ਵਿਹਰਨ੍ ਭੂਤਲਂ ਗਚ੍ਛਂਸ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਪਿਤਾਮਹਪਤ੍ਤਨਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਕਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਦੀਰ੍ਘਾਮ੍ ਅਰਣ੍ਯਾਨੀਂ ਮਹਾਤਪਾਮ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕਠੋਰ ਤਪਸਿਆ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪਾਂਸੁਪ੍ਰਤਰ੍ਦਗਹਨਾਂ ਪ੍ਰਕਚਤ੍ਤਪ੍ਤਸੈਕਤਾਮ੍ । ਅਦृष੍ਟਪਾਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਗ੍ਰਾਮਕਲਾਞ੍ਛਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਜੰਗਲ ਧੂੜ ਨਾਲ ਘਣੀ ਸੀ, ਰੇਤ ਤਪਦੀ ਤੇ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਹੱਦ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਅਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਖਾਨਿਲਾਲੋਕਜਲਭੂਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ਼ਾਲਿਨੀਮ੍ । ਤਤਾਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਂ ਮਹਾਰਮ੍ਭਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਤ੍ਤਾਮ੍ ਇਵਾਮਲਾਮ੍
ਉਥੇ ਹਵਾ, ਰੋਸ਼ਨੀ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਸਾਰੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਸਨ; ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖਾਲੀਪਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਸੀਅਤ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਤਤਾ।
ਅਵਿਦ੍ਯਾਮ੍ ਇਵ ਸਮ੍ਮੋਹਮृਗਤृष੍ਣਾਗਤਭ੍ਰਮਾਮ੍ । ਜਾਡ੍ਯਦਾਮ੍ ਆਤਤਾਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਂ ਦਿਗ੍ਦਾਹਮਿਹਿਕਾਕੁਲਾਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਅਗਿਆਨ ਵਾਂਗ ਸੀ—ਭਟਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਹੋਈ, ਸੁਸਤ ਤੇ ਖਾਲੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤਪਦੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਰਣ੍ਯਾਨ੍ਯਾਂ ਯਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਹਰਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਤਾਵਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੁਰਤੋ ਵਦਨ੍ਤਂ ਪਥਿਕਂ ਸ਼੍ਰਮਾਤ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਥੱਕਾ ਹੋਇਆ ਯਾਤਰੀ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਹੋ ਨੁ ਪਰਿਖੇਦਾਯ ਪ੍ਰੌਢਪ੍ਰਾਯਾਤਪੋ ਰਵਿਃ । ਪਰਿਤਾਪਾਯ ਪਾਪੋ ऽਯਂ ਦੁਰ੍ਜਨੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਮਃ
ਅਹੋ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਹ ਤਿੱਖਾ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ ਸਿਰਫ ਥਕਾਵਟ ਹੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਾੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ।
ਸਙ੍ਗਲਨ੍ਤੀਵ ਮਰ੍ਮਾਣਿ ਸ੍ਫੁਰਤੀਵਾਗ੍ਨਿਰ੍ ਆਤਪੇ । ਸਙ੍ਕੁਚਤ੍ਪਲ੍ਲਵਾਪੀਡਾਸ੍ ਤਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਨਰਾਜਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੀਖੀ ਚੁਭਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਭੜਕਦੀ ਹੋਵੇ; ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਸੁੱਕ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਬੜੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਤਾਵਤ੍ ਤਦ੍ ਏਤਮ੍ ਅਗ੍ਰਸ੍ਥਂ ਗ੍ਰਾਮਕਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਸ਼੍ਰਮਮ੍ ਅਤ੍ਰਾਪਨੀਯਾਸ਼ੁ ਵਹਾਮ੍ਯ੍ ਅਧ੍ਵਾਨਮ੍ ਆਸ਼ੁਗਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਛੋਟੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਫ਼ੌਰਨ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸੋ ऽਗ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕਿਰਾਤਗ੍ਰਾਮਕਂ ਯਦਾ । ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਤਿ ਤਦਾ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤ ਇਦਂ ਵਚਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਅਪਰਿਜ੍ਞਾਤ ਨੀਰਾਗ ਮਾਰ੍ਗਮਿਤ੍ਰ ਸ਼ੁਭਾਕृਤੇ । ਮਰੁਮਾਰ੍ਗਮਹਾਰਣ੍ਯਪਾਨ੍ਥ ਸ੍ਵਾਗਤਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਅਜਾਣ, ਨਿਰਲੇਪ, ਰਸਤੇ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰੇਤਲੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦਾ ਯਾਤਰੀ, ਤੇਰਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।
ਚਿਰਂ ਮਨੁष੍ਯਦੇਸ਼ੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਰ੍ਜਨਗ੍ਰਾਮਧਨ੍ਵਨਿ । ਨਾਗਰਾਧ੍ਵਗ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਨ ਲਪ੍ਸ੍ਯਸੇ
