ਨਾਣੁਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਵਗਚ੍ਛਾਮਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮਾਨਸਃ । ਪ੍ਰਭ੍ਰਮਨ੍ ਭੋਗਭਙ੍ਗੇषੁ ਮਰੁਭੂਮਿष੍ਵ੍ ਇਵਾਧ੍ਵਗਃ
ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਮਨ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵੀ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਸੁਖਾਂ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਤ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀ।
ਆਪਾਤਮਧੁਰਾਰਮ੍ਭਾ ਭਙ੍ਗੁਰਾ ਭਵਹੇਤਵਃ । ਅਚਿਰੇਣ ਵਿਕਾਰਿਣ੍ਯੋ ਭੀषਣਾ ਭੋਗਭੂਮਯਃ
ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਥਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਦਲ ਕੇ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਨਾਵਮਾਨਪਰਯਾ ਦੁਰਹਙ੍ਕਾਰਕਾਨ੍ਤਯਾ । ਨ ਰਮੇ ਵਾਮਯਾ ਤਾਤ ਹਤਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸ਼੍ਰਿਯਾ
ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਚੰਚਲ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਘਮੰਡ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਅਹੰਕਾਰ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਾਸ਼੍ ਚੈਤ੍ਰਰਥੋਦ੍ਯਾਨਭੁਵẖ ਕੁਸੁਮਕੋਮਲਾਃ । ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਲਤਾਦਤ੍ਤਸਮਸ੍ਤਵਿਭਵਸ਼੍ਰਿਯਃ
ਮੈਂ ਚੈਤਰਰਥ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਨਰਮੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਲਪਵ੍ਰੱਖ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਦੌਲਤ ਤੇ ਚਮਕ ਵੀ ਵੇਖੀ ਹੈ।
ਵਿਹृਤਂ ਮੇਰੁਕੁਞ੍ਜੇषੁ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਪੁਰੇषੁ ਚ । ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਲਾਸੁ ਵਾਤਸ੍ਕਨ੍ਧਸ੍ਥਲੀषੁ ਚ
ਮੈਂ ਮੇਰੂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਵਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਹਵਾ ਉੱਤੇ ਚਲਦੇ ਪਟਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਘੁੰਮਿਆ ਹਾਂ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸੁਰਸੇਨਾਸੁ ਕਾਨ੍ਤਾਭੁਜਲਤਾਸੁ ਚ । ਹਾਰਿਹਾਰਵਿਲਾਸਾਸੁ ਲੋਕਪਾਲਪੁਰੀषੁ ਚ
ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਮਕਦਾਰ ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਉਚਿਤਂ ਸਾਧੁ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਧਿਵਿषੋष੍ਮਣਾ । ਦਗ੍ਧਂ ਭਸ੍ਮਾਯਤੇ ਤਾਤ ਵਿਜ੍ਞਾਤਮ੍ ਅਧੁਨਾ ਮਯਾ
ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਸਚਮੁਚ ਠੀਕ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੇ ਹੀ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਿਚ ਸੜ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਗੱਲ ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਮਝ ਲੈ ਹੈ।
ਰੂਪਾਲੋਕਨਲੋਲੇਨ ਵਨਿਤਾਨਨਗृਧ੍ਨੁਨਾ । ਸਾਵਭਾਸੇਨ ਦੋषਾਯ ਦੁẖਖਂ ਨੀਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਸੌੰਦਰ ਦੀ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਪਰ ਭਰਮਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਇਦਂ ਗੁਣਾਵਹਂ ਨੇਦਮ੍ ਇਤਿ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਕਲ੍ਪਨਮ੍ । ਰੂਪਮਾਤ੍ਰਾਨੁਸਾਰਿਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਵਸ੍ਤੁਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਧਾਵਤਿ
ਇਹ ਸੋਚ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿ 'ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ', ਮਨ ਸਿਰਫ ਰੂਪ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਕੇ, ਅਸਲੀਅਤ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।
ਤਾਵਦ੍ ਆਯਾਤਿ ਵਿਰਤਿਂ ਨ ਸ਼ਠਂ ਯਾਵਦ੍ ਆਪਦਮ੍ । ਨਾਨੀਤਵਤ੍ ਪਰਾਂ ਚੇਤḫ ਪਰਾਨਰ੍ਥੇਹਿਤੋਨ੍ਮੁਖਮ੍
ਜਦ ਤਕ ਮਨ, ਜੋ ਚਲਾਕ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸੱਚੀ ਵੈਰਾਗਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਪਰਾਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਹਟਦਾ ਨਹੀਂ।
ਘ੍ਰਾਣਮ੍ ਏਤਦ੍ ਅਨਰ੍ਥਾਯ ਧਾਵਚ੍ ਚੈਵਾਭਿਤਸ੍ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਨ ਨਿਵਾਰਯਿਤੁਂ ਤਾਤ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮੀਹ ਹਯਂ ਯਥਾ
