ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਨ੍ਤਮ੍ ਅਜਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਤੋ ऽਸ੍ਤੀਦਂ ਨ ਸਰ੍ਗਧੀਃ । ਕਾਰਣਾਭਾਵਤਸ੍ ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵੇਦਮ੍ ਅਖਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਅਨੰਤ, ਅਜਨਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਰਚਨਾ ਦੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਅਖੰਡ ਹੈ।
ਅਤਸ਼੍ ਸ਼ਿਲੋਦਰਾਭੋ ऽਸਿ ਵ੍ਯੋਮਕੋਸ਼ੋਪਮੋ ऽਸਿ ਚ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਕਘਨਰੂਪਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਜੋ ऽਨਵਯਵੋ ऽਸਿ ਚ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਫ਼ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਰਗਾ ਹੈਂ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਵਿਅਪਕਤਾ ਵਰਗਾ ਹੈਂ; ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਇਕ ਰੂਪਤਾ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਅਜਨਮਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭਾਗ ਨਹੀਂ।
ਜ੍ਞੋ ऽਸਿ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਵਾ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ਙ੍ਕਮ੍ ਅਲਮ੍ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍ । ਅਚੇਤਨਚਿਦਾਭਾਸ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਾਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ
ਤੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਕੁਝ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਰਹਿ। ਜੜ ਅਤੇ ਚੇਤਨ ਦੀ ਲਗਦੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਠੰਢੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣ।
ਨਿਤ੍ਯਾਨਨ੍ਤਤਯਾਜਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਾਰ੍ਯਕृਤ੍ । ਸਰ੍ਗਾਦ੍ਯਸਮ੍ਭਵੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਯਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਤਦ੍ ਅਜਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਜੋ ਅਜਨਮਾ ਤੇ ਅਨੰਤ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਜੋ ਨਤੀਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਰਚਨਾ ਆਦਿ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਅਜੋ ਯੇषਾਂ ਤੁ ਚਿਦ੍ਰੂਪੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਵਿਲਾਸਿਨਾਮ੍ । ਸਰ੍ਵਨਾਸ਼ੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਕਿਂ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਚੇਤਨਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਮੂਰਖਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਫਿਰ ਕੀ ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਪਰਂ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤਿ ਜਗਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਜਗਚ੍ਛਬ੍ਦਾਰ੍ਥਰੂਪੇਣ ਮੁਕ੍ਤਾਨ੍ਯ੍ ਏਵਂਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹਨ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ 'ਜਗਤ' ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਮੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਤृਣੇ ਕਾष੍ਠੇ ਜਲੇ ਕੁਡ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਪਰਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਚ ਸਰ੍ਗੌਘḫ ਪਰਿਪ੍ਰੋਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੋ ਮਿਥਃ
ਘਾਹ ਵਿੱਚ, ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਕੰਧ ਵਿੱਚ—ਹਰ ਥਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੂੰਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣẖ ਕਿਂਸ੍ਵਭਾਵੋ ऽਸਾਵ੍ ਇਤਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ । ਅਨਨ੍ਤੇ ਪਰਮੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਸ੍ਵਤ੍ਵਾਸ੍ਵਤ੍ਵਾਤ੍ਯਸਮ੍ਭਵਾਤ੍
ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਕੀ ਹੈ; ਅੰਤਹੀਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ 'ਮੇਰਾ' ਜਾਂ 'ਨਾ-ਮੇਰਾ' ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਕਦੇ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
ਅਭਾਵਸਵ੍ਯਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਭਾਵਸ੍ਯਾਸਮ੍ਭਵਾਦ੍ ਅਪਿ । ਪਦਂ ਬਧ੍ਨਨ੍ਤਿ ਨਾਨਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਭਾਵਾਦ੍ ਯਾ ਦੁਰੁਕ੍ਤਯਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ-ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਅੰਤਹੀਨ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਹੀ ਹਨ।
ਅਸ੍ਵਤ੍ਵਾਭਾਵਯੋਰ੍ ਨਿਤ੍ਯੇ ऽਨਨ੍ਤੇ ऽਤ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਅਸਮ੍ਭਵਾਤ੍ । ਸ੍ਵਤ੍ਵਭਾਵੇषੁ ਸਿਦ੍ਧੇषੁ ਸ੍ਵਭਾਵੋਕ੍ਤਿਰ੍ ਨ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਵਿੱਚ 'ਮਾਲਕੀ' ਜਾਂ 'ਨਾ-ਮਾਲਕੀ' ਕਦੇ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ; ਜਿੱਥੇ ਅਸਲ ਮਾਲਕੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਦੀ ਗੱਲ ਟਿਕਦੀ ਨਹੀਂ।
ਨਾਹਨ੍ਤ੍ਵਂ ਲਭ੍ਯਤੇ ਸਾਧੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਲਂ ਕਿਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਅਸਦ੍ ਏਵ ਕੁਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਬਾਲਯਕ੍ਸ਼ ਇਵੋਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਓ ਸਾਧੂ, 'ਮੈਂ' ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾ ਅਕਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ? ਇਹ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉਠੀ ਹੈ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕਲਪਿਤ ਭੂਤ ਵਾਂਗ।
ਮੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਹਨ੍ਤ੍ਵਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥੈਰ੍ ਲਭ੍ਯਤੇ ਯਚ੍ ਚ ਤਤ੍ ਪਰਮ੍ । ਯੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਹਨ੍ਤ੍ਵਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥੈḫ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਂ ਵਿਲੀਯਤੇ
'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਅਰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਜੋ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭੇਦੋ ਜਗਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਦृਸ਼ੋਰ੍ ਅਭੇਦḫ ਪਰ੍ਯਾਯਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਵਿਲਾਸਤੁਲ੍ਯਃ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰਥਿਤੋ ਨ ਸਤ੍ਯੋ ਯਥਾਨਯੋਰ੍ ਵੈ ਕਟਕਤ੍ਵਹੇਮ੍ਨੋਃ
ਜਗਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ, ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਇਹ ਸਿਰਫ ਸੋਚ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਅਸਲ ਨਹੀਂ—ਜਿਵੇਂ ਕੜਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਸਲ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਯਿਤਾਙ੍ਗਾਨਿ ਮਗ੍ਨਾਨ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗੇ ਨਿਰਮ੍ਬਰੇ । ਯੋ ਬੁਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ ਸੁਸਮਸ੍ ਸ ਪਰਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਦੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਨੰਗੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਜਾਂ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਅੰਗ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਾਵਤ੍ ਪੁਰੁषਯਤ੍ਨੇਨ ਧੈਰ੍ਯੇਣਾਭ੍ਯਾਸਮ੍ ਆਹਰੇਤ੍ । ਯਾਵਤ੍ ਸੁषੁਪ੍ਤਤੋਦੇਤਿ ਪਦਾਰ੍ਥੋਦਯਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਬਰ ਅਤੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਰਹੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਿਵੇਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾਭੂਤਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਮ੍ ਆਧਯੋ ऽਙ੍ਗਗਤਾ ਅਪਿ । ਨ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਪਯਾਂਸੀਵ ਸਰੋਰੁਹਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ—even ਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ—ਕਦੇ ਛੂਹਦੇ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਙ੍ਗਨਾਨਭਾਂਸ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗਲਗ੍ਨਾਨ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ ਅਸਂਵਿਦਨ੍ । ਅਲਗ੍ਨਾਨੀਵ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਯḫ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਅਣਛੁਏ ਸਮਝ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਹੀ ਨਾ ਹੋਣ।
ਵਿषਂ ਯਥਾ ਸ੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ ਏਵ ਘੁਗ੍ਘੁਨ੍ਥੀਭਵਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਨ ਚ ਘੁਗ੍ਘੁਨ੍ਥਤਾ ਨਾਮ ਵਿषਾਦ੍ ਅਨ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਕਾਚਨ
ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਘੁੱਗਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਘੁੱਗਾ ਹੋਣ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਹਿਰ ਹੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍ ਅਜਹਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਜੀਵਤਾਮ੍ ਅਧਿਤਿष੍ਠਤਿ । ਤਥਾਤ੍ਮਾ ਤਤ੍ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰੈਕਪ੍ਰਵਿਲਾਯਿਨੀਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸੀ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵੀਭਵਤਿ ਘੁਗ੍ਘੁਨ੍ਥੋ ਮृਤ੍ਯਾਤ੍ਮੈਵ ਯਥਾ ਤਥਾ । ਅਤ੍ਯਜਨ੍ਤੀ ਨਿਜਂ ਰੂਪਂ ਚਿਜ੍ ਜਡਂ ਰੂਪਮ੍ ऋਚ੍ਛਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕੀੜਾ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਦੋਂ ਚੇਤਨਾ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਖਤਾ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਯੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾਭੋ ਘੁਗ੍ਘੁਨ੍ਥਕਵਦ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਃ । ਤਤ੍ਸ੍ਥਸ੍ ਸ ਏਵਾਸ ਇਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਤਤ੍ਸ੍ਥ ਇਵ ਸਰ੍ਗਕਃ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕੀੜੇ ਵਾਂਗ ਦੂਜਾ ਬਣ ਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕਦੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਚਨਹਾਰ।
ਵਿषਂ ਵਿषਤ੍ਵਮ੍ ਅਜਹਦ੍ ਯਥਾ ਸ੍ਵਾਨ੍ਤẖ ਕ੍ਰਿਮਿẖ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਨ ਜਾਯਤੇ ਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜਾਯਤੇ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ऽਪਿ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਕੀੜਾ ਆਪਣਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਸੁਭਾਵ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾਂ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਨਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਤੇ ਮਰਨ ਦਾ ਭਾਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਨੈਵ ਸਂਵਿਦਰ੍ਥੇਨ ਪਦਾਰ੍ਥਾਨਾਮ੍ ਅਰੂਪਿਣਾ । ਤੀਰ੍ਯਤੇ ਗੋष੍ਪਦਮ੍ ਇਵ ਨ ਤੁ ਦੈਵਾਦ੍ ਭਵਾਰ੍ਣਵਃ
ਸੁੱਚਤ, ਅਕਾਰਹੀਨ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੁਰਤ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਗੋ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਛਾਪ ਵਾਂਗ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨ੍ਤਰਾਵਸ੍ਥਾ ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਤਿਸ਼ਾਯਿਨੀ । ਅਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੀਤਲਤਾ ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਿਮ੍ ਅਵਹੇਲਨਮ੍
ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੋਂ ਠੰਢਕ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਜਗਤ੍ਪਦਾਰ੍ਥਸਤ੍ਤਾਨ੍ਤਸ੍ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨਾਸ਼ੁ ਭਾਵ੍ਯਤਾਮ੍ । ਮਨੋऽਹਙ੍ਕਾਰਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿẖ ਕẖ ਕਲਙ੍ਕੋ ऽਮਲਾਤ੍ਮਨਿ
ਜਗਤ ਦੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸਮਝ ਲਓ; ਮਨ, ਅਹੰਕਾਰ, ਬੁਧੀ ਆਦਿ ਕਿਵੇਂ ਨਿਰਮਲ ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਦਾਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਯਥਾ ਘਟਪਟਾਦ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਥਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਸ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਥਂ ਸ਼ਰੀਰਕਮ੍ । ਤਥਾਹਨ੍ਤ੍ਵਮਨੋਬੁਦ੍ਧਿਵੇਦਨਾਦ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਪਸ਼੍ਯ ਹੇ
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਘੜਾ, ਕਪੜਾ ਆਦਿ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਪਦਾਰਥ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਦੋਸਤ, ਅਹੰਕਾਰ, ਮਨ, ਬੁਧੀ, ਅਨੁਭੂਤੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖ।
ਜਗਤ੍ਪਦਾਰ੍ਥਸਾਰ੍ਥੌਘਂ ਮਨੋਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿਸਂਯੁਤਮ੍ । ਜ੍ਞ ਏਵਾਸਂਵਿਦਂਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਪਰਿਨਿष੍ਠਿਤਨਿष੍ਠਯਾ
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਕਠੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਫ ਚੇਤਨਾ ਵਜੋਂ ਟਿਕਾ ਰਹਿ।
ਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ ਏਵ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਦੋषੋ ਨ ਚੈਵੇਹ ਗੁਣẖ ਕਦਾਚਿਤ੍ । ਸੁਖੇਨ ਦੁẖਖੇਨ ਭਵਾਭਵੇਨ ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਭੋਕ੍ਤਾ ਨ ਚ ਕਰ੍ਤृਤੇਤਿ
ਇਥੇ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਦੇ ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਹੀਂ; ਸੁਖ, ਦੁਖ, ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਖ ਏਵ ਵ੍ਯੋਮ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮ੍ ਇਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਂ ਯਥਾ । ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਸਦ੍ਰੂਪਂ ਤਥਾਹਮ੍ਭਾਵਭਾਵਨਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚ ਸਿਰਫ਼ ਭਟਕਣਾ ਹੈ, ਝੂਠੀ ਲਗਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਮੈਂ' ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਭਟਕਾਵਾ ਹੈ।
ਖਂ ਖੇ ਜਾਤਮ੍ ਇਤਿ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇਰ੍ ਅਹਂ ਕਲ੍ਪਯਿਤਾ ਯਥਾ । ਤਥਾ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਪਦੇਸ਼੍ਯਾਤ੍ਮ ਸਦ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸਦ੍ ਇਵਾਤਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਭਟਕਾਵੇ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਅਣਕਹਿ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਸੱਚਾ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਝੂਠਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।