ਕਲ੍ਪਾਵਸਾਨਜਰਢਂ ਕਾਲਕੋਕਿਲਰੂਪਯਾ । ਪਾਤਿਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਯਾਤਂ ਕ੍ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਮ੍ ਆਗਤਮ੍
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਇਹ ਬੁੱਢਾ ਤੇ ਥੱਕਾ ਹੋਇਆ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੋਇਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਭੂਦ੍ ਅਮਰਾਧੀਸ਼ਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਕੁਮ੍ਭਨਿषਣ੍ਣਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਇਵ ਨਾਯਕਃ
ਉਥੇ ਅਮਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਇੰਦਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹਦ ਦੇ ਘੜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੈਠੇ ਛੋਟੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਗੁਰੂਪਦੇਸ਼ਸ੍ਵਾਭ੍ਯਾਸਾਤ੍ ਸ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਵਰਣੋ ऽਭਵਤ੍ । ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਾਨ੍ਤḫ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਉਸਤਾਦ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਵੱਡਾ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਅੰਦਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ।
ਨਾਰਾਯਣਾਦਿषੁ ਤਤẖ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਵੀਰ੍ਯਸ਼ਾਲਿषੁ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਏਵ ਨਿਲੀਨੇषੁ ਸਤ੍ਸ੍ਵ੍ ਏਕਸ੍ ਸ ਸੁਰਾਧਿਪਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਸੀ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਵਾਲਾਨਲੋਦ੍ਗਾਰੈਰ੍ ਅਯੁਧ੍ਯਤ ਮਹਾਸੁਰੈਃ । ਵਿਜਿਤਸ੍ ਤੈਰ੍ ਮਹਾਵੀਰੈਰ੍ ਅਤੋ ਵ੍ਯਦ੍ਰਵਦ੍ ਆਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਉਹ ਵੱਡੇ ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਬਹਾਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਪਿਆ।
ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ਸ ਵੇਗੇਨ ਦੁਦ੍ਰਾਵਾਭਿਦ੍ਰੁਤੋ ऽਰਿਭਿਃ । ਨ ਵਿਸ਼੍ਰਮਾਸ੍ਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ ਪਰਲੋਕ ਇਵਾਧਮਃ
ਉਹ ਦਸੋਂ ਪਾਸੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੀਵਾਂ ਮਨੁੱਖ।
ਉਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਵृਤ੍ਤਿष੍ਵ੍ ਅਰਿषੁ ਮਨਾਕ੍ ਛਿਦ੍ਰਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਯ ਸਃ । ਪ੍ਰਸ਼ਮਂ ਕਾਰ੍ਯਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ ਏਵ ਹਿ
ਜਦੋਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਮੱਤ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਮੌਕਾ ਲੱਭ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ।
ਕਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਕਾਂਸ਼ੁਕੋਟਿਸ੍ਥਂ ਤ੍ਰਸਰੇਣੁਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਸਃ । ਸਂਵਿਦ੍ਰੂਪਤਯਾ ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ਂ ਸ ਮਧੁਪੋ ਯਥਾ
ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ 'ਚ ਪਏ ਇਕ ਰੇੜੀ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਐਸਾ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਮਧੁਮੱਖੀ ਕੌਲ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ ਤਤ੍ਰਾਸ਼ੁ ਵਿਸ਼ਸ਼੍ਰਾਮ ਚਿਰਾਦ੍ ਆਸ਼੍ਵਾਸਮ੍ ਆਯਯੌ । ਅਥ ਵਿਸ੍ਮृਤਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੋ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਂ ਸਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਉਥੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਆਰਾਮ ਕਰ ਗਿਆ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸੁਖ ਮਿਲਿਆ; ਫਿਰ, ਜੰਗ ਨੂੰ ਭੁਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਚੈਨ ਪਾ ਲਿਆ।
ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਸਦ੍ਮ ਤਤ੍ਰਾਥ ਸ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਅਨੁਭੂਤਵਾਨ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਦ੍ਮਨਿ ਪਦ੍ਮਾਭੇ ਰੇਮੇ ਸ੍ਵ ਇਵ ਵਿष੍ਟਪੇ
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਇਕ ਮਹਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੌਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁਆਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਨਗਰਂ ਹਰਿਃ । ਮਣਿਮੁਕ੍ਤਾਪ੍ਰਵਾਲਾਦਿਕृਤਪ੍ਰਾਕਾਰਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਉਹ ਘਰਵਾਲਾ ਹਰੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਕਿਲੇ ਹੀਰੇ, ਮੋਤੀ, ਮੂੰਗਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨਗਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੋ ऽਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਤਤੋ ਜਨਪਦਂ ਹਰਿਃ । ਨਾਨਾਦ੍ਰਿਗ੍ਰਾਮਗੋਵਾਟਪਤ੍ਤਨਾਰਣ੍ਯਸਂਯੁਤਮ੍
ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਾੜ, ਪਿੰਡ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਵਾੜ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਜੰਗਲ ਸਨ।
ਤਾਦृਗ੍ਰਤਿਸ਼੍ ਚੇਤਿਤਵਾਨ੍ ਸ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਭੁਵਣਂ ਤਤਃ । ਸਾਦ੍ਰਿਦ੍ਯੂਰ੍ਵੀਨਦੀਸ਼ਾਂਸ਼ਂ ਸਕ੍ਰਿਯਾਕਾਲਕਲ੍ਪਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਹਾੜ, ਧਰਤੀ, ਨਦੀਆਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵੰਡ ਸੀ।
ਤਾਦृਗ੍ਰਤਿਸ਼੍ ਚੇਤਿਤਵਾਨ੍ ਸ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ ਤ੍ਰਿਜਗਤ੍ ਤਤਃ । ਸਪਾਤਾਲਮਹੀਵ੍ਯੋਮਵਿष੍ਟਪਾਰ੍ਕਾਦਿਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਬਣਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਾਤਾਲ, ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਦੇਵ ਲੋਕ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰਾਤਿष੍ਠਤ੍ ਸੁਰੇਸ਼ਤ੍ਵੇ ਸ ਭੋਗਭਰਭੂषਿਤਃ । ਪੁਤ੍ਰੋ ਬਭੂਵ ਤਸ੍ਯਾਥ ਕੁਨ੍ਦੋ ਨਾਮਾਤਿਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਥੇ ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਵਜੋਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਮੌਜਾਂ-ਮਸਤੀ ਨਾਲ ਜੀਵਣ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁੰਦ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।
ਤਤੋ ਜੀਵਿਤਪਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਹਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਃ । ਨਿਰ੍ਵਾਣਮ੍ ਆਯਯੌ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਨਿਸ੍ਸ੍ਨੇਹ ਇਵ ਦੀਪਕਃ
ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਲਗAttachment ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਬੱਤੀ ਵਾਂਗ ਬੁਝ ਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕੁਨ੍ਦਸ੍ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਰਾਜੋ ऽਭੂਜ੍ ਜਨਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਕਾਲੇਨ ਜੀਵਿਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਕੁੰਦ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਇਆ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਪਿ ਤਥੈਵਾਥ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯੇ ਸੁਤਂ ਨਿਜਮ੍ । ਜਗਾਮ ਜੀਵਿਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਪਾਵਨਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਪੌਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਮਤੀਤਾਨਿ ਸੁਨ੍ਦਰ । ਤਤ੍ਰਾਦ੍ਯਾਪਿ ਸੁਰੇਸ਼ਸ੍ਯ ਯੇषਾਂ ਰਾਜ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਂਸ਼ਕਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੋਤੇ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ, ਸੁੰਦਰਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਯ ਯਾਵਦ੍ ਅਮਰੇਸ਼੍ਵਰਵਂਸ਼ ਏष ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤੋ ਜਗਤਿ ਵਂਸ਼ਪਦਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਤੇ ऽਪਿ ਗਲਿਤੇ ऽਪਿ ਹਤੇ ऽਪਿ ਨष੍ਟੇ ਕ੍ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਮ੍ਬਰੇ ਦਿਨਕਰਾਤਪਪਾਵਨਾਣੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਅਮਰ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਉਹ ਜਖਮੀ ਹੋਵੇ, ਘਟ ਜਾਵੇ, ਮਿਟ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਕੁਲਜẖ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਆਸੀਤ੍ ਸੁਰਾਧਿਪਃ । ਤਤ੍ਰੋਤ੍ਤਮਗੁਣਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਪਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਯਾ ਯਸ੍ਯ ਸਾ ਤਨੁਃ
ਉਸ ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਕ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਸਿਰਤਾਜ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਗੁਣ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਹ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਦੀ ਸੀ।
ਅਥੇਨ੍ਦ੍ਰਕੁਲਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਬਭੂਵ ਹ । ਪ੍ਰਤਿਭਾਜ੍ਞਾਨਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਗਿਰੋਦਿਤਾ
ਫਿਰ ਉਸ ਇੰਦਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਥੇ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵਿਦਿਤਵੇਦ੍ਯੋ ऽਸੌ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨੁਵृਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਚਕਾਰ ਜਗਤਾਂ ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਆਜ੍ਯਪਾਨਾਮ੍ ਅਧੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਮਝ ਕੇ, ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਬਣਿਆ।
ਯੁਯੁਧੇ ਦਾਨਵੈਸ੍ ਸਾਰ੍ਧਮ੍ ਅਜਯਤ੍ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਤ੍ਰਵਾਨ੍ । ਸ਼ਤਂ ਚਕਾਰ ਯਜ੍ਞਾਨਾਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨੋਤ੍ਤੀਰ੍ਣਮਾਨਸਃ
ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਯਜਨ ਕਰੇ।
ਉਵਾਸ ਕਾਰ੍ਯਵਸ਼ਤੋ ਬਿਸਵਾਲਾਨ੍ਤਰੇ ਚਿਰਮ੍ । ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਚ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਸ਼ਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਨੁਬਭੂਵ ਹ
ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸੈਂਕੜੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ ਆਸੀਤ੍ ਤਸ੍ਯੇਚ੍ਛਾ ਪ੍ਰਬੋਧਬਲਸ਼ਾਲਿਨਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਅਵੇਕ੍ਸ਼ੇ ऽਹਂ ਯਥਾਵਦ੍ ਧ੍ਯਾਨਵਾਨ੍ ਇਤਿ
ਕਦੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਜਾਗਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਇੱਛਾ ਜੱਗੀ—'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਾਂਗਾ।'
ਸੋ ऽਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਪ੍ਰਣਿਧਾਨੇਨ ਤਤ ਏਕਾਨ੍ਤਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਸ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਾਸ਼ੇषਕਰਣਤ੍ਯਾਗਸ਼ਾਨ੍ਤਧੀਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰਲੇ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ।
ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤੁਮਯਂ ਤਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਥਾ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਗਮ੍
ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ, ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤḫ ਪਾਣਿਪਾਦਾਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ऽਕ੍ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੋਮੁਖਮ੍ । ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮਲ੍ ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਵृਤ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਪੈਰ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਕੰਨ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੁਣੈਰ੍ ਮੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਅਸਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਭृਚ੍ ਚੈਵ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਗੁਣਭੋਕ੍ਤृ ਚ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੈ; ਉਹ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ।