ਅਭਾਵਂ ਭਾਵਨਾ ਯਾਤਿ ਬੋਧੇਨ ਘਨਤਾਨਵਾ । ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਙ੍ਗਮਾਭ੍ਯਾਸਾਤ੍ ਪਾਣ੍ਡਿਤ੍ਯਮ੍ ਇਵ ਮੂਢਤਾ
ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਸਮਝਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵੀ ਪੰਡਿਤਾਈ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਹਮ੍ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਸਦ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯੋ ऽਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ਮਾਤ੍ਮਕਃ । ਜੀਵਤੋ ऽਜੀਵਤਸ਼੍ ਚਾਤਿਰੂਢੋ ਬੋਧ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
‘ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ’ — ਇਹ ਪੱਕਾ ਨਿਸਚੈ ਜੋ ਸਹੀ ਤਰਕ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਬੋਧ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਤ ਤੇ ਅਜੀਵਤ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਯੌ ਸ੍ਪਨ੍ਦ ਇਵਾਤ੍ਰੇਦਂ ਜਗਦਾਦ੍ਯ੍ ਅਵਭਾਸਤੇ । ਕੋ ऽਹਂ ਕਥਮ੍ ਇਦਂ ਚੇਤਿ ਵਿਚਾਰੇਣੈਵ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਥੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 'ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?' — ਇਹ ਗਲਾਂ ਸੋਚਣ ਨਾਲ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਕਿਮ੍ ਏਤਾਵਤਿ ਮੂਢਤਾ । ਸਤ੍ਸਙ੍ਗਮਵਿਚਾਰਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਏਤਦ੍ ਆਸ਼੍ਵ੍ ਅਵਗਮ੍ਯਤੇ
'ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ' — ਇਹ ਸਮਝ ਆ ਜਾਣਾ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਮੂਰਖਤਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਜਲਦੀ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ਸਙ੍ਗਾਦ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਬਨ੍ਧਨਮ੍ । ਆਲੋਕੇਨੇਵ ਤਿਮਿਰਂ ਦਿਵਸੇਨੇਵ ਯਾਮਿਨੀ
'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਬੰਧਨ ਸੱਚ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦਿਨ ਆਉਣ ਤੇ ਰਾਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੋ ऽਹਂ ਕਥਮ੍ ਇਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਕੋ ਜੀਵਃ ਕਿਂ ਚ ਜੀਵਨਮ੍ । ਇਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਸਂਯੋਗਾਦ੍ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਂ ਵਿਚਾਰਯੇਤ੍
ਸੱਚ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਇਹ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: 'ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਇਹ ਸਭ ਜੋ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਕੀ ਹੈ? ਜਿੰਦ ਕੌਣ ਹੈ? ਜੀਉਣਾ ਕੀ ਹੈ?'
ਜੀਵਿਤਂ ਭੁਵਨਂ ਭਾਤਿ ਤਮੋ ऽਹਮ੍ ਇਤਿ ਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਲੋਕੇਨ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਰ੍ਕਸੇਵਨਾਤ੍ ਸ ਨਿषੇਵ੍ਯਤਾਮ੍
ਜੀਵਨ ਤੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤਾਂ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਪਰ 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਹਨੇਰਾ ਸੱਚ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ।
ਯੋ ਯੋ ਬੋਧਾਤਿਸ਼ਯਵਾਂਸ੍ ਤਂ ਤਂ ਪृਥਗ੍ ਉਪਾਸ੍ਸ੍ਵ ਭੋਃ । ਸਙ੍ਗਸਙ੍ਕਥਯੋਦੇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਾਦਪਿਸ਼ਾਚਿਕਾ
ਜੋ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ, ਗੱਲਾਂ-ਬਾਤਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਭੂਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਾਦਯਕ੍ਸ਼ੇ ऽਭ੍ਯੁਦਿਤੇ ਬਾਲਸ੍ਯੇਵ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ । ਮੁਕ੍ਤਿਮ੍ ਉਕ੍ਤਾਮ੍ ਅਲਂ ਮੁਖ੍ਯਮ੍ ਉਦੇਤ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤਿ ਭ੍ਰਮਃ
