ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਪੁਰੁषਾਦੀਨਾਂ ਵਾਸ੍ਤਵ੍ਯਾਨਾਮ੍ ਇਤਸ੍ ਤਤਃ । ਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਯਤ੍ਰ ਨਾਨਾਰਚਨਯਾਨ੍ਤਰੇ
ਉਸ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ, ਮਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖਿਲੌਣ ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੂਤਬੀਜਪਰਾਪੂਰ੍ਣਤਮੋऽਰਿषੁ ਸਘੁਙ੍ਘੁਮਾਃ । ਤਮḫਪ੍ਰਕਾਸ਼ਚਿਤ੍ਰਾਢ੍ਯਾ ਲੋਕਾਨ੍ਤਰਸਮੁਦ੍ਗਕਾਃ
ਉਥੇ ਖਿਲੌਣ ਹਨ ਜੋ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕੁਝ ਖਿਲੌਣ ਹਨ ਜੋ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਹਨ ਜੋ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕੁਝ ਚਾਨਣ ਤੇ ਛਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਆਮੋਦਸੁਭਗਾ ਲੋਲਜਲਦਾਵਲਿਪਲ੍ਲਵਾਃ । ਲੀਲਾਪਦ੍ਮਾẖ ਕਰੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਵਿਲੋਲਾẖ ਕਲ੍ਪਪਾਦਪਾਃ
ਉਥੇ ਸੁਗੰਧਤ, ਸੁਹਣੀਆਂ, ਹਿਲਦੀਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੱਛੀਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਅਤੇ ਕੰਬਦੇ ਕਲਪਵ੍ਰੱਖ ਹਨ।
ਬਾਲਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਾਸਚਲਿਤਾẖ ਕਨ੍ਦੁਕਾਨਿ ਕੁਲਾਚਲਾਃ । ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮ੍ਬੁਦਾẖ ਕਰ੍ਣਪੂਰਾਸ਼੍ ਚਾਮਰਾਸ਼੍ ਸ਼ਰਦਮ੍ਬੁਦਾਃ
ਉਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਗੇਂਦੇ ਹਨ, ਪਹਾੜ ਖਿਲੌਣ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਚਾਮਰ ਹਨ, ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵੀ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਕਾਲਜਲਦਾਸ੍ ਤਾਲਵृਨ੍ਤਪਦਂ ਗਤਾਃ । ਭੂਤਲਂ ਦ੍ਯੂਤਫਲਕਂ ਵਿਤਾਨਂ ਤਾਰਕਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਬੱਦਲ ਤਾਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੱਖੇ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਤਖ਼ਤ ਹੈ, ਤੇ ਛਤਰੀ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ।
ਭੂਤਸਾਰਪਰਾਵਰ੍ਤੇ ਦ੍ਯੂਤੇ ऽਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ ਸ਼ਸ਼ਿਭਾਨਵਃ । ਵ੍ਯੋਮਾਜਿਰੇ ਜਗਦ੍ਗ੍ਰਾਮਪਣੇ ਗृਹਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਇਸ ਵੱਡੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਆਕਾਸ਼ ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਘਰ ਖੇਡ ਦੇ ਘੱਟੇ ਹਨ।
ਤਥੈਵਾਯਂ ਜਗਦ੍ਰੂਪਸ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ੍ ਸਨ੍ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ । ਚਿਚ੍ਚਮਤ੍ਕਾਰਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਰਕृਚ੍ਚਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਰਵਤ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ—ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਤਸਵੀਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਜੂਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਅਸਤ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਤਥਾ ਸਤ੍ਯਂ ਵਿਲੀਯਤੇ । ਵਿਲੀਯਤੇ ਨ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਚ
ਝੂਠਾ ਹੀ ਸੱਚਾ ਬਣ ਕੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਚਾ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ—ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਵੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ।
ਅਸਮੁਤ੍ਥਿਤ ਏਵਾਯਂ ਕੁਤੋ ऽਪੀਵ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ । ਹੇਮ੍ਨੀਵ ਕਟਕਾਦਿਤ੍ਵਂ ਸਂਸਾਰੋਦਾਰਕੋਟਰਃ
ਇਹ ਜਗਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੋਖਲੀ ਘੜੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਵਿਚੋਂ ਕੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਜੇ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੋਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।
ਚਿਚ੍ਚਮਤ੍ਕਾਰ ਏਵਾਯਮ੍ ਅਚਿਤ੍ਕਚਨਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਃ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਏਵ ਸ੍ਵਾਯਤ੍ਤੋ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਇਹ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮੂਰਖਤਾ ਦੇ ਪਰਦੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ—ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ।
ਯਦਾਨ੍ਨਪਾਨਦਾਨਾਦਾਵ੍ ਅਨਾਦਰਮ੍ ਉਪੇਯਿਵਾਨ੍ । ਤਸ੍ਯੇਦਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਂ ਜਨ੍ਮ ਨ ਸ ਕਰ੍ਮਸੁ ਮਜ੍ਜਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਵਿਚ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਦੀ ਇਹ ਆਖਰੀ ਜਨਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਫਿਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਵੇਕਪਦਵੀਮ੍ ਅਸਿ ਪਾਵਨਾਤ੍ਮਨ੍ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਿਤਜਗਤ੍ਤ੍ਰਿਤਯਾਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਮ੍ । ਨਾਧḫ ਪਤਿष੍ਯਸਿ ਪੁਨਰ੍ ਮਨਸਾਮੁਨੇਤਿ ਜਾਨਾਮਿ ਮੈਤਦ੍ ਅਮਲਂ ਪਦਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ ਤ੍ਵਮ੍
ਤੂੰ ਵਿਰਲੇ ਬੁਝਣ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਹ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਦੂਜੀ ਰਾਹ ਜੋ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮਨ ਦੀ ਬਣੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗੇਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਨਿਰਮਲ ਅਵਸਥਾ ਛੱਡ ਦੇ।
ਅਬੁਧ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ ਚੇਤ੍ਯਾਦਿ ਚਿਦ੍ਰੂਪਮ੍ ਅਪਿ ਚਾਨਘ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਚਿਦ੍ਘਨ ਏਵਾਸ੍ਸ੍ਵ ਨਿਰ੍ਮਲਾਮ੍ਬ੍ਵਨ੍ਤਰ੍ ਅਂਸ਼ੁਵਤ੍
ਜਾਣਣ ਜਾਂ ਨਾ ਜਾਣਣ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਚਿੱਤ ਦੀਆਂ ਹੀ ਰੂਪਾਂ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ! ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਦੇ ਇਕਠੇ ਪਿੰਡ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹਿ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਕਿਰਣ ਹੋਵੇ।
ਅਚੇਤਨਂ ਚੇਤਨਾਨ੍ਤਸ਼੍ ਚੇਤਨਾਦ੍ ਏਵ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਵੈਸਾਦृਸ਼੍ਯੇ ऽਪਿ ਸਦृਸ਼ਂ ਪਯੋਰਾਸ਼ਾਵ੍ ਇਵਾਨਲਃ
ਜੋ ਅਚੇਤਨ ਹੈ, ਉਹ ਚੇਤਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤੇ ਚੇਤਨ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਹੋਵੇ।
ਸਾ ਚੇਤਨਾਚੇਤਨਯੋਰ੍ ਹੇਤੁਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨੈਵ ਚਿਤ੍ । ਵਿਨਾਸ਼ੋਤ੍ਪਾਦਯੋਰ੍ ਵਹ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਯੋḫ ਪਵਨੋ ਯਥਾ
ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਚੇਤਨ ਤੇ ਅਚੇਤਨ ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਦੇ ਉਠਣ ਤੇ ਮਿਟਣ ਦੀ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਨਾਹਮ੍ ਅਸ੍ਤੀਤਿ ਚਿਦ੍ਰੂਪਮ੍ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਤੇ । ਤਤੋ ਯਥਾ ਯਾਦृਸ਼ੇਨ ਭੂਯਤੇ ਤਾਦृਸ਼ੋ ਭਵ
ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਹ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਆਵੇ ਕਿ 'ਮੈਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ', ਤੇ ਫਿਰ ਜੋ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾ।
ਚਿਦ੍ਰੂਪਸ੍ ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਬਹਿਰ੍ ਅਸਿ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਮ੍ਬੁਭਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਬਹਿਸ਼੍ ਚੈਵ ਯਥਾਤਪਃ
ਤੂੰ ਚਿੱਤ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵਿਆਪਕ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਧੁੱਪ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਨਾਯਮ੍ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਚਿਦ੍ਰੂਪਂ ਚਿਤੌ ਚੇਲ੍ ਲਗ੍ਨਮ੍ ਅਙ੍ਗ ਤੇ । ਨ ਚਾਨ੍ਯਸ਼੍ ਚੇਤਿ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਃ ਕੇਨਾਸਿ ਮੀਯਸੇ
ਪਿਆਰੇ, ਜਦੋਂ 'ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਦੂਜਾਪਣ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ—ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਮਾਪ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਸੁਰਾਸੁਰਪਾਤਾਲਭੂਵਿष੍ਟਪਮ੍ ਇਵੋਤ੍ਥਿਤਮ੍ । ਨਾਨਾਜਵਞ੍ਜਵੀਭਾਵਕ੍ਰਿਯਾਕਾਲਮ੍ ਇਵਾਕੁਲਮ੍
ਇਹ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜ ਭਰੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੂਠੇ ਕਰਤਬਾਂ ਤੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯਥਾ ਰਙ੍ਗਮਯਂ ਕੁਡ੍ਯੇ ਜਗਨ੍ ਮੌਨਮ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤਥਾ ਚਿਚ੍ਚਿਤ੍ਰਕਚਿਤਂ ਖਕੁਡ੍ਯੇ ਚਾਤ੍ਮਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਕੰਧ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਚਿੱਤ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਆਕਾਸ਼-ਵਾਂਗ ਕੰਧ 'ਤੇ ਆਤਮਾ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨੈਵ ਭੂਯਤੇ ਭੂਰਿ ਯਚ੍ ਚਿਤੌ ਕਚਿਤਮ੍ ਸ੍ਵਤਃ । ਅਚੇਤਨਂ ਚੇਤਨਂ ਵਾ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਜੋ ਕੁਝ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਭਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਜਾਗਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੇਹੋਸ਼, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
