ਅਸ਼ੇषੇष੍ਵ੍ ਅਵਿਸ਼ੇषੇषੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਸ਼ੇषਵਿਸ਼ੇषਤਾ । ਸਤ੍ਯਾ ਸੈਵਾਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਭਾਵ੍ਯਤਾਮ੍
ਸਾਰੇ ਵੱਖਰੇ ਅਤੇ ਨਾ-ਵੱਖਰੇ ਵਿਚ, ਸੱਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀ ਅਸਲ ਵੱਖਰਾ ਪਹਚਾਨ ਹੈ। 'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਵਿਚਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਕਰੋ।
ਵੇਦਨਂ ਬਨ੍ਧਨਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਅਵੇਦਨਮ੍ । ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਂ ਯਥਾਚਾਰਂ ਭਵ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਵੇਦਨਮ੍
ਅਨੁਭਵ ਹੀ ਬੰਧਨ ਹੈ, ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਮੁਕਤੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਤੇ ਚਲਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹੋ।
ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤਾਂ ਯਾਤਿ ਚਿਤਿਰ੍ ਨਾਯਾਤਿ ਚੇਤ੍ਯਤਾਮ੍ । ਚੇਤ੍ਯਾਭਾਵਾਦ੍ ਅਜਗਤਿ ਕẖ ਕਿਂ ਚੇਤਯਤਾਂ ਕਥਮ੍
ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ; ਚਿੱਤ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਜਦੋਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ, ਜਗਤ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ, ਕੌਣ ਕੀ ਜਾਣੇ ਤੇ ਕਿਵੇਂ?
ਦ੍ਰष੍ਟृਦृਸ਼੍ਯਦਸ਼ਾਭਾਵਾਜ੍ ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸੁषੁਪ੍ਤਵਤ੍ । ਸ਼ਰਦਾਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਾਭਮ੍ ਅਸਤ੍ਤੋਪਮਮ੍ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਜਾਗਣ ਵਿਚ ਵੀ ਸੁੱਤੇ ਵਰਗਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹੋ। ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਅਸਤਿਤਵ ਰਹਿਤ ਬਣ ਕੇ ਬੈਠੋ।
ਤਥੈਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚਿਦ੍ਰੂਪੇ ਪਵਨਸ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਨੇ ਯਥਾ । ਅਤ੍ਰ ਚਿਦ੍ਬੋਧਤਾ ਸਰ੍ਗੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਕਬੋਧਤਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਉਹ ਸਮਝ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਚੇਤਨਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਰੁਤੋ ਯਸ੍ ਸ ਸਰ੍ਗ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ । ਨਾਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਨਂ ਯਤ੍ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਤਦ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍
ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹਵਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਕੋਈ ਲਹਿਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੀਜਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਯਥਾ ਵੇਤ੍ਤਿ ਸ੍ਵਂ ਰੂਪਂ ਪਲ੍ਲਵਾਦਿਕਮ੍ । ਤਥਾ ਮਹਾਚਿਦ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਂ ਸ੍ਵਂ ਰੂਪਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਸਰ੍ਗਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅੰਕੁਰ ਆਦਿ ਦਾ ਰੂਪ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀ ਚੇਤਨਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
ਪਤ੍ਤ੍ਰਾਦਿਵੇਦਨਾਦ੍ ਬੀਜਂ ਯਥਾ ਪਤ੍ਤ੍ਰਾਦਿ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਪਰਾ ਚਿਤ੍ ਸਰ੍ਗਸਂਵਿਤ੍ਤੇਸ੍ ਤਥਾ ਭਵਤਿ ਸਰ੍ਗਭਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਬੀਜ ਪੱਤਿਆਂ ਆਦਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਚੀ ਚੇਤਨਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਭਾਵਵਿਕਾਰਾਭਾਸ਼੍ ਚਿਤ੍ ਪਰਾ ਸਰ੍ਗਭਾਸ੍ ਤਥਾ । ਸਰ੍ਵੇ ਬੀਜਾਦਿਦृष੍ਟਾਨ੍ਤਾਸ੍ ਤਦ੍ਰੂਪਾ ਏਵ ਤਨ੍ਮਯਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਪਰਮ ਚੇਤਨਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਜ ਆਦਿ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਦਾਹਰਣ ਵੀ ਉਸੀ ਸਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਂ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਜਗਤ੍ । ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਏਵਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਨਿਰਾਮਯਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪਰਮ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੈ; ਇਹ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਤੇ ਹਰ ਤਕਲੀਫ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਨਿਜਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮਾ ਨਿਜਾਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਯੀ । ਦ੍ਵੈਤਾਦ੍ਵੈਤਵਿਕਾਰੋ ऽਯਂ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਗਰਂ ਯਥਾ
ਆਤਮਾ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਵੀ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੋਵਾਂ ਤੇ ਇਕਤਾ ਦੀ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਤ੍ਵਾਕਾਸ਼ਯੋਰ੍ ਭੇਦੋ ਯਾਦृਸ਼ੋ ऽਵਗਤਸ੍ ਤ੍ਵਯਾ । ਭੇਦਂ ਨਿਰਾਤ੍ਮਕਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਰ੍ਗਯੋਃ
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਖਾਲੀਪਣ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਸਮਝਿਆ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਸਰੂਪ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਇਹ ਵੀ ਖਾਲੀ ਹੀ ਹੈ।
ਮਹਾਚਿਦ੍ਰੂਪਿਣੀ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਯਾ ਸਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣḫ ਪਰਾ । ਖਤਾ ਸੇਯਮ੍ ਅਹਂ ਤ੍ਵਂ ਚ ਮਾ ਨਰੋ ऽਸ੍ਮੀਤ੍ਯ੍ ਅਧੋ ਵ੍ਰਜ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਲੀ ਸਰਵੋਚਤ ਅਸਤਿਤਵ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗੂ ਸੁਭਾਵ ਹੈ; 'ਮੈਂ', 'ਤੂੰ', 'ਉਹ', 'ਇਨਸਾਨ'—ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੇਠਲੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਗਦ੍ਰੂਪੇ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਜਾਯਤੇ । ਜਾਤਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਥ ਨष੍ਟਂ ਚ ਨ ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਮ੍ਬੁਵੀਚਿਵਤ੍
ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਜੋ ਕੁਝ ਜਨਮ ਜਾਂ ਨਾਸ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।
ਪਦਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵਾਤ੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਅਵਯਵੀਵਾਵਯਵੇ ਖੇ ਖਂ ਵਾਰੀਵ ਵਾਰਿਣਿ
ਵਸਤੂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਵਾਂਗ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਤਿਵੇਂ ਹਿੱਸਾ ਪੂਰੇ ਵਿੱਚ।
ਨਿਮੇषਾਰ੍ਧਾਰ੍ਧਭਾਗੇਨ ਦੇਸ਼ਾਦ੍ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਸ੍ਥਿਤੌ । ਯਦ੍ ਰੂਪਂ ਸਂਵਿਦੋ ਮਧ੍ਯੇ ਸ ਸ੍ਵਭਾਵ ਉਪਾਸ੍ਯਤਾਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰੂਪ, ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਥਾਂ ਜਾਂ ਅਧੀ ਮੋਹਲੇ ਲਈ, ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਸੀ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਮ੍ ਇਤਿ ਦ੍ਵਿਰੂਪਂ ਸਂਵਿਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਃ । ਸ਼੍ਰੇਯḫ ਪਰਂ ਯੇਨ ਸਮੀਹਸੇ ਤ੍ਵਂ ਤਦੇਕਨਿष੍ਠੋ ਭਵ ਮਾਮਤਿਰ੍ ਭੂਃ
ਸਿਆਣੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ: ਇਕ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਵਾਲੀ ਤੇ ਇਕ ਸ਼ਾਂਤ। ਤੂੰ ਜਿਸ ਵਧੀਆ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਸ 'ਤੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੋ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਦੇ ਡੋਲ ਨਾ ਜਾਵੇ।
ਦੇਸ਼ਾਦ੍ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਂ ਦੂਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਯਾਸ੍ ਸਂਵਿਦẖ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਯਦ੍ ਰੂਪਮ੍ ਅਮਲਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤਦ੍ ਰੂਪਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦੋਂ ਚੇਤਨਾ ਇਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੂਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛਞ੍ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ ਸ੍ਪृਸ਼ਞ੍ ਜਿਘ੍ਰਨ੍ਨ੍ ਉਨ੍ਮਿषਨ੍ ਨਿਮਿषਨ੍ ਹਸਨ੍ । ਨੂਨਂ ਨਿਰਾਮਯਤ੍ਵਾਯ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਏਤਨ੍ਮਯੋ ਭਵ
ਚਲਦੇ, ਸੁਣਦੇ, ਛੂਹਦੇ, ਸੁੰਘਦੇ, ਅੱਖਾਂ ਖੋਲਦੇ ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਦੇ, ਹੱਸਦੇ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਹੋ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ।
ਤਤ ਏਵ ਨਿਰਾਭਾਸਾਤ੍ ਸਤ੍ਯਾਨ੍ ਨਿਰ੍ਵਾਸਨੈषਣਾਤ੍ । ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਂ ਯਥਾਚਾਰਂ ਮਾ ਚਲਾਮਰਸ਼ੈਲਵਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਡੋਲ ਰਹੋ, ਅਮਰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ।
ਏਤਦ੍ ਰੂਪਮ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਾਯਾḫ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਯਨ੍ ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ । ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਲਭ੍ਯਤੇ ਚੇਤ੍ ਸਾ ਤਦ੍ ਵਿਦ੍ਯੈਵ ਪਰਾ ਭਵੇਤ੍
ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ, ਜਦੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਵੇਖਣ 'ਤੇ ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਵਿਦ੍ਯਾਸਮ੍ਭਵਾਚ੍ ਚੇਤ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵੇ ऽਸਮ੍ਭਵਤẖ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਚੇਤ੍ਯਤੇ ਕਥਮ੍ ਏਵਾਤਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਏਵ ਬਲੋਦਿਤਾ
ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਮਨ ਦੀ ਉਪਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਮਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਣਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਜਾਣਣਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਤਾਕਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜਗਚ੍ ਚੈਕਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਏਕਮ੍ ਅਨੇਕਵਤ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਚਾਸਰ੍ਵਵਦ੍ ਭਾਤਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਚਾਸ਼ੁਦ੍ਧਵਤ੍ ਤਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਸੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਹਨ, ਇਕ ਹੀ ਵਜੋਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਅਪਵਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਇਵ ਚ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਚਾਸ਼ੂਨ੍ਯਵਤ੍ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਸ੍ਫਾਰਮ੍ ਅਸ੍ਫਾਰਮ੍ ਇਵ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਫਾਰਂ ਸ੍ਫਾਰਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਇਹ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਖਾਲੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾ-ਖਾਲੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਨਾ-ਭਰਿਆ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਨਾ-ਭਰਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਅਵਿਕਾਰਂ ਵਿਕਾਰੀਵ ਸਮਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਸ਼ਾਨ੍ਤਵਤ੍ । ਸਦ੍ ਏਵਾਸਦ੍ ਇਵਾਦृਸ਼੍ਯਂ ਤਦ੍ ਏਵਾਤਦ੍ ਇਵੋਦਿਤਮ੍
ਜੋ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ, ਪਰ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ; ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਪਰ ਅਸ਼ਾਂਤ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ; ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਪਰ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ; ਜੋ ਅਦਿੱਖ ਹੈ, ਪਰ ਦਿੱਖਦੇ ਹੋਏ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ।
ਅਵਿਭਾਗਂ ਵਿਭਾਗੀਵ ਨਿਰ੍ਜਾਡ੍ਯਂ ਜਡਵਦ੍ ਗਤਮ੍ । ਅਚੇਤ੍ਯਂ ਚੇਤ੍ਯਭਾਵੀਵ ਨਿਰਂਸ਼ਂ ਸਾਂਸ਼ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਜੋ ਕਦੇ ਵੰਡਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਸਤਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸੁਸਤ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਜਾਣਣ ਯੋਗ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਜਿਹਾ ਚਮਕਦਾ।
ਅਨਹਂ ਸਾਹਮ੍ ਇਵ ਤਦ੍ ਅਨਾਸ਼ਮ੍ ਅਪਿ ਨਾਸ਼ਵਤ੍ । ਅਕਲਙ੍ਕਂ ਕਲਙ੍ਕੀਵ ਨਿਰ੍ਵੇਦ੍ਯਂ ਵੇਦ੍ਯਵਾਹਿ ਤਤ੍
ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ; ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ; ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਦਾਗ ਵਾਲਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ; ਜੋ ਜਾਣਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਪਰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਲੈ ਕੇ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ।
ਆਲੋਕਿ ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਘਨਵਨ੍ ਨਵਵਚ੍ ਚ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਪਰਮਾਣੋਰ੍ ਅਪਿ ਤਨੁ ਗਰ੍ਭੀਕृਤਜਗਦ੍ਗਣਮ੍
ਉਹ ਚਾਨਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਘਣੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਮਿਲ ਜਾਵੇ; ਉਹ ਸਦਾ ਨਵਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਦੋਵੇਂ ਹੈ; ਪਰਮਾਣੂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਰੀਕ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਏ ਹੋਏ।
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਅਪਿ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਦृष੍ਟਂ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਭੂਯਸਾ । ਅਜਾਲਮ੍ ਅਪਿ ਜਾਲਾਢ੍ਯਂ ਦਾਸ਼ੇਸ਼ਵਦ੍ ਅਨੇਕਧਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਬੜੀ ਔਖੀ ਨਾਲ ਹੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਲੇ ਹੀ ਉਹ ਭ੍ਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਭ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਈ ਵੱਟਾਂ ਵਾਲਾ ਸੱਪ।
ਨਿਰ੍ਮਾਯਮ੍ ਅਪਿ ਮਾਯਾਂਸ਼ੁਮਣ੍ਡਲਾਮਲਭਾਸ੍ਕਰਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵਿਦਾਂ ਨਾਥਮ੍ ਅਪਾਮ੍ ਇਵ ਮਹੋਦਧਿਮ੍
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਗੋਲ ਜਿਹਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਪਾਣੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਜਾਣੋ।