮ੍ ਅਕਾਰਣਮ੍ ਅਕਾਰਕਮ੍ । ਅਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੂਨ੍ਯਤਯੈਵੈਤਚ੍ ਚਿਰਾਯ ਪਰਿਪੂਰਿਤਮ੍
ਇਹ ਨਾ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਰਮ ਹੈ, ਨਾ ਸਾਧਨ ਹੈ; ਨਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ। ਅੰਦਰੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਇਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਜਗਤ੍ਸਮੁਦ੍ਗਕਮ੍ ਅਪਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਅਰਣ੍ਯਵਤ੍ । ਅਨਨ੍ਤਸ਼ੈਲਕਠਿਨਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਕਾਸ਼ਲਵਾਨ੍ ਮृਦੁ
ਦੁਨੀਆ ਉਭਰਦੀ ਹੋਈ ਵੀ, ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਖਾਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਅੰਤਹੀਨ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਇਹ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਾਯḫ ਪੁਰਾਣਂ ਪੇਲਵਂ ਨਵਮ੍ । ਆਲੋਕਮ੍ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾਭਂ ਤਮਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਆਲੋਕਮ੍ ਆਤਤਮ੍
ਹਰ ਪਲ, ਹਰ ਦਿਨ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ, ਨਵਾਂ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ; ਚਾਨਣ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਅਪਿ ਦੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਅਪਿ ਚਾਗ੍ਰਗਮ੍ । ਚਿਦ੍ਰੂਪਮ੍ ਏਵ ਚ ਜਡਂ ਜਡਮ੍ ਏਵ ਚਿਦਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਪਛਾਣਨਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਲੁਕਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਮੂੜ੍ਹੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੂੜ੍ਹੀ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਅਹਮ੍ ਏਵਾਨਹਮ੍ਭਾਵਮ੍ ਅਨਹਂ ਚਾਹਮ੍ ਏਵ ਚ । ਅਨ੍ਯਦ੍ ਏਵ ਤਦ੍ ਏਵਾਹਮ੍ ਅਹਮ੍ ਏਵਾਨ੍ਯਦ੍ ਏਵ ਤਤ੍
ਮੈਂ 'ਮੈਂ ਨਹੀਂ' ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੀ ਹਾਂ, ਤੇ 'ਮੈਂ ਨਹੀਂ' ਵੀ ਮੇਰਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਹੋਰ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਹੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਹੋਰ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਾਰ੍ਣਵਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਇਮੇ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੋਰ੍ਮਯਃ । ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ ਇਵ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਭਾਵਦ੍ਰਵਤਾਤ੍ਮਕਾਃ
ਇਸ ਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਦੀਆਂ ਤੇ ਪਿਘਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਸਰ੍ਗਮ੍ ਅਙ੍ਗਸ੍ਥਂ ਤੁषਾਰਮ੍ ਇਵ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤਾਮ੍ । ਭਾਤਿ ਸਰ੍ਗਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨੇਨੈਵ ਤੁषਾਰੇਣੇਵ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤਾ
ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਲਾ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੀ ਇਸ ਹੀ ਚਿੱਟੇ ਪਾਲੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਅਦੇਸ਼ਕਾਲਾਵਯਵੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਏष ਦੇਵੋ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ । ਅਸਜ੍ ਜਗਤ੍ ਤਨੋਤੀਵ ਯਥਾ ਵਾਰਿ ਤਰਙ੍ਗਕਮ੍
ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਜਾਂ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ, ਦਿਨ ਰਾਤ, ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਝੂਠਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਕਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾ ਵਿਪੁਲਾਕਾਸ਼ਕਾਨਨੇ । ਜਗਜ੍ਜਰਢਮਞ੍ਜਰ੍ਯḫ ਪ੍ਰਸਰਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਰਪਞ੍ਚਕਾਃ
ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਕਾਸ਼-ਸਮਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਪੰਜ ਵਧਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਏष ਸ੍ਵਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਸ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮਾਲੋਕਨੇਚ੍ਛਯਾ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਨਿਰ੍ਮਲਾਕਾਰਸ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਮਕੁਰਤਾਂ ਗਤਃ
ਇਹ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਰਛਾਈ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੱਚਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪ ਹੀ ਆਇਨੇ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵ੍ਯੋਮਵृਕ੍ਸ਼ਫਲਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਚ੍ਛਰ੍ਦ੍ਧਯ ਉਜ੍ਜ੍ਵਲਾਃ । ਸਰ੍ਗੋਪਲਮ੍ਭਸੁਸ੍ਵਾਦ੍ਵ੍ਯਸ਼੍ ਚਮਤ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਂਵਿਦਿ
ਇਸ ਅਕਾਸ਼-ਵ੍ਰੱਖ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਫਲ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰਤਾ ਨਾਲ, ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਰਸਨਾ ਨਾਲ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵੇਨ ਬਹਿष੍ਟ੍ਵੇਨ ਨਾਨਾਨਾਨਾਤਯਾਤ੍ਮਨਿ । ਏष ਸੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਬਹਿਰ੍ ਭਾਤਿ ਭਾਵਾਭਾਵਵਿਭਾਵਯਾ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਹੀ ਇੱਕ ਹੀ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ, ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਰੂਪਾ ਪਦਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਤਦਿਚ੍ਛਯਾ । ਚਮਤ੍ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਏਤਦਰ੍ਥਂ ਜਿਹ੍ਵੇਵ ਸ੍ਵਾਸ੍ਯਕੋਟਰੇ
ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਇਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਭ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਸਵਾਦ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾਮ੍ਭਸੋ ਦ੍ਰਵਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਇਦਂ ਜਗਦ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਸਂਵਿਤ੍ਸ੍ਵਾਦੂਪਲਮ੍ਭਾਙ੍ਗਂ ਭੁਵਨਾਵਰ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਮਤ੍
ਇਸ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਿਕੜਤ ਨੂੰ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਮ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਪਦਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰੀਸ੍ ਸਰ੍ਵਾ ਯਾਮੇਵ ਭਾਸ੍ਵਤਿ । ਏਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਏਵ ਚੋਦੇਤਿ ਸ੍ਵਾਲੋਕ ਇਵ ਤੇਜਸਃ
ਇਥੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਚਮਕ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਠੰਡੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣਾ ਚਾਨਣ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਇਦਮ੍ ਏष ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤ੍ਵਂ ਤੁਹਿਨਂ ਯਥਾ । ਅਤ ਏਤਾḫ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਿਦ ਇਨ੍ਦੋਰ੍ ਇਵਾਂਸ਼ਵਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਬਰਫ ਵਾਂਗ। ਇਥੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਚੰਦ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਙ੍ਗਤੋ ਰਙ੍ਗਾਜ੍ ਜਗਚ੍ ਚਿਤ੍ਰਮ੍ ਇਦਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਵਿਦ੍ਧ੍ਯ੍ ਅਭਾਵਵਿਕਾਰਾਦਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਏਤਨ੍ਮਯਂ ਤਤਮ੍
ਇਸੇ ਦੇ ਅੰਗ ਤੋਂ, ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਤੋਂ, ਇਹ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਅ, ਜਿਵੇਂ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਠੰਢਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।