ਜਦੋਂ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਚੌਪੜੀ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਭਰਮ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਮੁਕਤੀ-ਮਾਰਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤḫ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮ੍ ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ ਸੇਵੇਤ ਪਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਏਕੀਕृਤ੍ਯ ਤਦੁਕ੍ਤਾਂਸ੍ ਤਾਨ੍ ਅਰ੍ਥਾਨ੍ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਵਿਦਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਯੇਤ੍ ਤਦੁਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਬੁਦ੍ਧਿਵਿਵृਦ੍ਧਯੇ । ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮੁਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ ਤਤ੍ ਸਤ੍ ਤਨ੍ਮਯਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਤਲਬ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਸੋਚੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਮਝ ਵਧੇ। ਜੋ ਮਨ ਦੇ ਸਭ ਖਿਆਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਓ।
ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਙ੍ਗਮੇ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਪਰਮਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਤਾਮ੍ । ਅਜ੍ਞਾਨਲਤਿਕਾ ਸੈਕਾ ਕਣਸ਼ẖ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮ੍ ਅਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਇਕ ਲਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏषੋ ऽਰ੍ਥਸ੍ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਤੇਨੇਦਂ ਕਥਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਅਨੁਭੂਤਂ ਵਯਂ ਬਾਲਾ ਨਾਸਮਞ੍ਜਸਵੇਦਿਨਃ
ਇਹ ਮਤਲਬ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਾਂਗ ਜੋ ਠੀਕ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ।
ਵ੍ਯੋਮ੍ਨੋ ऽਮ੍ਬੁਵਾਹਾਦਿਵਿਜृਮ੍ਭਯੇਵ ਤਰਙ੍ਗਭਙ੍ਗ੍ਯੇਵ ਮਹਾਰ੍ਣਵਸ੍ਯ । ਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਨਾਪਿ ਚ ਨਸ਼੍ਯਤੀਹ ਨਾਸ਼ੋਦਯੇ ਨਿਰ੍ਮਨਨਸ੍ਯ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਟੁੱਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਨ-ਰਹਿਤ ਦੀ ਨਾਸ ਜਾਂ ਉਤਪਤੀ ਵਿੱਚ।
ਇਦਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਂ ਮृਗਤृष੍ਣਿਕਾਮ੍ਬੁਵਨ੍ ਨਿਰਾਮਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤ ਆਤਤੇ । ਵਿਚਾਰਿਤੇ ਨਾਹਮ੍ ਇਤੀਵ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕੁਤẖ ਕ੍ਵ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਨਨਾਦਿਵਿਭ੍ਰਮਃ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਰਗ ਦੀ ਪਿਆਸ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ, 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਐਸਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ—ਫਿਰ ਸੋਚ-ਵਗੈਰਾ ਦੀ ਭਟਕਣ ਕਿੱਥੋਂ, ਕਿਸ ਲਈ, ਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸ੍ਵਪੌਰੁषੇਣ ਸ੍ਵਧਿਯਾ ਸਤ੍ਸਙ੍ਗਮਵਿਕਾਸਯਾ । ਯਦਿ ਨਾਨੀਯਤੇ ਜ੍ਞਤ੍ਵਂ ਤਦ੍ ਉਪਾਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨੇਤਰਃ
ਜੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਆਪਣੀ ਸੋਚ, ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ.
ਅਕਲ੍ਪਿਤਂ ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਚ ਪ੍ਰਤਿਕਲ੍ਪਨਯਾ ਸ੍ਵਯਾ । ਤਦ੍ ਏਵਾਨ੍ਯਤ੍ਵਮ੍ ਆਦਤ੍ਤੇ ਵਿषਤ੍ਵਮ੍ ਅਮृਤਂ ਯਥਾ
ਜੋ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਉਲਟ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਪਰਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਕਲ੍ਪਨਾ ਚਾਕਲ੍ਪਨਾਨ੍ਤਾ ਮੁਕ੍ਤਤਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਕਲ੍ਪਨਮ੍ । ਏਤਚ੍ ਚ ਭੋਗਸਨ੍ਤ੍ਯਾਗਪੂਰ੍ਵਂ ਸਿਧ੍ਯਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਕਲਪਨਾ ਦਾ ਅੰਤ ਅਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੁਕਤੀ ਕਲਪਨਾ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਭੋਗ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ.
