ਭਗਵਨ੍ ਕੋ ऽਸਿ ਪੂਰ੍ਣਾਤ੍ਮਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਕਥਮ੍ ਆਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨ੍ ਅਨਾਕੁਲੋ ਲੋਕਂ ਗ੍ਰਾਮਯਾਤ੍ਰਾਮ੍ ਇਵਾਧ੍ਵਗਃ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ—ਪੂਰਨ ਆਤਮਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪੀਤਮ੍ ਅਮृਤਂ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਸਮ੍ਰਾਡ੍ ਵਿਰਾਡ੍ ਅਥ । ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਰਿਕ੍ਤੋ ऽਪਿ ਚਿਰਂ ਸੁਪੂਰ੍ਣ ਇਵ ਰਾਜਸੇ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਰਸ ਪੀ ਲਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਮਹਾਰਾਜ ਹੋ, ਸਭ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ? ਜਦ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਦਿਸਦੇ ਹੋ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯੋ ऽਸਿ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣੋ ऽਸਿ ਘੂਰ੍ਣਸੀਵ ਸ੍ਥਿਰੋ ऽਸਿ ਚ । ਨ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਸਿ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਵ ਵਾ
ਤੂੰ ਖਾਲੀ ਵੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਅਡੋਲ ਵੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈਂ, ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈਂ, ਪਰ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈਂ।
ਉਪਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਚ ਕਾਨ੍ਤਂ ਚ ਦੀਪ੍ਤਮ੍ ਅਪ੍ਰਤਿਘਾਤਿ ਚ । ਨਿਭृਤਂ ਚੋਰ੍ਜਿਤਂ ਚੇਦਂ ਰੂਪਂ ਕਿਮ੍ ਇਤਿ ਤੇ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮুনি, ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਇੰਨਾ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੋਹਣਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚੁੱਪ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੀ — ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਭੂਸਂਸ੍ਥੋ ऽਪਿ ਸਮਸ੍ਤਾਨਾਂ ਲੋਕਾਨਾਮ੍ ਉਪਰੀਵ ਖੇ । ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ऽਸਿ ਨਿਰਾਸ੍ਥੋ ऽਸਿ ਘਨਾਸ੍ਥੋ ऽਸਿ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੈਂ, ਲਗਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੈਂ, ਗੂੜ੍ਹਾ ਵੀ ਹੈਂ ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਸृਤਂ ਚ ਪਦਾਰ੍ਥੇषੁ ਨ ਪਦਾਰ੍ਥਾਤ੍ਮ ਚਾਸ੍ਤਿ ਚ । ਤਵੇਨ੍ਦੋਰ੍ ਇਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਮਨੋ ऽਮृਤਮਯਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਲਾਵਾਨ੍ ਅਕਲਙ੍ਕੋ ऽਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੀਤਲੋ ਭਾਸੁਰਸ੍ ਸਮਃ । ਰਸਾਯਨਪਰਾਪੂਰ੍ਣḫ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਰ੍ ਇਵ ਰਾਜਸੇ
ਤੁਸੀਂ ਕਲਾ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹੋ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਠੰਡੇ ਹੋ, ਚਮਕਦੇ ਹੋ, ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਹੋ। ਸਰਵੋਤਮ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ।
ਤ੍ਵਦਿਚ੍ਛਾਯਤ੍ਤਸਦਸਦ੍ਭਾਵਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਚਿਤਿ । ਸਂਸਾਰਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਇਦਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਫਲਮ੍ ਇਵਾਙ੍ਕੁਰੇ
ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ 'ਤੇ ਹੀ ਸਾਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਚੇਤਨਾ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚੱਕਰ ਅੰਕੁਰ 'ਤੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਤਾਵਦ੍ ਅਯਂ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ ਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯਕੁਲਸਮ੍ਭਵਃ । ਮਙ੍ਕਿਰ੍ ਨਾਮ ਮਹਾਭਾਗ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪ੍ਰਸਙ੍ਗਤਃ
ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ, ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਮੰਕਿਰ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ 'ਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸੁਦੂਰਮ੍ ਅਧ੍ਵਾਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ । ਚਿਰਕਾਲੇਨ ਸਦਨਮ੍ ਆਤ੍ਮੀਯਂ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਃ
ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦਾ ਸਫਰ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੁਣ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਨ ਚ ਮੇ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ ਉਦ੍ਯੋਗੋ ਵਿਰਕ੍ਤਮਨਸੋ ਗृਹਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਡਿਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਭੁਵਨੋਦਰੇ
ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੁਣ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਛੋੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਘਰ ਵੱਲ ਮੁੜਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ।
ਭਗਵਨ੍ ਮਹ੍ਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਕਥਯੇਹਾਨੁਕਮ੍ਪਯਾ । ਗਮ੍ਭੀਰਾਣਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਨਿ ਸਾਧੁਚੇਤਸ੍ਸਰਾਂਸਿ ਹਿ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਤੇ ਸਾਫ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ ਏਵ ਮਿਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਕੁਰ੍ਵਤਾਂ ਮਹਤਾਂ ਪੁਰਃ । ਕਮਲਾਨੀਵ ਭੂਤਾਨਿ ਵਿਕਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਿ ਚ
ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਿਤਰਤਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਮੇਮਂ ਚ ਮਨੋਮੋਹਂ ਸਂਸਾਰਭ੍ਰਮਸਮ੍ਭਵਮ੍ । ਮਨ੍ਯੇ ਹਾਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਬੋਧਾਨੁਕਮ੍ਪਨੈਃ
ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਇਸ ਭਟਕਾਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭੁੱਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਦਇਆ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਵਸਿष੍ਠੋ ऽਸ੍ਮਿ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਮੁਨਿਰ੍ ਅਸ੍ਮਿ ਨਭੋਗृਹਃ । ਕੇਨਾਪ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਥੇਨ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ ਇਮਂ ਮਾਰ੍ਗਮ੍ ਉਪਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੈਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਹਾਂ ਜਿਸਦਾ ਘਰ ਅਸਮਾਨ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਮਾ ਗਾ ਵਿषਾਦਂ ਪਨ੍ਥਾਨਮ੍ ਆਗਤੋ ऽਸਿ ਮਨੀषਿਣਾਮ੍ । ਪ੍ਰਾਯḫ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸਿ ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਸ੍ਯਾਪਰਂ ਤਟਮ੍
ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਨਾ ਜਾ; ਤੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈਂ।
ਵੈਰਾਗ੍ਯਵਿਭਵੋਦਾਰਾ ਮਤਿਰ੍ ਉਕ੍ਤਿਰ੍ ਅਪੀਦृਸ਼ੀ । ਆਕृਤਿਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਰੂਪਾ ਚ ਨ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸੋਚ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਰੂਪ — ਜੋ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮੂਰਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਮਣਿਰ੍ ਮਧੁਰਕਾषੇਣ ਯਥੈਤਿ ਵਿਮਲਾਤ੍ਮਤਾਮ੍ । ਤਥਾ ਕषਾਯਪਾਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਏਤਿ ਵਿਵੇਕਿਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਨਰਮ ਘਸਾਈ ਨਾਲ ਮਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਧਾਈ ਦੇ ਪੱਕਣ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਵੇਕ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਜ੍ਞਾਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਸਿ ਕਥਂ ਸਂਸਾਰਂ ਹਾਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਸਿ । ਉਪਦਿष੍ਟਮ੍ ਅਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸਮ੍ਪਾਦਯਸਿ ਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਹਟਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵੋਗੇ।
ਵਿਮਲਵਾਸਨ ਉਨ੍ਨਤਮਾਨਸḫ ਪਰਿਵਿਵਿਕ੍ਤਮਤਿਰ੍ ਜਨਚੇਤਸਾਮ੍ । ਪਦਮ੍ ਅਸ਼ੋਕਮ੍ ਅਲਂ ਖਲੁ ਯੁਜ੍ਯਸੇ ਜਗਤਿ ਨੇਤੁਮ੍ ਇਤੀਦਮ੍ ਇਹੋਚ੍ਯਤੇ