ਇਹ ਨੱਕ ਦੀ ਘੁੰਘਣੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬੇਫ਼ਾਇਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਦੌੜਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਇਥੇ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਾ ਰੋਕਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧੋਦਕਪ੍ਰਣਾਲੇਨ ਸੁਖਦੁẖਖਾਨੁਪਾਤਿਨਾ । ਵੈਰਿਣੇਵਾਤਿਦੋषੇषੁ ਘ੍ਰਾਣੇਨਾਸ੍ਮਿ ਨਿਯੋਜਿਤਃ
ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਨੱਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੈਰੀ ਵਾਂਗ, ਵਧੇਰੇ ਗਲਤੀਆਂ ਵੱਲ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਚਿਰਂ ਰਸਨਯਾ ਚਾਹਮ੍ ਅਨਯਾ ਨਯਹੀਨਯਾ । ਗਰ੍ਧਗੋਮਾਯੁਗੁਪ੍ਤੇषੁ ਦੁẖਖਾਦ੍ਰਿष੍ਵ੍ ਅਲਮ੍ ਆਹਤਃ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਸ ਜੀਭ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਮਝ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਗਧੇ ਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਲੁਕਵੇਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੱਖ ਕੇ, ਦੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਨਿषੇਦ੍ਧੁਂ ਨ ਚ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਲਮ੍ਪਟਤਾਂ ਤ੍ਵਚਃ । ਗ੍ਰੀष੍ਮਕਾਲਸਮਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਤਾਪਮ੍ ਅਂਸ਼ੁਮਤੋ ਯਥਾ
ਮੈਂ ਚਮੜੀ ਦੀ ਛੂਹ ਵਾਸਤੇ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਸ਼ਬ੍ਦਰਸਾਰ੍ਥਿਨ੍ਯੋ ਮੁਨੇ ਸ਼੍ਰਵਣਸ਼ਕ੍ਤਯਃ । ਮਾਂ ਯੋਜਯਨ੍ਤਿ ਵਿषਮੇ ਤृਣੇਚ੍ਛਾ ਹਰਿਣਂ ਯਥਾ
ਹੇ ਮুনি, ਸੁਣਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਜੋ ਚੰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਸੁਆਦ ਲੱਭਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਫਸਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਹਿਰਣ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਤਾḫ ਪ੍ਰਿਯਕਾਰਿਣ੍ਯḫ ਪ੍ਰਹ੍ਵਭृਤ੍ਯਸਮੀਰਿਤਾਃ । ਵਾਦ੍ਯਗੇਯਰਵੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਾਸ਼੍ ਸ਼ੁਭਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਰਿਯਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਸੰਗੀਤ, ਗੀਤ ਅਤੇ ਨਿਮਰ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਸ਼੍ਰਿਯਸ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ ਚੈਵ ਤਟ੍ਯਸ਼੍ ਚਾਮ੍ਭੋਧਿਭੂਭृਤਾਮ੍ । ਦृष੍ਟਾ ਵਿਭ੍ਰਮਹਾਰਿਣ੍ਯḫ ਪ੍ਰਕ੍ਵਣਨ੍ਮਣਿਭੂषਣਾਃ
ਰੌਣਕਾਂ, ਔਰਤਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਦੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਗੂੰਜਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਚਿਰਮ੍ ਆਸ੍ਵਾਦਿਤਾਸ੍ ਸ੍ਵਾਦੁ ਚਮਤ੍ਕਾਰਮਨੋਰਮਾਃ । ਪ੍ਰਹ੍ਵਕਾਨ੍ਤਾਜਨਾਨੀਤਾष੍ षਡ੍ਰਸਾ ਗੁਣਸ਼ਾਲਿਨਃ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੁਆਦਲੇ ਤੇ ਅਜੀਬ ਸੁਖ ਭੋਗੇ ਹਨ—ਪਿਆਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲੇ, ਛੇ ਰਸਾਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੌਸ਼ੇਯਕਾਮਿਨੀਹਾਰਕੁਸੁਮਾਸ੍ਤਰਣਾਨਿਲਾਃ । ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨਮ੍ ਅਭਿਤਸ੍ ਸ੍ਪृष੍ਟਾ ਭृਸ਼ਮ੍ ਆਭੋਗਭੂਮਿषੁ
ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ, ਹਾਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੌਲੇ ਹਵਾ, ਇਨ੍ਹਾ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਚ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਣੇ ਹਨ।
ਵਧੂਮੁਖੌषਧੀਪੁष੍ਪਸਮਾਲਮ੍ਭਨਭੂਮਯਃ । ਅਨੁਭੂਤਾ ਮੁਨੇ ਗਨ੍ਧਾ ਮਨ੍ਦਾਨਿਲਸਮੀਰਿਤਾਃ
ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ, ਹੌਲੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਫੈਲ ਕੇ, ਹੇ ਮুনি, ਅਸੀਂ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਦृष੍ਟਂ ਤਥਾ ਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਭੁਕ੍ਤਂ ਘ੍ਰਾਤਂ ਪੁਨḫ ਪੁਨਃ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਹਿ ਨ ਤृਪ੍ਤਾਸ੍ ਸ੍ਮੋ ਧਿਗ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਂ
ਸੁਣਿਆ, ਵੇਖਿਆ, ਛੂਹਿਆ, ਚੱਖਿਆ ਤੇ ਸੂੰਘਿਆ — ਵਾਰ ਵਾਰ — ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿਚ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਲੰਘ ਜਾਵੇ।
ਏਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸਾਰੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਂਸਾਰੇ ਵ੍ਯਸ੍ਤਵਿਗ੍ਰਹੇ । ਸਂਸ਼ੁष੍ਕਵਿਰਸੇ ਭੂਯẖ ਕਿਂ ਭਜਾਮਿ ਵਦਾਸ਼ੁ ਮੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਰ ਸਿਰਫ ਇਨੀ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਬੇਸਵਾਦ — ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਲੱਭਾਂ? ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦੁਰ੍ਭੋਗਪਟਲੀਮ੍ ਇਮਾਮ੍ । ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ ਉਪਜਾਯਤੇ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਤੱਕ, ਇਹ ਨਿਰਸਾਦ ਮੌਜਾਂ ਖਾ ਕੇ ਵੀ, ਕਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਸਾਮ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਸੁਚਿਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਧੂਗਣਮ੍ । ਭਙ੍ਕ੍ਤ੍ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਰਿਗਣਾਨ੍ ਉਚ੍ਚੈẖ ਕਿਮ੍ ਅਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਯਤੇ
ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਾਜ ਕਰ ਕੇ, ਸਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਾਣ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਾ ਕੇ ਵੀ, ਆਖਰ ਨਵਾਂ ਕੀ ਮਿਲਿਆ?
ਯੇषਾਂ ਦਿਨਾਸ਼ਨਂ ਨਾਸੀਦ੍ ਯੈਰ੍ ਭੁਕ੍ਤਂ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍ । ਤੇ ऽਪਿ ਤੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਚਿਰੇਣੈਵ ਸਮਂ ਭਸ੍ਮਤ੍ਵਮ੍ ਆਗਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਖਾਣਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਜ ਮਾਣੀ, ਉਹ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਰਾਖ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਨ ਯੇਨ ਨੋ ਭੂਯḫ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਯਤ੍ਨਮ੍ ਆਤਿष੍ਠੇਤ੍ ਕष੍ਟਯਾਪਿ ਹਿ ਚੇष੍ਟਯਾ
ਜਦੋਂ ਜੋ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਲੈਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਔਖੀ ਮਿਹਨਤ ਹੋਵੇ, ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯੇਨ ਕਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ ਚਿਰਂ ਭੁਕ੍ਤਾ ਭੋਗਾਸ੍ ਤਸ੍ਯੇਹ ਜਨ੍ਤੁਭਿਃ । ਦृष੍ਟੋ ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਨ੍ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਤਰੁਰ੍ ਵ੍ਯੋਮਪ੍ਲਵਸ਼੍ ਚ ਵਾ
ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਾਦੀਆਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੋਗੀਆਂ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਰੁੱਖ ਹੀ ਦਿਖਿਆ, ਨਾ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼।
ਚਿਰਮ੍ ਏਤਾਸੁ ਦੂਰਾਸੁ ਵਿषਯਾਰਣ੍ਯਰਾਜਿषੁ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ ਵਿਪ੍ਰਲਬ੍ਧੋ ऽਸ੍ਮਿ ਧੂਰ੍ਤਬਾਲੈਰ੍ ਇਵਾਰ੍ਭਕਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੂਰਲੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਲੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਠੱਗਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚਲਾਕ ਬੱਚਿਆਂ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਨਾਦਾਨ ਬੱਚਾ।
ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵ੍ ਏਤੇ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਾ ਮਯਾ ਸ੍ਵਵਿषਯਾਰਯਃ । ਕष੍ਟਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਾਮਾਨੋ ਵਞ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਨ ਮਾਂ ਪੁਨਃ
ਪਰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਸਖਤ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਠੱਗ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਸਂਸਾਰੇ ਜਙ੍ਗਲੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਮੁਗ੍ਧਂ ਨਰਮृਗਂ ਸ਼ਠਾਃ । ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵਿषਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਲੁਬ੍ਧਕਾਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਚਲਾਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ-ਜੀਵ ਨੂੰ ਲੁਭਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।