ਯਦਾਨ੍ਨਪਾਨਦਾਨਾਦਾਵ੍ ਅਨਾਦਰਮ੍ ਉਪੇਯਿਵਾਨ੍ । ਤਸ੍ਯੇਦਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਂ ਜਨ੍ਮ ਨ ਸ ਕਰ੍ਮਸੁ ਮਜ੍ਜਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਵਿਚ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਦੀ ਇਹ ਆਖਰੀ ਜਨਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਫਿਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਵੇਕਪਦਵੀਮ੍ ਅਸਿ ਪਾਵਨਾਤ੍ਮਨ੍ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਿਤਜਗਤ੍ਤ੍ਰਿਤਯਾਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਮ੍ । ਨਾਧḫ ਪਤਿष੍ਯਸਿ ਪੁਨਰ੍ ਮਨਸਾਮੁਨੇਤਿ ਜਾਨਾਮਿ ਮੈਤਦ੍ ਅਮਲਂ ਪਦਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ ਤ੍ਵਮ੍
ਤੂੰ ਵਿਰਲੇ ਬੁਝਣ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਹ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਦੂਜੀ ਰਾਹ ਜੋ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮਨ ਦੀ ਬਣੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗੇਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਨਿਰਮਲ ਅਵਸਥਾ ਛੱਡ ਦੇ।
ਅਬੁਧ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ ਚੇਤ੍ਯਾਦਿ ਚਿਦ੍ਰੂਪਮ੍ ਅਪਿ ਚਾਨਘ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਚਿਦ੍ਘਨ ਏਵਾਸ੍ਸ੍ਵ ਨਿਰ੍ਮਲਾਮ੍ਬ੍ਵਨ੍ਤਰ੍ ਅਂਸ਼ੁਵਤ੍
ਜਾਣਣ ਜਾਂ ਨਾ ਜਾਣਣ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਚਿੱਤ ਦੀਆਂ ਹੀ ਰੂਪਾਂ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ! ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਦੇ ਇਕਠੇ ਪਿੰਡ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹਿ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਕਿਰਣ ਹੋਵੇ।
ਅਚੇਤਨਂ ਚੇਤਨਾਨ੍ਤਸ਼੍ ਚੇਤਨਾਦ੍ ਏਵ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਵੈਸਾਦृਸ਼੍ਯੇ ऽਪਿ ਸਦृਸ਼ਂ ਪਯੋਰਾਸ਼ਾਵ੍ ਇਵਾਨਲਃ
ਜੋ ਅਚੇਤਨ ਹੈ, ਉਹ ਚੇਤਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤੇ ਚੇਤਨ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਹੋਵੇ।
ਸਾ ਚੇਤਨਾਚੇਤਨਯੋਰ੍ ਹੇਤੁਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨੈਵ ਚਿਤ੍ । ਵਿਨਾਸ਼ੋਤ੍ਪਾਦਯੋਰ੍ ਵਹ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਯੋḫ ਪਵਨੋ ਯਥਾ
ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਚੇਤਨ ਤੇ ਅਚੇਤਨ ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਦੇ ਉਠਣ ਤੇ ਮਿਟਣ ਦੀ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਨਾਹਮ੍ ਅਸ੍ਤੀਤਿ ਚਿਦ੍ਰੂਪਮ੍ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਤੇ । ਤਤੋ ਯਥਾ ਯਾਦृਸ਼ੇਨ ਭੂਯਤੇ ਤਾਦृਸ਼ੋ ਭਵ
ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਹ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਆਵੇ ਕਿ 'ਮੈਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ', ਤੇ ਫਿਰ ਜੋ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾ।
ਚਿਦ੍ਰੂਪਸ੍ ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਬਹਿਰ੍ ਅਸਿ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਮ੍ਬੁਭਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਬਹਿਸ਼੍ ਚੈਵ ਯਥਾਤਪਃ
ਤੂੰ ਚਿੱਤ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵਿਆਪਕ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਧੁੱਪ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਨਾਯਮ੍ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਚਿਦ੍ਰੂਪਂ ਚਿਤੌ ਚੇਲ੍ ਲਗ੍ਨਮ੍ ਅਙ੍ਗ ਤੇ । ਨ ਚਾਨ੍ਯਸ਼੍ ਚੇਤਿ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਃ ਕੇਨਾਸਿ ਮੀਯਸੇ
ਪਿਆਰੇ, ਜਦੋਂ 'ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਦੂਜਾਪਣ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ—ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਮਾਪ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਸੁਰਾਸੁਰਪਾਤਾਲਭੂਵਿष੍ਟਪਮ੍ ਇਵੋਤ੍ਥਿਤਮ੍ । ਨਾਨਾਜਵਞ੍ਜਵੀਭਾਵਕ੍ਰਿਯਾਕਾਲਮ੍ ਇਵਾਕੁਲਮ੍
ਇਹ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜ ਭਰੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੂਠੇ ਕਰਤਬਾਂ ਤੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯਥਾ ਰਙ੍ਗਮਯਂ ਕੁਡ੍ਯੇ ਜਗਨ੍ ਮੌਨਮ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤਥਾ ਚਿਚ੍ਚਿਤ੍ਰਕਚਿਤਂ ਖਕੁਡ੍ਯੇ ਚਾਤ੍ਮਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਕੰਧ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਚਿੱਤ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਆਕਾਸ਼-ਵਾਂਗ ਕੰਧ 'ਤੇ ਆਤਮਾ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨੈਵ ਭੂਯਤੇ ਭੂਰਿ ਯਚ੍ ਚਿਤੌ ਕਚਿਤਮ੍ ਸ੍ਵਤਃ । ਅਚੇਤਨਂ ਚੇਤਨਂ ਵਾ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਜੋ ਕੁਝ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਭਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਜਾਗਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੇਹੋਸ਼, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
ਚਿਚ੍ਚਮਤ੍ਕृਤਯੋ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾ ਜਗਤ੍ਤਯਾ । ਅਰ੍ਕਾਂਸ਼ੁਵਦ੍ ਅਰੋਧਿਨ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਵਿਦਿਤਵੇਦਿਨਾਮ੍
ਚਿੱਤ ਦੀਆਂ ਅਜੀਬ ਲਹਿਰਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਤਿਮਿਰਾਵृਤਦृष੍ਟੀਨਾਂ ਯਥਾ ਕੇਸ਼ੋਣ੍ਡੁਕਾਦਿ ਖੇ । ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਜਗਦ੍ਰੂਪਮ੍ ਅਨਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਿष੍ਠਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਲ ਜਾਂ ਗੇਂਦ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਜ੍ ਜਗਤ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਵਬੋਧਰੂਪਮ੍ ਆਭਾਸਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਉਦਿਤਂ ਚ ਨ ਚੋਦਿਤਂ ਚ । ਅਰ੍ਕਾਂਸ਼ੁਜਾਲਰਚਨਾਨਗਰਾਭਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਕੁਡ੍ਯਾਦਿ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਖੇ ਲਤੇਵ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ, 'ਤੂੰ', 'ਮੈਂ' ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਚਾਰ, ਸਿਰਫ਼ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹਨ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਉਭਰਦੇ ਹਨ; ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ, ਇੱਥੇ ਕੰਧ ਆਦਿ ਸੱਚੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਚੇਤਨਾਦ੍ ਏਵ ਚੇਤਨੇ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਅਚੇਤਨਮ੍ । ਜਲੇ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ ਇਵ ਚਿਜ੍ ਜਾਡ੍ਯੇ ਨਾਤੋ ਭਿਨ੍ਨੇ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ
ਜੇ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੇਤਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਚੇਤਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਜੜ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਨਹੀਂ.
ਤਦ੍ ਵੇਦਨਾਵੇਦਨਯੋਰ੍ ਅਭੇਦਾਤ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਮ੍ ਆਸਿਤਮ੍ । ਨਿਰ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਏਵ ਚਿਤ੍ਰਸ੍ਥਜ੍ਞਪ੍ਤਿਵਦ੍ ਵ੍ਯੋਮਮਧ੍ਯਵਤ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੁਲ੍ਹਾ ਪਸਾਰਾ.
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੇषਸ਼ਕ੍ਤਿਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਵਿਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਥਾ । ਅਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧੇ ਵਿਮਲੇ ਤੋਯੇ ਭਾਵੀ ਫੇਨਲਵੋ ਯਥਾ
ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਅਗਿਆਨ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਫੇਨ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ.
ਨ ਕਾਰਣਂ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਜਲਾਤ੍ ਫੇਨਲਵੋ ਯਥਾ । ਨ ਕਾਰਣਂ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਸਰ੍ਗਾਦਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ ਤਥਾ
ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਦੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਫੇਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚੋਂ ਰਚਨਾ ਆਦਿ ਵੀ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਦੇ ਨਹੀਂ ਉਪਜਦੀ.