ਇਸ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਨੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਉਜਾੜ ਜਗ੍ਹਾ 'ਚ, ਤੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਯਾਤਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਚਾਹੇ ਆਰਾਮ ਕਰੇ, ਪਰ ਅਸਲ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਲੱਭੇਗਾ।
ਸ਼੍ਰਮੋ ਵਿਸ਼੍ਰਮਣੇਨੈਵ ਵਰ੍ਧਤੇ ਪਾਮਰਾਸ੍ਪਦੇ । ਤृਡ੍ ਵੈ ਲਵਣਪਾਨੇਨ ਭੂਯ ਏਵਾਭਿਵਰ੍ਧਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਨੀਚ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ ਹੋਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਲੂਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪਿਆਸ ਹੋਰ ਵੱਧਦੀ ਹੈ।
ਏਤੇ ਗ੍ਰਾਮੈਕਸ਼ਰਣਾḫ ਪਲ੍ਲਵਸ੍ਪਨ੍ਦਭੀਰਵਃ । ਅਯਥਾਯਥਸਞ੍ਚਾਰਾ ਹਰਿਣਾ ਇਵ ਜਨ੍ਤਵਃ
ਇਹ ਜੀਵ, ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਹੀ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਹਿਲਚਲ ਤੋਂ ਡਰਦੇ, ਸਹੀ ਜਾਂ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਹਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਵਿਚਾਰੇषੁ ਨ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨੁਭੂਤਿषੁ । ਨ ਤ੍ਰਸਨ੍ਤਿ ਦੁਰਾਚਾਰਾਦ੍ ਅਸ਼੍ਮਯਨ੍ਤ੍ਰਮਯਾ ਇਵ
ਇਹ ਸੋਚ ਵਿਚ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ, ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਚਮਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਮੰਦ ਕਰਤੂਤਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਨਹੀਂ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਂਗ ਬੇਹਿਸ ਹਨ।
ਕਾਮਾਰ੍ਥਰਾਗਵਿਦ੍ਵੇषਪਰਿਨਿष੍ਠਿਤਪੌਰੁषਾਃ । ਕਰ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਆਪਾਤਮਧੁਰੇ ਰਮਨ੍ਤੇ ਦਗ੍ਧਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਇੱਛਾ, ਧਨ, ਲਗਾਵ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਵਿਚ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਜਲ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਮਿੱਠੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਆਭਿਜਾਤ੍ਯੋਨ੍ਨਤੋਦਾਰਾ ਸ਼ੀਤਲਾ ਰਸਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਨੇਹ ਵਿਸ਼੍ਵਸਿਤਿ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਮੇਘਮਾਲਾ ਮਰਾਵ੍ ਇਵ
ਇੱਥੇ ਉੱਚੀ ਜਾਤ, ਵਡਿਆਈ, ਠੰਢਕ ਅਤੇ ਸੁਆਦ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਨ ਇੱਥੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ।
ਵਰਮ੍ ਅਨ੍ਧਗੁਹਾਹਿਤ੍ਵਂ ਸ਼ਿਲਾਨ੍ਤẖ ਕੀਟਤਾ ਵਰਮ੍ । ਵਰਂ ਮਰੌ ਪਙ੍ਗੁਮृਗੋ ਨ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਜਨਸਙ੍ਗਮਃ
ਅੰਧੇਰੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀੜਾ ਬਣਨਾ ਚੰਗਾ, ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਲੰਗੜਾ ਹਿਰਣ ਹੋਣਾ ਚੰਗਾ, ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ।
ਨਿਮੇषਾਸ੍ਵਾਦਮਧੁਰਾẖ ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਤਰਵਿਰਾਗਿਣਃ । ਮਾਰਣੈਕਾਨ੍ਤਨਿਰਤਾ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾ ਵਿषਕਣਾ ਇਵ
ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਬੇਰੁਖੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੇ ਤੀਰ।
ਵਾਨ੍ਤਿ ਭਸ੍ਮਕਣਾਕੀਰ੍ਣਾ ਜੀਰ੍ਣਾਸ੍ ਸਂਸ਼ੀਰ੍ਣਸਦ੍ਮਸੁ । ਤृਣਪਰ੍ਣਵਨਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਵਕਰਵਾਯਵਃ
ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਵਾ, ਜੋ ਘਾਸ, ਪੱਤੇ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਟੂਟੇ ਹੋਏ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਰੁਝੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਝੜਦੇ, ਢਹਿ ਗਏ ਘਰਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਖ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਤੇਨਾਹਮ੍ ਇਦਮ੍ ਉਕ੍ਤਸ੍ ਤਦਾਨਘ । ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸ੍ਨਾਤੇਨੇਵਾਮृਤਾਮ੍ਭਸਾ
ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ; ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ ਮਿਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ।
ਭਗਵਨ੍ ਕੋ ऽਸਿ ਪੂਰ੍ਣਾਤ੍ਮਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਕਥਮ੍ ਆਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨ੍ ਅਨਾਕੁਲੋ ਲੋਕਂ ਗ੍ਰਾਮਯਾਤ੍ਰਾਮ੍ ਇਵਾਧ੍ਵਗਃ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ—ਪੂਰਨ ਆਤਮਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪੀਤਮ੍ ਅਮृਤਂ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਸਮ੍ਰਾਡ੍ ਵਿਰਾਡ੍ ਅਥ । ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਰਿਕ੍ਤੋ ऽਪਿ ਚਿਰਂ ਸੁਪੂਰ੍ਣ ਇਵ ਰਾਜਸੇ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਰਸ ਪੀ ਲਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਮਹਾਰਾਜ ਹੋ, ਸਭ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ? ਜਦ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਦਿਸਦੇ ਹੋ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯੋ ऽਸਿ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣੋ ऽਸਿ ਘੂਰ੍ਣਸੀਵ ਸ੍ਥਿਰੋ ऽਸਿ ਚ । ਨ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਸਿ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਵ ਵਾ
ਤੂੰ ਖਾਲੀ ਵੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਅਡੋਲ ਵੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈਂ, ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈਂ, ਪਰ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈਂ।
ਉਪਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਚ ਕਾਨ੍ਤਂ ਚ ਦੀਪ੍ਤਮ੍ ਅਪ੍ਰਤਿਘਾਤਿ ਚ । ਨਿਭृਤਂ ਚੋਰ੍ਜਿਤਂ ਚੇਦਂ ਰੂਪਂ ਕਿਮ੍ ਇਤਿ ਤੇ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮুনি, ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਇੰਨਾ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੋਹਣਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚੁੱਪ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੀ — ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਭੂਸਂਸ੍ਥੋ ऽਪਿ ਸਮਸ੍ਤਾਨਾਂ ਲੋਕਾਨਾਮ੍ ਉਪਰੀਵ ਖੇ । ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ऽਸਿ ਨਿਰਾਸ੍ਥੋ ऽਸਿ ਘਨਾਸ੍ਥੋ ऽਸਿ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੈਂ, ਲਗਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੈਂ, ਗੂੜ੍ਹਾ ਵੀ ਹੈਂ ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਸृਤਂ ਚ ਪਦਾਰ੍ਥੇषੁ ਨ ਪਦਾਰ੍ਥਾਤ੍ਮ ਚਾਸ੍ਤਿ ਚ । ਤਵੇਨ੍ਦੋਰ੍ ਇਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਮਨੋ ऽਮृਤਮਯਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਲਾਵਾਨ੍ ਅਕਲਙ੍ਕੋ ऽਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੀਤਲੋ ਭਾਸੁਰਸ੍ ਸਮਃ । ਰਸਾਯਨਪਰਾਪੂਰ੍ਣḫ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਰ੍ ਇਵ ਰਾਜਸੇ
ਤੁਸੀਂ ਕਲਾ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹੋ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਠੰਡੇ ਹੋ, ਚਮਕਦੇ ਹੋ, ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਹੋ। ਸਰਵੋਤਮ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ।
ਤ੍ਵਦਿਚ੍ਛਾਯਤ੍ਤਸਦਸਦ੍ਭਾਵਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਚਿਤਿ । ਸਂਸਾਰਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਇਦਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਫਲਮ੍ ਇਵਾਙ੍ਕੁਰੇ
ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ 'ਤੇ ਹੀ ਸਾਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਚੇਤਨਾ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚੱਕਰ ਅੰਕੁਰ 'ਤੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਤਾਵਦ੍ ਅਯਂ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ ਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯਕੁਲਸਮ੍ਭਵਃ । ਮਙ੍ਕਿਰ੍ ਨਾਮ ਮਹਾਭਾਗ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪ੍ਰਸਙ੍ਗਤਃ
ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ, ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਮੰਕਿਰ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ 'ਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸੁਦੂਰਮ੍ ਅਧ੍ਵਾਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ । ਚਿਰਕਾਲੇਨ ਸਦਨਮ੍ ਆਤ੍ਮੀਯਂ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਃ
ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦਾ ਸਫਰ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੁਣ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।