ਚਿਚ੍ਚਮਤ੍ਕृਤਯੋ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾ ਜਗਤ੍ਤਯਾ । ਅਰ੍ਕਾਂਸ਼ੁਵਦ੍ ਅਰੋਧਿਨ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਵਿਦਿਤਵੇਦਿਨਾਮ੍
ਚਿੱਤ ਦੀਆਂ ਅਜੀਬ ਲਹਿਰਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਤਿਮਿਰਾਵृਤਦृष੍ਟੀਨਾਂ ਯਥਾ ਕੇਸ਼ੋਣ੍ਡੁਕਾਦਿ ਖੇ । ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਜਗਦ੍ਰੂਪਮ੍ ਅਨਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਿष੍ਠਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਲ ਜਾਂ ਗੇਂਦ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਜ੍ ਜਗਤ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਵਬੋਧਰੂਪਮ੍ ਆਭਾਸਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਉਦਿਤਂ ਚ ਨ ਚੋਦਿਤਂ ਚ । ਅਰ੍ਕਾਂਸ਼ੁਜਾਲਰਚਨਾਨਗਰਾਭਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਕੁਡ੍ਯਾਦਿ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਖੇ ਲਤੇਵ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ, 'ਤੂੰ', 'ਮੈਂ' ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਚਾਰ, ਸਿਰਫ਼ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹਨ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਉਭਰਦੇ ਹਨ; ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ, ਇੱਥੇ ਕੰਧ ਆਦਿ ਸੱਚੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਚੇਤਨਾਦ੍ ਏਵ ਚੇਤਨੇ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਅਚੇਤਨਮ੍ । ਜਲੇ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ ਇਵ ਚਿਜ੍ ਜਾਡ੍ਯੇ ਨਾਤੋ ਭਿਨ੍ਨੇ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ
ਜੇ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੇਤਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਚੇਤਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਜੜ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਨਹੀਂ.
ਤਦ੍ ਵੇਦਨਾਵੇਦਨਯੋਰ੍ ਅਭੇਦਾਤ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਮ੍ ਆਸਿਤਮ੍ । ਨਿਰ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਏਵ ਚਿਤ੍ਰਸ੍ਥਜ੍ਞਪ੍ਤਿਵਦ੍ ਵ੍ਯੋਮਮਧ੍ਯਵਤ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੁਲ੍ਹਾ ਪਸਾਰਾ.
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੇषਸ਼ਕ੍ਤਿਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਵਿਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਥਾ । ਅਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧੇ ਵਿਮਲੇ ਤੋਯੇ ਭਾਵੀ ਫੇਨਲਵੋ ਯਥਾ
ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਅਗਿਆਨ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਫੇਨ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ.
ਨ ਕਾਰਣਂ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਜਲਾਤ੍ ਫੇਨਲਵੋ ਯਥਾ । ਨ ਕਾਰਣਂ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਸਰ੍ਗਾਦਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ ਤਥਾ
ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਦੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਫੇਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚੋਂ ਰਚਨਾ ਆਦਿ ਵੀ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਦੇ ਨਹੀਂ ਉਪਜਦੀ.
ਨ ਚ ਕਾਰਣਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਸਰ੍ਗੋਤ੍ਪਤ੍ਤਾਵ੍ ਅਕਾਰਣੇ । ਨਾਤਸ੍ ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ ਜਗਦਾਦਿ ਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਕਾਰਣਾਭਾਵਾਨ੍ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ ਜਾਯਤੇ ਜਗਤ੍ । ਮਰਾਵ੍ ਅਮ੍ਬ੍ਵ੍ ਇਵ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਦृष੍ਟਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਰਤੋ ਜਗਤ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਮਿਰਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।