ਪ੍ਰਸਰਨ੍ਤਿ ਯਤਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਾਸ੍ ਸਂਸਾਰਾਸਾਰਦृष੍ਟਯਃ । ਅਕ੍ਸ਼ਯਾਮृਤਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾਦ੍ ਅਮ੍ਭੋਦਾਦ੍ ਇਵ ਵृष੍ਟਯਃ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕੋਣ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਬੱਦਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਭਿੰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਤਿਰੋਭਾਵਮਯ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੋਰ੍ਮਯਃ । ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਰਤਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਘृਣਾਵ੍ ਇਵ ਮਰੀਚਯਃ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਲੁਕਣ ਦੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਲਗਾਤਾਰ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਸ਼ਰੂਪੋ ऽਵਿਨਾਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਯੋ ऽਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਸ੍ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤੁषੁ । ਗੁਪ੍ਤੋ ਯੋ ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤੋ ऽਪਿ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇषੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਨਾਸ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕृਤਿਵ੍ਰਤਤਿਰ੍ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਜਾਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਸਤ੍ਫਲਾ । ਚਿਤ੍ਤਮੂਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਲਾ ਯੇਨ ਨृਤ੍ਯਤਿ ਵਾਯੁਨਾ
ਕੁਦਰਤੀ ਬੇਲ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਗੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਫਲ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਪੱਤੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਹਵਾ ਨਾਲ ਨੱਚਦੀ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਮਣਿਃ ਪ੍ਰਕਚਤਿ ਪ੍ਰਤਿਦੇਹਸਮੁਦ੍ਗਕਮ੍ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਇਨ੍ਦੌ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾ ਜਗਜ੍ਜਾਲਮਰੀਚਯਃ
ਉਹ ਚੇਤਨਤਾ-ਮਣੀ ਹਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਕੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਝਲਮਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਚਿਦ੍ਘਨੇ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਮृਤਵਰ੍षਿਣਿ । ਧਾਰਾਜਲਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਦृष੍ਟਯਸ੍ ਤਡਿਤਸ੍ ਸ੍ਫੁਟਾਃ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਂਤ ਚੇਤਨਤਾ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿੱਚ, ਅਮਰਤ ਵਰਸਾਉਣ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਵਿੱਚ, ਤੱਤਾਂ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚਮਤ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਵਸ੍ਤੂਨਿ ਯਦਾਲੋਕਨਯਾ ਮਿਥਃ । ਅਸਜ੍ ਜਾਤਮ੍ ਅਸਦ੍ ਯੇਨ ਯੇਨ ਸਤ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਆਗਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਵਸਤੂਆਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਝੂਠਾ ਝੂਠਾ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਚੀ ਚੀਜ਼ ਸੱਚੀ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।
ਚਲਤੀਦਮ੍ ਅਨਿਚ੍ਛਸ੍ਯ ਕਾਯਾਯੋ ਯਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਜਡਂ ਪਰਮਰਤ੍ਨਸ੍ਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਤਃ
ਇਹ ਚਲਦਾ ਸਰੀਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਤਨ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਤੇ ਅਡੋਲ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਯਤਿਰ੍ ਦੇਸ਼ਕਾਲੌ ਚ ਚਲਨਂ ਸ੍ਪਨ੍ਦਨਂ ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਇਤਿ ਯੇਨ ਗਤਂ ਸਤ੍ਤਾਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਗਾਮਿਨਾ
ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿਸਮਤ, ਥਾਂ, ਸਮਾਂ, ਚਲਣਾ, ਕੰਪਨ ਤੇ ਕਰਤਬ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਂਵਿਨ੍ਮਯਤ੍ਵਾਦ੍ ਯਃ ਖਂ ਭਵੇਦ੍ ਵ੍ਯੋਮਵਿਤ੍ਤਯਾ । ਪਦਾਰ੍ਥਵਿਤ੍ਤਯਾਰ੍ਥਤ੍ਵਮ੍ ਅਵਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਅਨਿष੍ਠਿਤਃ
ਸੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅਪੀਵ ਜਗਤਾਂ ਮਹਤਾਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਪਨ੍ਦਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ ਕਰੋਤਿ ਕਦਾਚਨਾਪਿ । ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਅਨਸ੍ਤਮਯਸਂਵਿਦਿ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤੋਦਯਸ੍ਥਿਤਿਮਤਿਸ੍ ਸ੍ਥਿਤ ਏਕ ਏਵ
ਜਗਤਾਂ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਕਿਰਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਆਪਣੀ ਅਟੱਲ, ਬਦਲਾਅ ਰਹਿਤ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਠਣ ਤੇ ਟਿਕਣ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੋਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯ ਦੇਵਾਤਿਦੇਵਸ੍ਯ ਪਰਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ਏਵ ਪਰਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ ਨ ਤ੍ਵ੍ ਅਨੁष੍ਠਾਨਖੇਦਦਾ
ਇਸ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਆਤਮਾ ਲਈ, ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਅਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਨੁष੍ਠਾਨਂ ਨ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਉਪਯੁਜ੍ਯਤੇ । ਮृਗਤृष੍ਣਾਜਲਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਸ਼ਾਨ੍ਤਿਵੇਦਨਰੂਪਿ ਤਤ੍
ਇਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਮਲ ਹੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਲੋੜੀਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨ ਚੈष ਦੂਰੇ ਨਾਕਾਸ਼ੇ ਨਾਲਭ੍ਯੋ ਵਿषਮੋ ਨ ਚ । ਸ੍ਵਾਨਨ੍ਦਭਾਸਰੂਪੋ ऽਸੌ ਸ੍ਵਦੇਹਾਦ੍ ਏਵ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਦੂਰ ਹੈ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਹੀ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨੋਪਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਤਪੋਦਾਨਵ੍ਰਤਾਦਿਕਮ੍ । ਸ੍ਵਭਾਵਮਾਤ੍ਰਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ऋਤੇ ਨਾਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਸਾਧਨਮ੍
ਇਥੇ ਤਪ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਵਰਤ ਆਦਿ ਕੁਝ ਵੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਤ੍ਸਙ੍ਗਸਦ੍ਯੋਗਿਪਰਤੈਵਾਤ੍ਰ ਕੇਵਲਮ੍ । ਸਾਧਨਂ ਬੋਧਨਂ ਮੋਹਜਾਲਸ੍ਯ ਯਦ੍ ਅਕृਤ੍ਰਿਮਮ੍
ਇਥੇ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਤਸੰਗ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਹੀ ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ; ਜੋ ਮੋਹ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਬਣਾਵਟ ਦੇ ਦੂਰ ਕਰੇ।
ਅਯਂ ਸ ਦੇਵ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸਮ੍ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰਤਃ । ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਨ ਜਾਯਤੇ ਦੁਃਖਂ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਤ੍ਵਮ੍ ਏਤਿ ਚ
ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਕਿ 'ਇਹ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ', ਇਸ ਨਾਲ ਜੀਵ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕਿਲਾਨੇਨਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ । ਪੁਨਰ੍ ਦੋषਾ ਨ ਬਾਧਨ੍ਤੇ ਮਰਣਾਦ੍ਯਾਃ ਕਦਾਚਨ
ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆਤਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਮੌਤ ਆਦਿ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਮੁੜ ਕਦੇ ਪੀੜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਹਾਨ੍ ਏष ਕੁਤੋ ਦੂਰਾਦ੍ ਅਵਾਪ੍ਯਤੇ । ਤਪਸਾ ਕੇਨ ਤੀਵ੍ਰੇਣ ਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਕਿਯਤਾਥਵਾ
ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਦੇਵ, ਦੂਰੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕਿਹੜੀ ਕਠੋਰ ਤਪस्या, ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ, ਜਾਂ ਕਿੰਨੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ?
ਸ੍ਵਪੌਰੁषਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਵਿਵੇਕੇਨ ਵਿਕਾਸਿਨਾ । ਸ ਦੇਵੋ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਰਾਮ ਨ ਤਪਸ੍ਸ੍ਨਾਨਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਰਾਮਾ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਨਾ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ।
ਰਾਗਦ੍ਵੇषਤਮਃਕ੍ਰੋਧਮਦਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਵਰ੍ਜਨਮ੍ । ਵਿਨਾ ਰਾਮ ਤਪੋਦਾਨਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ ਏਵ ਨ ਵਾਸ੍ਤਵਮ੍
ਰਾਮਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਲਗਾਵਟ, ਵੈਰ, ਅੰਧਕਾਰ, ਗੁੱਸਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਈਰਖਾ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਤਪ ਤੇ ਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ।
ਰਾਗਾਦ੍ਯੁਪਹਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਂ ਧਨਮ੍ । ਯਦ੍ ਅਰ੍ਜ੍ਯਤੇ ਤਤੋ ਦਾਨਾਦ੍ ਯਸ੍ਯਾਰ੍ਥਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਫਲਮ੍
ਜਦ ਮਨ ਲਗਾਵਟ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਧਨ ਠੱਗ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਧਨ ਵਿਚੋਂ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਗਾਦ੍ਯੁਪਹਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਵ੍ਰਤਾਦਿ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਚ ਯਤ੍ । ਸ ਦਮ੍ਭਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਫਲਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਮਨਾਙ੍ ਨ ਵਾ
ਜਦ ਮਨ ਲਗਾਵਟ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਲਿਨ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕੋਈ ਵਰਤ ਜਾਂ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਦਿਖਾਵਾ ਹੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੁਰੁषਯਤ੍ਨੇਨ ਮੁਖ੍ਯਮ੍ ਔषਧਮ੍ ਆਹਰੇਤ੍ । ਸਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਸਜ੍ਜਨਾਸਙ੍ਗਂ ਸਂਸृਤਿਵ੍ਯਾਧਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਨਾਲ, ਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਸੱਚੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੋਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰੈਕਂ ਪੌਰੁषਂ ਯਤ੍ਨਂ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵੇਤਰਾ ਗਤਿਃ । ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਕ੍ਸ਼ਯਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਨ ਕਾਚਿਦ੍ ਉਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਸਕੇ।
ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ ਪੌਰੁषਂ ਕੀਦृਗ੍ ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ਲਬ੍ਧਯੇ । ਯੇਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਵਿषੂਚਿਕਾਃ
ਸੁਣ, ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗAttachment ਅਤੇ ਵੈਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਯਾ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਲੋਕਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਵਿਰੁਦ੍ਧਯਾ । ਸਨ੍ਤੋषਸਨ੍ਤੁष੍ਟਮਨਾ ਭੋਗਗਰ੍ਧਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜਨ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਸੰਤੋਖ ਤੇ ਤਸੱਲੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਭੋਗ ਦੀ ਲਾਲਚ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਮ੍ ਉਦ੍ਯੋਗਾਦ੍ ਅਨੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਤਯਾ ਸ੍ਵਯਾ । ਸਾਧੁਸਙ੍ਗਮਸਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਪਰਤਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਸਕੇ, ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਮਨ ਨੂੰ ਘਬਰਾਹਟ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨਾਲ ਲਗਨ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਰ੍ਥਸਨ੍ਤੁष੍ਟੋ ਯੋ ਗਰ੍ਹਿਤਮ੍ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਤੇ । ਸਾਧੁਸਙ੍ਗਮਸਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਰਤਸ਼੍ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਿਲੇ ਉਸ ਵਿਚ ਰੱਜ ਕੇ ਰਹੇ, ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂ ਨਿੰਦਾ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰੇ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖੇ—ਉਹ ਜਲਦੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਣਾਪਰਿਜ੍ਞਾਤਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਯ ਮਹਾਮਤੇਃ । ਅਨੁਕਮ੍ਪ੍ਯਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਙ੍ਕਰਾਃ
ਜਿਸ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣੀ, ਉਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਦਇਆ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।