ਸਾਫ ਵਾਸਨਾ, ਉੱਚ ਮਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ। ਇੱਥੇ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਮੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਤੋ ਮਙ੍ਕਿਰ੍ ਵਿਨਿਪਤ੍ਯ ਸ ਪਾਦਯੋਃ । ਉਵਾਚਾਨਨ੍ਦਪੂਰ੍ਣਾਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਇਦਂ ਮਾਰ੍ਗੇ ਵਹਨ੍ ਵਚਃ
ਜਦੋਂ ਮੰਕੀ ਨੇ 'ਮੇਰਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਭਗਵਨ੍ ਭੂਰਿਸ਼ੋ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ਦਸ਼ਾਵਤਾ । ਮਯਾ ਨ ਤੁ ਪੁਨਸ੍ ਸਾਧੁਰ੍ ਲਬ੍ਧਸ੍ ਸਂਸ਼ਯਨਾਸ਼ਕृਤ੍
ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਭਟਕਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸਲ ਸਾਧੂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਸੰਦੇਹ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕੇ।
ਸਮਸ੍ਤਦੇਹਵਾਰਾਣਾਂ ਸਾਰਸ੍ਯਾਦ੍ਯ ਫਲਂ ਮਯਾ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਯਦ੍ ਅਸ੍ਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮੇ ਭ੍ਰਮਰਤਾਂ ਗਤਃ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੱਚੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਲਗਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਖਿਨ੍ਨੋ ऽਸ੍ਮਿ ਭਗਵਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਦਸ਼ਾਸ੍ ਸਂਸਾਰਦੋषਦਾਃ । ਪੁਨਰ੍ ਜਾਤਂ ਪੁਨਰ੍ ਨष੍ਟਂ ਸੁਖਦੁẖਖਭ੍ਰਮਸ੍ ਸਦਾ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਣਾ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਸਦਾ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣਾ।
ਅਵਸ਼੍ਯਮ੍ਭਾਵਿਪਰ੍ਯਨ੍ਤਦੁẖਖਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਕਲਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਸੁਖਾਨ੍ਯ੍ ਏਵਾਤਿਦੁẖਖਾਨਿ ਵਰਂ ਦੁẖਖਾਨ੍ਯ੍ ਅਤੋ ਮੁਨੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਹਰੇਕ ਸੁਖ ਆਖਰਕਾਰ ਦੁੱਖ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਦृਢਦੁẖਖਵਦ੍ ਅਨ੍ਤਤ੍ਵਾਦ੍ ਦੁẖਖਯਨ੍ਤਿ ਸੁਖਾਨਿ ਮਾਮ੍ । ਤਥਾ ਨਾਮ ਯਥਾ ਦੁẖਖਮ੍ ਏਵ ਮੇ ਸੁਖਤਾਂ ਗਤਮ੍
ਸੁਖ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਾਂਗ ਪੀੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁੱਖ ਹੀ ਸੁਖ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਯੋ ਦਸ਼ਨਲੋਮਾਙ੍ਗੈਸ੍ ਸਹ ਜਰ੍ਜਰਤਾਂ ਗਤਮ੍ । ਉਚ੍ਚੈḫਪਦੇ ਪਾਤਪਰਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਨਾਧ੍ਯਵਸਾਯਿਨੀ
ਮੇਰੀ ਉਮਰ, ਦੰਦ, ਵਾਲ ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਮਨ, ਜੋ ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਪ੍ਰਸੁਵਾਨਂ ਕੁਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਨ੍ ਗਹਨਂ ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ । ਮਨḫ ਪਿਪ੍ਪਲਪਦ੍ਮੂਲੈਰ੍ ਇਵ ਕੁਗ੍ਰਾਮਕੋਟਰਮ੍
ਮੇਰਾ ਮਨ, ਮੰਦੇ ਵਿਚਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪੀਪਲ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਜੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਸੇ ਹਨੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੋਹ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਵਾਸਨਾਗਰ੍ਧਵृਦ੍ਧ੍ਯੈਤਿ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ ਸ਼੍ਵḫ ਪਾਪੀਯਸੀਂ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ । ਕਣ੍ਟਕਦ੍ਰੁਮਵਲ੍ਲੀਵ ਕਰਾਲਕੁਟਿਲਾ ਮਤਿਃ
ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹੋਰ ਵੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨ, ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਪਚੀ ਹੋਈ ਵਾਟੀ ਵਾਂਗ, ਕਰੂ ਤੇ ਵਕੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰ੍ ਆਯਾਸਸ਼ਾਲਿਨ੍ਯਾ ਯਾਮਿਨ੍ਯੇਵ ਤਮੋऽਨ੍ਧਯਾ । ਅਕ੍ਸ਼ੀਵਾਨਾਗਤਾਲੋਕਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਂ ਸਨ੍ਤਤਚਿਨ੍ਤਯਾ
ਜੀਵਨ, ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ, ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ, ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹਨ, ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਜੀਵਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।