ਵਚਸਾ ਮਨਸਾ ਚਾਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਾਵ੍ ਅਵਿਭਾਵਯਨ੍ । ਯ ਆਸ੍ਤੇ ਵਰ੍ਧਤੇ ਤਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਨੋਪਸ਼ਮਸ਼੍ ਸ਼ਨੈਃ
ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਅਰਥ ਵਿਚ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਨਾਵਿਦ੍ਯਾਸ੍ਤੀਤਰਾਤ੍ਮਿਕਾ । ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਭਾਵਨਾਦ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਾਨ੍ਯੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ऽਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਇਹ 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਧਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਉਸ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਹਮ੍ਭਾਵਮ੍ ਅਥਾਦੇਹਂ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ ਛ੍ਰਯਸਿ ਨਸ਼੍ਯਸਿ । ਜਗਦਾਦੌ ਚਿਰਂ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤੇ ਸ਼ਾਮ੍ਯਸਿ ਸਿਧ੍ਯਸਿ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ 'ਮੈਂ' ਅਤੇ ਦੇਹ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਜਗਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ, ਉਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਅਚੇਤਨਾਦ੍ ਇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਦ੍ ਏਵਾਸਦ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਯਸ੍ਯੋਪਲਸ੍ਯੇਵ ਨਮਸ੍ ਤਸ੍ਮੈ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਅਚੇਤਨ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸੱਚ ਜਾਂ ਝੂਠਾ ਜਿਵੇਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਚੇਤਨਾਦ੍ ਇਦਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਉਪਲਸ੍ਯੇਵ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ । ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨ੍ਤḫ ਪਰਾਲੀਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯਾਚਿਤ੍ਤਭਾਵਨਾਤ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਹਿਸ ਹੋ ਕੇ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਮਨ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਥ ਵਾ ਮਾਸ੍ਤੁ ਚੇਤਿਤਂ ਦੁẖਖਵृਦ੍ਧਯੇ । ਅਚੇਤਿਤਂ ਸੁਖਾਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਅਚੇਤਨਮ੍ ਅਚੇਤਨਾਤ੍
ਇਹ ਰਹੇ ਜਾਂ ਨਾ ਰਹੇ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੁੱਖ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਬੇਹਿਸੀ ਅੰਦਰੋਂ ਸੁਖ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬੇਹਿਸੀ ਵੀ ਬੇਹਿਸੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵੌ ਵ੍ਯਾਧੀ ਦੇਹਿਨੋ ਘੋਰਾਵ੍ ਅਯਂ ਲੋਕਸ੍ ਤਥਾ ਪਰਃ । ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਘੋਰਾਣਿ ਦੁẖਖਾਨਿ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੀਡਿਤਃ
ਜੀਵ ਦੇ ਲਈ ਦੋ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹਨ: ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਅਗਲਾ ਸੰਸਾਰ; ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹਲੋਕੇ ਯਤਨ੍ਤੇ ऽਜ੍ਞਾ ਵ੍ਯਾਧੌ ਭੋਗਦੁਰੌषਧੈਃ । ਆਜੀਵਿਤਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਨਾਪਰਾਮਯੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਗਿਆਨ ਲੋਕ ਭੋਗ ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਜੀਵਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਲਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਪਰਲੋਕਮਹਾਵ੍ਯਾਧੌ ਪ੍ਰਯਤਨ੍ਤੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੁਮ੍ । ਸ਼ਮਸਤ੍ਸਙ੍ਗਬੋਧਾਦ੍ਯੈਰ੍ ਅਮृਤੈḫ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ, ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਠੰਢ-ਚਿੱਤ, ਚੰਗੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਜਾਗਣ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਲੋਕਚਿਕਿਤ੍ਸਾਯਾਂ ਸਾਵਧਾਨਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਯੇ । ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਮਹੇਚ੍ਛਾਯਾਂ ਸ਼ਮਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਜਯਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜੋ ਲੋਕ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਦੀ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਠੰਢ-ਚਿੱਤ ਦੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹੈਵ ਨਰਕਵ੍ਯਾਧੇਸ਼੍ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਨ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਗਤ੍ਵਾ ਨਿਰੌषਧਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ ਰੋਗੀ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਨਰਕ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਦਵਾਈ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?
ਇਹਲੋਕਚਿਕਿਤ੍ਸਾਭਿਰ੍ ਜੀਵਿਤਂ ਯਾਤੁ ਮਾ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਤੌषਧੈਰ੍ ਅਜ੍ਞਾḫ ਪਰਲੋਕਸ਼੍ ਚਿਕਿਤ੍ਸ੍ਯਤਾਮ੍
ਇਸ ਲੋਕ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਲਈ, ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੀ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।