ਨ ਚ ਕਾਰਣਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਸਰ੍ਗੋਤ੍ਪਤ੍ਤਾਵ੍ ਅਕਾਰਣੇ । ਨਾਤਸ੍ ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ ਜਗਦਾਦਿ ਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਕਾਰਣਾਭਾਵਾਨ੍ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ ਜਾਯਤੇ ਜਗਤ੍ । ਮਰਾਵ੍ ਅਮ੍ਬ੍ਵ੍ ਇਵ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਦृष੍ਟਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਰਤੋ ਜਗਤ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਮਿਰਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਨ੍ਤਮ੍ ਅਜਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਤੋ ऽਸ੍ਤੀਦਂ ਨ ਸਰ੍ਗਧੀਃ । ਕਾਰਣਾਭਾਵਤਸ੍ ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵੇਦਮ੍ ਅਖਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਅਨੰਤ, ਅਜਨਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਰਚਨਾ ਦੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਅਖੰਡ ਹੈ।
ਅਤਸ਼੍ ਸ਼ਿਲੋਦਰਾਭੋ ऽਸਿ ਵ੍ਯੋਮਕੋਸ਼ੋਪਮੋ ऽਸਿ ਚ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਕਘਨਰੂਪਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਜੋ ऽਨਵਯਵੋ ऽਸਿ ਚ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਫ਼ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਰਗਾ ਹੈਂ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਵਿਅਪਕਤਾ ਵਰਗਾ ਹੈਂ; ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਇਕ ਰੂਪਤਾ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਅਜਨਮਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭਾਗ ਨਹੀਂ।
ਜ੍ਞੋ ऽਸਿ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਵਾ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ਙ੍ਕਮ੍ ਅਲਮ੍ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍ । ਅਚੇਤਨਚਿਦਾਭਾਸ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਾਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ
ਤੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਕੁਝ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਰਹਿ। ਜੜ ਅਤੇ ਚੇਤਨ ਦੀ ਲਗਦੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਠੰਢੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣ।
ਨਿਤ੍ਯਾਨਨ੍ਤਤਯਾਜਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਾਰ੍ਯਕृਤ੍ । ਸਰ੍ਗਾਦ੍ਯਸਮ੍ਭਵੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਯਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਤਦ੍ ਅਜਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਜੋ ਅਜਨਮਾ ਤੇ ਅਨੰਤ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਜੋ ਨਤੀਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਰਚਨਾ ਆਦਿ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਅਜੋ ਯੇषਾਂ ਤੁ ਚਿਦ੍ਰੂਪੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਵਿਲਾਸਿਨਾਮ੍ । ਸਰ੍ਵਨਾਸ਼ੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਕਿਂ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਚੇਤਨਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਮੂਰਖਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਫਿਰ ਕੀ ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਪਰਂ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤਿ ਜਗਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਜਗਚ੍ਛਬ੍ਦਾਰ੍ਥਰੂਪੇਣ ਮੁਕ੍ਤਾਨ੍ਯ੍ ਏਵਂਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹਨ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ 'ਜਗਤ' ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਮੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਤृਣੇ ਕਾष੍ਠੇ ਜਲੇ ਕੁਡ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਪਰਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਚ ਸਰ੍ਗੌਘḫ ਪਰਿਪ੍ਰੋਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੋ ਮਿਥਃ
ਘਾਹ ਵਿੱਚ, ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਕੰਧ ਵਿੱਚ—ਹਰ ਥਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੂੰਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣẖ ਕਿਂਸ੍ਵਭਾਵੋ ऽਸਾਵ੍ ਇਤਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ । ਅਨਨ੍ਤੇ ਪਰਮੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਸ੍ਵਤ੍ਵਾਸ੍ਵਤ੍ਵਾਤ੍ਯਸਮ੍ਭਵਾਤ੍
ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਕੀ ਹੈ; ਅੰਤਹੀਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ 'ਮੇਰਾ' ਜਾਂ 'ਨਾ-ਮੇਰਾ' ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਕਦੇ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
ਅਭਾਵਸਵ੍ਯਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਭਾਵਸ੍ਯਾਸਮ੍ਭਵਾਦ੍ ਅਪਿ । ਪਦਂ ਬਧ੍ਨਨ੍ਤਿ ਨਾਨਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਭਾਵਾਦ੍ ਯਾ ਦੁਰੁਕ੍ਤਯਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ-ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਅੰਤਹੀਨ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਹੀ ਹਨ।
ਅਸ੍ਵਤ੍ਵਾਭਾਵਯੋਰ੍ ਨਿਤ੍ਯੇ ऽਨਨ੍ਤੇ ऽਤ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਅਸਮ੍ਭਵਾਤ੍ । ਸ੍ਵਤ੍ਵਭਾਵੇषੁ ਸਿਦ੍ਧੇषੁ ਸ੍ਵਭਾਵੋਕ੍ਤਿਰ੍ ਨ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਵਿੱਚ 'ਮਾਲਕੀ' ਜਾਂ 'ਨਾ-ਮਾਲਕੀ' ਕਦੇ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ; ਜਿੱਥੇ ਅਸਲ ਮਾਲਕੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਦੀ ਗੱਲ ਟਿਕਦੀ ਨਹੀਂ।